PL204317B1

PL204317B1 - Przezroczyste podłoże, oszklenie, sposób wytwarzania oszklenia i jego zastosowanie

Info

Publication number: PL204317B1
Application number: PL353365A
Authority: PL
Inventors: Laurent Joret; Anne Durandeau; Norbert Huhn; Olaf Stahlschmidt; Ulrich Billert
Original assignee: Saint Gobain
Priority date: 1999-11-17
Filing date: 2000-11-17
Publication date: 2009-12-31
Also published as: ES2433891T5; CZ20021348A3; CZ304663B6; US6924037B1; ES2433891T3; EP1206715B2; MXPA02002638A; EP1206715B1; EP1206715A1; WO2001037006A1; PL353365A1; FR2800998B1; FR2800998A1

Description

Przedmiotem wynalazku jest przezroczyste podłoże, oszklenie, sposób wytwarzania oszklenia i jego zastosowanie. Przezroczyste podł o ż e wedł ug wynalazku, zwł aszcza ze szkł a, wyposaż one jest przynajmniej na jednej ze swoich powierzchni czołowych w powłokę przeciwodblaskową i jest przeznaczone do wprowadzenia do oszklenia.

Powłoka przeciwodblaskowa jest zwykle złożona z kilku cienkich warstw interferencyjnych, na ogół naprzemiennie z warstw na bazie materiału dielektrycznego z dużymi i małymi współczynnikami załamania światła. Taka powłoka, umieszczona na przezroczystym podłożu ma za zadanie zmniejszanie odbijania przez niego światła, a zatem zwiększanie przepuszczania przez niego światła. Pokryte w ten sposób podłoże będzie zatem zwiększać swój stosunek światła przepuszczonego do światła odbitego, co polepsza widzialność umieszczonych za nim przedmiotów. Gdy próbuje się uzyskać maksymalny efekt przeciwodblaskowy, to korzystne jest wtedy wyposażenie w tego rodzaju powłokę obydwóch powierzchni czołowych.

Istnieje wiele zastosowań produktów tego rodzaju. Mogą one służyć jako oszklenie w budynku, na przykład jako gablota sklepowa i architektoniczne wypukłe szkło w celu lepszego rozróżnienia tego co znajduje się w oknie wystawowym, nawet wtedy, gdy oświetlenie wewnętrzne jest słabe w porównaniu z oświetleniem zewnętrznym, a także mogą służyć jako szyba kontuaru.

Rozważano także ich zastosowanie w wyposażeniu pojazdów, a zwłaszcza samochodów i pociągów. Nadawanie efektu przeciwodblaskowego przedniej szybie pojazdu jest szczególnie korzystne z kilku powodów, a mianowicie można zwiększyć przepuszczalność światła w kabinie, a zatem zwiększyć komfort widzenia pasażerów, co pozwala także na tłumienie odbić pasożytniczych przeszkadzających kierowcy, a zwłaszcza odbicia od tablicy rozdzielczej.

Przykłady powłok przeciwodblaskowych są znane z dokumentów patentowych nr EP 0 728 712 i WO 97/43224. W dokumencie WO 97/43224 ujawniono powłokę mającą zespół warstw przeciwodblaskowych o właściwościach (wartości L*, a* i b*) typowych dla kąta padania prostopadłego z podłożem („normalne padanie), podczas gdy kąt ten w przypadku podłoża według niniejszego wynalazku wynosi od 50 do 70°. W cytowanym dokumencie wartości L*, a* i b* w układzie kalorymetrycznym są dodatnie i ujemne, a według niniejszego wynalazku są to tylko wartości ujemne.

Jednak, gdy mówi się o gablocie, szybie kontuaru, szybie gabloty albo przedniej szybie pojazdu, to chodzi o oszklenia, które w przeciwieństwie na przykład do klasycznego oszklenia elewacji budynku znajdują się po zamontowaniu w położeniu niekoniecznie pionowym. Przednie szyby pojazdów są zwykle nachylone pod kątem około 60°, natomiast kontuary są często wypukłe z różnymi kątami obserwacji.

Zatem większość stosowanych aktualnie powłok przeciwodblaskowych została zoptymalizowana w celu zminimalizowania odbicia światła padającego normalnie, bez uwzględniania optycznego aspektu oszklenia widzianego z boku.

Wiadomo także, że przy normalnym padaniu światła można uzyskać bardzo niskie wartości odbicia światła RL z naprzemiennym układem czterech warstw, a mianowicie warstwa o wysokim współczynniku/warstwa o niskim współczynniku/warstwa o wysokim współczynniku/warstwa o niskim współczynniku. Warstwy o wysokim współczynniku są wykonane na ogół z TiO2, który ma skutecznie współczynnik bardzo wysoki, około 2,45, a warstwy o bardzo niskim współczynniku są wykonane najczęściej z SiO2. Grubości optyczne warstw (iloczyn ich grubości geometrycznej przez ich współczynnik załamania światła) wyrażają się kolejno w sposób następujący: (e1 + e2) < □/4 - e3> λ/2 - e4 = λ/4, gdzie λ oznacza średnią długość fali w obszarze widzialnym około 500 nm, a e1 do e4 są grubościami czterech warstw nałożonych kolejno na podłoże. Może przy tym chodzić także o układ trzech warstw. W takim przypadku korzystne jest aby grubości optyczne e'1, e'2 i e'3 warstw w kolejności ich nakładania na podłoże odpowiadały następującym warunkom: □/4 - □/2 - □/4.

Aspekt pod względem odbicia, a zwłaszcza natężenie odbitego światła, nie jest jednak zadowalający, gdy następuje pewne odchylenie od prostopadłego patrzenia na oszklenie.

Przeprowadzono badania mające na celu uwzględnienie ukośnego kąta patrzenia, lecz nie dały one pełnej satysfakcji. Można przytoczyć na przykład europejski opis patentowy nr EP-0 515 847, w którym proponuje się układ dwóch warstw typu TiO2 + SiO2/SiO2 albo układ trzech warstw typu TiO2+ SiO2/ TiO2/ SiO2 umieszczonych na zolu-żelu, lecz które nie są dość sprawne.

Wynalazek ma zatem na celu zaradzenie powyższym niedogodnościom, próbując opracować powłokę przeciwodblaskową, która mogłaby obniżyć poziom odbijania światła od przezroczystego

PL 204 317 B1 podłoża typu szkła w szerokim zakresie kątów padania światła, a zwłaszcza zgodnie z ukośnym padaniem światła pod kątem nachylenia od 50 do 70° względem pionu i to bez powoływania się na wykonalność ekonomiczną i ewentualnie przemysłową jej wytwarzania. Pomocniczo wynalazek ma na celu przygotowanie takiej powłoki, która byłaby poza tym zdolna do znoszenia obróbek termicznych, zwłaszcza w przypadku, gdy podłoże nośne jest wykonane ze szkła, które w swoim zastosowaniu końcowym ma być wypalane, gięte albo hartowane.

Przedmiotem wynalazku jest przezroczyste podłoże, zwłaszcza szklane, zawierające na co najmniej jednej ze swoich powierzchni czołowych powłokę przeciwodblaskową, zwłaszcza przy ukośnym padaniu światła, wykonaną z układu (A) cienkich warstw z materiału dielektrycznego, o współczynnikach załamania światła na zmianę dużych i małych, przy czym układ zawiera kolejno:

- z wysokim współ czynnikiem pierwszą warstwę , o współ czynniku zał amania n1 wynoszą cym od 1,8 do 2,2 i grubości geometrycznej e1 wynoszącej od 5 do 50 nm,

- z niskim współczynnikiem drugą warstwę, o współczynniku załamania światła n2 wynoszącym od 1,35 do 1,65 i grubości geometrycznej e2 wynoszącej od 5 do 50 nm,

- z wysokim współczynnikiem trzecią warstwę, o współczynniku załamania światła n3 wynoszącym od 1,8 do 2,2 i grubości geometrycznej e3 wynoszącej od 70 do 120 nm,

- z niskim współczynnikiem czwartą warstwę, o współczynniku załamania ś wiatła n4 wynoszącym od 1,35 do 1,65 i grubości geometrycznej e4 co najmniej 80 nm, przy czym kolorymetria jego odbijania światła po tej stronie, po której jest ono wyposażone w układ (A) cienkich warstw, jest taka, że odpowiednie wartości a* i b* w układzie kolorymetrycznym (L*, a*, b*) są ujemne, według kąta padania wynoszącego od 50 do 70°, oraz pierwsza warstwa z wysokim współczynnikiem i ewentualnie trzecia warstwa z wysokim współczynnikiem są warstwami na bazie tlenku (tlenków) metalu wybranego spośród tlenku cynku, tlenku cyny, tlenku cyrkonu albo na bazie azotku (azotków) wybranego spośród azotku krzemu i ewentualnie azotku glinu, oraz druga warstwa z niskim współczynnikiem i ewentualnie czwarta warstwa z niskim współczynnikiem są warstwami na bazie tlenku krzemu, tlenoazotku i ewentualnie tlenowęglika krzemu albo na bazie mieszanego tlenku krzemu i glinu.

Korzystnie, w podłożu według wynalazku, n1 i ewentualnie n3 wynoszą od 1,85 do 2,10.

Korzystnie, n2 i ewentualnie n4 wynoszą od 1,35 do 1,55.

Korzystnie, e1 wynosi od 5 do 50 nm, a zwłaszcza od 10 do 30 nm albo od 15 do 25 nm.

Korzystnie, e2 wynosi od 5 do 50 nm, a zwłaszcza od 10 do 35 nm, zwłaszcza jest mniejsze albo równe 30 nm.

Korzystnie, e3 wynosi co najmniej 75 nm.

Korzystnie, e4 jest większe albo równe 80 nm, a zwłaszcza jest mniejsze albo równe 120 nm.

Korzystnie, w podłożu według wynalazku, pierwsza warstwa z wysokim współczynnikiem i druga warstwa z niskim współczynnikiem są zastąpione jedną warstwą z pośrednim współczynnikiem e5 wynoszącym od 1,65 do 1,80, która ma korzystnie grubość optyczną eopt5 wynoszącą od 50 do 140 nm, a zwł aszcza od 85 do 120 nm.

Korzystniej, warstwa z pośrednim współczynnikiem jest warstwą na bazie mieszaniny z jednej strony tlenku krzemu, a z drugiej strony co najmniej jednego tlenku metalu wybranego spośród tlenku cyny, tlenku cynku, tlenku tytanu albo na bazie tlenoazotku albo tlenowęglika krzemu i ewentualnie tlenoazotku glinu.

Korzystnie, w podłożu według wynalazku, pierwsza warstwa z wysokim współczynnikiem i ewentualnie trzecia warstwa z wysokim współczynnikiem są utworzone przez nałożenie na siebie kilku warstw z wysokim współczynnikiem, a zwłaszcza przez nałożenie na siebie dwóch warstw, takich jak SiO2/SiN4 albo Si3N4/SnO2.

Korzystnie, podłoże według wynalazku jest wykonane ze szkła, bezbarwnego albo barwionego w masie.

Korzystnie, podłoże według wynalazku charakteryzuje odbijanie światła po tej stronie, po której jest ono wyposażone w układ (A) cienkich warstw, jest mniejsze od pewnej minimalnej wartości 3 albo 4% według kąta padania wynoszącego od 50 do 70°.

Korzystnie, w przeciwodblaskowym układzie warstw (A) podłoża według wynalazku co najmniej trzecia warstwa z wysokim współczynnikiem jest z azotku krzemu albo glinu, a podłoże z układem warstw jest poddane obróbce cieplnej typu gięcia, hartowania, wygrzewania.

PL 204 317 B1

Przedmiotem wynalazku jest również oszklenie, które zawiera przezroczyste podłoże według wynalazku, przy czym

- podł o ż e zawiera na jednej ze swoich powierzchni czoł owych przeciwodblaskowy ukł ad (A) warstw, a na swojej drugiej powierzchni czołowej nie ma żadnego przeciwodblaskowego układu warstw; albo

- podłoże na swojej drugiej powierzchni czołowej jest również wyposaż one w przeciwodblaskowy układ warstw (A) albo w inny rodzaj (B) powłoki przeciwodblaskowej albo w powłokę, która ma inną funkcję typu działania przeciwsłonecznego, niskiej emisji, nieprzyjmowania brudu, przeciw oparom, przeciw deszczowi albo funkcję grzania.

Korzystnie, drugi rodzaj (B) powłoki przeciwodblaskowej wybrany jest spośród następujących powłok:

- pojedyncza warstwa z niskim współczynnikiem, niż szym niż 1,60 albo 1,50, a zwłaszcza 1,35-1,48, zwłaszcza na bazie tlenku krzemu,

- pojedyncza warstwa, której współ czynnik zał amania ś wiatł a zmienia się z jej gruboś cią , zwłaszcza typu tlenoazotku krzemu SiOxNy, przy czym x i y zmieniają się z jej grubością,

- układ dwóch warstw, zawierający kolejno warstwę z wysokim współczynnikiem co najmniej 1,8, zwłaszcza z tlenku cyny, tlenku cynku, tlenku cyrkonu, tlenku tytanu, azotku krzemu albo glinu, a następnie warstw ę z niskim współ czynnikiem niż szym niż 1,65, zwł aszcza z tlenku, tlenoazotku albo tlenowęglika krzemu,

- układ trzech warstw, zawierający kolejno warstwę ze średnim współczynnikiem pomiędzy 1,65 i 1,8, typu tlenowę glika albo tlenoazotku krzemu i ewentualnie glinu, warstwę z wyż szym współ czynnikiem, większym niż 1,9, typu SnO2, TiO2, warstwę z niskim współczynnikiem niższym niż 1,65, typu mieszanego tlenku Si-Al, tlenku krzemu.

Przedmiotem wynalazku jest także oszklenie, które ma strukturę zespoloną i zawiera dwa przezroczyste podłoża szklane według wynalazku, które są związane ze sobą za pomocą arkusza z materiału termoplastycznego, przy czym jedno podłoże jest wyposażone, na stronie przeciwnej do zespołu, w przeciwodblaskowy układ warstw (A), a drugie podłoże na stronie przeciwnej do zespołu albo nie ma żadnej powłoki przeciwodblaskowej albo jest również wyposażone w wspomniany przeciwodblaskowy układ warstw (A) albo w inny rodzaj (B) powłoki przeciwodblaskowej albo w inną powłokę, która ma inną funkcję typu funkcji przeciwsłonecznej, niskiej emisji, nieprzyjmowania brudu, przeciw oparom, przeciw deszczowi albo funkcję grzejną, przy czym wymieniona powłoka, która ma inną funkcję, może znajdować się także na jednej z czołowych powierzchni podłoży, skierowanych do termoplastycznego arkusza zespołu.

- pojedyncza warstwa z niskim współczynnikiem, niższym niż 1,60 albo 1,50, a zwłaszcza 1,35-1,48, zwłaszcza na bazie tlenku krzemu,

- pojedyncza warstwa, której współczynnik zał amania ś wiatł a zmienia się z jej gruboś cią , zwłaszcza typu tlenoazotku krzemu SiOxNy, przy czym x i y zmieniają się z jej grubością,

Przedmiotem wynalazku jest ponadto sposób wytwarzania oszkleń według wynalazku polegający na tym, że wyżej określony układ albo układy warstw (A) nakłada się drogą rozpylania katodowego, a ewentualną powłokę przeciwodblaskową (B) techniką zol-żel, techniką pirolizy typu CVD, plazmy CVD, drogą rozpylania katodowego albo wyładowania koronowego.

Przedmiotem wynalazku jest również zastosowanie oszkleń według wynalazku, jako oszklenia wewnętrznego albo zewnętrznego budynku, jako gabloty, kontuaru sklepowego, który może być gięty, jako oszklenia do samochodu, takiego jak szyby boczne, tylne okno nadwozia, dach samochodu, przednia szyba pojazdu, albo jako oszklenia ochronnego obiektu typu tablicy, jako ekranu przeciwolśnieniowego komputera i jako mebla szklanego.

PL 204 317 B1

W sensie niniejszego wynalazku przez warstwę rozumie się albo jedyną warstw ę albo ukł ad nałożonych na siebie warstw, z których każda ma wskazany współczynnik załamania światła i dla których suma ich grubości geometrycznych pozostaje również wartością wskazaną dla przedmiotowej warstwy.

W sensie wynalazku warstwy są wykonane z materiału dielektrycznego, zwłaszcza typu tlenku albo azotku, jak to będzie podane szczegółowo na końcu. Nie wyklucza się jednak, że co najmniej jedna spośród nich będzie zmodyfikowana w taki sposób, aby mieć przynajmniej pewną przewodność, na przykład drogą domieszkowania tlenku metalu, aby na przykład nadać przeciwodblaskowemu układowi warstw również działanie antystatyczne.

W obszarze zainteresowania wynalazku znajdują się korzystnie podłoża szklane, lecz stosuje się on także do podłoży przezroczystych na bazie polimerów, na przykład poliwęglanów.

Wynalazek dotyczy zatem przeciwodblaskowego układu czterech warstw, przy czym jest to dobry kompromis, ponieważ liczba warstw jest wystarczająco duża, aby ich oddziaływanie interferencyjne pozwoliło osiągnąć znaczny efekt przeciwodblaskowy. Jednak ta liczba jest wystarczająco racjonalna, aby można było wytwarzać produkt na wielką skalę, w linii przemysłowej, na podłożach o dużej wielkości.

Kryteria grubości i współczynnika załamania światła zachowane w wynalazku umożliwiają uzyskanie efektu przeciwodblaskowego z szerokim dolnym pasmem odbijania światła, i to nawet pod większymi kątami padania, takimi jak 50 do 70°, co jest wyjątkiem (nie przeszkadza to oczywiście układom przeciwodblaskowym według wynalazku zmniejszać także odbijanie światła przy padaniu normalnym).

Wybór tych kryteriów był sprawą delikatną, ponieważ wynalazcy brali pod uwagę wykonalność przemysłową produktu, jak również aspekt odbijania światła na dwóch poziomach, to jest chcąc jednocześnie zminimalizować wartość odbicia światła RL przy padaniu ukośnym w nim samym, lecz także chcąc uzyskać dla tego ukośnego odbicia światła zadowalająca kolorymetrię, to jest barwę przy odbiciu, której odcień i intensywność byłyby akceptowalne pod względem estetycznym.

Wynalazcy doszli do tego obniżając mianowicie co najmniej o 3 lub 4% wartości RL pomiędzy 50 i 70° (zgodnie ze źródłem oświetlającym D65 i korzystnym uzyskaniem ujemnych wartość a* i b* w ukł adzie kolorymetrycznym (L, a*, b*) dla tego samego odbicia ś wiatł a, co przekł ada się na znaczą ce zmniejszenie odbijania światła i jego barwę w błękicie-zieleni przy odbiciu, co jest aktualnie uważane za zjawisko estetyczne w licznych zastosowaniach, zwłaszcza w przemyśle samochodowym.

Do dwóch cech charakterystycznych, być może najbardziej znaczących wynalazku należą cechy następujące:

===> z jednej strony w stosunku do standardowego układu przeciwodblaskowego z czterema warstwami grubość ostatniej warstwy z niskim współczynnikiem została znacznie zwiększona i jej korzystna grubość jest większa niż stosowana zwykle wartość λ./4, ===> z drugiej strony stwierdzono, że w przeciwieństwie do wyboru dokonywanego zwykle dla warstw z wysokim współczynnikiem nie było konieczne, a nawet niekorzystne, wybieranie materiałów z bardzo wysokim współczynnikiem, takich jak TiO2. Przeciwnie, okazało się, że słuszniejsze było stosowanie dla tych warstw materiałów o bardziej umiarkowanym współczynniku załamania, zwłaszcza co najwyżej 2,2. Na ogół jest to niezgodnie ze znanymi wcześniej informacjami na temat układów przeciwodblaskowych.

Wynalazcy wykorzystali zatem fakt, że przy padaniu ukośnym widmo niskorefleksyjne poszerzało się i że można było w ten sposób pozwolić sobie na stosowanie materiałów, których współczynnik wynosi około 2, takich jak tlenek cyny SnO2 albo azotek krzemu Si3N4. Zwłaszcza w stosunku do TiO2 te materiały mają zaletę większej szybkości odkładania się, gdy stosuje się wymienioną technikę odkładania drogą rozpylania katodowego. W tym umiarkowanym zakresie współczynników istnieje również większy wybór materiałów, które mogą być nakładane drogą rozpylania katodowego, co daje większą elastyczność przy wytwarzaniu na skalę przemysłową i więcej możliwości nadawania układom warstw dodatkowych funkcji, jak to będzie przedstawione bardziej szczegółowo niżej.

Te materiały z umiarkowanym współczynnikiem dają także większą elastyczność pod względem ściśle optycznym, a mianowicie stwierdzono, że umożliwiają one dokładniejsze nastawianie pary wartości wyznaczających dokładniej odbijanie światła (po stronie warstwy) od podłoża, a mianowicie z jednej strony wartość odbicia światła RL, a z drugiej strony wartości a* i b*, same odpowiadające padaniu ukośnemu (jak to będzie wynikać dalej ze szczegółowych przykładów. W związku z tym jest

PL 204 317 B1 możliwe większe uprzywilejowanie jednej albo drugiej z tych wartości zgodnie z przewidywanym celem albo zastosowaniem).

Możliwe jest także uzyskanie układu warstw, który jest na ogół mniej wrażliwy optycznie, zwłaszcza pod względem kolorymetrycznym, zmiany grubości warstw w układzie warstw, jak również zmiany kątów padania, pod którymi obserwuje się szkło.

Niżej podane są korzystne zakresy grubości geometrycznych i współczynniki czterech warstw układu warstw według wynalazku:

===> dla pierwszej i ewentualnie trzeciej warstwy z wysokim współczynnikiem:

===> n1 i ewentualnie n3 wynoszą korzystnie od 1,85 do 2,15, a zwłaszcza od 1,90 do 2,10, ===> e1 wynosi korzystnie od 5 do 50 nm, zwłaszcza od 10 do 30 nm albo od 15 do 25 nm, ===> e3 jest korzystnie mniejsze albo równe 120 albo 110 nm i wynosi zwłaszcza co najmniej 75 nm, ===> druga i ewentualnie czwarta warstwa o niskim współczynniku:

===> n2 i ewentualnie n4 wynoszą korzystnie od 1,35 (albo 1,40) do 1,55, ===> e2 wynosi korzystnie od 5 do 50 nm i jest zwłaszcza mniejsze albo równe 35 albo 30 nm, a zwł aszcza wynosi od 10 do 35 nm, ===> e4 jest korzystnie większe albo równe 90 albo 80 nm, a zwłaszcza jest mniejsze albo równe 120 albo 110 nm.

Zgodnie z jednym z wariantów wynalazku pierwszą warstwę 1 z wysokim współczynnikiem i drugą warstwę 2 z niskim współczynnikiem można zastąpić jedną warstwą 5 ze współczynnikiem załamania nazywanym współczynnikiem pośrednim e5, wynoszącym zwłaszcza od 1,65 do 1,80, która ma korzystnie grubość optyczną e.opt.5 wynoszącą od 50 do 140 nm (a zwłaszcza od 85 do 120 nm). W konwencjonalnych przeciwodblaskowych układach z trzema warstwami, zoptymalizowanych pod kątem patrzenia prostopadłego, ta grubość jest raczej wyższa niż 120 nm. Ta warstwa z pośrednim współczynnikiem ma efekt optyczny podobny do efektu ciągu warstw warstwa z wysokim współczynnikiem/-warstwa z niskim współczynnikiem, gdy chodzi o pierwszy ciąg, to jest dwóch warstw najbliższych nośnego podłoża układu. Ta warstwa ma zaletę zmniejszania ogólnej liczby warstw w układzie i jest wykonana korzystnie na bazie mieszaniny z jednej strony tlenku krzemu, a z drugiej strony co najmniej jednego tlenku metalu wybranego spośród tlenku cyny, tlenku cynku, tlenku tytanu. Może być ona także warstwą na bazie tlenoazotku albo tlenowęglika krzemu albo na bazie tlenoazotku glinu.

Materiały najbardziej odpowiednie do utworzenia pierwszej i ewentualnie trzeciej warstwy, to jest warstw z wysokim współczynnikiem, są wykonane na bazie tlenków metali wybranych spośród tlenku cynku ZnO, tlenku cyny SiO2, tlenku cyrkonu ZrO2, przy czym mogą być one wykonane także na bazie azotków spośród azotku krzemu Si3N4 i ewentualnie azotku glinu AlN.

Stosowanie warstwy z azotku dla jednej albo drugiej warstwy o wysokim współczynniku, a zwłaszcza przynajmniej trzeciej warstwy, umożliwia dodanie do układu warstw funkcji, a mianowicie zdolności lepszego znoszenia obróbki cieplnej bez znaczącej zmiany ich właściwości optycznych. Zatem dla oszklenia typu przedniej szyby pojazdu, kontuaru sklepowego ważna jest właśnie funkcyjność, ponieważ chodzi o oszklenie przed poddaniem go wysokotemperaturowej obróbce cieplnej typu gięcia, hartowania, wyżarzania, operacji wykonywania tafli, gdzie szkło powinno być ogrzewane do temperatury co najmniej 120°C (wykonywanie tafli) do 500° do 700°C (gięcie, hartowanie). Stąd staje się decydujące umożliwienie odkładania bez problemu cienkich warstw przed obróbką cieplną (nakładanie warstw na gięte szkło jest sprawą delikatną i kosztowną i jest o wiele prostsze z punktu widzenia przemysłowego nakładanie przed obróbką cieplną).

W ten sposób można mieć do dyspozycji tylko jedną konfigurację przeciwodblaskowego układu warstw, w którym szkło nośne byłoby albo nie byłoby przeznaczone do poddawania obróbce cieplnej.

Nawet jeżeli układ nie jest przeznaczony do ogrzewania, to pozostaje interesujące stosowanie co najmniej jednej warstwy z azotku, ponieważ polepsza ona trwałość mechaniczną i chemiczną układu warstw jako całości.

Według szczególnego rozwiązania wynalazku pierwsza i ewentualnie trzecia warstwa, o wysokim współczynniku, mogą być utworzone z kilku nałożonych na siebie warstw o wysokim współczynniku. W szczególny sposób może chodzić o warstwę podwójną typu SnO2/Si3N4 albo Si3N4/SnO2, przy czym jej zaleta polega na tym, że Si3N4 ma skłonność do trudniejszego odkładania się, wolniej niż klasyczny tlenek metalu, taki jak SnO2, ZnO albo ZrO2 drogą reaktywnego rozpylania katodowego. Zwłaszcza w przypadku trzeciej warstwy, która jest grubsza i ważniejsza dla ochrony układu warstw przed ewentualnymi uszkodzeniami wynikającymi z obróbki cieplnej, może okazać się interesujące

PL 204 317 B1 podwojenie warstwy w taki sposób, aby dostosować dokładnie wystarczającą grubość Si3N4 w celu uzyskania efektu ochronnego względem wymaganej obróbki cieplnej i optycznego „uzupełnienia warstwy za pomocą SnO2 albo ZnO.

Materiały najbardziej odpowiednie do tworzenia drugiej i ewentualnie czwartej warstwy, o niskim współczynniku, są materiałami na bazie tlenku krzemu, tlenoazotku i ewentualnie tlenowęglika krzemu albo na bazie mieszanego tlenku krzemu i glinu. Taki mieszany tlenek ma skłonność do posiadania lepszej trwałości, zwłaszcza chemicznej, niż czysty SiO2 (jego przykład jest podany w europejskim opisie patentowym nr EP 791 562). W celu uzyskania polepszenia przewidywanej trwałości bez zbytniego zwiększenia współczynnika załamania warstwy można nastawiać odpowiednią proporcję dwóch tlenków.

Szkło wybrane na powlekane podłoże układu warstw według wynalazku albo na inne podłoża, które same są połączone w celu utworzenia oszklenia, może być szczególnym szkłem, na przykład ekstrabezbarwnym szkłem typu „Diamant albo bezbarwnym szkłem typu „Planilux albo szkłem barwnym typu „Parsol, z których wszystkie trzy są wprowadzone do handlu przez Saint-Gobain Vitrage, albo szkłem typu „TSA albo „TSA ++, znanym z europejskiego opisu patentowego nr EP 616 883. Przy tym może chodzić także o szkła ewentualnie barwione, takie jakie są znane z dokumentów patentowych WO 94/14716, WO 96/00194, EP 0 644 164 albo WO 96/28394. Szkło może być filtrem dla promieniowania typu nadfioletu.

Podłoże albo podłoża mogą być poddawane obróbce cieplnej, którą przeciwodblaskowy układ warstw według wynalazku jest w stanie znieść, takiej jak wyżarzanie, hartowanie, wyginanie, a nawet zginanie, to jest gięcie z bardzo małym promieniem krzywizny (zastosowanie zwłaszcza do okien wystawowych, kontuarów sklepowych), a zwłaszcza wtedy, gdy przynajmniej trzecia warstwa układu warstw z wysokim współczynnikiem zawiera azotek krzemu albo glinu. Oznacza to, że taka obróbka cieplna nie ma wpływu albo prawie nie ma wpływu na trwałość mechaniczną i chemiczną układu warstw i nie pociąga za sobą (albo w nieznacznym stopniu) zmian ich właściwości optycznych.

Przedmiotem wynalazku są także oszklenia wyposażone w określony wyżej układ warstw. Przedmiotowe oszklenie może być oszkleniem „monolitycznym, to jest złożonym z tylko jednego podłoża powleczonego układem warstw na jednej z jego powierzchni czołowych. Jego strona przeciwna może być wolna od wszelkiej powłoki przeciwodblaskowej, zupełnie niepowleczona albo pokryta powłoką, która ma inną funkcję. Przy tym może chodzić o powłokę z działaniem przeciwsłonecznym (w której stosuje się na przykład jedną albo więcej warstw srebra otoczonych warstwami z materiału dielektrycznego albo warstwami z azotków, takich jak TiN albo ZrN, albo z tlenków metali albo ze stali albo ze stopu Ni-Cr), z działaniem o niskiej emisji (na przykład z domieszkowanego tlenku metalu, takiego jak SnO2:F albo domieszkowanego tlenku indu z cyną ITO albo jedną albo kilku warstwami srebra), z działaniem antystatycznym (tlenek metalu domieszkowany albo podstechiometryczny w odniesieniu do tlenu), z warstwą grzejną (tlenek metalu domieszkowany na przykł ad za pomocą Cu albo Ag) albo z siatką włókien grzejnych (włókna miedziane albo taśmy do druku sitowego z pastą z przewodzącym srebrem), przeciw oparom (za pomocą warstwy hydrofilowej), przeciwdeszczowym (za pomocą warstwy hydrofobowej na przykład na bazie fluorowanego polimeru), przeciw zanieczyszczeniom (powłoka fotokatodowa zawierająca TiO2 przynajmniej częściowo wykrystalizowanego w postaci anatazu).

W celu zmaksymalizowania poszukiwanego efektu przeciwodblaskowego wymieniona przeciwna strona czołowa może być wyposażona także w układ przeciwodblaskowy. W takim przypadku albo chodzi również o układ przeciwodblaskowy odpowiadający kryteriom niniejszego wynalazku, albo chodzi o inny rodzaj B powłoki przeciwodblaskowej.

Szczególnie interesujące oszklenie zawierające podłoże powleczone według wynalazku ma strukturę zespoloną, która wiąże ze sobą dwa szklane podłoża za pomocą jednego albo kilku arkuszy z materiał u termoplastycznego, takiego jak poliwinylobutyral, PVB. W takim przypadku jedno z dwóch podłoży jest wyposażone, na zewnętrznej powierzchni czołowej (przeciwnej do zespołu szkła z arkuszem termoplastycznym) w przeciwodblaskowy układ warstw (A). Drugie szkło, również na powierzchni zewnętrznej może być, jak poprzednio, niepowleczone, pokryte warstwami, które mają inną funkcję, pokryte tym samym przeciwodblaskowym układem warstw (A) albo innym przeciwodblaskowym układem warstw (B) albo powłoką, która, jak w poprzednim przypadku, ma inną funkcję (ta inna powłoka może być także nałożona nie na powierzchni czołowej przeciwnej względem zespołu, lecz na jednej z powierzchni czołowych jednego ze sztywnych podłoży, które jest odwrócone od strony termoplastycznego arkusza zespołu). Powierzchnie czołowe oszkleń numeruje się w sposób konwencjonal8

PL 204 317 B1 ny wychodząc z najbardziej zewnętrznej powierzchni czołowej. W ten sposób można mieć przeciwodblaskowy układ warstw według wynalazku na powierzchniach czołowych 1 i ewentualnie 4 (to jest na powierzchni czołowej szkieł zwróconych na zewnątrz oszklenia, gdy istnieją dwa szkła).

W ten sposób oszklenie zespolone można wyposażyć w siatkę włókien grzejnych, w warstwę grzejną albo w powłokę przeciwsłoneczną we „wnętrzu arkusza (a zatem na powierzchniach czołowych 2 i ewentualnie 3). Szczególnie odpowiednie powłoki przeciwsłoneczne na bazie dwóch warstw srebra umieszczonych naprzemiennie z trzema warstwami albo wieloma warstwami z materiału dielektrycznego są znane z dokumentów patentowych nr EP 638 528, EP 718 250, EP 844 219 i EP 847 965.

Zgodnie z jednym z wariantów wynalazku zamiast nakładania powłoki przeciwsłonecznej na jedno ze sztywnych podłoży (jedno ze szkieł) można ją nakładać na arkusz polimeru typu PET (polietylenotereftalan), który umieszcza się pomiędzy dwoma arkuszami polimeru termoplastycznego typu PVB przed połączeniem w zespół z dwoma szkłami. Ten rodzaj konfiguracji jest znany zwłaszcza z dokumentów patentowych nr EP 758 583 i US 5 932 329, EP 839 644, WO 99/45415 i EP 1 010 677.

Na „zewnątrz (a zatem na powierzchniach 1 albo 4, na powierzchni nie pokrytej przeciwodblaskowym układem warstw według wynalazku) można umieścić warstwę przeciw zanieczyszczeniom (na przykład na bazie fotokatalitycznego TiO2, jak opisano w dokumentach patentowych nr WO 97/10186, WO 97/10185 albo WO 99/44954) albo warstwę hydrofilową albo warstwę hydrofobową.

W ten sposób można mieć konfiguracje typu:

powłoka przeciwodblaskowa (A)/szkło/PVB/szkło niepowleczone albo z warstwą przeciw zanieczyszczeniom, hydrofilową albo hydrofobową, powłoka przeciwodblaskowa (A)/szkło/PVB/szkło/powłoka przeciwodblaskowa (A) albo (B), powłoka przeciwodblaskowa (A)/szkło/PVB/PET, wyposażone na jednej ze swoich czołowych powierzchni w powłokę przeciwsłoneczną/PVB/szkło/powłokę przeciwodblaskową ewentualnie (A) albo (B) powłoka przeciwodblaskowa (A)/szkło/PVB/powłoka przeciwsłoneczna/szkło/ powłoka przeciwodblaskowa ewentualnie (A) albo (B) powłoka przeciwodblaskowa (A)/szkło/powłoka przeciwsłoneczna/PVB/szkło/ powłoka przeciwodblaskowa ewentualnie (A) albo (B).

Te konfiguracje, zwłaszcza z dwoma wygiętymi i ewentualnie hartowanymi podłożami, umożliwiają uzyskanie oszklenia samochodowego, a zwłaszcza bardzo korzystnej przedniej szyby. W związku z tym, zgodnie ze standardami europejskimi, normy nakładają w samochodach wymagania co do przednich szyb o wysokiej przepuszczalności światła co najmniej 75% przy padaniu normalnym. Dzięki wprowadzeniu powłok przeciwodblaskowych do taflowej struktury zwykłej przedniej szyby samochodowej przepuszczalność światła oszklenia okazuje się być większa, na przykład co najmniej o 6%, co jest korzystne, ponieważ umożliwia przeniesienie większej ilości światła do kabiny pojazdu, zapewniając w ten sposób większy komfort i większe bezpieczeństwo. Przy innym zastosowaniu zmniejszenie odbijania światła może służyć do zmniejszenia przenoszenia energii, mieszcząc się jeszcze w normach w odniesieniu do przepuszczania światła. W ten sposób można zwiększyć efekt przeciwsłoneczny przedniej szyby samochodu, na przykład drogą pochłaniania przez szklane podłoża, stosując podłoża szklane bardziej zabarwione. Konkretnie, w ten sposób można spowodować przejście wartości odbicia światła przez standardową zespoloną przednią szybę samochodu od 13,6% do co najmniej 6,5% i obniżając jej przepuszczalność energii o co najmniej 7% na przykład powodując jej przejście od 48,5 do 41,5%, ze stałą przepuszczalnością światła 75%.

Wybór innej powłoki przeciwodblaskowej typu (B) dla drugiej powierzchni czołowej oszklenia (albo monolitycznego albo zespolonego) może odpowiadać różnym celom. Może być pożądane, aby druga powłoka była jeszcze prostsza przy produkcji i miała zatem mniejszą liczbę warstw. Może być także interesujące zróżnicowanie poziomu trwałości wymaganego dla dwóch powłok w zależności od stopnia ich wystawienia na agresywne działanie mechaniczne albo chemiczne. W ten sposób w przypadku oszklenia, w które jest wyposażony pojazd, może być uzasadnione wyposażenie zewnętrznej powierzchni czołowej oszklenia w powłokę bardziej trwałą, nawet jeżeli jest ona optycznie mniej sprawna, niż w przypadku wewnętrznej powierzchni czołowej skierowanej do kabiny (wystarczy pomyśleć na przykład o powtarzającym się działaniu mechanicznym pióra wycieraczki do przedniej szyby).

Wynalazek obejmuje także oszklenia wyposażone w powłokę przeciwodblaskową według wynalazku, które są oszkleniami zespolonymi, to jest zawierającymi co najmniej dwa podłoża oddzielone pośrednią warstwą gazu (oszklenie podwójne albo potrójne). W tym przypadku zewnętrzne poPL 204 317 B1 wierzchnie czołowe oszkleń mogą być także poddane obróbce przeciwodblaskowej albo mieć inną funkcję.

Należy nadmienić, że ta inna funkcja może polegać także na nakładaniu na tę samą powierzchnię czołową powłoki przeciwodblaskowej i powłoki, która ma inną funkcję (na przykład nakładając na powłokę przeciwodblaskową bardzo cienką warstwę powłoki nie przyjmującej brudu).

Większą trwałość można uzyskać zmniejszając liczbę warstw, a nawet zachowując tylko jedną warstwę, w celu zminimalizowania naprężeń wewnętrznych w układzie warstw i ryzyka odwarstwienia, i ewentualnie przystosowują c proces nakł adania warstw. Wiadomo, ż e powłoki nakł adane na gorą co z zastosowaniem na przykład techniki pirolizy umoż liwiają uzyskanie warstw bardziej przywierających i mocniejszych niż w przypadku powł ok nakł adanych na zimno, na przykł ad drogą rozpylania katodowego.

Tę powłokę przeciwodblaskową typu B można wybrać spośród jednej z następujących powłok:

===> jedyna warstwa z niskim współczynnikiem, o współczynniku załamania światła mniejszym niż 1,60 albo 1,50, a zwłaszcza rzędu od 1,35 do 1,48, przy czym chodzi korzystnie o warstwę SiO2 o grubości od 80 do 120 nm, którą można nakładać techniką zolu-żelu, CVD, wyładowania koronowego albo rozpylania, ===> jeszcze jedna warstwa, której współczynnik załamania światła zmienia się z jej grubością, w celu polepszenia jej sprawnoś ci, przy czym moż e mianowicie chodzić o warstwę na bazie tlenoazotku krzemu SiOxNy, gdzie x i y zmieniają się z jej grubością, albo na bazie mieszanego tlenku krzemu i tytanu SizTij-zO2, zmieniającym się z grubością warstwy. Ten rodzaj powłoki moż na nakładać za pomocą plazmy CVD i jest on przedstawiony szczegółowo w dokumencie patentowym FR98/16118 z dnia 21 grudnia 1998, ===> układ dwóch warstw zawierający kolejno warstwę z wysokim współczynnikiem co najmniej 1,8 (zwłaszcza z tlenku cyny SnO2, cynku ZnO, cyrkonu ZrO2, tytanu TiO2, azotku krzemu Si3N4 i ewentualnie glinu AlN), a następnie warstwę z niskim współczynnikiem niższym niż 1,65, zwłaszcza z tlenku, tlenoazotku albo tlenowę glika krzemu, ===> układ trzech warstw, zawierający kolejno warstwę ze średnim współczynnikiem od 1,65 do 1,80, typu tlenowęglika albo tlenoazotku krzemu i ewentualnie glinu, warstwę ze współczynnikiem równym albo większym niż 1,9, taką jak SnO2, ZnO, ZrO2, Si3N4, TiO2, i ponownie warstwę z niskim współczynnikiem niższym niż 1,65 z SiO2 albo z mieszanego tlenku krzemu i glinu (ewentualnie fluorowanego zgodnie z cytowanym wyżej dokumentem patentowym nr EP-791 562), jak mogą być wszystkie inne, wspomniane wyżej warstwy z mieszanego tlenku Si, Al).

Przedmiotem wynalazku jest także sposób wytwarzania podłoży szklanych z powłoką przeciwodblaskową (A) według wynalazku. Sposób polega na nakładaniu wszystkich warstw, kolejno jedne po drugich, techniką próżniową, a zwłaszcza drogą rozpylania katodowego wspomaganego polem magnetycznym albo wyładowaniem koronowym. W ten sposób warstwy tlenkowe można nakładać drogą reaktywnego rozpylania przedmiotowego metalu w obecności tlenu, a warstwy azotkowe w obecności azotu. Aby otrzymać SiO2 albo Si3N4 można wychodzić z materiału docelowego z krzemu, który domieszkuje się łatwo metalem, takim jak glin, aby mu nadać wystarczającą przewodność.

W przypadku ewentualnej powłoki przeciwodblaskowej B innego rodzaju możliwe jest kilka technik nakładania, technik polegających na obróbce cieplnej albo technik realizowanych na zimno, a zwłaszcza techniki typu zol-żel, technik pirolitycznych w fazie proszkowej, stałej albo gazowej, przy czym ta ostatnia technika jest znana także jako CVD (Chemical Vapor Deposition). Technikę CVD można wspomagać za pomocą plazmy, przy czym można stosować także techniki próżniowe typu rozpylania katodowego.

Powłokę przeciwodblaskową A można nakładać także na gorąco. Powłokę A nakłada się korzystnie drogą rozpylania katodowego, a powłokę B drogą pirolizy typu CVD. Możliwe jest także, jak to się zachwala w cytowanym wyżej dokumencie patentowym WO 97/43224, aby część warstw jednego albo drugiego układu warstw była nakładana techniką nakładania na gorąco typu CVD, przy czym resztę układu nakłada się na zimno drogą rozpylania katodowego. Przedmiotem wynalazku są ponadto zastosowania tych oszkleń, z których większość już wymieniono, takich jak okna wystawowe, gabloty, kontuary sklepowe, oszklenia budynków, oszklenia dla wszelkich pojazdów lądowych, powietrznych albo morskich, a zwłaszcza przednie szyby pojazdów, tylne okna nadwozi, dachy samochodów, szyby boczne, ekrany przeciwolśnieniowe, ekrany do wszelkich urządzeń reklamowych, takie jak ekrany komputerów, telewizja, wszelkie szklane umeblowanie, wszelkie szkło ozdobne. Po nałożeniu warstw te urządzenia mogą być gięte/hartowane.

PL 204 317 B1

Szczegóły i korzystne cechy charakterystyczne wynalazku będą teraz wynikać z następujących nieograniczających przykładów za pomocą figur, przy czym

Fig. 1 przedstawia podłoże wyposażone w powłokę przeciwodblaskową A z czterema warstwami, według wynalazku,

Fig. 2 - oszklenie monolityczne wyposażone w dwa układy przeciwodblaskowe (A,A) albo (A,B), Fig. 3 - oszklenie zespolone wyposażone w dwa układy przeciwodblaskowe (A,A) albo (A,B).

Na fig. 1 przedstawiono bardzo schematycznie w widoku w przekroju szkło 6 z nałożonym na niego układem przeciwodblaskowym (A) z czterema warstwami.

Na fig. 2 przedstawiono również schematycznie w widoku w przekroju oszklenie monolityczne ze szkłem 6 wyposażonym na każdej ze swoich stron licowych w przeciwodblaskowy układ warstw.

Na fig. 3 przedstawiono w przekroju oszklenie zespolone, w którym każda z zewnętrznych powierzchni czołowych jest poddana obróbce przeciwodblaskowej.

Następujące przykłady od 1 do 10 są wynikiem modelowania, natomiast przykłady od 11 do 15 zostały zrealizowane w rzeczywistości. Wszystkie przykłady od 1 do 13 dotyczą układów przeciwodblaskowych z czterema warstwami, przy czym przykład 14 dotyczy układu przeciwodblaskowego z trzema warstwami. Wszystkie warstwy nałożono w sposób konwencjonalny drogą rozpylania katodowego wspomaganego polem magnetycznym i reaktywnym, w atmosferze utleniającej wychodząc z materiał u docelowego z Si albo metalu w celu nał o ż enia warstw z SiO2 albo z tlenku metalu, wychodząc z materiału docelowego z Si albo metalu w atmosferze azotkującej w celu otrzymania azotków i w mieszanej atmosferze utleniającej/azotkuj ą cej w celu otrzymania tlenoazotków. Materia ł y docelowe z Si mogą zawierać w niewielkiej ilo ś ci inny metal, a zwł aszcza Zr, Al, aby nadać im wię kszą przewodność.

Przykład 1 do 10

W przypadku przykł adów 2-4 i 7 do 10bis stosowano następują cy ukł ad przeciwodblaskowy:

(6): szkło (1) : SnO2 współczynnik n1 = 2 (2) : SiO2 współczynnik n2 = 1,46 (3) : SnO2 (albo Si3N4) współczynnik n3 = 2 (4) : SiO2 współczynnik n4 = 1,46

W przypadku przykładów porównawczych 5-6 stosowano nastę pują cy ukł ad przeciwodblaskowy:

(6)	szkło
(1) :	SiO₂	współczynnik 2
(2) :	SiO₂	współczynnik 1,46
(3) :	TiO2	współczynnik 2,40
(4) :	SiO₂	współczynnik 1,46

Przykłady 1 do 7 dotyczą oszklenia monolitycznego, a przykłady 8 do 10 bis - oszklenia zespolonego.

P r z y k ł a d 1 (porównawczy)

Chodzi tu o szkło 6 z fig. 1, lecz bez żadnej powłoki. Szkło jest bezbarwnym szkłem krzemianowo-sodowo-wapniowym o grubości 2 mm, wprowadzonym do handlu pod nazwą Planilux przez firmę Saint-Gobain Vitrage.

P r z y k ł a d 2

Chodzi tu o szkło 6 z fig. 1 wyposażone na jednej powierzchni licowej w przeciwodblaskowy układ warstw.

W poniższej tabeli przedstawiono współczynnik ni i grubość geometryczną ei w nanometrach dla każdej z warstw:

Przykład 2	Warstwa (1)	Warstwa (2)	Warstwa (3)	Warstwa (4)
ni	2,0	1,46	2,0	1,46
e.	15 nm	35 nm	90 nm	105 nm

Celem tego przykładu jest zminimalizowanie do maksimum wartości R_L szkła 6 (od strony powłoki) przy kącie padania 60°.

PL 204 317 B1

P r z y k ł a d 3

Jest to ta sama konfiguracja oszklenia jak w przykładzie 2, lecz mająca na celu jednoczesne obniżenie wartości RL po tej stronie, gdzie znajdują się warstwy, i uzyskanie przy odbiciu barwy błękitno-zielonej (a* i b* ujemne), zawsze przy kącie padania 60°, przy czym grubości nastawiono różnie:

Przykład 3	Warstwa (1)	Warstwa (2)	Warstwa (3)	Warstwa (4)
ni	2,0	1,46	2,0	1,46
ei	19 nm	17 nm	100 nm	95 nm

P r z y k ł a d 4

Wciąż jesteśmy przy konfiguracji z przykładów 2 i 3. W tym przypadku dąży się do uzyskania najlepszego możliwego kompromisu pomiędzy maksymalnym obniżeniem RL przy ukośnym padaniu światła (60°) i obniżeniem RL przy padaniu normalnym światła (0°):

Przykład 4	Warstwa (1)	Warstwa (2)	Warstwa (3)	Warstwa (4)
ni	2,0	1,46	2,0	1,46
ei	20 nm	35 nm	80 nm	105 nm

P r z y k ł a d 5 (porównawczy)

W tym przykładzie stosuje się warstwę 3 (TiO₂) o współczynniku znacznie większym niż współczynnik zalecany w wynalazku. Grubość optyczną tej warstwy 3 dobiera się identycznie z grubością warstwy 3 z przykładu 2.

Przykład 5	Warstwa (1)	Warstwa (2)	Warstwa (3)	Warstwa (4)
ni	2,0	1,46	2,40	1,46
ei	15 nm	35 nm	75 nm	105 nm

P r z y k ł a d 6 (porównawczy)

W tym przykładzie stosuje się tę samą kolejność warstw jak w przykładzie porównawczym 5 mając na celu zminimalizowanie wartości RL od strony warstw przy ukośnym padaniu światła (60°).

Przykład 6	Warstwa (1)	Warstwa (2)	Warstwa (3)	Warstwa (4)
ni	2,0	1,46	2,40	1,46
ei	25 nm	35 nm	110 nm	105 nm

P r z y k ł a d 7

W tym przykładzie stosuje się konfigurację z fig. 2, a mianowicie szkło (6) powleczone na swoich obydwóch powierzchniach czołowych tym samym przeciwodblaskowym układem warstw (A). Szkło (6) jest zawsze bezbarwnym szkłem Planilux o grubości 2 mm.

Celem jest tu uzyskanie dobrego kompromisu pomiędzy zmniejszeniem RL i uzyskaniem estetycznej barwy przy odbiciu, w tym przypadku pod kątem 60°.

Przykład 7	Warstwa (1)	Warstwa (2)	Warstwa (3)	Warstwa (4)
ni	2,0	1,46	2,0	1,46
ei	19 nm	17 nm	100 nm	95 nm

P r z y k ł a d porównawczy 8

Ten przykład dotyczy oszklenia zespolonego, jak przedstawiono na fig. 3, lecz bez żadnej powłoki przeciwodblaskowej.

Struktura oszklenia jest następująca:

===> szkło 6: szkło barwione w masie na kolor zielony, z odnośnikiem o nazwie TSA³⁺ według Saint-Gobain Vitrage, o cechach charakterystycznych znanych z europejskiego opisu patentowego

PL 204 317 B1 nr EP 0 644 164 (skład bardzo podobny do składu opisanego w ostatnim przykładzie tego opisu patentowego, lecz z ogólną zawartością żelaza w postaci Fe2O3, która nie jest większa niż 0,92% wagowo) i o grubości 2,1 mm, ===> arkusz 7: arkusz z PVB o grubości 0,7 mm, ===> szkło 6': szkło bezbarwne Planilux o grubości 1,6 mm.

P r z y k ł a d 9

Przykład dotyczy oszklenia zespolonego według fig. 3 o strukturze opisanej w przykładzie porównawczym 8 i na powierzchni czołowej 4 (konwencjonalnie powierzchnie czołowe szkieł tworzących oszklenia są ponumerowane rosnąco od zewnątrz do wnętrza kabiny albo budynku, w którym ma być zamontowane oszklenie) tylko jeden przeciwodblaskowy układ warstw według wynalazku, którego cechy charakterystyczne są podane niżej. Przewidywanym celem jest tu najlepszy kompromis pomiędzy zmniejszeniem RL i uzyskaniem zadowalającej barwy przy odbiciu „od strony warstw i ukośnym padaniu światła (60°):

Przykład 9	Warstwa (1)	Warstwa (2)	Warstwa (3)	Warstwa (4)
ni	2,0	1,46	2,0	1,46
e.	19 nm	17 nm	100 nm	95 nm

P r z y k ł a d 9 bis

Przykład dotyczy tego samego oszklenia jak w przykładzie 9, z tym wyjątkiem, że szkło 6 jest tu grubsze i ma 3,3 mm grubości w celu uzyskania większego efektu filtrowania promieniowania słonecznego.

P r z y k ł a d 10

W tym przykładzie chodzi o konstrukcję zespoloną według fig. 3 i przykładu 8, z układem warstw A według przykładu 9 na powierzchni czołowej 4 i powłoką przeciwodblaskową 3 na powierzchni czołowej 1, różniącą się od A, która składa się z jednej warstwy z SiO_xN_y, której współczynnik załamania światła zmniejsza się na jej grubości zgodnie z informacją zawartą w poprzednio cytowanym dokumencie patentowym nr FR 98/16118 i którą można nakładać za pomocą plazmy CVD. Jej grubość wynosi około 260 nm.

P r z y k ł a d 10 bis

Przykład dotyczy tego samego oszklenia jak w przykładzie 9, z tym wyjątkiem, że szkło 6 jest tu grubsze i jego grubość wynosi 4,00 mm w celu uzyskania większego efektu filtrowania promieniowania słonecznego.

P r z y k ł a d y 11 do 13

Te wszystkie przykłady zostały skutecznie zrealizowane na bezbarwnych szkłach 6 typu Planilux o grubości 2 mm w przypadku przykładu 11 i 12 i 4 mm w przypadku przykładu 13.

P r z y k ł a d 11

Szkło według fig. 1 zostało powleczone na jednej ze swoich czołowych powierzchni tylko następującym przeciwodblaskowym układem warstw według wynalazku:

szkło ⁽⁶⁾/SnO2 ⁽¹⁾/SiO2 ⁽²⁾/SnO2 ⁽³⁾/SiO2 ⁽⁴⁾

Przykład 11	Warstwa (1)	Warstwa (2)	Warstwa (3)	Warstwa (4)
ni	~ 2,05	~ 1,46	~ 2,05	~ 1,46
ei	19 nm	17 nm	100 nm	95 nm

Warstwy z SiO2 zawierają w rzeczywistości około 10% wagowo tlenku glinowego w celu nadania im większej trwałości, zwłaszcza chemicznej.

Celem tego przykładu jest zmniejszenie RL przy kącie padania 60° i uzyskanie ujemnych wartości a* i b* przy odbiciu i, w wartościach bezwzględnych, nieznacznie wyższych przy padaniu ukośnym (zawsze od strony warstw).

P r z y k ł a d 12

W stosunku do przykładu 11 zastąpiono dwie warstwy SnO2 przez dwie warstwy Si3N4.

Stąd pojawia się sekwencja:

Szkło ⁽⁶⁾/Si3N4 ⁽¹⁾/SiO2 ⁽²⁾/Si3N4 ⁽³⁾/SiO2 ⁽⁴⁾

PL 204 317 B1

Przykład 12	Warstwa (1)	Warstwa (2)	Warstwa (3)	Warstwa (4)
ni	~ 2,08	~ 1,46	~ 2,08	~ 1,46
e.	19 nm	17 nm	100 nm	95 nm

Warstwy z SiO2 zawierają także około 10% wagowo tlenku glinowego.

Zastąpienie SnO2 przez Si3N4 umożliwia otrzymanie układu warstw, który daje się giąć/hartować, co oznacza w sensie wynalazku, że gdy powleczone podłoże poddaje się obróbce cieplnej tego rodzaju, to jego właściwości optyczne pozostają prawie niezmienione. Ilościowo można ocenić, że nie ma znaczącej zmiany optycznej przy odbiciu, gdy wartość ΔE = (AL*' + Δa*² + Ab) 1/2, która mierzy zmiany L*, a* i b* przed i po obróbce cieplnej, pozostaje mniejsza niż 2,5 albo jeszcze lepiej mniejsza niż 2.

P r z y k ł a d 13

Oszklenie według tego przykładu poddaje się obróbce na jego dwóch powierzchniach czołowych. Oszklenie jest wyposażone jednocześnie na powierzchniach czołowych 1 i 2 w ten sam układ warstw, który stosuje się w przykładzie 11 (alternatywnie jedna i ewentualnie druga z warstw z SnO2 może być zastąpiona przez Si3N4).

W poniższej tabeli pogrupowano dla wszystkich przykładów niniejszego wynalazku następujące wartości fotometryczne:

===> RL (60°): odbicie światła „po stronie warstw pod kątem 60° w stosunku do normalnej do oszklenia według źródła oświetlającego D65 w %, ===> a* (60°), b* (60°): wartości kolorymetryczne RL (60°) bez jednostek, ===> RL (0°): odbicie światła po stronie warstw przy padaniu normalnym, w %, ===> a* (0°), b* (0°): wartości kolorymetryczne RL przy padaniu normalnym, bez jednostki, ===> TL (0°): przepuszczalność światła według źródła oświetlającego D65, w %.

Przykład	Rl (60°)	a*(60°)	b* (60°)	Rl (60°)	a* ( 60°)	b* (60°)	Tl(0°)
1	15,4	-0,3	-0,3	8,0	-0,2	-0,5	90,8
2	11,8	2,2	-4,5	5,8	3,5	-19,3	92,9
3	12,1	-1,0	-1,9	5,3	-2,2	-2,6	93,5
4	11,9	1,8	-1,9	5,0	9,8	-23,5	93,8
5	13,8	5,4	-4,3	9,1	1,2	-17,3	89,7
6	11,8	2,1	-4,8	6,2	-5,6	-6,6	92,5
7	7,9	-2,9	-6,3	2, 5	-7,0	-7,0	96,3
8	13,7	-2,9	0,4	7,2	-2,8	0,0	78,7
9	10,0	-5,6	-1,2	4, 5	-6,1	-1,9	80,7
9 bis	9,1	-6,8	-1,6	4,0	-7,3	-2,0	75,0
10	7,3	-3,3	-2, 9	1,8	-5,6	-6,0	83,4
10 bis	6,5	-4,8	-3,2	1,7	-6,2	-5,7	75,0
11	11,8	-0,7	-0,8	5,3	-3,4	-0,4	92,3
12	11,6	-0,6	-0,9	5,2	-3,7	-7,1	94,0
13	7,7	-0,6	-2,1	2,3	-3,7	-7,1	95,3

W przykładach 11 i 12 przeprowadzono próbę trwałości mechanicznej, przy czym próba TABER polega na poddawaniu podłoża na jego powierzchni czołowej pokrytej cienkimi warstwami kołowemu pocieraniu za pomocą ściernic pod obciążeniem 500 gramów. Po 650 obrotach zaobserwowana różnica ΔΗ wynosi 1,6 w przypadku przykładu 12 i tylko 0,5 w przypadku przykładu 13.

Potwierdza to, że układy warstw według wynalazku, nawet nałożone drogą rozpylania katodowego, mają zadowalającą trwałość, i jeszcze większą, jeżeli do tworzenia wszystkich albo części warstw z wysokim współczynnikiem stosuje się raczej Si3N4 niż SnO2.

PL 204 317 B1

Na podstawie tabeli zbiorczej danych fotometrycznych z wszystkich przykładów można poczynić następujące uwagi:

===> gdy już raz zostały wybrane współczynniki załamania światła, to można nastawić geometryczne grubości warstw w zależności od tego, czy nacisk kładzie się na RL, czy na kolorymetrię: z porównania przykładów 2 i 3 widać, że można zejść poniżej poziomu 12% w przypadku RL przy 60°, lecz z a* dodatnim (przykład 2), dla podłoża z bezbarwnego szkła pokrytego zwłaszcza tylko na jednej powierzchni czołowej, albo mieć wartość RL nieznacznie wyższą, przy czym wtedy zapewnia się w zamian wyraźnie ujemne a* i b* przy 60°, ===> Przykład 4 umożliwia jednocześnie zejście poniżej granicy 12% dla RL przy 60° i osiągnięcie 5% RL przy 0°. Może to być interesujące zwłaszcza wtedy, gdy chodzi o szkła na kontuary, podatne na obserwowanie pod bardzo różnymi kątami.

Zgodnie z wynalazkiem można zejść poniżej 8% RL przy ukośnym padaniu światła, jeżeli szkło wyposaża się w przeciwodblaskowe układy warstw na jego obydwóch powierzchniach czołowych (przykład 7).

===> Przykłady porównawcze 5 i 6 pokazują zalety stosowania raczej SnO2 albo Si3N4 niż TiO2 w warstwie z wysokim współczynnikiem, przy czym Przykład 5 ma tendencje do odtwarzania, na grubości optycznej, przykładu 2 (w obydwóch przypadkach grubość optyczna dla warstwy 3 180 nm), przy czym wynik jest gorszy: R_L przy 60° wynosi 13,8%. Przykład 6 pokazuje, że można dojść do lepszych wartości R_L przy 60°, lecz za cenę silnego pogrubienia warstwy 3 (grubość optyczna 264 nm), co nie jest zadowalające pod względem wydajności produkcyjnej.

===> Przykłady z oszkleniem zespolonym potwierdzają, że wyposażenie przednich szyb pojazdów w powłoki przeciwodblaskowe według wynalazku powinno być interesujące.

===> Zyskuje się ponad 6% RL w przypadku przedniej szyby pojazdu poddanej obróbce za pomocą układu warstw według wynalazku, nałożonego na powierzchni czołowej 4 (przykład 10), w porównaniu ze standardową przednią szybą pojazdu (przykład 8). Umożliwia to zatem albo zwiększenie poziomu przepuszczalności światła albo stosowanie szkieł ciemniejszych albo grubszych, a zatem lepszą ochronę pasażerów pojazdu przed ciepłem przekraczając granicę 75% w TL, co pokazują przykłady 10 i 10 bis z jednej strony i przykłady 9 i 9 bis z drugiej strony.

===> Przykłady 11 do 13 potwierdzają wyniki uzyskane na modelach: w stosunku do szkła niepowleczonego z przykładu 1 obniża się w ten sposób RL przy 60° co najmniej o 3%, prawie o 4%, dochodząc do utrzymania odpowiednich ujemnych wartości a* i b* i co najwyżej 2,1 w wartościach bezwzględnych (a nawet co najwyżej 1 w wartościach bezwzględnych dla a*). Efekt jest jeszcze bardziej wyraźny, gdy szkło poddaje się obróbce na jego obydwóch stronach czołowych, ze spadkiem ponad 7% RL przy 60°. Poza tym, w każdym przypadku, istnieje także znaczne zmniejszenie RL przy padaniu normalnym (około 3% na poddaną obróbce powierzchnię czołową), z również ujemnymi a* i b*: osoba obserwująca oszklenie w szerokim zakresie kątów padania będzie zatem widzieć oszklenie słabo odbijające, które nie zmienia się od jednego zabarwienia do drugiego przy odbijaniu w zależności od sposobu, w jaki się na nie patrzy, co jest bardzo korzystne.

P r z y k ł a d 14

Ten przykład dotyczy układu według wynalazku tylko z trzema warstwami, przy czym dwie pierwsze warstwy 1 i 2 są zastąpione, jak przedstawiono na fig. 1, przez jedną warstwę 5.

Podłoże jest bezbarwnym szkłem Planilux o grubości 2 mm, poddanym obróbce tylko na jednej z jego powierzchni czołowych. Układ warstw jest następujący:

szkło / 60 nm SiOxNy (n = 1,70) / 100 nm Si3N4 / 95 nm SiO2

Dane fotometryczne dla powleczonego szkła są następujące:

RL (60°) = 12,1% a* = -0,3 b* = -1,2

RL (0°) = 5,3% a* = -2,9 b* = -5,0

TL (0°) = 93,5%

W ten sposób z trzema warstwami można uzyskać wyniki podobne do wyników dla przeciwodblaskowego układu według wynalazku z czterema warstwami: kolorymetria przy odbiciu pod kątem 60° i 0° jest zadowalająca. Układ trzech warstw ma poza tym trwałość, zwłaszcza mechaniczną, przynajmniej równoważną, a nawet wyższą, niż układ z czterema warstwami według wynalazku, w którym stosuje się co najmniej jedną warstwę z Si3N4.

P r z y k ł a d 15

Ten przykład dotyczy oszklenia zespolonego z układem przeciwodblaskowym na powierzchni licowej 4 według wynalazku (Si₃N₄/SiO2/Si₃N₄/SiO2) i arkuszem PET z nadaną funkcją za pomocą

PL 204 317 B1 powłoki przeciwsłonecznej (tlenek indu/-Ag/tlenek indu/Ag/tlenek indu) pomiędzy dwoma arkuszami PVB zespołu.

Ciąg warstw jest następujący:

Szkło Planilux o grubości 2,1 mm/PVB o grubości 380 μm/PET o grubości 160 Lim/ln₂O₃ o grubości 20 nm/Ag o grubości 7 nm/ln2O3 o grubości 60 nm/Ag o grubości 7 nm/ln2O3 o grubości 20 nm/PVB o grubości 380 μΝίΜζ^ Planilux o grubości 2,1 mm/Si₃N₄ o grubości 17 nm/SiO₂ o grubości 18 nm/Si3N4 o grubości 104 nm/SiO2 o grubości 108 nm.

Wartość odbicia światła przy 60° RL (60°) wynosi 1,2%, natomiast wynosi ona 14,9%, jeżeli mierzy się ją na identycznym oszkleniu zespolonym, lecz bez powłoki przeciwodblaskowej na powierzchni czołowej 4.

Wartość T_L przy 0° wynosi 75,1% (75,3% bez powłoki przeciwodblaskowej).

Wartość odbicia energii przy 0° (padanie normalne) RE (0°) wynosi 25,6%, natomiast wartość przepuszczalności energii przy 0° TE(0°) wynosi 52,2%.

Ten przykład pokazuje sprawność powłoki przeciwsłonecznej, która odbija w znacznym stopniu promieniowanie podczerwone. I odwrotnie, stosowanie takiej powłoki ma skłonność do zwiększania odbijania światła po stronie wewnętrznej. Układ warstw według wynalazku pozwala na skompensowanie tego zwiększenia odbijania i utrzymywanie poziomu odbicia (wewnętrznego), jaki miałoby oszklenie zespolone bez powłoki przeciwsłonecznej.

Ten sam efekt przeciwsłoneczny uzyskuje się, gdy stosuje się powłokę z dwiema warstwami srebra nałożonymi bezpośrednio na jedno ze szkieł, z jednym przekładkowym arkuszem PVB.

Claims

1. Przezroczyste podłoże, zwłaszcza szklane, zawierające na co najmniej jednej ze swoich powierzchni czołowych powłokę przeciwodblaskową, zwłaszcza przy ukośnym padaniu światła, wykonaną z układu (A) cienkich warstw z materiału dielektrycznego, o współczynnikach załamania światła na zmianę dużych i małych, znamienne tym, że układ zawiera kolejno:

- z wysokim współczynnikiem pierwszą warstwę (1), o współczynniku załamania n₁ wynoszącym od 1,8 do 2,2 i grubości geometrycznej e₁ wynoszącej od 5 do 50 nm,

- z niskim współczynnikiem drugą warstwę (2), o współczynniku załamania światła n₂ wynoszącym od 1,35 do 1,65 i grubości geometrycznej e₂ wynoszącej od 5 do 50 nm,

- z wysokim współczynnikiem trzecią warstwę (3), o współczynniku załamania światła n₃ wynoszącym od 1,8 do 2,2 i grubości geometrycznej e₃ wynoszącej od 70 do 120 nm,

- z niskim współczynnikiem czwartą warstwę (4), o współczynniku załamania światła n₄ wynoszącym od 1,35 do 1,65 i grubości geometrycznej e₄ co najmniej 80 nm, przy czym kolorymetria jego odbijania światła po tej stronie, po której jest ono wyposażone w układ (A) cienkich warstw, jest taka, że odpowiednie wartości a* i b* w układzie kolorymetrycznym (L*, a*, b*) są ujemne, według kąta padania wynoszącego od 50 do 70°, oraz pierwsza warstwa z wysokim współczynnikiem (1) i ewentualnie trzecia warstwa z wysokim współczynnikiem (3) są warstwami na bazie tlenku (tlenków) metalu wybranego spośród tlenku cynku, tlenku cyny, tlenku cyrkonu albo na bazie azotku (azotków) wybranego spośród azotku krzemu i ewentualnie azotku glinu, oraz druga warstwa z niskim współczynnikiem (2) i ewentualnie czwarta warstwa z niskim współczynnikiem (4) są warstwami na bazie tlenku krzemu, tlenoazotku i ewentualnie tlenowęglika krzemu albo na bazie mieszanego tlenku krzemu i glinu.

2. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że e1 i ewentualnie n3 wynoszą od 1,85 do 2,10.

3. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że n2 i ewentualnie n4 wynoszą od 1,35 do 1,55.

4. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że e1 wynosi od 5 do 50 nm, a zwłaszcza od 10 do 30 nm albo od 15 do 25 nm.

5. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że e2 wynosi od 5 do 50 nm, a zwłaszcza od 10 do 35 nm, zwłaszcza jest mniejsze albo równe 30 nm.

6. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że e3 wynosi co najmniej 75 nm.

7. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że e4 jest większe albo równe 80 nm, a zwłaszcza jest mniejsze albo równe 120 nm.

PL 204 317 B1

8. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że pierwsza warstwa (1) z wysokim współczynnikiem i druga, warstwa (2) z niskim współczynnikiem są zastąpione jedną warstwą (5) z pośrednim współczynnikiem e₅ wynoszącym od 1,65 do 1,80, która ma korzystnie grubość optyczną e_opt5 wynoszącą od 50 do 140 nm, a zwłaszcza od 85 do 120 nm.

9. Podłoże według zastrz. 8, znamienne tym, że warstwa (5) z pośrednim współczynnikiem jest warstwą na bazie mieszaniny z jednej strony tlenku krzemu, a z drugiej strony co najmniej jednego tlenku metalu wybranego spośród tlenku cyny, tlenku cynku, tlenku tytanu albo na bazie tlenoazotku albo tlenowęglika krzemu i ewentualnie tlenoazotku glinu.

10. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że pierwsza warstwa z wysokim współczynnikiem (1) i ewentualnie trzecia warstwa (3) z wysokim współczynnikiem są utworzone przez nałożenie na siebie kilku warstw z wysokim współczynnikiem, a zwłaszcza przez nałożenie na siebie dwóch warstw, takich jak SnO2/SiN4 albo Si3N4/SnO2.

11. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że wymienione podłoże jest wykonane ze szkła, bezbarwnego albo barwionego w masie.

12. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że jego odbijanie światła po tej stronie, po której jest ono wyposażone w układ (A) cienkich warstw, jest mniejsze od pewnej minimalnej wartości 3 albo 4% według kąta padania wynoszącego od 50 do 70°.

13. Podłoże według zastrz. 1, znamienne tym, że w przeciwodblaskowym układzie warstw (A) co najmniej trzecia warstwa z wysokim współczynnikiem jest z azotku krzemu albo glinu, a podłoże z układem warstw jest poddane obróbce cieplnej typu gięcia, hartowania, wygrzewania.

14. Oszklenie, znamienne tym, że zawiera przezroczyste podłoże określone w zastrz. 1, przy czym

- podłoże zawiera na jednej ze swoich powierzchni czołowych przeciwodblaskowy układ (A) warstw, a na swojej drugiej powierzchni czołowej nie ma żadnego przeciwodblaskowego układu warstw; albo

- podłoże na swojej drugiej powierzchni czołowej jest również wyposażone w przeciwodblaskowy układ warstw (A) albo w inny rodzaj (B) powłoki przeciwodblaskowej albo w powłokę, która ma inną funkcję typu działania przeciwsłonecznego, niskiej emisji, nieprzyjmowania brudu, przeciw oparom, przeciw deszczowi albo funkcję grzania.

15. Oszklenie według zastrz. 14, znamienne tym, że drugi rodzaj (B) powłoki przeciwodblaskowej wybrany jest spośród następujących powłok:

- pojedyncza warstwa, której współczynnik załamania światła zmienia się z jej grubością, zwłaszcza typu tlenoazotku krzemu SiOxNy, przy czym x i y zmieniają się z jej grubością,

- układ dwóch warstw, zawierający kolejno warstwę z wysokim współczynnikiem co najmniej 1,8, zwłaszcza z tlenku cyny, tlenku cynku, tlenku cyrkonu, tlenku tytanu, azotku krzemu albo glinu, a następnie warstwę z niskim współczynnikiem niższym niż 1,65, zwłaszcza z tlenku, tlenoazotku albo tlenowęglika krzemu,

- układ trzech warstw, zawierający kolejno warstwę ze średnim współczynnikiem pomiędzy 1,65 i 1,8, typu tlenowęglika albo tlenoazotku krzemu i ewentualnie glinu, warstwę z wyższym współczynnikiem, większym niż 1,9, typu SnO2, TiO2, warstwę z niskim współczynnikiem niższym niż 1,65, typu mieszanego tlenku Si-Al, tlenku krzemu.

16. Oszklenie, znamienne tym, że ma strukturę zespoloną i zawiera dwa przezroczyste podłoża szklane (6, 6) określone w zastrz. 1, które są związane ze sobą za pomocą arkusza (7) z materiału termoplastycznego, przy czym podłoże (6) jest wyposażone, na stronie przeciwnej do zespołu, w przeciwodblaskowy układ warstw (A), a podłoże (6') na stronie przeciwnej do zespołu albo nie ma żadnej powłoki przeciwodblaskowej albo jest również wyposażone w wspomniany przeciwodblaskowy układ warstw (A) albo w inny rodzaj (B) powłoki przeciwodblaskowej albo w inną powłokę, która ma inną funkcję typu funkcji przeciwsłonecznej, niskiej emisji, nieprzyjmowania brudu, przeciw oparom, przeciw deszczowi albo funkcję grzejną, przy czym wymieniona powłoka, która ma inną funkcję, może znajdować się także na jednej z czołowych powierzchni podłoży, skierowanych do termoplastycznego arkusza zespołu.

17. Oszklenie według zastrz. 16, znamienne tym, że drugi rodzaj (B) powłoki przeciwodblaskowej wybrany jest spośród następujących powłok:

PL 204 317 B1

- układ trzech warstw, zawierający kolejno warstwę ze średnim współczynnikiem pomiędzy 1,65 i 1,8, typu tlenowęglika albo tlenoazotku krzemu i ewentualnie glinu, warstwę z wyższym współczynnikiem, większym niż 1,9, typu SnO2, TiO2, warstwę z niskim współczynnikiem, niższym niż 1,65, typu mieszanego tlenku Si-Al, tlenku krzemu.

18. Sposób wytwarzania oszklenia określonego tak jak w zastrz. 14 i 16, znamienny tym, że układ albo układy warstw (A) określone tak jak w zastrz. 1, nakłada się drogą rozpylania katodowego, a ewentualną powłokę przeciwodblaskową (B) techniką zol-żel, techniką pirolizy typu CVD, plazmy CVD, drogą rozpylania katodowego albo wyładowania koronowego.

19. Zastosowanie oszklenia określonego tak jak w zastrz. 14 i 16, jako oszklenia wewnętrznego albo zewnętrznego budynku, jako gabloty, kontuaru sklepowego, który może być gięty, jako oszklenia do samochodu, takiego jak szyby boczne, tylne okno nadwozia, dach samochodu, przednia szyba pojazdu, albo jako oszklenia ochronnego obiektu typu tablicy, jako ekranu przeciwolśnieniowego komputera i jako mebla szklanego.