Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urzadzenie elektromechaniczne, sluzace do odtwarzania dowolnych wzorów lub ry¬ sunków na dziewiarkach.Urzadzenie to jest znamienne tern, ze kazda z igiel posiada czlon odpowiednie¬ go ksztaltu, uruchomiany za posrednictwem wspólnego elektromagnesu, przebiegajace¬ go ponad zespolem tych czlonów, albo tez zapomoca oddzielnego elektromagnesu, wzbudzanego pradem, który rozdziela za¬ pomoca slizgajacych sie po niej szczotek powierzchnia, utworzona z czesci przewo¬ dzacych i nieprzewodzacych, ulozonych odpowiednio do wzoru, który ma byc od¬ tworzony na tkaninie.Naped igiel moze byc reczny (patrz patent francuski Nr 584 226) — albo samo¬ czynny — zapomoca listw systemu Jac- quard'a, utworzonych z upuzednio podziur¬ kowanych wsteg metalowych, wsuwaja* cych igly do lozysk i uruchomiajacych tylko te z nich, które napotykaja czesci pelne wsteg, natomiast pozostawiajacych nieczynnemi igly, natrafiajace na otwory.Listwa powinna byc tak podziurkowana, aby uruchomiala tylko igly nieczynne pod¬ czas przejscia listwy poprzedniej, a pozo¬ stawiala natomiast w spoczynku igly po¬ przednio czynne.Przy tym sposobie, który jest zreszta najbardziej rozpowszechniony przy wytwa¬ rzaniu wzorów zapomoca dziewiarki, nale¬ zy uprzednio przygotowac tyle listw, ile jest szeregów oczek i barw na wzorze.Inne sposoby polegaja na zastapieniutych listw, listwami „UniverselsM, które sa juz zgery poclziujrkowane tak, iz liczba o- tworów odpowiada 1 liczbie igiel maszyny, i zatykaniu niepotrzebnych dziurek zapo- moca malych kawalków metalu, zwanych „pchelkami".W kazdym razie sporzadzanie takiego szeregu listw, przeznaczonych do odtwarza¬ nia wzoru, jest uciazliwe i kosztowne oraz wymaga skrupulatnego liczenia oczek.Ponizej podany .jest opis przykladu wykonania omawianego urzadzenia, przed¬ stawionego na rysunku, na którym fig. 1 jest przekrojem piodo^fl^ \fykojLaiiym przez szczeline przednia maszyny, wypo¬ sazonej w to urzadzenie, przyczem dzwi¬ gnie, uruchomiajace igly, sa zaznaczone w polozeniu przygotowawczem (linje pelne)— fig. 1 bis jest widokiem, odpowiadajacym fig. 1, z ta róznica, ze dolny szereg wybra¬ nych dzwigni jest tu przygotowany do u- ruchomienia igiel; fig. 2 jest czesciowym widokiem calego ihe6hahizm?ti, w zmniej¬ szonej skali; fig. 3 jest przekrojem wzdluz linji A—B fig. 2; fig. 4 jest przekrojem wzdluz linji C—D tej samej fig. 2; fig. 5 jest widokiem zboku mechanizmu wedlug fig. 2 w kierunku strzalki /; fig. 6 jest wi¬ dokiem zboku lewej strony walca do wzo¬ rów; fig. 7 jest widokiem calego urzadze¬ nia w kierunku strzalki f3, przyczem wszystkie dzwignie sa w polozeniu przy- gotowawczem; fig. 8 — jest widokiem, od¬ powiadajacym fig. 7, na którym dzwignie sa juz wybrane do uruchomienia igiel; fig. 9, 10 i 11 — przedstawiaja odmiane wyko¬ nania o wielu elektromagnesach; fig. 9 jest przekrojem, ukazujacym budowe elektro¬ magnesów i sposób napedu igiel; fig, 10 jest widokiem urzadzenia zprzodu w kierunku strzalki f3; fig. 11 podaje w zarysie po¬ wierzchnie, przygotowana do odtwarzania wzoru.Na fig. 1 przedstawione sa igly 2, umie¬ szczone w swych obsadach 1. Przed prze¬ dluzeniami tych igiel, zamiast listw Jac- quard'a albo urzadzen podobnych, prze¬ znaczonych do wybierania, umieszczony jest szereg plytek 4 z niemagnetycznego metalu, osadzonych na poprzecznicy albo suwaku 5. Plytki te sa jednoczesnie zmo- cowane zapomoca plytek 6 i utrzymane w odstepach, odpowiadajacych grubosci prze¬ laczen igiel. Wymienione plytki tworza za¬ tem pomiedzy soba tyle szczelin, ile jest igiel w obsadzie (fig. 8).Pomiedzy plytkami znajduja sie ze¬ lazne haczyki 8, osadzone wahliwie na czo¬ pach 7 i posiadajace równiez zelazne kon¬ cówki kotwiczki 9. Haczykom tym odpo¬ wiadaja wygiete dzwignie 10, posiadajace zaczepy 11 i dajace sie obracac na osi 12 pomiedzy kazdemi dwiema plytkami 4, w plaszczyznach pionowych igiel.Dzwignie 10 moga zajmowac dwa po¬ lozenia — górne, oznaczone lin ja ciagla, lub dolne, przedstawione linja przerywana.W pierwszem polozeniu zaczepy 11 sa sczepione z haczykattiii a koniec 10* zna.]- duje sie nawprost przedluzenia 3 odpo¬ wiedniej igly, w drugiem polozeniu koniec 10* opiera sie o jedna z plytek 6 i znajdu¬ je sie pod przedluzeniem osi wspomniane¬ go przedluzenia igly.Po wyjasnieniu, podanem na wstepie niniejszego opisu, latwo zrozumiec, ze je¬ zeli, przy opadnietych dzwigniach 10, prze¬ sunie sie caly zespól, utworzony z plytek 4, dzwigni 10 i haczyków 8, w kierunku strzalki f2, to zadna z igiel nie bedzie po¬ ruszona, gdyz wszystkie przedluzenia 3 wejda do szczelin ponad koncami 10* i po¬ zostana w bezruchu. Odwrotnie, jezeli dzwignie 10 sa zaczepione swemi zaczepa¬ mi 11 o haczyki 8 (polozenie, zaznaczone linja ciagla), to zespól, posuniety naprzód, uruchomi wszystkie igly. To znaczy, ze, wybierajac te dzwignie, które maja byc w polozeniu górnem, i te, które maja pozo¬ stac w dokiem, wybiera sie przez to samo igly, potrzebne do wykonania danego wzoru.Urzadzenie, które umozliwia wybiera¬ nie wspomnianych dzwigni i igiel, nasta¬ wiane elektromechanicznie, posiada, we¬ dlug wynalazku, elektromagnes 13, który mozna przesuwac po prowadnicy 5* Ten ruchomy elektromagnes 13 jest polaczony z pretem 14, którego jeden koniec, nieuwi- doczniony na rysunku, jest osadzony na wózku, a drugi — uzbrojony w mala szczotke 15* Pret 14 jest wykonany tak, ze pozwala na suwanie elektromagnesu po prowadnicy w obu kierunkach, zaleznie od ruchu wózka.Jest rzecza zrozumiala, ze przy prze¬ suwaniu elektromagnesu 13, wlaczonego w obwód elektryczny, ponad kotwiczkami 9 haczyków 8, wykomanemi z zelaza, kotwicz¬ ki te zostana przyciagniete i haczyki zwol¬ nia wszystkie dzwignie 10, które w polo¬ zeniu poczatkowem byly zahaczone, i dzwignie te opadna pod dzialaniem wla¬ snego ciezaru (na fig. 1).Niech dzwignie sa zahaczone stale (fig. 7), jezeli teraz elektromagnes 13, polaczo¬ ny elektrycznie ze szczotka 15, przebiega wzór 16, nawiniety na beben /7, utworzo¬ ny znanym sposobem z czesci przewodza¬ cych i nieprzewodzacych, to przy kazdym styku szczotki z przewodnikiem, prad zo¬ staje wlaczony i kotwiczka, znajdujaca sie w tej chwili pod elektromagnesem, zosta¬ nie przyciagnieta. W ten sposób potrzebne kotwiczki, przyciagane elektromagnesem, beda zwalnialy wybrane dzwignie, które pozostawia szczeliny wolne do przyjecia odpowiadajacych im igiel (fig. 8).Teraz nalezy wyjasnic sposób stosowa¬ nia tego zespolu dwóch szeregów dzwigni, wybieranych dla uruchomiania igiel. Do tego celu sluzy odpowiedni mechanizm, po¬ dobny np. do mechanizmu do uruchomiania listw Jacquard'a, z ta jednak róznica, iz gdy przy systemie Jacquard'a potrzebny jest tylko jeden ruch do ustawiania listwy zawsze w tetn samem polozeniu, to w urza¬ dzeniu, stanowiacem przedmiot niniejsze¬ go wynalazku, natezy przestawiac opisatky zespól w tyle polozen, ile rzedów tworza wybrane dzwignie. • Podczas pracy dwiema barwami, jak w przykladzie niniejszym, nalezy przesta¬ wiac zespól wybranych dzwigni w dwa po¬ lozenia.Polozenie 1 (fig. 1) — dzwignie górne¬ go rzedu, które pozostaja zahaczone, znaj¬ duja sie nawprost igiel i uruchomiaja je podczas ruchu naprzód.Polozenie 2 (fig. 2) — dzwignie, two¬ rzace rzad dolny, odczepione po przej¬ sciu elektromagnesu, sa ustawione zkolei nawprost tych igiel, które byly nieczynne podczas ruchu poprzedniego.Mechanizm, umozliwiajacy te ruchy, moze byc wykonany w sposób nastepuja¬ cy. Na kazdym koncu zespolu umieszczone sa tarcze 25, przymocowane do zespolu te- mi samemi plytkami 6, które lacza plytki 4.Na tarczach tych osadzone sa czopki 22, na których moze sie obracac caly zespól, a wiec moze zajmowac zadane polozenie, przyczem ruch postepowy i wsteczny jest sterowany zapomoca klocków 24 i malych skobelków 23.Mechanizm, który nadaje ze$polowi ruch postepowy i wsteczny, moze byc np. podobny do mechanizmu, nadajacego taki sam ruch pryzmatowi, który wodzi listwy Jacquard'a, zespolone w lancuch, i moze byc napedzany wprost sama maszyna za¬ pomoca korby lub innego narzadu mecha¬ nicznego.Powyzszy przyklad uwzglednia prace przy dwu barwach przedzy. Przy pracy z uwzglednieniem trzech barw lub wiekszej ich liczby liczba stosowanych dzwigni i walców powinna byc o tyle wieksza, o ile barw stosowanych jest wiecej ponad dwie.Odpowiedni mechanizm powinien wiec rów¬ noczesnie przestawiac zespól w tyle polo¬ zen, ile zostalo utworzonych szeregów dzwigni.Skoro dziewiarka wytworzy w ten spo- - 3 —sób jeden rzad oczek, zespól powinien po¬ wrócic w polozenie poczatkowe, aby mógl byc ponownie nastawiony odpowiednio do nastepnego rzedu oczek. W tym celu szta¬ ba 21, wykonana w celu nadania jej wiek¬ szej sztywnosci np. w postaci katownika, jest umieszczona pod dzwigniami tak, iz zespól przy ruchu wdól opiera sie na szta¬ bie, co powoduje przestawienie dzwigni w polozenie poczatkowe, przedstawione na fig. 1 linja ciagla. Przy tym ruchu haczy¬ ki zostaja podniesione zapomoca pochy¬ lych powierzchni zaczepów U, znajduja¬ cych sie na dzwigniach, i jak tylko te dzwi¬ gnie zajma polozenie, przedstawione linja ciagla, haczyki opadna samoczynnie pod dzialaniem ciezaru swego i utrzymaja dzwignie w polozeniu górnem zapomoca za¬ czepów 1L Walce, na których naniesione sa wzo¬ ry, sa poruszane kolem zebatem 18 z za¬ padka 19, której ruch jest uzgodniony z ruchem maszyny zapomoca dzwigni 20.Jedna z tych dzwigni umozliwia dowolne nastawienie zapadki, która moze zatem przesuwac sie wiecej lub mniej i obracac kolo zebate o wiecej lub mniej podzialek (fig. 2 i 5).Ten ruch zapadki powtarza sie po kaz- dem calkowitem wykonczeniu pasma o- czek, aby szczotka slizgala sie po nowym miejscu na wzorze, w celu wybrania igiel odpowiednio do nastepnego pasma oczek.Slowem, walec posuwa sie w kierunku swego obrotu tyle razy, ile rzedów oczek miesci sie w wysokosci wzoru, i o skok, równy dlugosci oczka.Ruch ten moze byc otrzymywany rów¬ niez wt jakikolwiek inny sposób, np. zapo¬ moca przekladni slimakowej.Urzadzenie, przedstawione na fig. 9, za¬ wiera kratke 4\ zaopatrzona w dwa szere¬ gi otworów 26, 27, przyczem liczba otwo¬ rów w kazdym szeregu odpowiada liczbie igiel maszyny. Kratka jest umieszczona tak, iz rzad górny 27 otworów znajduje sie nawprost igiel 2, wskutek czego pfzy ruchu naprzód przedluzenia igiel wchodza do o- tworów, igly wiec przy tym ruchu pozo¬ staja nieczynne. To samo zjawisko zaj¬ dzie, jezeli zamiast górnego rzedu 27 na- wprost igiel 2 ustawiony bedzie dolny rzad otworów 26. Gdy jednak, tak teraz jak i w przypadku poprzednim, w kazdym otwo¬ rze kratki umieszczona bedzie odpowied¬ nia zaslona, zamykajaca otwór przy ruchu naprzód, to igly, dzieki temu zamknieciu otworów, zostana uruchomione.Dzialanie tej kratki mozna rozlozyc na dwa okresy, podobnie jak w urzadzeniu, przedstawionem na fig. 1 — 8.W okresie pierwszym, górny rzad o- tworów powinien byc ustawiony nawprost igiel, w okresie drugim zkolei rzad dolny powinien sie ustawic nawprost tych igiel.Kazda taka zaslone tworzy w przykla¬ dach (fig. 9) koniec 10' dzwigni 10a osadzo¬ nej wahliwie na osi 12 i zespolonej nieza¬ leznie od innych z mechanizmem napedo¬ wym, opisanym szczególowo nizej. Na tej osi 12 moze sie równiez wahac szkielet al¬ bo pudlo 4" i ramie 28, osadzone wahli¬ wie w nieruchomym punkcie 29. Latwo zauwazyc, ze zapomoca odpowiedniego mechanizmu, mozna osiagnac taki ruch pu¬ dla, aby kolejno jeden albo drugi rzad o- tworów ustawial sie nawprost igiel. Z dru¬ giej strony, zapomoca ramienia 28 mozna pudlo 4" przesunac naprzód w celu po¬ pchniecia igiel. Poza tern niezalezny na¬ ped kazdej dzwigni zapewnia ustawianie sie ich przed otworami w tern polozeniu, jakiego wymaga dany wzór. Tym sposo¬ bem przy ruchu kratki 4' w pierwszym o- kresie i w drugim, pewna liczba igiel be¬ dzie uruchomiona, reszta zas pozostanie w spoczynku.Aby otrzymac zapomoca maszyny tej pozadany wzór, wystarczy spowodowac zasloniecie w pierwszym okresie wszyst¬ kich tych otworów, które odpowiadaja tlu — 4 —odtwarzanego wzoru. Jezeli teraz w dru¬ gim okresie ustawic dolny rzad otworów nawprost igiel, to wszystkie igly, które by¬ ly uruchomione poprzednio przez zatkane otwory górnego rzedu, pozostaja teraz w spoczynku, a przeciwnie, wszystkie te igly, które byly nieczynnie, zostaja uru¬ chomione, poniewaz konce W, tworzace zaslony i umieszczone w rzedach, nie zmie¬ niaja swego nastawienia. W tym drugim okresie zostaje wykonane jedno pasmo poprzeczne wzoru.Dzwignie 10 sa napedzane w sposób nastepujacy. Na metalowym arkuszu 16 narysowany jest dany wzór 16' zapomoca farby izolujacej. Po wysuszeniu nawija sie ten arkusz 16 na walec 17, dajacy sie ob¬ racac zapomoca jakiegokolwiek odpowied¬ niego mechanizmu napedowego. Do tego walca dotyka tyle szczotek 15, ustawionych w jednym rzadzie, ile jest igiel w maszy¬ nie do trykotów, przyczem szczotki' te, wy¬ konane z dobrego przewodnika, sa od sie¬ bie izolowane. Kazda dzwignia 10 jest ze¬ spolona z elektromagnesem 13, przylaczo¬ nym do zródla pradu 30, w którego ob¬ wodzie znajduja sie równiez arkusz meta¬ lowy i szczotki.Jest teraz rzecza zrozumiala, ze jezeli ruchomy walec 17 bedzie zatrzymany po kazdem wykonaniu jednego pasma oczek, to szczotki, stykajace sie z odslonietemi metalowemi czesciami arkusza, beda za¬ mykaly obwody odpowiadajacych im elek¬ tromagnesów, a wiec uruchomiaja je, a od¬ powiadajace im dzwignie 10 Beda ustawio¬ ne przed odpowiedniemi otworami. Prze¬ ciwnie, wszystkie szczotki, stykajace sie z miejscami arkusza, izolowanemi farba, nie przepuszczaja pradu i odpowiadajace im elektromagnesy pozostana nieczynne.Oczywiscie, mozna przewidziec urza¬ dzenie odwrotne, to znaczy takie, w któ- rem tlo odtwarzanego wzoru bedzie spel¬ nialo role izolatora, natomiast sam wzór bedzie metalowy. Dzialanie takiego urza¬ dzenia bedzie podobne do dzialania urza¬ dzenia opisanego.Oczywiscie, przyklady wykonania, przedstawione na rysunku i przytoczone w tym opisie, nie posiadaja charakteru o- graniczajacego i moga przybierac rozmaita budowe, bez wykroczenia poza ramy ni¬ niejszego wynalazku. PL