Wynalazek dotyczy zamka zatrzymowe- go, w którym rygiel nie znajduje sie pod dzialaniem sprezyny, a dolne czesci zatrzy¬ mów, po przestawieniu ich w najwyzsze po¬ lozenie wskutek obrócenia klucza, pozosta¬ wiaja wolne tylko przejscie na sworzen klu¬ cza, zaslaniajac jednak pozostala czesc o- tworu na klucz, co zabezpiecza przed wsta¬ wianiem narzedzia, np. wytrycha i otwar¬ ciem zamka przez niepowolana osobe.Celem wynalazku jest takie uksztalto¬ wanie zatrzymów, któreby zapobiegalo o- tworzeniu zamka nawet w takim przypad¬ ku, gdyby udalo sie podniesc zatrzymy o- raz czesciowo przesunac te czesci zamka, które poruszaja rygiel.Powyzszy cel zostaje osiagniety w ten sposób, ze poszczególnym zatrzymom zo¬ staje nadany specjalny ksztalt, przyczem sasiadujace ze soba zatrzymy róznia sie swym ksztaltem. Wedlug wynalazku nie za¬ chodzi potrzeba wyposazania zewnetrznych brzegów zatrzymów w wystepy ze zlobkami prowadniczemi. Zatrzymy wedlug wynalaz-ku stanowia prostokatne plytki bez wyste¬ pów lub nasad, posiadajace wieksza wy¬ trzymalosc mechaniczna i dajace sie wytwa¬ rzac latwiej, niz stosowane dotychczas za- trzymy, przyczem wszystkie prowadnice sa umieszczone bezposrednio na tych za¬ trzymach.Jeden z przykladów wykonania wyna¬ lazku jest przedstawiony na rysunku, przy¬ czem fig, 1 przedstawia otwarty zamek za- trzymowy w widoku zprzodu; fig. 2 — ten¬ ze zamek podczas zamykania, a fig. 3 — za¬ mek zamkniety, przyczem na tych figurach przednia plytka zamka zostala usunieta w celu nadania rysunkowi wiekszej przejrzy¬ stosci; fig. 4 przedstawia zatrzym, stosowa¬ ny w zamku, a fig. 5 — koniec klucza do te¬ go zanika.Rygiel 1 (fig. 1) jest umocowany na we¬ wnetrznej plytce 3 i jest przesuwany wraz z ta plytka w lewo lub w prawo zapomoca tarczy kciukowej 5, osadzonej obrotowo na czopie 4. W wyciecie tarczy 5 zostaje wsu¬ nieta czesciowo bródka 6 klucza, która pod¬ czas przekrecania klucza pociaga za soba tarcze te w lewo lub w prawo, wskutek czego plytka 3, w wyciecie której wchodzi kciuk tarczy 5, zostaje odpowiednio prze¬ sunieta wraz z ryglem /.Na fig. 1 — 3 widoczny jest tylko pierw¬ szy zatrzym. Pod tym zatrzymem znajduja sie inne, np. cztery zatrzymy, przyczem wszystkie zatrzymy sa jednakowej wielko¬ sci, lecz nie wszystkie posiadaja jednakowy ksztalt. W przykladzie wykonania, przed¬ stawionym na rysunku, pierwszy, trzeci i ostatni zatrzymy 7 posiadaja jeden ksztalt, podczas gdy drugi i czwarty za¬ trzymy 8 sa innego ksztaltu. Drugi i czwarty zatrzymy 8 posiadaja ksztalt, u- widoczniony na fig. 4. Wszystkie za¬ trzymy posiadaja wspólna ceche, gdyz sa wyposazone w dwa prostokatne i wza¬ jemnie równolegle wyciecia 9, 10, polaczo¬ ne ze soba wycieciem, próstopadlem do wy¬ ciec 9 i 10. To wyciecie lacznikowe jest jed¬ nak wykonane odmiennie w obydwóch wzmiankowanych powyzej grupach zatrzy- mów. Np. w najwyzszym zatrzymie 7 wyko¬ nane jest prostokatne wyciecie 11, podczas gdy w zatrzymach wedlug fig. 4 wykonane jest wyciecie 12, które w czesci srodkowej jest u góry i u dolu rozszerzone. Ponadto we wszystkich zatrzymach prawy brzeg wy¬ ciecia 9 jest wyposazony w zabki 13, przy¬ czem w zatrzymach pierwszej grupy, do której nalezy pierwszy zatrzym 7, zabki te znajduja sie ponizej wyciecia lacznikowego 11, podczas gdy wedlug fig. 4 zabki te znaj¬ duja sie powyzej wyciecia 12.W plytce 3, polaczonej z ryglem 1, umo¬ cowany jest trzpieniek ryglujacy 14, który sluzy do zabezpieczania rygla 1 w jego oby¬ dwóch krancowych polozeniach. Rygiel 1 z polozenia wedlug fig. 1 (zamek otwarty) moze byc przesuniety tylko wtedy, gdy u- mozliwione zostanie przesuwanie sie trzpienka ryglujacego 14 w wycieciu 11 w polozenie, uwidocznione na fig. 3, co nie mo¬ ze byc uskutecznione bez uzycia wlasciwego klucza, poniewaz czesc drugiego zatrzyma 8 (widocznego w wycieciu 11 na fig. 1) oraz czesc odpowiadajacego mu czwartego za- trzymu, który jest identyczny z zatrzymem 8, zapobiegaja przesuwaniu sie trzpienka ryglujacego 14 w lewo. W razie zastosowa¬ nia klucza z odpowiednio uksztaltowana bródka (fig. 5) zatrzymy, zaopatrzone w od¬ powiednie wciecia 15, zostaja podniesione bródka klucza tak, ze wyciecia 11 wzgled¬ nie 12 (fig. 2) wszystkich zatrzymów pokry¬ waja sie wzajemnie, wskutek czego trzpie¬ niek ryglujacy 14, a wraz z nim rygiel 1, moze byc przesuniety w polozenie wedlug fig. 3. W krancowem polozeniu bródki klu¬ cza wszystkie zatrzymy opadaja ku dolowi w polozenie poczatkowe pod dzialaniem wlasnego ciezaru (fig. 1), jednak trzpieniek ryglujacy 14 nie znajduje sie juz w wycie¬ ciu 10, lecz w wycieciu 9.Trzpieniek ryglujacy 14 jest zaopatrzo¬ ny wedlug wynalazku we wreh, który nasu- — 2 -wa sie na jeden z'zabków 13 w razie checi odsuniecia rygla. Wskutek tego zatrzymy nie moga byc przesuniete do góry ani wdól bez zastosowania wlasciwego klucza. Nawet gdyby udalo sie przesunac trzpieniek ryglu¬ jacy 14 w polozenie?, przedstawione na fig. 2, to jezeli klucz nie jest dokladnie dopaso¬ wany do zamka zatrzymy opadaja swemi rozszerzeniami wyciecia lacznikowego 12 na trzpieniek 14, przyczem brzegi 16 tego wyciecia w zatrzymach 8 zapobiegaja dal¬ szemu przesuwaniu trzpienka 14 w oby¬ dwóch kierunkach.W znanych zamkach zatrzymy sa zaopa¬ trzone w specjalne przedluzenia wzglednie nasady z rowkami, w których przesuwaja sie trzpienie prowadnicze. Poniewaz zatrzy¬ my wedlug wynalazku sa zaopatrzone w równolegle wyciecia, polaczone ze soba wy¬ cieciami poprzecznemi, wiec prowadnice nie musza dochodzic do brzegów zatrzy- mów, wskutek czego pelne brzegi zatrzy- mów zaslaniaja otwór na klucz za wyjat¬ kiem miejsca na sworzen klucza. Ponadto w znanych zamkach poziome wyciecie zaczy¬ na sie zawsze od krawedzi zatrzymu, co po¬ woduje znaczne zmniejszenie wytrzymalo¬ sci. Tej wady nie posiadaja-zatrzymy, wy¬ konane wedlug wynalazku niniejszego. W razie zastosowania zatrzymów wedlug wy¬ nalazku, wystarczy w celu prowadzenia ich umieszczenie w oslonie zamka trzpieni pro¬ wadniczych 17, przyczem niema potrzeby wykonywania w zatrzymach rowków, wspóldzialajacych z temi trzpieniami. W wycieciach zatrzymów przesuwa sie tylko trzpieniek ryglujacy 14 oraz trzpieniek 18, umocowany w sciance oslony zamka.Trzpien 18 ma na celu prowadzenie zatrzy¬ mów w kierunku pionowym.Zatrzymy moga byc wykonane z waskich plaskowników zelaznych, wskutek czego sa znacznie tansze od dotychczas stosowa¬ nych.Nalezy zaznaczyct ze w trzpienku pro- wadniczym 18 moze byc wykonany otwór gwintowany, w który moze byc wkrecana srubka plytki oslonnej, nieuwidocznionej na rysunku. W ten sposób mozna zaoszczedzic jedna nakretke, ponadto mozna zaoszcze¬ dzic jeden lub nawet kilka wzmiankowa¬ nych poprzednio trzpieni 17.Do otwierania zamka jest stosowany klucz z bródka, przyczem po przekreceniu klucza brzegi 15 blaszek wsuwaja sie w wy¬ ciecia 20 trzonka klucza. PL