Znane dotychczas zamki z wewnetrz¬ nym suwakiem pomocniczym, zaopatrzo¬ nym w lapke, zamykajaca dziurke od klu¬ cza, posiadaja dwie przesuniete wzgledem siebie dziurki od klucza i daja sie otwie¬ rac rozmaitemi kluczami, np. z bródkami o róznej szerokosci.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest zamek z suwakiem pomocniczym, za¬ opatrzonym w lapke zabezpieczajaca i po¬ siadajacym, tak jak rygiel, dwa wyciecia, umozliwiajace podwójne przesuniecie ry¬ gla, poniewaz dziurki od klucza umie¬ szczone sa naprzeciw siebie. Jezeli bródka klucza siega do suwaka pomocniczego, to przy zamykaniu zamka przesuwa sie ten suwak i lapka jego zaslania dziurke od klucza tak, ze wlozenie klucza do zamka od zewnatrz staje sie niemozliwe.W znanych zamkach z zabezpieczeniem stosuje sie dwa rodzaje kluczy, rózniace sie szerokoscia bródki, z których jeden o szerszej bródce sluzy jako klucz dozorcy, a drugi — jako klucz lokatorów (oczywi¬ scie wykonany w wielu egzemplarzach).Jednakze, w przypadku blednego zaloze¬ nia takiego zamka do drzwi wejsciowych, t. j. w przypadku umieszczenia suwaka pomocniczego z lapka zabezpieczajaca do wewnatrz, zamek nie mioze zabezpieczac, musi byc wyjety i zalozony prawidlowo.Wedlug wynalazku zapobiega sie temuprzez zastosowanie trzeciego klucza rów¬ niez o szerszej bródce, lecz posiadajacej wciecie po stronie przeciwnej i sluzacego równiez jako klucz dozorcy, do zabezpie¬ czania zamka. Wobec tego, bez wzgledu na sposób, w jaki zaimek jest zlozony, do¬ zorca ma zawsze moznosc zabezpieczenia go we wlasciwym czasie (np. o godzinie jedenastej wieczorem), zamykajac drzwi odpowiednim kluczem. Pozostaly klucz o wycieciu ze strony przeciwnej moze miec zastosowanie jako klucz lokatora.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy¬ konania wynalazku. Fig. 1 przedstawia za¬ mek w rzucie pionowym po zdjeciu blasza¬ nej scianki, przykrywajacej jego skrzyn¬ ke; fig. 2 — przekrój poprzeczny wzdluz linji A — A na fig. 1, fig. 3 — klucz o bródce z wycieciem od strony ucha, fig. 4 — klucz o bródce z wycieciem od strony konca, a fig. 5 — klucz dla lokatorów.W skrzynce 16, 17 przesuwa sie rygiel 1, zaopatrzony w znane wyciecia 22, 22', oddzielone zabkiem 23. Zatrzym 2 ustala polozenie rygla / zapomoca zapadki, wcho¬ dzacej w odpowiednie wyciecie górnej cze¬ sci rygla. Zatrzym 2 znajduje sie pod dzia¬ laniem sprezyny 15, która usiluje przekre¬ cic go w ten sposób, aby zapadka weszla zgóry w odpowiednie wyciecie rygla. Pro¬ wadnica 78 sluzy do prowadzenia rygla w zamku. Wpoblizu scianki 16 skrzynki zam¬ ka znajduje sie suwak 4, zlaczony z za¬ suwa 3 o ksztalcie, odpowiadajacym wy¬ cieciom 22, 22' i zabkowi 23 rygla. Suwak 4 posiada przedluzenie w ksztalcie lapki 7 o wysokosci, równej prawie dlugosci bród¬ ki klucza. W miejscu, w którem trzon klu¬ cza jest wstawiany w zamek, miedzy su¬ wakiem 4 i lapka 7, pozostawiona jest dluzsza szczelina. Miedzy ryglem 1 i za¬ suwa 3 oraz zatrzymem 2 moga znajdowac sie wkladki 20, 20' o rozmaitej grubosci i rozmaitego ksztaltu. Te wkladki moga byc uksztaltowane tak, aby wymagaly stoso¬ wania specjalnych naciec bródki klucza, przez co zwieksza sie bezpieczenstwo za¬ mkniecia.Kazdy z kluczy (fig. 3, 4 i 5) posiada trzon 8, 9, 10, grubszy od strony ucha, a cienszy przy bródce. Klucz wedlug fig. 3, przeznaczony dla dozorcy, posiada brzeg bródki, wciety w miejscu 11 od strony u- cha. Ten klucz sluzy do zamykania i za¬ bezpieczania zamka od wewnatrz, nato¬ miast od zewnatrz tylko odmyka lub za¬ myka zamek, nie zabezpieczajac go, po¬ niewaz w tym przypadku nie przesuwa su¬ waka 4 z lapka zabezpieczajaca 7. Skoro jednak dozorca wlozy ten klucz w zamek od wewnatrz i obróci go, wówczas bródka klucza przesunie zasuwe 3 i suwak 4 tak daleko, ze koniec lapki 7 zakryje zupelnie czesc dziurki od kluczaj w która wchodzi bródka. Po zamknieciu i zabezpieczeniu zamka klucz moze byc wyjety.Klucz dozorcy wedlug fig. 4 posiada bródke, wcieta w miejscu 12 od strony konca. Sluzy on równiez do zamykania i zabezpieczania zamka od wewnatrz w tym przypadku, gdy zamek zalozony zostal do drzwi odwrotnie, t. j. scianka 16 na we¬ wnatrz. Klucz ten, wstawiony od wewnatrz, przesuwa zasuwe 3 i suwak 4 wraz z lapka zabezpieczajaca 7, wskutek czegp nie moz¬ na klucza wyjac, gdyz nie pozwala na to przesunieta lapka 7. Klucz moze byc za¬ tem wyjety dopiero po odbezpieczeniu i równoozesnem otwarciu zamka. Klucz ten, wlozony w zamek od strony scianki 17, otwiera i zamyka zamek nie zabezpiecza¬ jac go.Lokatorowie domu otrzymuja klucze wedlug fig. 5, posiadajace bródke obu¬ stronnie wcieta w miejscach 13 i 14; klu¬ cze te moga tylko otwierac i zamykac z kazdej strony zamek bez zabezpieczania go, dopóki dozorca nie umtóliwi przez zabezpieczenie zamka wlozenie klucza od zewnatrz.Ostrza 21, 2V sluza do lepszego umo¬ cowania zamka w drzwiach. Zabezpiecze- — 2 —nie wedlug wynalazku mozna zastosowac równiez do zamków precyzyjnych, np. do tak zwanych zamków wetrtheimowskich. PL