PL188515B1 - Zawiasa do okna obrotowego - Google Patents

Abstract

1. Zawiasa do okna obrotowego z oscieznica okienna i rama skrzydla okiennego, polaczona z oscieznica na linii srodkowej, majaca pierwsza czesc zawiasy zamocowywana do oscieznicy okiennej i druga czesc zawiasy zamocowywana do skrzydla okiennego, przy czym pierwsza czesc zawiasy jest zaopatrzona na plycie podstawy w ele- ment prowadzacy stanowiacy prowadnice o prze- biegu po luku kolowym, majacej wklesla strone i wypukla strone, przy czym ta prowadnica wspól- pracuje z wodzikiem o zasadniczo takim samym ksztalcie jak prowadnica i zamontowanym obroto- wo na plycie podstawy drugiej czesci zawiasy oraz z kolkiem prowadzacym przy ruchu obrotowym okna, z tym, ze prowadnica w pierwszej czesci zawiasy jest polaczona funkcjonalnie z hamulcem, który stanowi sprezyna plytkowa, wspólpracujaca ciernie z kolkiem prowadzacym podczas co naj- mniej czesci ruchu obrotowego, znamienna tym, ze na kolku prowadzacym (10) znajduje sie od- dzielna tulejka (15) o zewnetrznej srednicy dopa- sowanej do odleglosci miedzy wypukla strona (11) prowadnicy (7) i sprezyna plytkowa (12), przy czym tulejka (15) jest zaopatrzona w uklad hamuja- cy jej ruch na kolku prowadzacym (10). F I G . 1 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest zawiasa do okna obrotowego z ościeżnicą okienną i ramą skrzydła okiennego, połączoną z ościeżnicą na linii środkowej, mająca pierwszą część zawiasy zamocowywaną do ościeżnicy okiennej i drugą część zawiasy zamocowywaną do skrzydła okiennego, przy czym pierwsza część zawiasy jest zaopatrzona na płycie podstawy w element prowadzący stanowiący prowadnicę o przebiegu po łuku kołowym, mającej wklęsłą stronę i wypukłą stronę, przy czym ta prowadnica współpracuje z wodzikiem o zasadniczo takim samym kształcie jak prowadnica i zamontowanym obrotowo na płycie podstawy drugiej części zawiasy oraz z kołkiem prowadzącym przy ruchu obrotowym okna, z tym, że prowadnica w pierwszej części zawiasy jest połączona funkcjonalnie z hamulcem, który stanowi sprężyna płytkowa, współpracująca ciernie z kołkiem prowadzącym podczas co najmniej części ruchu obrotowego.

Duński opis patentowy nr 150 661 (odpowiadający opublikowanemu międzynarodowemu zgłoszeniu WO 85/02646) ujawnia tego typu zawiasę. Z powodu znacznych sił wymaganych do zatrzymania ruchu obrotowego takiego okna, w szczególności okien zamontowanych w nachylonym dachu, oddziaływanie na taki kołek jest z konieczności duże. Dlatego też kołek zazwyczaj wytwarza się ze stali o powierzchni odpornej na ścieranie. Jakkolwiek okazało się, że konstrukcja ta działa w sposób zadowalający, szczególnie jeżeli kołek nasmarowano w procesie produkcji, jednak w celu zapewnienia ciągłego prawidłowego działania konieczne będzie regularne smarowanie kołka.

188 515

Wadą tej konstrukcji jest to, że bez względu na dobór materiału na kołek, objawy zużycia wystąpią w sposób nieunikniony na części powierzchni kołka, która styka się ze sprężyną płytkową i prowadnicą. To zużycie może być tak duże, że efekt hamowania ulega osłabieniu i tym samym konieczna będzie wymiana kołka, co w praktyce pociąga za sobą konieczność demontażu albo nawet wymiany całej zawiasy.

W opublikowanych międzynarodowych zgłoszeniach WO 90/04077 i WO 90/04078, ujawniono zawiasę, w której wyżej wspomniane wady zostały w pewnym stopniu zmniejszone przez zastosowanie elementu ślizgowego mającego część końcową o zmniejszonej szerokości, 0 który opiera się blok lub kołek prowadzący. W pierwszym wspomnianym dokumencie mówi się o elemencie ciernym na członie ślizgowym i ewentualnie na bloku prowadzącym. Jednakże oba te znane rozwiązania konstrukcyjne są stosunkowo pracochłonne w wykonaniu.

Tak więc celem wynalazku jest dostarczenie zawiasy w rodzaju przedstawionego we wstępie, która pozwoli na bezobsługową eksploatację i nie będzie wymagała konserwacji przez długi czas, a ponadto na uzyskanie zwiększonej żywotności całej konstrukcji, przy zachowaniu równocześnie prostej budowy. Cel ten spełnia zawiasa, która charakteryzuje się tym, że na kołku prowadzącym znajduje się oddzielna tulejka o zewnętrznej średnicy dopasowanej do odległości między wypukłą stroną prowadnicy i sprężyną płytkową, przy czym tulejka jest zaopatrzona w układ hamujący jej ruch na kołku prowadzącym.

Dzięki takiej konstrukcji dostarcza się ogólnie biorąc zawiasę nie wymagającą obsługi i konserwacji, przy czym kołek prowadzący, w wyniku właściwego doboru materiału na tulejkę, nigdy bądź tylko rzadko wymaga smarowania, a równocześnie materiał można dobrać w taki sposób, ze uzyskuje się korzystny efekt hamowania w połączeniu z powierzchnią odporną na ścieranie. Opieranie się tulejki o wypukłą stronę prowadnicy powoduje, że tulejka nieznacznie toczy się po kołku prowadzącym podczas ruchu obrotowego, dzięki czemu zużycie tulejki następuje na całym jej obwodzie. W razie konieczności wymiany tulejki, można ją zdjąć za pomocą prostego uchwytu i zastąpić nową.

W porównaniu ze znanymi rozwiązaniami osiągnięto mniej skomplikowaną budowę, tak że produkcja zawiasy staje się tańsza.

Korzystnie układ hamujący stanowią żeberka równomiernie rozmieszczone na powierzchni wewnętrznej tulejki.

W innym korzystnym przykładzie wykonania zawiasy według wynalazku na końcu kołka prowadzącego oddalonym od płyty podstawy znajduje się wystająca część kołnierzowa, co powala na polepszenie osiowego zamocowania tulejki.

Korzystnie tulejka rozciąga się zasadniczo na całej długości kołka prowadzącego.

W korzystnym przykładzie wykonania wynalazku kołek prowadzący na swym końcu stopniowanym zwróconym w kierunku płyty podstawy ma element złączny tworzący wraz z otworem w płycie podstawy połączenie rozłączne.

Wynalazek zapewnia dobrą powierzchnię oporową dla kołka prowadzącego, na prowadnicy i/lub sprężynie. ·

Żeberka na powierzchni wewnętrznej tulejki przyczyniają się do jej zamocowania na kołku prowadzącym podczas montażu okna, jednak po pewnym czasie ulegają zużyciu wskutek tarcia o kołek prowadzący. Fakt ten pociąga za sobą to, że tulejka może obracać się nieco wokół kołka prowadzącego tak, że nie zawsze ta sama część tulejki styka się ze sprężyną i/lub prowadnicą, w wyniku czego żywotność tulejki zwiększa się.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. i przedstawia zawiasę według wynalazku w widoku z boku, fig. 2 - szczegół zawiasy według wynalazku w powiększonym przekroju, fig. 3 - kolejny szczegół zawiasy według wynalazku w widoku.

Na figurze i przestawiono zawiasę do okna obrotowego, przy czym zawiasa ta zawiera pierwszą część i, która wraz z płytą 2 podstawy jest przystosowana do zamocowania do nie pokazanego elementu bocznego ościeżnicy okiennej oraz drugą część 3, która również wraz z płytą podstawy jest przystosowana do zamocowania na odpowiadającym elemencie bocznym skrzydła okiennego, również nie pokazanym. Oczywiste jest, że odpowiadająca, lecz stanowiąca lustrzane odbicie zawiasa jest zamontowana na przeciwległej parze elementów

188 515 bocznych ościeżnicy okiennej i skrzydła okiennego dla wyznaczenia osi obrotu okna zasadniczo równoległej do górnego i dolnego elementu ościeżnicy okiennej i skrzydła okiennego.

Na płycie 2 podstawy pierwszej części 1 zawiasy, za pomocą nitów albo wkrętów 5 i w pewnej odległości od płyty 2 podstawy, jest zamocowany element płytowy 6 z wycięciem o obrysie łuku kołowego, który tworzy prowadnicę 7 dla wodzika 8 na drugiej części 3 zawiasy mającego zasadniczo taki sam kształt jak prowadnica 7 w trakcie części ruchu otwierającego i zamykającego okno. Wodzik 8 jest połączony przegubowo, za pomocą kołka zawiasowego 9, z płytą 4 podstawy drugiej części 3 zawiasy, która to płyta 4 oprócz tego ma kołek prowadzący 10, którego funkcja będzie objaśniona poniżej.

Wypukła strona 11 prowadnicy 7 ma oprócz elementu płytowego 6 jedną lub większą liczbę tarcz, umieszczonych pomiędzy elementem płytowym 6 i płytą 2 podstawy, a które wraz z elementem płytowym tworzą powierzchnię oporową dla wodzika 8 i kołka prowadzącego 10, podczas gdy na wklęsłej stronie pomiędzy elementem płytowym 6 i płytą 2 podstawy jest wmontowane urządzenie sprężynowe, zawierające sprężynę płytkową 12, która swą zagiętą stroną zaczepiona jest o zewnętrzne nity 5 i która jest mniej zakrzywiona niż prowadnica 7, toteż jej część środkowa wystaje do środka toru prowadnicy.

W położeniu przedstawionym na fig. 1, skrzydło okienne i tym samym druga część 3 zawiasy są obrócone o kąt otwarcia równy około 135° od położenia zamkniętego, np. w celu umycia zewnętrznej powierzchni okna.

Wodzik 8 jest przemieszczony maksymalnie na zewnątrz prowadnicy 7, tzn. do momentu gdy wkręt oporowy 13 na wodziku nie wejdzie we wgłębienie 14 w elemencie płytowym 6. W następstwie tego, płyta 4 podstawy obraca się wokół kołka zawiasowego 9. Gdy okno ponownie zamyka się, ta płyta 4 podstawy obraca się najpierw z powrotem, dopóki kołek prowadzący 10 nie wejdzie w prowadnicę 7, gdzie znajduje się z przodu przedniego końca wodzika 8. W trakcie dalszego zamykania, kołek prowadzący 10 i wodzik 8 przemieszczają się wewnątrz prowadnicy 7, a wchodząc w styczność cierną ze sprężyną płytkową 12, kolek 10 współpracuje z nią z uzyskaniem efektu hamowania tak, że następuje zatrzymanie ruchu zamykającego skrzydła okiennego.

Na kołku 10 jest umieszczona tulejka 15, przedstawiona dokładniej na fig. 2. Długość tulejki 15 jest dobrana w taki sposób, że przekracza wymiar osiowy zasadniczo całego kołka prowadzącego 10, jej średnica zewnętrzna zaś jest taka, że zapewnione jest dobre oparcie o ściankę prowadnicy 7 i sprężynę płytkową 12. Wewnętrzną średnicę dobrano w taki sposób, aby uzyskać względnie bezluzowe pasowanie suwliwe pomiędzy tulejką 15 i kołkiem prowadzącym 10, przy czym jednak tulejkę 15 można bez problemu umieścić na kołku prowadzącym 10, lecz nie ma obawy, ze podczas montażu okna tulejka 15 ześliźnie się z kołka prowadzącego 10.

Zamocowanie podczas montażu można jeszcze bardziej poprawić dostarczając pewnej liczby rozmieszczonych równomiernie żeberek 16 na wewnętrznej powierzchni tulejki 15, jak pokazano na fig. 2. W przedstawionej konstrukcji ist^i^ją trzy żeberka 16, ich liczbę można jednak dobrać w sposób dowolny, podobnie jak też ich postać i długość mogą być różne. Po pewnym czasie użytkowania okna wysokość żeberek 16 zmniejsza się nieco wskutek tarcia o kołek prowadzący 10, w wyniku czego tulejka 15 będzie mogła swobodniej obracać się podczas ruchu obrotowego skrzydła okna.

I wreszcie, na fig . na przedstawiono ksztołt ^Ikt prowapzącego 10, ^tÓ10, kt swoim końcu oddalonym od płyty 4 podstawy ma część kołnierzową 17 o większej średnicy niż pozostała część kołka prowadzącego. Ta część kołnierzowa 17 jest przystosowana do zapobiegania osiowemu przemieszczaniu tulejki 15 po kołku prowadzącym 10. Na przeciwległym końcu kołek prowadzący 10 jest zaopatrzony w część stopniowaną 18, która służy do zamocowania kołka prowadzącego 10 do płyty 4 podstawy drugiej części 3 zawiasy. Przykładowo zamocowanie to wykonuje się poprzez nitowanie albo pasowanie wtłaczane, tak że kołek prowadzący 10 można względnie łatwo wyjąć z płyty 4 podstawy i umieścić w niej, w celu wymiany tulejki 15. Alternatywnie, część stopniowana 18 kołka prowadzącego 10 i odpowiedni otwór w płycie 4 podstawy mogą być zaopatrzone w współpracujące środki do ich połączenia, jak np. gwinty w celu utworzenia połączenia rozłącznego.

188 515

188 515

FI6.2

¹³ FI 6.3

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz. Cena 2,00 zł.

Claims (6)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Zawiasa do okna obrotowego z ościeżnicą okienną i ramą skrzydła okiennego, połączoną z ościeżnicą na linii środkowej, mająca pierwszą część zawiasy zamocowywaną do ościeżnicy okiennej i drugą część zawiasy zamocowywaną do skrzydła okiennego, przy czym pierwsza część zawiasy jest zaopatrzona na płycie podstawy w element prowadzący stanowiący prowadnicę o przebiegu po łuku kołowym, mającej wklęsłą stronę i wypukłą stronę, przy czym ta prowadnica współpracuje z wodzikiem o zasadniczo takim samym kształcie jak prowadnica i zamontowanym obrotowo na płycie podstawy drugiej części zawiasy oraz z kołkiem prowadzącym przy ruchu obrotowym okna, z tym, że prowadnica w pierwszej części zawiasy jest połączona funkcjonalnie z hamulcem, który stanowi sprężyna płytkowa, współpracująca ciernie z kołkiem prowadzącym podczas co najmniej części ruchu obrotowego, znamienna tym, że na kołku prowadzącym (10) znajduje się oddzielna tulejka (15) o zewnętrznej średnicy dopasowanej do odległości między wypukłą stroną (11) prowadnicy (7) i sprężyną płytkową (12), przy czym tulejka (15) jest zaopatrzona w układ hamujący jej ruch na kołku prowadzącym (10).
2. 2. Zawiasa według zastrz. 1, znamienna tym, że układ hamujący stanowią żeberka (16) równomiernie rozmieszczone na powierzchni wewnętrznej tulejki (15).
3. 3. Zawiasa według zastrz. 1, znamienna tym, że na końcu kołka prowadzącego (10) oddalonym od płyty podstawy znajduje się wystająca część kołnierzowa (17).
4. 4. Zawiasa według zastrz. 1 albo 2, albo 3, znamienna tym, że tulejka (15) rozciąga się zasadniczo na całej długości kołka prowadzącego (10).
5. 5. Zawiasa według zastrz. 1 albo 3, znamienna tym, że kołek prowadzący (10) na swym końcu stopniowanym (18) zwróconym w kierunku płyty (4) podstawy ma element złączny tworzący wraz z otworem w płycie (4) podstawy połączenie rozłączne.
6. 6. Zawiasa według zastrz. 4, znamienna tym, że kołek prowadzący (10) na swym końcu stopniowanym (18) zwróconym w kierunku płyty (4) podstawy ma element złączny tworzący wraz z otworem w płycie (4) podstawy połączenie rozłączne.