Pod zapachem mlodego piwa (t. zw, bukietu) rozumieja sie wszelkie tworzace sie przy warzeniu piwa substancje aroma¬ tyczne, które sa w piwie niepozadane po pierwsze z powodu swego zapachu i smaku i przy dawnych sposobach wyrobu piwa by¬ ly usuwane przez lezakowanie, po drugie zas przez to, ze pochloniete przez kwas weglowy zanieczyszczaja go w sposób szkodliwy. Ciala te stanowia przedewszyst- kiem siarkowodór (H2S) lub polaczenia te¬ goz z alkoholem, jak merkaptany, tioetery i podobne zwiazki.Sposób wedlug wynalazku polega prze- dewszystkiem na ulepszeniu tak zwanego sposobu Nathan'a, moze byc jednak zasto¬ sowany takze i przy innych sposobach.Przy znanych sposobach wytwarzania wedlug Nathan'a, np. wedlug patentu nie¬ mieckiego Nr 279063, usuwanie niepozada¬ nego bukietu nastepuje zapomoca strumie¬ nia kwasu weglowego, który przeprowadza sie dluzszy czas przez plyn w kadzi fer¬ mentacyjnej, dzieki czemu zapach mlo¬ dego piwa stale jest odprowadzany w mia¬ re jego tworzenia sie.Sposób ten jest o tyle niedogodny, iz w pewnych warunkach takie dlugie i silne traktowanie kwasem weglowym moze dzia¬ lac niekorzystnie na drozdze tak, iz na-pr^jyklld p*oiwstaje w nich zbyt wiele mar¬ twych komórek. W mysl wynalazku usuwa sie ten niekorzystny wplyw w sposób prost¬ szy, w wiekszym zakresie i w krótszym czasie, dzieki temu, iz nie Stosuje sie prze¬ dmuchiwania kwasu weglowego poprzez pi¬ wo, lecz niepozadany bukiet usuwa sie z piwa juz uwarzonego lub przed ostateczna jego fermentacja zapomoca rozlewania pi¬ wa cienka warstwa, wychodzac z zalozenia, iz piwo jest samo przez sie znacznie nasy¬ cone kwasem weglowym. Okazalo sie mia¬ nowicie, iz gdy piwo takie przepuscic cien¬ ka warstwa przez odpowiednie pomieszcze¬ nie, to wydziela, sie zen kwas weglowy w bardzo znacznych ilosciach, w znacznym stopniu porywajac niepozadane substancje aromatyczne z piwa. Wynalazek polega wiec na zastosowaniu do usuwania niepoza¬ danego bukietu z piwa znanego juz do wielu innych celów sposobu rozprowadzania ply¬ nów w cienkich warstwach w celu ulatwie¬ nia przebiegu odgazowania tych plynów.Przy procesie usuwania bukietu niepo¬ zadanego z piwa, a zwlaszcza przy wytwa¬ rzaniu piwa sterylizowanego wchodza w rachube rózne wzgledy.Waznem jest przedewszystkiem, aby przy rozprowadzaniu piwa cienka warstwa podczas ulatniania sie zapachu mlodego piwa nie mialo miejsca wnikanie powietrza do piwa. Mozna to osiagnac wtedy nawet, gdy wydzielanie to odbywa sie w pomie¬ szczeniu wypelnionem powietrzem, jezeli wydzielanie sie kwasu weglowego z piwa nie jest zupelne, a raczej pozostaje w pi¬ wie taka reszta kwasu weglowego, która wystarcza, aby przeszkodzic wnikaniu i rozprzestrzenianiu sie w piwie powietrza.Przy tym sposobie jest tez mozliwe niemal zupelne usuniecie zapachu mlodego piwa.Drugim waznym wzgledem jest sprawa powstawania piany, tworzenia sie której wlasnie mozna bylo oczekiwac w wysokim stopniu przy rozprowadzaniu piwa cienka warstwa. Okazalo sie jednak, iz wlasnie piana nie wystepuje w spodziewanej ilosci dlatego, iz w cienkiej warstwie piwa two¬ rza sie pecherzyki kwasu weglowego tylko minimalnej wielkosci. Im ciensza jest war¬ stwa piwa, tern mniej tworzy sie piany.Okazalo sie równiez, iz piana moze latwo byc usunieta przez ochlodzenie, dokony¬ wane najlepiej przez okresowe doprowa¬ dzanie pradów chlodnego powietrza.Usuwanie zapachu mlodego piwa moze tez byc ulatwione przez ogrzanie i zmniej¬ szenie cisnienia. Wiadomem jest tez, iz tar¬ cie plynu, zawierajacego kwas weglowy, o staly podklad, np. beton, sprzyja wydzie¬ laniu sie kwasu weglowego. Rozumie sie samo przez sie, iz wydzielony w ten spo¬ sób z piwa kwas weglowy musi byc zasta¬ piony nastepnie kwasem weglowym zapo¬ moca specjalnej operacji nasycania nim pi¬ wa przed oddaniem go do celów spozycia.Duze znaczenie ma tez odprowadzanie za¬ pachu mlodego piwa (bukietu), do czego zwykle musza byc stosowane specjalne u- rzadzenia, gdyz ilosc wydzielajacego sie kwasu weglowego najczesciej nie wystar¬ cza, aby odprowadzic zapach mlodego pi¬ wa z pomieszczenia, w którem wydziela sie dosc silnym strumieniem. Zazwyczaj musi byc stosowany pewien sztuczny przeplyw gazu. Do tego celu sluzy sterylizowane po¬ wietrze lub kwas weglowy. Zastosowanie tego ostatniego daje jeszcze te korzysc, iz zapobiega sie odrazu wnikaniu powietrza do piwa. Z drugiej jednak strony wchodzi w rachube zwykle odsysanie tworzacej sie mieszaniny gazów.Okazalo sie dalej, iz przy sposobie we¬ dlug wynalazku ulatniaja sie z plynu kwas weglowy i substancje zapachowe mlodego piwa, oraz tylko slady alkoholu, gdyz, jak wiadomo, alkohol wyparowuje tylko przy wyzszych temperaturach, anizeli te, przy których ulatniaja sie substancje zapacho¬ we mlodego piwa i kwas weglowy. Ma to miejsce zwlaszcza, gdy proces odbywa sie przy temperaturze nie wyzszej niz 16°C, - 2 -jest to uwarunkowane jednak wysokoscia cisnienia.W przypadkach, gdy wytwarza sie piwo bezalkoholowe lub o bardzo malej zawar¬ tosci alkoholu, do caloksztaltu procesu wy¬ twarzania piwa dodaje sie jeszcze proces odalkoholizowama wedlug jednego ze zna¬ nych sposobów.Sposób wedlug wynalazku, polegajacy na tworzeniu cienkiej warstwy p^ynu, zna¬ ny jest w róznych przemyslach róznego rodzaju. Dla piwowara najodpowiedniejsze jest zastosowanie do tego oeiu zwyklego oziebiacza splywowego. Oczywiscie i inne aparaty moga byc stosowane, jak np. apa¬ raty talerzowe do destylacji czastkowej lub tez irone aparaty do celów rektyfikacyj¬ nych. Mozliwe jest tez wytwarzanie cien¬ kich warstw ciedzy zapomoca aparatów, które wtryskuja ciecz na scianki naczynia, z którego ona nastepnie splywa cienka warstwa. Mozna jednak utworzyc cienka warstwe piwa takze bez stalego podloza, przepuszczajac je w postaci cienkiej swo¬ bodnie plynacej warstwy lub wi postaci de¬ szczu.Przy wyborze urzadzenia do wykony¬ wania sposobu wedlug wynalazku nalezy wziac pod uwage prócz powyzszych wzgle¬ dów takze mozliwosc latwego oczyszcza¬ nia samego urzadzenia przez szczotkowa¬ nie, co w praktyce jest bardzo pozadane.Nastepnie jest rzecza wazna, aby aparaty mogly byc sterylizowane, i zeby oczywiscie nie powstaly trudnosci z powodu tworzenia sie piany, jak to sie moze zdarzyc w zbyt ciasnych pomieszczeniach.Na rysunku przedstawiono jeden przy¬ klad wykonania sposobu wedlug wynalazku i urzadzenie sluzace do tego celu. Zwla¬ szcza musi byc do usuwania zapachu mlo¬ dego piwa w specjalny sposób stosowany strumien kwasu weglowego.Piwo plynie przez zawór 6 -do rury c i u góry tejze poprzez dwa talerze d zo- staje doprowadzane w postaci dzwonu e do sciany naczynia o, po której splywa, zbie¬ rajac sie w dolnej lejkowatej czesci tegoz naczynia, skad przez zawór i wyplywa.Kwas weglowy, najkorzystniej chlod¬ ny, doprowadzany jest do rury i ze sko¬ snie Wól skierowanym otworem wyloto¬ wym /' i plynie strumieniem w postaci dzwonu g ku scianie naczynia o, splywajac po niej nad piwem, a nastepnie wyplywa przez rure h i szczeline h*.Naczynie a zaopatrzone jest w swej górnej czesci w oslone k, do której ciepla woda doplywa przez rure m, a wyplywa nastepnie przez rure n. Przez rury ot px i °2 Ps przeplywa strumien zimnej wody.Przy zastosowaniu np. oziebiacza sply¬ wowego mozna postepowac w sposób na¬ stepujacy.Piwo splywa w znany sposób denka warstwa przez oziebiacz splywowy1 przy- czem oziebiacz znajduje sie w pomieszcze¬ niu z urzadzeniami do odprowadzania two¬ rzacych sie gazów. W przeciwienstwie jed¬ nak do zwyklego stosowania oziebiacza, celowem jest, aby przynajmniej przez |ego górna czesc przeplywala ciecz ogrzewcza, aby w ten sposób ulatwic wydzielanie sie gazów przez ogrzanie. Wobec tego jednak, iz piwo w kazdym razie musi byc znowu oziebiane, badz dlatego, iz podlega ono je¬ szcze koncowej fermentacji, badz tez spu¬ szczone ma byc do zbiornika, oziebianie to moze byc uskutecznione w jednym procesie wraz z ogrzewaniem. Przy uzyciu oziebia¬ cza zwyklego rodzaju okazalo sie, iz gór¬ ne % jego czesci moga byc uzyte do ogrze¬ wania, dolna x/% czesc do ochladzania pi¬ wa. Daje to jeszcze te korzysc, iz tworze¬ nie sie piany jest znacznie zmniejszone, a wszystka tworzaca sie piana zbiera sie w dolnej czesci oziebiacza i znika wskutek chlodu w jego czesci dolnej. Moze to byc w pewnych warunkach takze ulatwione w ten sposób, iz w tej dolnej czesci z ze¬ wnatrz wdmuchuje sie na piane prad zim¬ nego gazu, który te piane niszczy i nastep- — 3 —nic sluzy do odprowadzenia utworzonych gazów. Próby wykazaly, iz w ten sposób . 100 hi piwa mozna uwolnic w ciagu dwóch godzin od bukietu, przy grubosci warstwy piwa okolo 1—2 mm.Dalej próby wykazaly, iz celowein jest odciagniecie z piwa 90% zawartego w nim kwasu weglowego, tak, iz pozostaje go w niem zaledwie 10%.Celowa jest nastepujaca postac wyko¬ nania sposobu, przy której moga byc uzy¬ te stosowane przy sposobie Nathan-a ka¬ dzie fermentacyjne.W górnej czesci takiej kadzi umieszczo¬ ne sa jeden nad drugim dwa talerze, w odleglosci od siebie równej grubosci maja¬ cej sie tworzyc warstewki piwa. Piwo, za* wierajace niepozadany bukiet, wprowadza Sie ma te talerze do ich srodkowej czesci, poczem splywa ono z tych tarcz na ich ob¬ wodzie w postaci dzwonu. Ten strumien majacy postac dzwonu spada na sciany kadzi i splywajac po nich zbiera sie w leju dolnej czesci kadzi. W tern miejscu na¬ dmuchuje sie na piwo zimny strumien kwa¬ su weglowego, w celu ztoifezczenia piany.Zwykle urzadzenie kadzi fermentacyj¬ nej, jak np. jej pokrywa i przewody ruro¬ we, umozliwiaja przytem latwe regulowa¬ nie temperatury i cisnienia. PL