PL182304B1

PL182304B1 - Wiertlo do wiertarek oraz sposób jego wytwarzania PL

Info

Publication number: PL182304B1
Application number: PL97329007A
Authority: PL
Inventors: Helmut Reccius; Gerhard Stolz
Original assignee: Komet Stahlhalter Werkzeuge
Priority date: 1996-03-27
Filing date: 1997-02-20
Publication date: 2001-12-31
Also published as: IL125689A; EP0891238B1; ATE201155T1; DE19612104A1; EP0891238A1; CZ246198A3; ES2158497T3; PL329007A1; DE59703552D1; WO1997035681A1; US6123489A; IL125689A0; JP2000507162A

Abstract

1. Wiertlo do wiertarek, zawierajace glowice z co najmniej jedna krawedzia skrawajaca, trzpien polaczony z glowica wiertla i mocowany swym odwrotnym do glowicy koncem w uchwycie maszyny, co najmniej jeden, prosty lub spiralny rowek do transportu wiórów, uformowany w po- wierzchni trzpienia i biegnacy co najmniej na czesci jego dlugosci od glowicy w kie- runku odprowadzania wiórów, oraz tuleje, która otacza trzpien wiertla i zachodzi na rowek do transportu wiórów co najmniej na czesci jego dlugosci, tworzac przy tym za- mkniety kanal do transportu wiórów, zna- mienne tym, ze tuleja (10, 10') ma szczeline (13, 13'), rozciagajaca sie na calej dlugosci tulei. Fig. 1 a Fig. 1b PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest wiertło do wiertarek oraz sposób jego wytwarzania.

Ze stanu techniki znane są wiertła do wiertarek z mającą co najmniej jedną krawędź skrawającą głowicą połączonym z głowicą wiertła i mocowanym swym odwrotnym do głowicy końcem w uchwycie maszyny trzpieniem, co najmniej jednym, uformowanym w powierzchni trzpienia, rozciągającym się od głowicy w kierunku odprowadzania wiórów co najmniej na części długości trzpienia, prostym lub spiralnym rowkiem do transportu wiórów oraz otaczającą trzpień wiertła i zachodzącą na rowek do transportu wiórów, co najmniej na części jego długości, i tworzącą przy tym zamknięty kanał do transportu wiórów, tuleją.

Wiertła tego typu stosuje się albo do pełnego wiercenia otworów, albo do ich nawiercania, rozwiercania kształtowego lub rozwiercania płaskiego. Przy wierceniu pełnym lub przy wykańczaniu ślepych otworów odprowadzanie wiórów można wspomóc środkiem chłodzącosmamym, który wychodzi pod dużym ciśnieniem z wierzchołka trzpienia i wypłukuje wióry z otworu przez rowek do ich transportu. W otwartych w kierunku promieniowym rowkach do transportu wiórów, wióry wypychane promieniowo na zewnątrz pod działaniem siły odśrodkowej obracającego się narzędzia są prowadzone wzdłuż ścianki otworu. W przypadku obrobionych wstępnie otworów, w których ściankach znajdują się puste przestrzenie, jak kieszenie i otwory poprzeczne, jest to o tyle niekorzystne, że wióry wnikają w puste przestrzenie i nie mogą stamtąd przedostawać się dalej na zewnątrz. Należy je zatem usunąć później, w ramach kolejnej czasochłonnej operacji roboczej.

Aby wyeliminować tę wadę, z niemieckiego zgłoszenia patentowego nr DE-A 40 33 877 znane jest wiertło opisanego na wstępie typu, w którym trzpień jest zaopatrzony w ciasno

182 304 przylegającą tuleję, rozciągającą się od głowicy wiertła w kierunku zamocowanego końca. Rowki do transportu wiórów oraz wewnętrzna ścianka tulei tworzą zatem kanały, przez które odprowadzane są wióry, powstające w czasie wiercenia. Ponieważ głowica wiertła wy staje promieniowo poza zewnętrzny obwód trzpienia wiertła, zatem jej średnica jest większa niż wewnętrzna średnica tulei, w znanym wiertle tuleję można nasuwać na trzpień wiertła tylko od strony zamocowanego końca. W przypadku wierteł z pogrubionym trzpieniem i wierteł stopniowych montaż takiej tulei w ogóle nie jest możliwy.

Zadaniem wynalazku jest opracowanie wiertła do wiertarek i sposobu jego wytwarzania, które umożliwiają wykonanie zamkniętych kanałów do odprowadzania wiórów dla różnych kształtów wierteł.

Wiertło do wiertarek, zawierające głowicę z co najmniej jedną krawędzią skrawającą, trzpień połączony z głowicą wiertła i mocowany swym odwrotnym do głowicy końcem w uchwycie maszyny, co najmniej jeden, prosty lub spiralny rowek do transportu wiórów, uformowany w powierzchni trzpienia i biegnący co najmniej na części jego długości od głowicy w kierunku odprowadzania wiórów, oraz tuleję, która otacza trzpień wiertła i zachodzi na rowek do transportu wiórów co najmniej na części jego długości, tworząc przy tym zamknięty kanał do transportu wiórów, według wynalazku charakteryzuje się tym, że tuleja ma szczelinę, rozciągającą się na całej długości tulei.

Korzystnie tuleja przylega swoimi krawędziami, ograniczającymi szczelinę, do trzpienia wiertła w obszarze jego powierzchni, mającym postać żebra, znajdującego się poza co najmniej jednym rowkiem do transportu wiórów.

Korzystnie tuleja ma postać sprężystej tulei rozporowej o zmiennej średnicy i szerokości szczeliny.

Korzystnie tuleja jest ze sprężystego materiału, zwłaszcza ze stali sprężynowej lub z tworzywa spiekanego.

Korzystnie głowica wiertła ma większą średnicę zewnętrzną niż średnica trzpienia wiertła.

Korzystnie głowica wiertła ma odsądzenie dla tulei, zwrócone w kierunku odprowadzania wiórów.

Korzystnie krawędź skrawająca ma średnicę okręgu skrawania większą niż zewnętrzna średnica tulei.

Korzystnie tuleja jest połączona kształtowo i/lub siłowo i/lub materiałowo z trzpieniem wiertła.

Korzystnie tuleja jest co najmniej w obszarze szczeliny połączona z trzpieniem za pomocą złącza lutowanego, klejonego lub spawanego.

Korzystnie szczelina jest spiralna.

Korzystnie szczelina jest zamknięta naddatkiem materiałowym.

Korzystnie tuleja ma na swej zewnętrznej i/lub wewnętrznej powierzchni powłokę, korzystnie z metalu twardego.

Korzystnie tuleja jest w kierunku obwodowym połączona kształtowo z trzpieniem wiertła.

Korzystnie tuleja ma co najmniej jeden, wchodzący w odpowiednie wybranie odsądzenia, czołowy występ.

Korzystnie trzpień wiertła zawiera co najmniej dwa odcinki o różnych średnicach z ciągłymi rowkami do transportu wiórów, w obszarze stopnia pomiędzy obydwoma odcinkami trzpienia umieszczona jest co najmniej jedna, dodatkowa krawędź skrawająca, zaś tuleja rozciąga się na co najmniej jednym odcinku trzpienia.

Korzystnie tuleja składa się z co najmniej dwóch, rozmieszczonych w odstępie osiowym względem siebie, cylindrycznych odcinków o różnych średnicach.

Korzystnie odcinki tulei są połączone za pomocą żeber, zachodzących na rowki do transportu wiórów w obszarze stopnia pomiędzy dwoma odcinkami trzpienia.

Korzystnie trzpień wiertła jest w obszarze swego mocowanego końca osadzany wspólnie z tuleją w umieszczonym na maszynie urządzeniu zasysającym.

Wiertło do wiertarek, zawierające głowicę z co najmniej jedną krawędzią skrawającą, trzpień połączony z głowicą wiertła i mocowany swym odwrotnym do głowicy końcem w uchwycie maszyny, co najmniej jeden, prosty lub spiralny rowek do transportu wiórów, uformowany w powierzchni trzpienia i biegnący co najmniej na części jego długości od gło

182 304 wicy w kierunku odprowadzania wiórów, oraz tuleję, która otacza trzpień wiertła i zachodzi na rowek do transportu wiórów co najmniej na części jego długości, tworząc przy tym zamknięty kanał do transportu wiórów, w innej odmianie wynalazku charakteryzuje się tym, że trzpień wiertła jest w obszarze swego mocowanego końca osadzany wspólnie z tuleją w umieszczonym na maszynie urządzeniu zasysającym.

Korzystnie trzpień wiertła ma co najmniej jeden, sięgający do głowicy wiertła i połączony tam w obszarze krawędzi skrawającej z kanałem do odprowadzania wiórów, zasilany sprężonym powietrzem i/lub środkiem chłodząco-smamym, kanał doprowadzający.

Korzystnie co najmniej jeden rowek do transportu wiórów ma przekrój w kształcie części koła.

Korzystnie głowica wiertła jest zdejmowalna z trzpienia dla osadzania lub wymiany tulei.

Wiertło do wiertarek, zawierające głowicę z co najmniej jedną krawędzią skrawającą, trzpień połączony z głowicą wiertła i mocowany swym odwrotnym do głowicy końcem w uchwycie maszyny, co najmniej jeden, prosty lub spiralny rowek do transportu wiórów, uformowany w powierzchni trzpienia i biegnący co najmniej na części jego długości od głowicy w kierunku odprowadzania wiórów, oraz tuleję, która otacza trzpień wiertła i zachodzi na rowek do transportu wiórów co najmniej na części jego długości, tworząc przy tym zamknięty kanał do transportu wiórów, w kolejnej odmianie wynalazku charakteryzuje się tym, że głowica wiertła jest zdejmowalna z trzpienia dla osadzania lub wymiany tulei.

Korzystnie co najmniej jedna krawędź skrawająca ma krawędź lub powierzchnię prowadzącą wióry o zarysie łamiącym lub kształtującym wióry, dla wytwarzania krótkich i/lub luźnych wiórów, przechodzących przez co najmniej jeden kanał do odprowadzania wiórów.

Sposób wytwarzania wiertła do wiertarek, zawierającego głowicę z co najmniej jedną krawędzią skrawającą, trzpień, który łączy się z głowicą wiertła i mocuje jego odwrotnym do głowicy końcem w uchwycie maszyny, co najmniej jeden, prosty lub spiralny rowek do transportu wiórów, który formuje się w powierzchni trzpienia co najmniej na części jego długości od głowicy w kierunku odprowadzania wiórów, przy czym trzpień zaopatruje się w tuleję, zachodzącą na rowek do odprowadzania wiórów co najmniej na części jego długości z utworzeniem zamkniętego kanału dla wiórów oraz zaopatrzoną w rozciągającą się na całej długości szczelinę, według wynalazku charakteryzuje się tym, że odpowiadający rozwinięciu tulei wykrój z niezahartowanej blachy metalowej nawija się na odpowiadający geometrycznie trzpieniowi wiertła rdzeń, tworząc przy tym zaopatrzoną w szczelinę tuleję, którą utwardza się do stanu sprężystego, po czym przygotowaną w ten sposób tuleję nasuwa się przy poszerzeniu szczeliny na głowicę i zaciska na trzpieniu wiertła.

Korzystnie tuleję powleka się powierzchniowo pastowatym materiałem na bazie twardego metalu i nagrzewa, mocując tę warstwę.

Korzystnie tuleję mocuje się na trzpieniu wiertła za pomocą klejenia, lutowania lub spawania.

Sposób wytwarzania wiertła do wiertarek, zawierającego głowicę z co najmniej jedną krawędzią skrawającą, trzpień, który łączy się z głowicą wiertła i mocuje jego odwrotnym do głowicy końcem w uchwycie maszyny, co najmniej jeden, prosty lub spiralny rowek do transportu wiórów, który formuje się w powierzchni trzpienia co najmniej na części jego długości od głowicy w kierunku odprowadzania wiórów, przy czym trzpień zaopatruje się w tuleję, zachodzącą na rowek do odprowadzania wiórów co najmniej na części jego długości z utworzeniem zamkniętego kanału dla wiórów oraz zaopatrzoną w rozciągającą się na całej długości szczelinę, w innej odmianie wynalazku charakteryzuje się tym, że blachę metalową formuje się bezwiórowo wokół odpowiadającego geometrycznie trzpieniowi wiertła stempla lub rdzenia, tworząc tuleję, po czym przygotowaną w ten sposób i zaopatrzoną w szczelinę tuleję montuje się na trzpieniu wiertła.

Korzystnie blachę metalową tłoczy się głęboko lub wyciska.

Korzystnie tuleję nacina się, tworząc szczelinę, i utwardza korzystnie do stanu sprężystego, po czym przygotowaną w ten sposób tuleję nasuwa się przez głowicę wiertła, poszerzając przy tym szczelinę, a następnie zaciska się na trzpieniu wiertła.

182 304

Sposób wytwarzania wiertła do wiertarek, zawierającego głowicę z co najmniej jedną krawędzią skrawającą trzpień, który łączy się z głowicą wiertła i mocuje jego odwrotnym do głowicy końcem w uchwycie maszyny, co najmniej jeden, prosty lub spiralny rowek do transportu wiórów, który formuje się w powierzchni trzpienia co najmniej na części jego długości od głowicy w kierunku odprowadzania wiórów, przy czym trzpień zaopatruje się w tuleję, zachodzącą na rowek do odprowadzania wiórów co najmniej na części jego długości z utworzeniem zamkniętego kanału dla wiórów oraz zaopatrzoną w rozciągającą się na całej długości szczelinę, w kolejnej odmianie wynalazku charakteryzuje się tym, że w odpowiadającą tulei formę wtryskową wtryskuje się pastowatą zawierającą twardy metal masę, po czym przygotowaną w ten sposób i zaopatrzoną w szczelinę tuleję spieka się i montuje na trzpieniu wiertła.

U podstaw rozwiązania według wynalazku leży koncepcja takiego ukształtowania tulei i/lub wiertła, że tuleja mimo pogrubionej względem trzpienia głowicy może być montowana na trzpieniu wiertła od strony jego wierzchołka.

Aby to osiągnąć, w pierwszym wariancie wykonania wynalazku tuleja ma rozciągającą się na całej jej długości szczelinę. Szczelina umożliwia rozchylenie tulei przy montażu na tyle, że można ją przesunąć przez pogrubioną głowicę wiertła i zamocować na trzpieniu w położeniu ciasno doń przylegającym. Dlatego też tuleja jest ze sprężystego materiału, korzystnie ze stali sprężynowej. Aby zapewnić pewne obsadzenie tulei, korzystne jest, jeżeli tuleja przylega swoimi, ograniczającymi szczelinę krawędziami, w znajdującym się poza co najmniej jednym rowkiem do transportu wiórów, obszarze powierzchni (żeber) do pełnego materiału trzpienia wiertła. W spiralnym wiertle krawędzie te przylegają do podwyższonych zwojów spirali pomiędzy obniżonymi rowkami do transportu wiórów.

Zaopatrzona w szczelinę tuleja może być zaciśnięta siłowo na trzpieniu wiertła i/lub połączona z nim materiałowo za pomocą spawania, lutowania lub klejenia. W tym ostatnim przypadku tuleja jako towarzyszący element nośny przyczynia się do zwiększenia wytrzymałości wiertła na skręcanie i zginanie.

Aby zapobiec osiowemu przesuwowi tulei na trzpieniu wiertła, głowica wiertła ma służące jako ogranicznik dla tulei, zwrócone w kierunku odprowadzania wiórów, odsądzenie osiowe. Tuleja może być poza tym połączona kształtowo w kierunku obwodowym z trzpieniem wiertła. W tym celu tuleja ma co najmniej jeden, wchodzący w odpowiednie wybranie osiowego odsądzenia, czołowy występ. Wiertło można również tak zamocować, że tuleja jest utrzymywana przez znajdujący się na maszynie uchwyt narzędziowy, zazwyczaj uchwyt mocujący.

Jeżeli wiertło jest wiertłem stopniowym, którego trzpień zawiera co najmniej dwa odcinki o różnych średnicach z ciągłymi rowkami do transportu wiórów, przy czym w obszarze stopnia pomiędzy obydwoma odcinkami trzpienia umieszczona jest co najmniej jedna, dodatkowa krawędź skrawająca, tuleja może rozciągać się na co najmniej jednym odcinku trzpienia. Aby otrzymać zamknięty kanał do odprowadzania wiórów, tuleja składa się jednak z co najmniej dwóch, rozmieszczonych w odstępie osiowym względem siebie, cylindrycznych odcinków o różnych średnicach, połączonych ze sobą za pomocą żeber, zachodzących za rowki do transportu wiórów w obszarze stopnia pomiędzy dwoma odcinkami trzpienia.

W innej korzystnej postaci wykonania wynalazku szczelina tulei jest zamknięta później naddatkiem materiału, nałożonym na przykład podczas lutowania lub spawania z trzpieniem materiału.

Za pomocą wiertła według wynalazku można wprawdzie przesuwać siłą nacisku powstające podczas obróbki wióry przez kanał do ich odprowadzania na zewnątrz. Korzystnie

182 304 jednak wiertło według wynalazku stosuje się w połączeniu z urządzeniem zasysającym, wbudowanym lub osadzonym w uchwyt maszyny.

Jeżeli głowica wiertła jest zdejmowalna z trzpienia dla wkładania lub wymiany tulei, wówczas montaż od strony wierzchołka wiertła jest możliwy także w przypadku, gdy tuleja nie ma szczeliny.

Dlatego też trzpień wiertła jest wówczas w obszarze swego mocowanego w maszynie końca osadzany wspólnie z tuleją w umieszczonym na maszynie urządzeniu zasysającym, wskutek czego kanał do odprowadzania wiórów uchodzi do przewodu do odprowadzania wiórów, znajdującego się w urządzeniu zasysającym.

Dla ulepszenia odprowadzania wiórów korzystne jest, jeżeli trzpień wiertła ma co najmniej jeden, sięgający do głowicy wiertła i połączony tam w obszarze krawędzi skrawającej z kanałem do odprowadzania wiórów, zasilany sprężonym powietrzem i/lub środkiem chłodząco-smamym, kanał doprowadzający. Sprężone powietrze lub środek chłodząco-smamy odprowadzane są wówczas razem z wiórami przez kanał do odprowadzania wiórów do urządzenia zasysającego. Sprężone powietrze lub środek chłodząco-smamy są doprowadzane albo przez urządzenie zasysające, albo centralnie, przez wrzeciono wiertarki. Odprowadzanie wiórów jest przy tym ułatwione wówczas, gdy co najmniej jeden rowek do transportu wiórów ma część przekroju w kształcie części koła, uzupełniającą się z tuleją do postaci kanału do odprowadzania wiórów, mającego w przybliżeniu kołowy kształt.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. la przedstawia wiertło z umieszczoną na trzpieniu, zaopatrzoną w szczelinę tuleją, w widoku i częściowym przekroju, fig. Ib - zaopatrzoną w szczelinę tuleję z fig. la w rozwinięciu, fig. 2 - wiertło z fig. 1 w obszarze głowicy, w przekroju wzdłużnym, fig. 3 - wiertło zamocowane w wiertarce i podłączone do urządzenia zasysającego i płuczącego, w widoku z boku, fig. 4a - wiertło stopniowe z zaopatrzoną w szczelinę tuleją, w widoku z boku, fig. 4b wiertło stopniowe z fig. 4a ze zdjętą tuleją, w widoku z boku, oraz fig. 4c - zaopatrzoną w szczelinę tuleję z fig. 4a w rozwinięciu.

Ukazane na fig. 1 i 2 wiertło ma rdzeń w postaci spiralnego wiertła 2, zaopatrzonego w głowicę 3 z dwiema, ustawionymi pod kątem, krawędziami skrawającymi 4 oraz połączony z głowicą 3 trzpień 5. Trzpień 5 ma dwa spiralne rowki 7 do transportu wiórów oraz umieszczone pomiędzy rowkami 7 żebra 8, rozciągające się od głowicy 3 w kierunku odprowadzania wiórów na części trzpienia wiertła. Na pozbawionym rowków końcu 6 trzpienia wiertło 1 można zamocować w uchwycie wiertarki.

Głowica 3 ma zewnętrzną średnicę D, która jest nieco większa niż zewnętrzna średnica d trzpienia 5, w związku z czym pomiędzy głowicą 3 i trzpieniem 5 znajduje się odsądzenie 9.

Na trzpieniu 5 znajduje się zaopatrzona w szczelinę tuleja 10. Tuleja 10 jest połączona z trzpieniem 5 kształtowo i siłowo, ewentualnie również materiałowo. Jest ona wsparta jedną krawędzią 16 na odsądzeniu 9 głowicy 3, zaś jej przeciwległa krawędź 18 kończy się tuż przed wylotem 11 rowków 7 do transportu wiórów, skierowanym w stronę zamocowanego końca 6 trzpienia 5. Tuleja 10 ma co najwyżej taką samą średnicę zewnętrzną D, jak głowica 3, jej średnica może być jednak również nieco mniejsza.

Tuleja 10 jest korzystnie wykonana, jak widać na fig. 2, ze sprężystego materiału w postaci blachy stalowej 12, przy czym tuleja w rozwinięciu, widocznym na fig. Ib, ma kształt pochylonego równoległoboku. Celem orientacji na fig. Ib zaznaczona jest wzdłużna oś A wiertła. Kąty bocznych krawędzi 14, 15 wykroju 12 z blachy względem osi A opowiadają kątowi wzniosu spiralnych żeber 8. W celu wykonania tulei 10 wykrój 12 z blachy zwija się wokół rdzenia tak, że powstaje wąska szczelina 13, ograniczona krawędziami 14, 15 wykroju 12. Tuleja 10 jest tak usytuowana na trzpieniu 5 wiertła, że szczelina 13 biegnie wzdłuz jednego z żeber 8, przy czym ograniczające szczelinę 13 krawędzie 14, 15 spoczywają na żebrze 8.

Na swej dolnej krawędzi 16 tuleja 10 ma dwa występy 16', które wchodzą kształtowo w odpowiednie wybrania 17 odsądzenia 9 i utrzymują tuleję na trzpieniu wiertła, zabezpieczając ją przed przekręcaniem. W celu lepszego zabezpieczenia tuleja 10 może być na krawędziach 14 i 15 zespawana z trzpieniem 5.

182 304

Jak widać na fig. 3, wiertło 1 jest zamocowane w uchwycie 21 wiertarki. W ukazanym tam przykładzie wykonania, w obszarze uchwytu 21 znajduje się dodatkowo, zamocowane na stałe na maszynie, urządzenie zasysające i płuczące 22, w którym mocuje się wiertło 1 razem z tuleją 10. Przy wierceniu krawędzie skrawające 4 zdejmują wióry z materiału nie przedstawionego detalu, przy czym wióry te przy włączonym urządzeniu zasysającym 22 są w sposób ciągły odsysane w kierunku strzałki 27. Tuleja 10 zapobiega stykaniu się wiórów ze ścianką otworu, co miałoby niekorzystny wpływ na jakość otworu.

Aby zapewnić niezawodny transport wiórów przez kanały, utworzone pomiędzy rowkami 7 do transportu wiórów i tuleją 10, bez obawy ich zatkania, korzystne jest, jeżeli krawędzie skrawające 4 są zaopatrzone w krawędzie i powierzchnie skrawania o zarysach łamiących lub kształtujących wióry, za pomocą których uzyskuje się krótsze i mniej zbite wióry.

Jak widać zwłaszcza na fig. la i 2, wiertło zawiera zasilany przez otwór 25 sprężonym powietrzem lub środkiem chłodząco-smamym, kanał doprowadzający 23, który rozgałęzia się w obszarze głowicy 3 i na ujściach 24 na czołowym końcu głowicy 3 wychodzi na zewnątrz. Kanał doprowadzający 23 jest połączony poprzez ujście 25 w obszarze urządzenia zasysającego i płuczącego z rozdzielaczem 26. W zasadzie możliwe jest również poprowadzenie kanału doprowadzającego 23 aż do położonego po stronie zamocowania końca 26 trzpienia wiertła i tam zasilanie go sprężonym powietrzem lub środkiem chłodząco-smamym, przez uchwyt mocujący.

Ukazane na fig. 4a wiertło stopniowe 2 zawiera wiertło wstępne 31 o mniejszej średnicy i wiertło główne 32 o większej średnicy. Wiertło wstępne 31 zawiera stopniowaną głowicę 3' z odpowiednimi krawędziami skrawającymi 4', natomiast wiertło główne ma w stożkowym obszarze pośrednim 40 dwie krawędzie skrawające 4 (fig. 4b) . Rowki 7 do transportu wiórów oraz leżące pomiędzy nimi żebra 8' wiertła wstępnego 31 przechodzą bezpośrednio w obszarze stopnia 40 w spiralne rowki 7 do transportu wiórów i żebra 8 wiertła głównego 32. Na trzpień wiertła wstępnego 31 i wiertła głównego 32 nasunięta jest, poprzez jej rozchylenie, przez głowicę 3' i stożkowy obszar pośredni 40, tuleja 10' ze szczeliną 13', która następnie jest zaciśnięta i/lub przyspawana. Jak widać zwłaszcza na fig. 4c, zaopatrzona w szczelinę tuleja jest wykonana z wykroju 10 blachy, zawierającego wąskie pole 41 dla wiertła wstępnego 31 i szerokie pole 42 dla wiertła głównego 32, przy czym oba pola są połączone ze sobą polem przejściowym 43. Przez otwory 44 w polu przejściowym 43 przechodzą krawędzie skrawające 4 wiertła głównego 32. Płaski wykrój 10 jest zwijany na rdzeniu, odpowiadającym geometrycznie wiertłu stopniowemu, w związku z czym tworzące szczelinę 13' krawędzie 14', 15' przylegają do siebie. W tym położeniu wykonana z blachy stalowej tuleja 10'jest utwardzana do stanu sprężystego, co umożliwia jej zaciśnięcie na wiertle stopniowym w taki sposób, że krawędzie 14', 15' szczeliny opierają się na pełnym materiale jednego z żeber, po czym można je w tym miejscu zespawać.

W podsumowaniu należy stwierdzić, co następuje: przedmiotem wynalazku jest wiertło, składające się z głowicy 3 i, zawierającego co najmniej jeden rowek do transportu wiórów, trzpienia 5. Na trzpień nasunięta jest otaczająca go ciasno tuleja 10, przy czym ograniczające szczelinę 13 krawędzie 14, 15 spoczywają na pełnym materiale trzpienia 4 wiertła. Rowki 7 do transportu wiórów i tuleja 10 tworzą kanały do odprowadzania wiórów, zdejmowanych z materiału detalu. Dzięki obecności szczeliny 13 tuleję 10 można nasunąć na trzpień 5 wiertła, poprzez lekkie rozchylenie od strony pogrubionej głowicy 3.

182 304

Fig. 4α

Fig. 4b

182 304

Fig. 4c

182 304

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz. Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Wiertło do wiertarek, zawierające głowicę z co najmniej jedną krawędzią skrawającą trzpień połączony z głowicą wiertła i mocowany swym odwrotnym do głowicy końcem w uchwycie maszyny, co najmniej jeden, prosty lub spiralny rowek do transportu wiórów, uformowany w powierzchni trzpienia i biegnący co najmniej na części jego długości od głowicy w kierunku odprowadzania wiórów, oraz tuleję, która otacza trzpień wiertła i zachodzi na rowek do transportu wiórów co najmniej na części jego długości, tworząc przy tym zamknięty kanał do transportu wiórów, znamienne tym, że tuleja (10,10*) ma szczelinę (13,13'), rozciągającą się na całej długości tulei.
2. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że tuleja (10) przylega swoimi krawędziami (14, 15), ograniczającymi szczelinę (13), do trzpienia (5) wiertła w obszarze jego powierzchni, mającym postać żebra (8), znajdującego się poza co najmniej jednym rowkiem (7) do transportu wiórów.
3. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że tuleja (10) ma postać sprężystej tulei rozporowej o zmiennej średnicy i szerokości szczeliny (13).
4. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że tuleja (10) jest ze sprężystego materiału, korzystnie ze stali sprężynowej.
5. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że tuleja (10) jest z tworzywa spiekanego.
6. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że głowica (3, 3 *) wiertła ma większą średnicę zewnętrzną (D) niż średnica (d) trzpienia wiertła.
7. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że głowica (3,3') wiertła ma odsądzenie (9) dla tulei (10,10'), zwrócone w kierunku odprowadzania wiórów.
8. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że krawędź skrawająca ma średnicę okręgu skrawania większą niż zewnętrzna średnica tulei (10,10').
9. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że tuleja (10) jest połączona kształtowo i/lub siłowo i/lub materiałowo z trzpieniem (5) wiertła.
10. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że tuleja (10,10') jest co najmniej w obszarze szczeliny (13,13') połączona z trzpieniem (5) za pomocą złącza lutowanego, klejonego lub spawanego.
11. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że szczelina (10,10') jest spiralna.
12. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że szczelina (10, 10') jest zamknięta naddatkiem materiałowym.
13. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że tuleja (10, 10') ma na swej zewnętrznej i/lub wewnętrznej powierzchni powłokę, korzystnie z metalu twardego.
14. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że tuleja (10,10') jest w kierunku obwodowym połączona kształtowo z trzpieniem (5) wiertła.
15. Wiertło według zastrz. 14, znamienne tym, że tuleja (10) ma co najmniej jeden, wchodzący w odpowiednie wybranie (17) odsądzenia (9), czołowy występ (16').
16. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że trzpień (5) wiertła zawiera co najmniej dwa odcinki (31, 32) o różnych średnicach z ciągłymi rowkami (7) do transportu wiórów, w obszarze stopnia pomiędzy obydwoma odcinkami (31, 32) trzpienia umieszczona jest co najmniej jedna, dodatkowa krawędź skrawająca, zaś tuleja (10') rozciąga się na co najmniej jednym odcinku (31, 32) trzpienia.
17. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że tuleja składa się z co najmniej dwóch, rozmieszczonych w odstępie osiowym względem siebie, cylindrycznych odcinków o różnych średnicach.
18. Wiertło według zastrz. 17, znamienne tym, że odcinki tulei są połączone za pomocą żeber, zachodzących na rowki (7) do transportu wiórów w obszarze stopnia pomiędzy dwoma odcinkami (31, 32) trzpienia.

182 304
19. Wiertło według zastrz. 1, znamienne tym, że trzpień (5) wiertła jest w obszarze swego mocowanego końca (6) osadzany wspólnie z tuleją (10) w umieszczonym na maszynie urządzeniu zasysającym (22).
20. Wiertło do wiertarek, zawierające głowicę z co najmniej jedną krawędzią skrawającą trzpień połączony z głowicą wiertła i mocowany swym odwrotnym do głowicy końcem w uchwycie maszyny, co najmniej jeden, prosty lub spiralny rowek do transportu wiórów, uformowany w powierzchni trzpienia i biegnący co najmniej na części jego długości od głowicy w kierunku odprowadzania wiórów, oraz tuleję, która otacza trzpień wiertła i zachodzi na rowek do transportu wiórów co najmniej na części jego długości, tworząc przy tym zamknięty kanał do transportu wiórów, znamienne tym, że trzpień (5) wiertła jest w obszarze swego mocowanego końca (6) osadzany wspólnie z tuleją (10) w umieszczonym na maszynie urządzeniu zasysającym (22).
21. Wiertło według zastrz. 20, znamienne tym, że trzpień (5) wiertła ma co najmniej jeden, sięgający do głowicy (3) wiertła i połączony tam w obszarze krawędzi skrawającej (4) z kanałem do odprowadzania wiórów, zasilany sprężonym powietrzem i/lub środkiem chłodząco-smamym, kanał doprowadzający.
22. Wiertło według zastrz. 20, znamienne tym, że co najmniej jeden rowek (7) do transportu wiórów ma przekrój w kształcie części koła.
23. Wiertło według zastrz. 20, znamienne tym, że głowica (3) wiertła jest zdejmowalna z trzpienia (5) dla osadzania lub wymiany tulei (10).
24. Wiertło do wiertarek, zawierające głowicę z co najmniej jedną krawędzią skrawającą trzpień połączony z głowicą wiertła i mocowany swym odwrotnym do głowicy końcem w uchwycie maszyny, co najmniej jeden, prosty lub spiralny rowek do transportu wiórów, uformowany w powierzchni trzpienia i biegnący co najmniej na części jego długości od głowicy w kierunku odprowadzania wiórów, oraz tuleję, która otacza trzpień wiertła i zachodzi na rowek do transportu wiórów co najmniej na części jego długości, tworząc przy tym zamknięty kanał do transportu wiórów, znamienne tym, że głowica (3) wiertła jest zdejmowalna z trzpienia (5) dla osadzania lub wymiany tulei (10).
25. Wiertło według zastrz. 24, znamienne tym, że co najmniej jedna krawędź skrawająca ma krawędź lub powierzchnię prowadzącą wióry o zarysie łamiącym lub kształtującym wióry, dla wytwarzania krótkich i/lub luźnych wiórów, przechodzących przez co najmniej jeden kanał do odprowadzania wiórów.
26. Sposób wytwarzania wiertła do wiertarek, zawierającego głowicę z co najmniej jedną krawędzią skrawającą trzpień, który łączy się z głowicą wiertła i mocuje jego odwrotnym do głowicy końcem w uchwycie maszyny, co najmniej jeden, prosty lub spiralny rowek do transportu wiórów, który formuje się w powierzchni trzpienia co najmniej na części jego długości od głowicy w kierunku odprowadzania wiórów, przy czym trzpień zaopatruje się w tuleję, zachodzącą na rowek do odprowadzania wiórów co najmniej na części jego długości z utworzeniem zamkniętego kanału dla wiórów oraz zaopatrzoną w rozciągającą się na całej długości szczelinę, znamienny tym, że odpowiadający rozwinięciu tulei wykrój z niezahartowanej blachy metalowej nawija się na odpowiadający geometrycznie trzpieniowi wiertła rdzeń, tworząc przy tym zaopatrzoną w szczelinę tuleję, którą utwardza się do stanu sprężystego, po czym przygotowaną w ten sposób tuleję nasuwa się przy poszerzeniu szczeliny na głowicę i zaciska na trzpieniu wiertła.
27. Sposób według zastrz. 26, znamienny tym, że tuleję powleka się powierzchniowo pastowatym materiałem na bazie twardego metalu i nagrzewa, mocując tę warstwę.
28. Sposób według zastrz. 26, znamienny tym, że tuleję mocuje się na trzpieniu wiertła za pomocą klejenia, lutowania lub spawania.
29. Sposób wytwarzania wiertła do wiertarek, zawierającego głowicę z co najmniej jedną krawędzią skrawającą trzpień, który łączy się z głowicą wiertła i mocuje jego odwrotnym do głowicy końcem w uchwycie maszyny, co najmniej jeden, prosty lub spiralny rowek do transportu wiórów, który formuje się w powierzchni trzpienia co najmniej na części jego długości od głowicy w kierunku odprowadzania wiórów, przy czym trzpień zaopatruje się w tuleję, zachodzącą na rowek do odprowadzania wiórów co najmniej na części jego długości

182 304 z utworzeniem zamkniętego kanału dla wiórów oraz zaopatrzoną w rozciągającą się na całej długości szczelinę, znamienny tym, że blachę metalową formuje się bezwiórowo wokół odpowiadającego geometrycznie trzpieniowi wiertła stempla lub rdzenia, tworząc tuleję, po czym przygotowaną w ten sposób i zaopatrzoną w szczelinę tuleję montuje się na trzpieniu wiertła.
30. Sposób według zastrz. 29, znamienny tym, że blachę metalową tłoczy się głęboko łub wyciska.
31. Sposób według zastrz. 29, znamienny tym, że tuleję nacina się, tworząc szczelinę, i utwardza korzystnie do stanu sprężystego, po czym przygotowaną w ten sposób tuleję nasuwa się przez głowicę wiertła, poszerzając przy tym szczelinę, a następnie zaciska się na trzpieniu wiertła.
32. Sposób według zastrz. 29, znamienny tym, że tuleję powleka się powierzchniowo pastowatym materiałem na bazie twardego metalu i nagrzewa, mocując tę warstwę.
33. Sposób wytwarzania wiertła do wiertarek, zawierającego głowicę z co najmniej jedną krawędzią skrawającą trzpień, który łączy się z głowicą wiertła i mocuje jego odwrotnym do głowicy końcem w uchwycie maszyny, co najmniej jeden, prosty lub spiralny rowek do transportu wiórów, który formuje się w powierzchni trzpienia co najmniej na części jego długości od głowicy w kierunku odprowadzania wiórów, przy czym trzpień zaopatruje się w tuleję, zachodzącą na rowek do odprowadzania wiórów co najmniej na części jego długości z utworzeniem zamkniętego kanału dla wiórów oraz zaopatrzoną w rozciągającą się na całej długości szczelinę, znamienny tym, że w odpowiadającą tulei formę wtryskową wtryskuje się pastowatą zawierającą twardy metal masę, po czym przygotowaną w ten sposób i zaopatrzoną w szczelinę tuleję spieka się i montuje na trzpieniu wiertła.
34. Sposób według zastrz. 33, znamienny tym, że tuleję nacina się, tworząc szczelinę, i utwardza korzystnie do stanu sprężystego, po czym przygotowaną w ten sposób tuleję nasuwa się przez głowicę wiertła, poszerzając przy tym szczelinę, a następnie zaciska się na trzpieniu wiertła.
35. Sposób według zastrz. 33, znamienny tym, że tuleję mocuje się na trzpieniu wiertła za pomocą klejenia, lutowania lub spawania.

* * *