Przedmiotem niniejszego wynalazku jest wiec wyrób sztucznych materjalów, zwlaszcza nici: 1. z pewnych zwiazków celulozowych lub pochodnych celulozowych, których dzieki ich nierozpuszczalnosci w jakimkol¬ wiek rozpuszczalniku lub nierozpuszczal¬ nosci w technicznych rozpuszczalnikach, nie mozna bylo dotychczas zamienic na po¬ zyteczne sztuczne inaterjaly, np. sztuczne nici, lub 2. z roztworów cieczy wodnych, zwla¬ szcza z wodnych roztworów zasadowych pewnych zwiazków lub pochodnych celu¬ lozy, które chociaz rozpuszczaja sie w niektórych innych rozpuszczalnikach, jed¬ nakze wogóle sa nierozpuszczalne w roz¬ tworach wodnych, a zwlaszcza w wodnych roztworach zasadowych, lecz staja sie rozpuszczalne dzieki niniejszemu wyna¬ lazkowi, albo 3. z pewnych zwiazków lub pochod¬ nych celulozowych, które sa rozpuszczal¬ ne w roztworach wodnych, zwlaszcza roz¬ tworach zasadowych, których rozpuszcza¬ nie jednakze, po zamianie ich na materja- ly sztuczne, np. sztuczne nici, zapomoca kapieli stracajacej, tworzy produkty, któ¬ re pod jednym lub kilkoma wzgledami sa nieuzyteczne lub niedoskonale, lub 4. z pewnych zwiazków lub pochod¬ nych celulozowych, które albo same przez sie, albo w postaci ich ksantogenianów da¬ ja uzyteczne materjaly sztuczne, zwla¬ szcza sztuczne nici, lecz zamienione w swe ksantogeniany i przerobione w razie potrzeby na sztuczne materjaly przy po¬ mocy jednej kapieli, posiadajacej dziala¬ nie stezajace na wytworzony roztwór ksantogenianu i dzialanie uplastyczniajace na materjal sztuczny, zwlaszcza nic, pod¬ czas lub natychmiast po jej skrzepnieciu, albo tez przy pomocy dwóch kolejnych ka¬ pieli, z których pierwsza dziala koaguluja- co na wytworzony roztwór ksantogenowy, a druga uplastyczniajaco na swiezo skrzep¬ niety materjal, prowadza do sztucznych materjalów, które ze wzgledu na ich wy¬ trzymalosc, rozciagliwosc, elastycznosc lub ze wzgledu na inna wlasnosc (cienkosc ni¬ tek, miekkosc w dotyku, zdolnosc do far¬ bowania, polysk, przezroczystosc i t. d.) przewyzszaja materjaly sztuczne, zwla¬ szcza nici, otrzymywane dotychczas z tych — 3 —samych zwiazków lub pochodnych celulo¬ zy, lub 5. z pewnych zwiazków lub pochod¬ nych celulozy, które, jakkolwiek rozpu¬ szczalne w roztworach wodnych, zwlaszcza w zasadowych roztworach wodnych, same jednakze nie daja sie zamieniac na mate- rjaly sztuczne, zwlaszcza nici, poniewaz ich uksztaltowane roztwory, doprowadzo¬ ne do zetkniecia z kapielami koagulujace- mi, nie tworza zwartych materjalów sztucz¬ nych takich np. jak blony lub nici, lecz w postaci ich ksantogenianów daja uzyteczne materjaly sztuczne, zwlaszcza nici, przy pomocy wyzej wspomnianej kapieli wedlug wynalazku.Wyszczególniono powyzej wlasnosci, które posiadaja otrzymane materjaly sztuczne, zwlaszcza nici. Te szczególne wlasnosci w wysokim stopniu zaleza w kazdym przypadku od chemicznej lub fi¬ zycznej lub od chemicznej i fizycznej na¬ tury uzytego ksantogenowego zwiazku lub pochodnej celulozy i daremnym trudem byloby wyliczanie korzystnych wlasnosci kazdego materjalu, jaki mozna otrzymac wedlug niniejszego wynalazku.Sposób otrzymywania nowych pochod¬ nych celulozy obejmuje przedewszystkiem traktowanie jej w obecnosci lub nieobecno¬ sci, stosownie do okolicznosci, substancji zasadowej, zwlaszcza alkalicznej, odczyn¬ nikiem (za wyjatkiem pochodnej chlorow¬ cowej dwu- lub wielowartosciowego alko¬ holu, lub nieorganicznego estru alkoholu jednowartosciowego, lub haloidu aralkilo- wego lub eteru cyklicznego w obecnosci sody zracej lub pochodnej jednochlorow- cowej nizszego kwasu tluszczowego), któ¬ ry moze reagowac z celuloza lub zasada celulozy w tworzeniu zwiazku lub pochod¬ nej celulozy, w którym jeden lub kilka a- tomów wodoru wodorotlenu drobiny celu¬ lozy zastepuje sie przez grupy lub rodni¬ ki, a nastepnie ksantogenuje sie w ten spo¬ sób otrzymany prodiikt (sam przez sie lub w obecnosci celulozy albo innego ciala ce¬ lulozowego) lub mase reakcyjna, wynikaja¬ ca z przygotowania powyzszego produktu.Proces ten mozna wykonac w taki spo¬ sób, ze dodatkowo do jednego lub kilku odczynników, charakterystycznych dla wy¬ nalazku, przy przygotowywaniu zwiazku lub pochodnej celulozowej, który ma byc ksantogenowany, stosuje sie jedna lub kil¬ ka pochodnych chlorowcowych dwu- lub wielowartosciowych alkoholów lub jeden albo wiecej chlorowcowych kwasów tlu¬ szczowych, lub jeden albo kilka estrów kwasu trójtioweglowego, albo jeden lub kilka odczynników alkilujacych, albo jeden lub kilka eterów cyklicznych, np. tlenków alkilenowych.Sposób wyrobu sztucznych materjalów z nowych pochodnych celulozy obejmuje doprowadzanie ksantogenowanego pro¬ duktu do odpowiedniego ksztaltu lub po¬ staci i dzialanie na niego czynnikiem, któ¬ ry oddzialywa koagulujaco na ksztaltowa¬ ny materjal lub przedewszystkiem czynni¬ kiem, posiadajacym powyzsza wlasnosc koagulowania, a nastepnie czynnikiem dzialajacym uplastyczniajaco na swiezo skoagulowany materjal, lub tez czynni¬ kiem, który wywoluje i koagulacje i upla¬ stycznienie.Wedlug niniejszego sposobu korzystne- mi zwlaszcza koagulujacemi i uplastycz¬ niajacemi kapielami sa takie kapiele, które zawieraja nie mniej, niz 20 do 40, a najko¬ rzystniej nie mniej, niz 45% H2S04i lub równowartosciowa ilosc innego kwasu mi¬ neralnego. Jednakze mozna stosowac inne czynniki, wywierajace podobne dzialanie, jak np. kapiele które skladaja sie lub za¬ wieraja same albo w mieszaninie z jedna lub kilkoma nieorganicznemi substancjami w duzym stosunku kwas estrowy, utworzo¬ ny z wielozasadowego kwasu nieorganicz¬ nego i jednowodzianowego lub wielowo- dzianowego alifatycznego lub aromatycz¬ nego alkoholu (np. kwas metylosiarkowy — 4 ¦ —lub etylosiarkowy lub mieszanine alkoholu metylowego lub etylowego lub jednego z ich wodziamów ze stezonym kwasem siar¬ kowym), lub kwas glicerofosforowy, kwas glicerosiarkowy lub mieszanine gliceryny ze stezonym kwasem siarkowym, albo je¬ den lub kilka kwasów sulfonowych alifa¬ tycznych lub aromatycznych weglowodo¬ rów, np. kwas oksy-(hydroksy-) metylo- sulfonowy, kwas metionowy, kwas metylo- lub etylosulfonowy, kwas sulfonowy oleju mineralnego, kwas benzolosulfonowy, kwas fenolosulfonowy sam lub w mieszaninie z kwasem siarkowym, lub kwasy karbóksy- organicznomineralne (np. kwas sulfono- wojdwuoctowy lub kwas sulfonowooctowy, sam lub w mieszaninie z kwasem siarko¬ wym), albo tez aromatyczne kwasy sulfo¬ nowe, zawierajace azot, same lub w mie¬ szaninie z kwasem siarkowym, lub kapie¬ le, w których kwas siarkowy o mocy mniej¬ szej niz 55% uzywa sie w polaczeniu z so¬ lami kwasu, np, dwusiarczanami, dwusiar- czanem amonu, lub silny kwas siarkowy, zawierajacy formaldehyd lub pirydyne i t, d,, lub roztwór haloidu cynku, samego lub zmieszanego z kwasem lub z pewna so¬ la, albo z kwasem i z sola lub z innym czynnikiem uplastyczniajacym lub równo¬ wartosciowym dla silnego kwasu mineral¬ nego.Kwasy mineralne lub inne czynniki u- plastyczniajace, wspomniane powyzej, mozna uzyc osobno lub (o ile zgadza sie to z warunkami pracy) zmieszane z jedna lub z kilkoma substancjami nieorganiczne- mi, np, z jednym lub z kilkoma innemi sil- nemi kwasami mimeralnemi, jak np, kwa¬ sem solnym, kwasem azotowym albo kwa¬ sem fosforowym, albo z sola obojetna lub kwasna, jak np, siarczanem sodu, dwusiar- czanem sodu, dwusiarczanem amonu, siar¬ czanem amonu, siarczanem magnezu, siar¬ czanem cynku, dwusiarczynem sodu, siar¬ czynem sodu, azotanem sodu lub kwasem borowym. Do tych cial lub do ich miesza¬ niny z innym silnym kwasem lub z jedna lub kilkoma wyzej wyszczególnionemi sub¬ stancjami nieorganicznemi mozna dodac (o ile to sie zgadza z warunkami w jakich bierze sie kwasy mineralne lub inne czyn¬ niki uplastyczniajace) odpowiednia ilosc jednej lub kilku substancyj organicznych jak np, gliceryny, cukru, glukozy, alkoho¬ lu, soli zasady organicznej, jak np, soli a- nilinowej, pirydyny, soli pirydynowej, al¬ dehydu, lub kwasu organicznego, jak np. kwasu octowego, kwasu mrówkowego, kwasu mlekowego lub kwasu szczawiowego, Rozumie sie, ze w odmiennej postaci wykonania wynalazku, w której stosuje sie kapiele koagulujace, które wywieraja jedy¬ nie slaby efekt uplastyczniajacy lub wcale go nie wywieraja na swiezo skoagulowany sztuczny materjal, te wszystkie kapiele, znane w przemysle wiskozowym lub pfzy wyrobie materjalów sztucznychf zwlaszcza nici ze wszelkich alkalicznych pochodnych rozpuszczalnych lub produktów wymiany celulozy i z alkalicznych roztworów celulo¬ zy, ujete sa w wyrazeniu „kapiele koagulu¬ jace" lub „czynniki koagulujace" gdziekol¬ wiek stosuje sie to wyrazenie w celu okre¬ slenia takiej kapieli, która wywiera maly efekt uplastyczniajacy lub wcale go nie wywiera na swiezo skrzepniety materjal.Wskutek tego nietylko tak zwana kapiel Mueller'a lub wszelkie jej odmiany lub ka¬ piele, opisane w odnosnych przykladach, wchodza w rachube, jako kapiele koaguluja¬ ce w niniejszym procesie, lecz równiez ka¬ piele, znane w przemysle wiskozowym, bez wzgledu na to czy oprócz czystych skladni¬ ków koagulujacych, jak np. kwasy lub sole obojetne lub kwasne, zawieraja inna nieor¬ ganiczna lub organiczna substancje lub sub¬ stancje (ciecz, krystalina olejowa lub sub¬ stancja koloidalna).Odmiane wynalazku w której stosuje sie srodki uplastyczniajace mozna przeprowa¬ dzic równiez tak, ze najpierw roztwór wpro¬ wadza sie przez odpowiednio uksztaltowa- — 5 —fte otwory do kapieli, która dziala koagu- lujaco na roztwór lecz na swiezo skoagulo- wany materjal sztuczny wywiera maly efekt uplastyczniajacy lub wcale go nie wywiera.Nastepnie materjal sztuczny, wstepnie skoa- gulowany, traktuje sie srodkiem, który wy¬ wiera dzialanie uplastyczniajace, np. ma- terjal wprowadza sie do kapieli, posiadaja¬ cej duza zawartosc silnego kwasu mineral¬ nego zwlaszcza zawierajacego przynajmniej 20 — 40% monohydratu kwasu siarkowego, lub do innej kapieli uplastyczniajacej, np. do jednej z wyzej wspomnianych kapieli uplastyczniajacych. Dlatego tez ten ostatni sposób przeprowadzania procesu wymaga dwóch kolejnych kapieli. Pierwsza kapiel moze byc tego rodzaju, ze wyjsciowy roz¬ twór krzepwe w postaci badz rozpuszczal¬ nej lub nierozpuszczalnej w wodzie, nada¬ nej np. w nastepujacych kapielach z roz¬ tworu siarczanu amonu, dwusiarczanu so¬ du lub rozcienczonego kwasu siarkowego, albo sklada sie z cieczy, zawierajacej siar¬ czan sodu lub kwas siarkowy, lub sklada sie z jednej z róznych kapieli, znanych w przemysle sztucznego jedwabiu jak np. ka¬ piel Mueller'a lub podobnej. Po przeprowa¬ dzeniu na pewnej przestrzeni przez taka kapiel, sztuczny mater jal wprowadza sie do drugiej kapieli, która posiada dzialanie uplastyczniajace na skoagulowany mater jal sztuczny, np. do kapieli, skladajacej sie z jednego lub kilku silnych kwasów mineral¬ nych, lub zawierajacej jeden lub kilka sil¬ nych kwasów mineralnych, np. nie mniej niz 20 — 40% H2S04, lub równowartosciowa ilosc innego silnego kwasu.Jest rzecza niemozliwa wyszczególnic kazdy warunek, niezbedny do powodzenia w kazdym poszczególnym przypadku i ro¬ zumie sie, ze nie mozna uniknac wstepnych doswiadczen w celu okreslenia warunków niezbednych dla powodzenia gdy sie stosu¬ je szczególny odczynnik lub mieszanine odczynników, nalezacych do rozmaitych grup wyszczególnionych w powyzej poda¬ nym spisie, szczególnie warunków pracy takich, jak np. temperatura reakcji pomie¬ dzy wspomnianemu odczynnikami i celulo¬ za, specjalna celuloza, specjalny sposób ksantogenowania oraz specjalne szczególy i warunki dzialania, zwiazanego z wytwa¬ rzaniem sztucznych mater jalów, np. czyn¬ nosc przedzenia.Ponizsze przyklady, do których jednak¬ ze wynalazek sie nie ogranicza, wyjasniaja sposób wytwarzania wedlug wynalazku kil¬ ku nowych pochodnych celulozy, przyczem czesci podane sa to czesci wagowe.Przyklad 1. 1000 czesci miazgi drzew¬ nej lub wlókien bawelnianych zanurza sie przy temperaturze 15°C w 20000 czesci 18% -owego roztworu sody zracej i pozosta¬ wia sie na 3 godziny w temperaturze poko¬ jowej. Po tym okresie czasu usuwa sie nad¬ miar sody zracej przez prasowanie celulo¬ zy alkalicznej, np. az osiagnie wage 3000— 4000 czesci, poczem sprasowana celuloze alkaliczna proszkuje sie w rozdrabniaczu w ciagu 3 godzin przy temperaturze 12—15°C.Nastepnie dodaje sie stopniowo 1000 czesci chlorku etylenu i mase ugniata sie w ciagu 3 godzin przy temperaturze od 15 — 20°C Nastepnie bezposrednio lub po odstaniu sie przez 24 lub 48 godzin w temperaturze pokojowej mase umieszcza sie w prasie fil¬ tracyjnej lub na sicie plóciennem i plócze sie woda az do uwolnienia od zasady, przy¬ czem wyciska sie nadmiar wody, a zawar¬ tosc wody sprasowanego produktu okresla sie przez suszenie próbki w temperaturze 100°C Prasowana mase miesza sie nastepnie dobrze z taka iloscia wody i sody zracej, a- zeby wraz z woda obecna w masie, zawiera¬ la 2000 czesci 18%-owego roztworu sody zracej. Potem mieszanine pozostawia sie w ciagu 3 godzin w temperaturze pokojowej, a nastepnie prasuje sie ja do 3000 — 4000 czesci i rozdrabnia w rozdrabniaczu w cia¬ gu 3 godzin w temperaturze \2 do 15°C.Natychmiast potem mase umieszcza sie w - $ _zamknietem naczyniu, najlepiej dajacem sie poruszac, poczem dodaje sie 600 czesci dwusiarczku wegla, który dziala w ciagu 6 — 8 godzin w temperaturze 18 — 20°C.Nadmiar dwusiarczku wegla wydmuchuje sie teraz w ciagu 15 minut, a ksantogenowa- na mase rozpuszcza sie w takiej ilosci wody i sody zracej, iz otrzymuje sie roztwór, za¬ wierajacy okolo 5 — 1% suchego osadu (okreslony przed ksantogenowaniem przez suszenie próbki plókanego i prasowanego produktu) oraz 8% sody zracej. Przed przedzeniem roztwór dojrzewa w ciagu 48— 96 godzin w temperaturze 15°C, podczas którego to czasu filtruje sie go 3 — 4 razy przez bawelne. Nastepnie wytworzone z roztworu nici lub inne produkty przeprowa¬ dza sie przez kapiel, zawierajaca 40 — 75% kwasu siarkowego, w sposób opisany w patencie polskim Nr 15062. f Ewentualnie przed zanurzeniem w ka¬ pieli* zawierajacej 40 — 70% H2SO±, strumien nici roztworu przedzalniczego mozna przeprowadzic przez kapiel osadza¬ jaca, która dziala jedynie koagulujaco, lecz nie uplastyczniajaco na swiezo skoagulowa- na nitke, np, w sposób, opisany w przykla¬ dzie 7 patentu Nr 15062, Celuloza alkaliczna przed' zetknieciem sie z chlorkiem etylenu moze dojrzewac np. w ciagu 24 — 72 godzin w temperaturze 15 do20°C, Takze i zwiazek alkaliczny plókanego i prasowanego materjalu, otrzymanego przez zlaczenie celulozy alkalicznej z chlorkiem etylenu, moze dojrzewac, przed traktowa¬ niem dwusiarczkiem wegla, w ciagu np. 24 — 72 godzin w temperaturze 15 do 20°C.Ksantogenowana mase mozna równiez rozpuszczac w takiej ilosci wody i sody zra¬ cej, aby otrzymac roztwór, zawierajacy o- kolo 5 do 7% (a 3 do 5% jezeli jako mate- rjal pierwotny stosuje sie celuloze posiada¬ jaca duza ciagliwosc) suchego osadu, okre¬ slonego w plókanym i prasowanym produk¬ cie przed ksantogenowaniem, i 5% sody zracej.Przyklad 2. Sposób przeprowadza sie jak w przykladzie 1 z ta tylko róznica, ze dodaje si^ 30 czesci octanu miedzi, rozpu¬ szczonego w malej ilosci wody, do celulo¬ zy alkalicznej przed wprowadzeniem tej ostatniej w zetkniecie z chlorkiem etylenu.Przyklad 3. Sposób dzialania jest taki sam, jak w przykladzie /, lecz zachodzi tu ta róznica, ze 6000 czesci 18% -owego roz¬ tworu sody zracej dodaje sie malemi daw¬ kami do celulozy, podczas gdy mase stale sie ugniata lub rozdrabnia. Dodawanie roz¬ tworu sody zracej zajmuje 20 do 30 minut, poczem bez prasowania mase rozdrabnia sie lub ugniata przez dalsze 1% — 2 godzin, przyczem temperature reakcji reguluje sie tak, aby nie przekraczala 25°C. Potem do¬ daje sie stopniowo 1000 czesci chlorku ety¬ lenu i mase ugniata sie przez blisko 3 go¬ dziny w temperaturze 15 do 20°C.Mase umieszcza sie teraz, lub po prze¬ trzymaniu przez 24 do 48 godzin, w tempe¬ raturze pokojowej w prasie filtracyjnej lub na sicie plóciennem i plócze sie woda az do uwolnienia od zasady, poczem wyciska sie nadmiar wody, który okresla sie zapomoca suszenia próbki w temperaturze 100°C.Nastepnie obrabia sie mase, to jest pló¬ cze, ksantogenuje, rozpuszcza i przedzie jak w przykladzie 1.Przyklad 4. Sposób przeprowadza sie jak w przykladzie 1, 2 lub 3 z ta tylko róz¬ nica, ze mase, otrzymana przez traktowanie celulozy alkalicznej chlorkiem etylenu, po przeplókaniu i prasowaniu, miesza sie do¬ brze z taka iloscia wody i sody zracej, aby wraz z woda, znajdujaca sie w masie, za¬ wierala 2000 do 4000 czesci 18 % -owego roztworu sody zracej, przyczem mieszani* uskutecznia sie w ochlodzonym rozdrabnia- czu lub maszynie do ugniatania w taki spo¬ sób, aby temperatura nie przekraczala 25*0, Po rozdrobnieniu mase, bez prasowclliia* — 7 —ksantogenuje sie, rozpuszcza i przedzie jak w przykladzie 1.Przyklad 5. Sposób postepowania jak w przykladzie /, 2 lub 3 z ta tylko róznica, ze masy, otrzymanej przez traktowanie ce¬ lulozy alkalicznej chlorkiem etylenu, nie plócze sie i nie prasuje, lecz po powyzszem traktowaniu lub po przebyciu przez 24 — 48 godzin w temperaturze pokojowej bezpo¬ srednio doprowadza sie do zetkniecia z dwusiarczkiem wegla.W tej odmianie przykladu 1, 2 lub 3 do¬ brze jest okreslic zawartosc sody zracej i wody w produkcie, otrzymanym przez trak¬ towanie celulozy alkalicznej chlorkiem ety¬ lenu, a w razie stosowania roztworu sody zracej, obecnego w masie, zawierajacej mniej niz 15— 18% NaOH, korzystnie jest dodac, najodpowiedniej podczas ochladza¬ nia, tak duzo sody zrace) suchej lub w po¬ staci 50%-owego roztworu, aby zwiekszyc stezenie roztworu sody zracej w masie do 15—18%.Przyklad 6. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z poprzednich przykladów z ta tylko róznica, ze przygotowujac celuloze alkaliczna zamiast 18% -owego roztworu so¬ dy zracej stosuje sie 30%-owy roztwór so¬ dy zracej.Przyklad 7. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z poprzednich przykladów z ta jednak róznica, ze traktowanie celulozy alkalicznej chlorkiem etylenu odbywa sie w temperaturze 50 — 60°C.Przyklad 8. Sposób przeprowadza sie jak w przykladzie 1, 2, 3 lub 4 z ta tylko róznica, ze przygotowujac celuloze alka¬ liczna, która ma sie traktowac chlorkiem e- tylenu, zamiast 18%-owego wodnego roz¬ tworu sody zracej berze sie 30%-owy alko¬ holowy roztwór sody zracej (przygotowa¬ ny np. przez rozpuszczenie 6000 czesci sody zracej w mieszaninie 10.000 czesci 95%- owego alkoholu i 4000 czesci wody), przy- czem stopien prasowania wynosi 4000 — 8000 czesci.Przyklad 9. Sposób przeprowadza sie jak w przykladzie 8 z ta tylko róznica, ze reakcje miedzy alkoholowa celuloza alka¬ liczna i chlorkiem etylenu przeprowadza sie w podwyzszonej temperaturze, np. 50— 60°C, w ciagu 3 — 5 godzin.Przyklad 10. Sposób przeprowadza sie jak w przykladzie 8 lub 9 z ta tylko róznica, ze zamiast alkoholowego 30%-owego roz¬ tworu sody zrace) bierze sie alkoholowy 10%-owy roztwór potazu zracego.Przyklad 11. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z powyzszych przykladów z ta tylko róznica, ze zamiast 2000 czesci bie¬ rze sie 300 — 500 chlorku etylenu.Przyklad 12. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z powyzszych przykladów z ta tylko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bierze sie czasteczkowo równowazna ilosc chlorku propylenu.Przyklad 13. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów / — 11 z ta tylko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bierze sie czasteczkowo równowazna ilosc trójmetylenu.Przyklad 14. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tylko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bierze sie czasteczkowo równowazna ilosc chlorku etylidenu.Przyklad 15. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie czasteczkowo równowazna ilosc chlorku propylidenu.Przyklad 16. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie czasteczkowo równowazna ilosc chlorku izopropylidenu.Przyklad 17. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie nzasleczkowo równowazna ilosc chlorku metylenu.Przyklad 18. Sposób przeprowadza sie — a —¦jak w jednym z pttykladów 1 — ii z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie czasteczkowo równowazna ilosc czterochlorku acetylenu f/./.2.2-tetrachlo- roetan), Przyklad 19. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów i — ii z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie czasteczkowo równowazna ilosc pieciochloroetanu.Przyklad 20. Sposób przeprowadza sie ak w jednym z przykladów i — ii z ta tyl - ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie czasteczkowo równowazna ilosc dwuchlorku acetylenu.Przyklad 21. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów i — ii z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie czasteczkowo równowazna ilosc trójchloroetylenu.Przyklad 22. Sposób przeprowadza sie fak w jednym z przykladów i — ii z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie czasteczkowo równowazna ilosc chlorku winolu.Przyklad 23. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów i — ii z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie czasteczkowo równowazna ilosc czterochloroetylenu.Przyklad 24. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów i — ii z ta tyl¬ ko* róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie czasteczkowo równowazna ilosc chlorku alilu [a chloropropylen).Przyklad 25. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów i — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie czasteczkowo równowazna ilosc y dwuchloropropylenu (/S-epidwuchlorohy- dryira)v PrzykLad 26. 2000 czesci dojrzalej lub niedojrzale) celulozy alkalicznej, zawiera¬ jacej okolo 1000 czesci celulozy i okolo 100© czesci 25%-owego roztworu sody zra¬ cej, otrzymanej np. albo przez zmieszanie 1Ó00 czesci drobno zmielonej celulozy (miazgi drzewnej lub wlókien bawelnia¬ nych) z 1000 czesciami 25%-owego roztwo¬ ru sody zracej w maszynie do ugniatania lub w rozdrabniaczu w temperaturze okolo 10— 14°C, albo przez nasycenie 1000 cze¬ sci celulozy z 2000 czesciami 25%-owego roztworu sody zracej i prasowanie celulozy alkalicznej do 2000 czesci, umieszcza sie w autoklawie obrotowym, poczem dodaje sie 500 czesci trójchloroetylenu. Nastepnie za¬ myka sie autoklaw i podgrzewa go, dopóty, az temperatura masy podniesie sie do 90 — 100°C. Mase utrzymuje sie w tej tempera¬ turze przez 3 — 4 godziny, poczem, po o- cblodzeniu autoklawu do temperatury po¬ kojowej, mase plócze sie na filtrze, sicie plóciennem lub w prasie filtracyjnej goraca woda az do uwolnienia zasady. Plókany i prasowany produkt, w którym okreslono za¬ wartosc wody, rozpuszcza sie w takie) ilo¬ sci wody i sody zracej, ze otrzymuje sie roz¬ twór, zawierajacy okolo.5-— 7% produktu reakcji i 8% NaOH. Do tego roztworu do¬ daje sie 1000 czesci dwusiarczku wegla i mieszanine utrzymuje sie przez 10 godzin w temperaturze 20°C, przyczem przez caly czas sie ja wstrzasa. Roztwór nastepnie fil* truje sie i przedzie w sposób, opisany w przykladzie i.Przyklad 27. Sposób przeprowadza sie jak w przykladzie 26 z ta tylko róznica, ze przed rozpuszczeniem dla ksantogenowania produkt reakcji miedzy celuloza alkaliczna i trójchloretylenem izoluje sie od surowej masy.Przyklad 28. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów i — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 30G do 600 czesci dwuchloroeteru.Przyklad 29. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów i — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 1000 czesci chlorometyloeteru.Przyklad 30. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów Ir— It z ta tyl- — 9 —ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 200 do 600 czesci dwuchloroacetylo- aldehydu.Przyklad 31. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów i — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500 — 1000 czesci chloroacetonu.Przyklad 32. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 —11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500 — 1000 czesci dwuchloroace- tonu.Przyklad 33. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl-* ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 1000—2000 czesci bromopinakoliny.Przyklad 34. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — ii z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 1000 -— 2000 czesci kwasu bromo- stearowego, rozpuszczonego w 1000 do 2000 czesciach cieplego 95 % -owego alkoholu.Kwas bromostearowy mozna równiez u- zyc w postaci jego soli sodowej lub potaso¬ wej.Przyklad 35. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1—11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie- rze sie 1000 — 2500 czesci kwasu dwubro- mostearowego.Przyklad 36. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — ii z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 300 — 1000 czesci kwasu a- lub y- chlorokrotonowego, najodpowiedniej roz¬ puszczonego w malej ilosci alkoholu.Kwas chlorokrotonowy mozna równiez uzyc w postaci soli, np. soli sodowej lub po¬ tasowej.Przyklad 37. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów i — ii z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 1000 — 2500 czesci kwasu jednobro- mooleinowego.Przyklad 38. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów i — ii z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 1000 — 3000 czesci soli dwubromo- wej kwasu oleinowego.Przyklad 39. , Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów i — ii z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 300 — 2000 czesci wodorotlenku /S- chloropropiloaminy.Przyklad 40. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów i — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 1000 do 2000 czesci wodorobromku dwubromopropiloaminy.Przyklad 41* Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów i — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 300 do 500 czesci wodorochlorku chloroetylodwuetyloaminy.Przyklad 42. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów i — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 300 do 600 czesci wodorochlorku y- chloropropylodwuetyloaminy.Przyklad 43. 1000 czesci miazgi drzew¬ nej lub wlókien bawelnianych zanurza sie w 20,000 czesciach 18%-owego roztworu sody zracej w temperaturze 15°C i mieszanine pozostawia sie przez 3 godziny w tempera¬ turze pokojowej. Nastepnie celuloze alka¬ liczna prasuje sie do 3400 czesci i rozdrab¬ nia w rozdrabniaczu przez 3 godziny w tem¬ peraturze 12 do 13°C, poczem dodaje sie w kilku dawkach wodorochlorek chloroetylo¬ dwuetyloaminy, a mase ugniata sie w roz* drabniaczu przez 3 godziny w temperaturze 20°C. Wreszcie mase przenosi sie do naczy¬ nia, zaopatrzonego w wieko i trzyma sie ja w zamknietem naczyniu przez 21 godzin w temperaturze 20°C.Wzieta w tym okresie czasu próbka wskazuje, ze w wiekszej czesci masa stala sie rozpuszczalna w rozcienczonym roztwo¬ rze sody zracej (np. 10%-owym) i ze prze- filtrowany roztwór, po zakwaszeniu roz¬ cienczonym kwasem siarkowym, daje gesty osad. — 10 —Mafie umieszcza sie teraz w prasie filtra' cyjnej lub na sicie plóciennem i przeplóku- je sie woda, poczem prasuje sie ja i okresla jej zawartosc wody. Nastepnie przeplókana i sprasowana mase rozpuszcza sie w takiej ilosci wody i sody zracej, ze otrzymuje sie roztwór, zawierajacy okolo 5 do 7% eteru celulozy i 8 %NaOH. Do roztworu tego do¬ daje sie 1000 czesci dwusiarczku wegla i mieszanine trzyma sie wstrzasajac przez 10 godzin w temperaturze 20°C. Nastepnie roztwór sie filtruje i przedzie w sposób, opi¬ sany w przykladzie 1.W przykladach 39 — 42 mozna okreslic zawartosc sody zracej w masie reakcyjnej, otrzymanej przez traktowanie celulozy al¬ kalicznej solami kwasów solnego i bromo¬ wego odpowiedniej zasady, a ilosc sody zra¬ cej, zuzytej w reakcji, mozna zwiekszyc przez dodanie odpowiedniej ilosci sody zra¬ cej w postaci stalej lub w postaci 50% -owe¬ go roztworu.W poprzednich przykladach 39 — 43 za¬ miast soli mozna stosowac równiez wolne zasady.Przyklad 44. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 300 do 800 czesci kwasu trójchloro- mlekowego.Przyklad 45. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów / — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500 do 2000 czesci kwasu bromole- wulinowego.Przyklad 46. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów / — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 400 — 3000 czesci chloropikryny.Przyklad 47. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów / — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500 — 1500 czesci dobrze oziebione¬ go chlorku karbamilu.Przyklad 48. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — // z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 4UU — 1000 czesci chlorku tenylo- etylokarbamilu.Przyklad 49. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów / — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500 — 2500 czesci trójtioweglowego estru gliceryny.Przyklad 50. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 300 — 600 czesci bromku cyjano¬ wego.Przyklad 51. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500 — 1500 czesci chlorku cjanuro- wego.Przyklad 52. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500 — 1200 czesci kwasu chlorobur- sztynowego lub równowartosciowa ilosc je¬ go soli sodowej.Przyklad 53. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 600 — 1500 czesci kwasu dwuchloro- jablkowego lub równowartosciowa ilosc je¬ go soli sodowej.Przyklad 54. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — ii z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 300 — 1200 czesci dwuacetyny.Przyklad 55. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500 — 1500 czesci jednoacetyny.Przyklad 56. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500 — 1000 czesci kwasu glicerofo- sforowego.Przyklad 57. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — ii z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie- — 11 —rze sie 300 — 800 czesci kwasu glicerowe- glowego.Przyklad 58. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 100—1000 czesci trójchlorohydryny.Przyklad 59. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 300 — 600 czesci chlorosiarczku pa- ra-toluenu, rozpuszczonego w ksylenie.Przyklad 60. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500 — 1500 czesci weglanu fenylu.Przyklad 61. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 1000 — 2000 czesci chlorku ben¬ zoilu. ;, Przyklad 62. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500 — 1500 czesci kwasu orto-chlo- robenzoesowego, rozpuszczonego w alko¬ holu.Przyklad 63. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500 — 1500 czesci /J-fenylopropyle- noglikolo-a-chlorohydryny.Przyklad 64. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 200 — 1200 czesci benzologlikolo- chlorohydryny.Przyklad 65. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 400 — 1400 czesci dwuchlorku styro- lu (a, /J-dwuchloroetylobenzol).Przyklad 66. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500 — 2000 czesci dwubromku ane- tolu.Przyklad 67. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 2500 — 3000 czesci tlenku fenyloe- tylenowego (tlenku styrolu).Przyklad 68. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — ii z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500— 1400 czesci tlenku fenyloety- lenowego (tlenku styrolu).Przyklad 69. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 3000 czesci tlenku y-fenylopropyle- nowego.Przyklad 70. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 600 — 1500 czesci tlenku y-fenylo- propylenowego.Przyklad 71. 1000 czesci drobno zmie¬ lonej miazgi drzewnej lub wlókien bawel¬ nianych umieszcza sie w obrotowym au¬ toklawie, poczem dodaje sie 300 — 1000 czesci tlenku fenyloetylenowego, 400—1000 czesci tlenku y-fenylopropyleno- wego, który ochlodzono do 0°C, poczem mieszanine ogrzewa sie do 95 — 100°C i przetrzymuje w tej temperaturze przez 8 — 10 godzin. Nastepnie autoklaw o- chladza sie i mieszanine umieszcza sie w prasie filtracyjnej lub na sicie plóciennem i plócze sie woda. Przeplókany produkt u- walnia sie potem od nadmiaru wody przy pomocy prasowania, poczern okresla sie za¬ wartosc wody w sprasowanej masie i zamie¬ nia sie ja na ksantogenian w sposób, opisa¬ ny w przykladzie 1. Nastepnie otrzymany w ten sposób ksantogenian rozpuszcza sie i przedzie w sposób, opisany w przykladzie 1.Przyklad 72. Sposób postepowania jak w przykladzie 71 z ta tylko róznica, ze bie¬ rze sie 1500 — 3000 czesci tlenku fenyloety¬ lenowego lub 2000 — 4000 czesci tlenku y- fenylopropylenowego zamiast ilosci, uzy¬ tych w przykladzie 71. — 12 -Przyklad 72. Sposób przeprowadza sie jak w przykladzie 72 z ta tylko róznica, ze bierze sie 6000 — 15000 czesci tlenku feny- loetylenowego lub 6000 — 15000 czesci tlenku y-fenylopropylenowego zamiast ilo¬ sci, uzytych w przykladzie 72.Przyklad 74. Sposób postepowania jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 1000 — 1600 czesci kwasu fenylo- chlorooctowego, rozpuszczonego w malej ilosci 95 % -owego alkoholu. W tym przy¬ kladzie kwas fenylochlorooctowy mozna równiez uzyc w postaci jego soli sodowej lub potasowej.Przyklad 75. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 1000 — 2000 czesci kwasu fenylo-a- chloro-/8-mlekowego, rozpuszczonego w al¬ koholu.Przyklad 76. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 600 — 1800 czesci fenyloacetylenu.Przyklad 77. Sposób przeprowadza sie jak w Jednym z przykladów / — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 600 — 2600 czesci co-chlorostyrolu.Przyklad 78. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 700 — 3000 czesci dwuchlorostyrolu.Przyklad 79. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów / — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 1800 — 5000 czesci bromku styrolu (dwubromek alkoholu cynamonowego) roz¬ puszczonego w malej ilosci 95%-owego al¬ koholu.Przyklad 80. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 400—2100 czesci a-chloropirydyny.Przyklad 81. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie* rze sie 800 — 2400 czesci a, aj-dwuchloro- pirydyny.Przyklad 82. Sposób przeprowadza sie jak w jednym z przykladów 1 — 11 z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast chlorku etylenu bie¬ rze sie 500 — 2400 czesci a-chlorochinoliny.Przyklad 83. Roztwór przedzalniczy, otrzymany w sposób, opisany w jednym z poprzednich przykladów, wprowadza sie w znany sposób do jednej z cieczy stracaja¬ cych, wspomnianych w jednym z poprzed¬ nich przykladów, przez lej lub szczeline, a skrzepnieta tasme filmowa po przejsciu jej przez te kapiel plócze sie w znany spo¬ sób i suszy.Przyklad 84. Tkanine bawelniana na¬ syca sie, wypelnia lub powleka raz lub kil¬ ka razy w odpowiedniej maszynie, np. na- kladarce, napelniaczu lub rozpryskiwacza roztworem przedzalniczym, otrzymanym w sposób opisany w jednym z poprzednich przykladów, przyczem do roztworu tego mozna dodac materjal wypelniajacy, np. glinke porcelanowa, talk lub biel cynkowa (np. 100 — 200%, liczac wedlug wagi uzy¬ tej pochodnej celulozy), albo tez farbe lub barwnik, np. mike lub sadze, osuszone lub nieosuszone, a w razie potrzeby naprezona tkanine bawelniana przeprowadza sie przez kapiel, posiadajaca sklad jednej z koagulu- jacych cieczy, wspomnianych w poprzed¬ nich przykladach. Pokryta lub powleczona tkanine nastepnie plócze sie i suszy.W poprzednich przykladach, w których stosuje sie pochodne chlorowcowe, mozna zastapic równowartosciowe ilosci pochod¬ nych bromu lub jodu pochodnemi chlorow- cowemi.Oczywiscie sposób mozna przeprowa¬ dzic równiez przez zastapienie jednej lub wiecej grup hydroksylowych przez je¬ den lub wiecej odczynników, wyszczegól¬ nionych w spisie odczynników, poda¬ nych po czwartym ustepie niniejszego opi¬ su, a odpowiednio mieszane grupy lub — 13 —rodniki beda zupelnie jasne dla zawo¬ dowca.Na zadanie rozciagliwosc sztucznych materjalów, zwlaszcza nici, otrzymanych wedlug niniejszego wynalazku, mozna je¬ szcze bardziej zwiekszyc przez traktowanie ich odpowiedniemi czynnikami kurczacemi, to jest takiemi które nie rozpuszczaja nici, np. niektóremi czynnikami kurczacemi, wy- szczególnionemi w patentach polskich Nr Nr 17425, 19700, 13227 i w patencie angiel¬ skim Nr 323732.Mozna je równiez oczyszczac lub od¬ barwiac przez traktowanie cieplym lub go¬ racym roztworem siarczku alkalicznego, zawierajacym przynajmniej 5% siarczku alkalicznego (obliczonego jako Na2S.9H20), lub cieplym albo goracym roztworem wodo- rosiarczku alkalicznego o równowartoscio¬ wej mocy.Wszystkie inne szczególy, odnoszace sie do przeprowadzania procesu oraz glównych jego odmian, np. rozmaitych rodzajów ce¬ lulozy, jakie mozna uzyc zamiast miazgi drzewnej lub wlókien bawelnianych, jak równiez o ile chodzi o traktowanie upla¬ styczniajace, rozmaite czynniki uplastycz¬ niajace, jakie mozna uzyc zamiast silnego kwasu siarkowego wówczas gdy pozadana jest kapiel uplastyczniajaca, opisane sa w polskich patentach Nr Nr 15062 i 15163.Wyrazenie „wiskoza", „sztuczne materja- ly'\ „sztuczne nici", „silny kwas mineral¬ ny", „silny kwas siarkowy", uzyte w niniei- szem zgloszeniu posiadaja to same znacze¬ nie co w patentach Nr Nr 15062 i 15163.Wyrazenie „celuloza", zaleznie od za¬ stosowania, oznacza celuloze lub jej bliskie produkty przemiany, takie jak wodzian ce¬ lulozy, hydroceluloza lub oksyceluloza. PL