Niniejszy wynalazek dotyczy maszyny do docierania kurków i zaworów w ich ob¬ sadach lub gniazdach. Jak wiadomo przy recznem docieraniu kadlub kurka lub za¬ woru umocowuje sie z reguly nieruchomo, a stozek kurka lub grzybek zaworu wciska sie reka wielokrotnie w obsade lub gniazdo, obracajac go jednoczesnie tam i zpowro- tem, przyczem nacisk slabnie stopniowo.Laczna droga lewych i prawych obrotów stozka kurka lub grzybka zaworu stanowi dlugosc drogi docierania i zalezy od rodza¬ ju kurka lub zaworu. Przy bardzo nieszczel¬ nych lub duzych kurkach i zaworach szli¬ fierz musi wywierac wiekszy nacisk reka przy wiekszej liczbie obrotów stozkiem lub grzybkiem, to jest niezbedna jest dluzsza droga docierania, niz przy szezelmef- szych lub mniejszych karkach lub zawo¬ rach.Opisana prace mozna równiez dokladnie wykonac zapomoca maszyny wedlug wy¬ nalazku. Maszyna musi zatem tak dzialac, aby nacisk wywierany na stozek wzglednie grzybek, po kazdem ich wcisnieciu, byl sil¬ niejszy a nastepnie zmniejszal sie, oraz aby mozna bylo regulowac dlugosc drogi docie¬ rania. Maszyna jest zaopatrzona w dowolna liczbe uchwytów lub obsad, sluzacych dd docierania poszczególnych kurków lub za¬ worów, przyczem poszczególne uchwyty i wspólpracujace z niemi czesci moga byc wy¬ laczane oddzielnie bez zatrzymywania ma¬ szyny. W ten sposób mozna latwo wyjmo-wac poszczególne dotarte kurki lub zawo¬ ry i zastepowac je przeznaczonemi do do¬ tarcia, w$klitekv czego sprawnosc maszyny znacznie sie zwieksza.Znane sa wprawdzie maszyny do docie¬ rania kurków, lecz pracuja one wedlug in¬ nej zasady i posiadaja inna budowe. Obra¬ caja one bowiem docierany kurek lub za¬ wór stale w jednym kierunku, przyczem na powierzchniach uszczelniajacych latwo po¬ wstaja rysy; nacisk przy docieraniu jest wywierany zwykle zapomoca sprezyn lub ciezarków, wskutek czego regulowanie na¬ cisku jest niemozliwe lub tez polaczone z wielkiemi trudnosciami, przyczem nalezy zatrzymywac maszyne. Maszyny znane po¬ siadaja tylko jeden lub dwa uchwyty na docierane zawory; po dotarciu kazdego kurka lub zaworu nalezy maszyne zatrzy¬ mac w celu wymiany zaworów.Na rysunkach przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania maszyny wedlug wyna¬ lazku. Fig. 1 przedstawia widok boczny i czesciowy przekrój maszyny; fig. 2 — rzut poziomy maszyny wedlug fig. 1; fig. 3 — przekrój poprzeczny wzdluz linji /// — /// na fig. 2; fig. 4 — widok boczny i czesciowy przekrój wzdluz linji IV — IV na fig. 5; fig. 5 — rzut poziomy maszyny wedlug fig. 4; fig. 6 — przekrój poprzeczny wzdluz li¬ nji VI — VI na fig. 5; fig. 7 przekrój kola zebatego, osadzonego na wrzecionie, oraz sprzegla; fig. 8 — rzut poziomy odmiennej postaci wykonania; fig. 9 — widok boczny, a fig. 10 — przekrój poprzeczny wrzeciona maszyny do docierania zaworów silniko¬ wych.Wal / przystawki i wal kciukowy a ma¬ szyny, przedstawionej na fig. 1 — 3, otrzy- * muja naped od kola n, obracanego zapo¬ moca pasa lub w inny sposób. Na wale kola napedowego n osadzona jest tarcza korbowa h z przestawnym w kierunku promieniowym czopem korbowym o, na który zalozony jest korbowód i, polaczony przegubowo z prze¬ suwajaca sie poziomo zebnica k. W zalezno¬ sci od polozenia czopa korbowego o na tar¬ czy korbowej h zebnica jest zwrotnie prze¬ suwana poziomo na mniejszej lub wiekszej drodze. Zebnica ta zazebia sie z jednem lub kilkoma kolami zebatemi wIf w"n, z któ¬ rych kazde jest osadzone na pionowem wrzecionie / i nadaje im obrót w prawo lub w lewo. Kazde z tych kól zebatych wIf wu mozna rozlaczyc od zebnicy k zapomoca oddzielnej dzwigni wylaczajacej m. Kola te przesuwaja sie wtedy z graniastych dol¬ nych konców wrzecion na krótkie graniaste sworznie p, osadzone na poziomej szynie q, zamocowanej nieruchomo w podstawie ma¬ szyny. Skoro kola zebate w/, Wn przesuna sie na sworznie p wówczas wrzeciono / nie moze sie obracac. Na górnym koncu wrze¬ ciona umocowany jest w dowolny odpo¬ wiedni sposób stozek kurka lub grzybek za¬ woru, np. zapomoca nakrecenia na nagwin¬ towany trzpien, wskutek czego po sprze¬ gnieciu kól zebatych w [f wn z wrzecionem stozek wzglednie grzybek musi wykonywac ten sam obrót w prawo i w lewo, co i wrze¬ ciono. Nad kazdem wrzecionem / przymoco¬ wane jest do stolu maszyny imadlo e, slu¬ zace do zamocowywania kadlubów zaworów lub kurków. Równolegle do zebatki k osa¬ dzony jest na stole wal kciukowy a, który przed kazdem wrzecionem / posiada po jed¬ nym kciuku 6. Pomiedzy kazdym kciukiem b a kazdem wrzecionem / umieszczone jest na stole lozysko r z trzpieniem s, na którym osadzona jest obrotowo jednoramienna dzwignia d oraz dwuramienna dzwignia t.W dzwigni d osadzony jest nagwintowany sworzen c, którego dolny koniec naciska na koniec dwuramiennej dzwigni t. Dzwignia d jest tak dluga, ze przy obrocie walu a kciuk b przesuwa dzwignie wdól o odpowiednia odleglosc. Wskutek przestawienia sworznia c mozna podczas biegu maszyny latwo zmie¬ niac odchylenie dzwigni d, a tern samem dzwigni t. Drugi koniec dzwigni l po¬ siada ksztalt widelek, których ramiona zachodza w pierscieniowy zlobek pierscie- — 2 —nia u, który obejmuje panewki lozyskowe v wrzeciona /, przyczem przy kazdym obro¬ cie walu a kciuk b podnosi dzwignie d i dzwignie i, t. j. przy kazdej zmianie kierun¬ ku zebnicy k. Nad pierscieniem u osadzony jest z malym luzem w imadle e kadlub kur¬ ka lub zaworu, który równiez przy kazdym obrocie walu kciukowego a zostaje podnie¬ siony z odnosnego stozka kurka lub grzybka zaworu. Wspomniana wysokosc podniesie¬ nia odpowiada sile uderzenia, z jaka ka¬ dlub kurka lub zaworu opada na stozek wzglednie grzybek, a wiec i poczatkowemu naciskowi docierajacemu. Proces dociera¬ nia dzieli sie na dwa okresy. Poczatkowo pracuje sie z duzym, ale zmiennym naci¬ skiem, a potem ze stalym, lecz mniejszym naciskiem, odpowiadajacym ciezarowi ka¬ dluba kurka lub zaworu. W ten sposób uzy¬ skuje sie dzialanie docierajace, odpowia¬ dajace docieraniu recznemu, usuwajace jednak mozliwosc zatarcia sie stozka lub grzybka w kadlubie. Wysokosc podniesie¬ nia kadluba wzglednie sile jego uderzenia, a przez to i poczatkowy nacisk docierania, mozna zmieniac podczas ruchu maszyny zapomoca przestawienia nagwintowanego sworznia c.Jezeli chodzi o docieranie bardzo zuzy¬ tych, t. j. bardzo nieszczelnych kurków lub zaworów, to oprócz zwiekszenia nacisku docierania mozna równiez zwiekszyc kat obrotu wrzeciona /. Po zatrzymaniu maszy¬ ny nalezy przesuwac czop korbowy o w tarczy korbowej h w kierunku odsrodko¬ wym, wskutek czego zebnica k uzyskuje wieksze poziome przesuniecie, a kola zeba¬ te w uzyskuja wiekszy kat obrotu. Przy ta¬ kiej konstrukcji maszyny wedlug wynalaz¬ ku jest obojetne, czy zamocowany jest ka¬ dlub kurka lub zaworu, a obracany stozek lub grzybek, czy tez odwrotnie, stozek lub grzybek jest nieruchomy, a obracany jest kadlub.Na fig. 4—8 przedstawiono oparta na odpowiedniej podstawie plyte ii, do której przymocowany jest od spodu wspornik q\ w którym osadzony jest wal napedowy p' z kolem zebatem a', napedzanem kolem zebatem as silnika. Do kola zebatego a* przymocowana jest tarcza korbowa, zaopa¬ trzona w promieniowe wyciecie, w którem zapomoca nakretki d' mozna zaciskac glów¬ ke b' czopa korbowego c. Korbowód e za¬ mienia ruch obrotowy czopa na ruch posu* wisty ramienia /' zebnicy h\ wodzonej w lo¬ zyskach walkowych g', przfymocowanych do plyty 11. Zebnica K zazebia sie z kola¬ mi V, osadzonemi luzno na wrzecio¬ nach /', przechodzacych pionowo przez plyte 11. Wrzeciona te obracaja sie w tulei z kulkowem lozyskiem oporo- wem, przymocowanem do plyty 11, przy¬ czem lozysko to zapobiega pionowemu przesuwaniu sie wrzecion. Górny koniec wrzecion jest tak wykonany, ze mozna na nim umocowac stozki kurków lub grzybki zaworów. Ponizej kól zebatych i umie¬ szczone sa na wrzecionach /' nieobracajace sie pierscienie k\ zaopatrzone w pierscie¬ niowy zlobek. Pierscienie te daja sie zapo¬ moca klina przesuwac osiowo w podluz¬ nych rowkach wrzeciona. W pierscieniowe zlobki zachodza czopy widelek dzwigni o', osadzonych przechylnie na podstawie ma¬ szyny, tak iz poruszajac te dzwignie mozna przesuwac wspomniane pierscienie wgóre i wdól po wrzecionach /'. W swem górnem polozeniu pierscienie sa sprzegane zapo¬ moca sprzegla klowego lub sztyftowego z kolami zebatemi i tak, ze przy obracaniu sie obracaja równiez wrzeciona. Skoro pier¬ scienie k' przesunie sie w ich dolne poloze¬ nie, to ich otwory nasuwaja sie na sworzen tri, przymocowany do szyny, umieszczonej w podstawie plyty, wskutek czego pierscie¬ nie, a równiez odnosne wrzeciona, przesta¬ ja sie obracac.Wal p' napedza zapomoca stozkowych kól r\ s' wal /', na którym naprzeciw kazde¬ go wrzeciona znajduje sie kciuk u. Nad kazdym z tych kciuków znajduje sie na ply- — 3 —cfe //prowadnica x', w któfej przesuwa sie wgóre iwdól rurowy drazek 1, zamkniety u góry pokrywa 8. W pokrywie tej zamo¬ cowana? jeet rfieprzesuwnie lecz obrotowo nasada trzomti którego górny koniec posia¬ da kolo recziie y\ a dolny koniec jest zao¬ patrzony w- gwint, Gwifltt ten daje sie wkre¬ cac W nfekretke w, przesuwana w drazku ru¬ rowym, lecz nie mogaca sie w nim obracac dzieki zatyczce z. Aby zatyczka nie prze¬ szkadzala osiowemu przesuwaniu sie na¬ kretki, nakretka ta posiada odpowiednie po¬ dluzne wyciecie. W widelkach nakretki w osadzony jest krazek u', który mozna nasta¬ wiac wyzej lub nizej Wzgledem kciuka u zapomoca obracania recznego kola y\ wsku¬ tek czego przesuw drazka 1 staje sie odpo-^ wiednio mniejszy lub wiekszy. Skoro kciuk przesunie sie po krazku v, to drazek / opa¬ da az do chwili, gdy umocowana na nim na¬ sada 12 o|rze sie o prowadnice x; uderze¬ nie mozna zlagodzic wskutek zastosowania gumowej wkladki.Ponad wspomniana nasada mozna na¬ stawiac na drazku 1 w dowolne} wysokosci opaske 2 i zamocowywac je zapomoca sru¬ by zaciskowej 3. Na tfzepteniu 5 opaski o- sadzofte sa WahHwie dwa wspornikowe ra¬ miona 4 W ten sposób, ze daja sie zamoco¬ wac w dowólncfm przeciwleglem polozeniu.W tym celu na poziomej czesci tych ramion osadzone sa trzpienie 6, dajace sie zamoco¬ wac zapomoca obraczek 10 oraz unierucho- miac zapomoca zaciskowych srub. Górne konce trzpieni 6 posiadaja gumowe nasady 7, przylegajace do zamocowanego przed¬ miotu obrabianego. Opaske 2 nastawia sie w kierunku pionowym, a ramiona 4 — w kierunku poziomym w ten sposób, ze zabez¬ pieczaja kadlub kurka lub zaworu od dolu i zboku przed obracaniem sie.Ramiona 4 daja sie zamocowac w opa¬ skach 2 równiez w polozeniu pionowem, dzieki czemu mozna zupelnie pewnie umo¬ cowywac kadluby zawoirów lub kurków na rozmaitej wysokosci.Zaleznie zatem od wielkosci dociera¬ nych kurków lub zaworów mozna przy kaz¬ dym obrocie wrzeciona w jedna lub w dru¬ ga strone zmieniac dlugosc drogi dociera¬ nia zapomoca odpowiedniego nastawienia dlugosci korbowodu, napedzajacego zebni- ce. Równiez zapomoca zmiany wysokosci, na jaka podnosi sie kadlub kurka lub za¬ woru, mozna kadlub silniej lub slabiej osa¬ dzac na stozku lub grzybku i zwiekszac lub zmniejszac poczatkowy nacisk docierania.Podczas ostatniego okresu docierania moz¬ na równiez krazek v calkowicie usunac z drogi kciuka, wskutek czego kadluby nie beda sie juz podnosily, lecz tylko spoczywa¬ my wlasnym ciezarem na stozku kurka wzglednie na grzybku zaworu. W ten spo¬ sób mechaniczna prace docierania mozna dostosowac dó chwilowej potrzeby, jak przy pracy recznej.Maszyna, przedstawiona na fig. 9 i 10, sluzy do docierania zaworów silników. U- stawia sie ja nad silnikiem w ten sposób, aby wrzeciona maszyny stanowily przedlu¬ zenia osi zaworów.Na dwóch wspornikach s" z odpowied- niemi prowadnicami przesuwa sie poprzecz¬ ka r", zaopatrzona pomiedzy wspornikami w podluzny otwór. W otworze tym osadzo¬ ny jest przesuwnie szereg lozysk t" wrze¬ cion, tak ze nastawia sie je w jednym kie¬ runku wraz z poprzeczka. Poniewaz nadto lozyska te moga byc w poprzeczce prze¬ suwane osiowo, wiec mozna je ustawiac w dowolnem polozeniu. Lozyska opieraja sie o poprzeczke swemi ukosnemi plaszczyzna¬ mi slizgowemi. Pod plaszczyznami temi u- mieszczone sa szyny prowadnicze v", które zapomoca nakretek mozna docisnac do u- kosnych dolnych plaszczyzn poprzeczki i w ten sposób lozyska unieruchomic. W otwo¬ rze lozyska osadzona jest na lozyskach kul¬ kowych tuleja e", posiadajaca na wolnym koncu jedna czesc sprzegla np. klowego.Druga czesc tego sprzegla jest osadzona na piascie kola zebatego d'\ które ze wspo- _ 4 _mniana tuleja mozna sprzegac lub rozla¬ czac zapomoca dzwigni p". W tulei e" i pia¬ scie d" umieszczone jest wrzeciono /", ob¬ racajace sie razem z niemi, lecz nie mogace przesuwac sie osiowo, przyczem górny ko¬ niec wrzeciona jest umieszczony obrotowo w palaku u" lozyska t". Sprezyna /", której jeden koniec wspiera sie o wspomniany pa- lak, a drugi—o pierscien o", naciska wrze¬ ciono wdól. Pierscien o" wspiera sie za po¬ srednictwem lozyska kulkowego o tarcze kciukowa i", umocowana na wrzecionie i obracajaca sie naprzeciw wystepu m", u- mocowanego nastawnie na trzpieniu n" pa- laka. Na trzpieniu tym znajduje sie rów¬ niez os obrotu recznej dzwigni p". Na dol¬ nym koncu wrzeciona /" osadzona jest do¬ wolna obsada, w której mozna zamocowac drazek h". Drazek ten podtrzymuje docie¬ rany grzybek zapomoca krzyzowego prze¬ gubu q".Z kolami zebatemi d" poszczególnych wrzecion zazebia sie wspólna zebnica c'\ która zapomoca zespolu korbowego a", b" jest przesuwana tam i zpowrotem.Wskutek tego ruchu zebnicy poszczegól¬ ne wrzeciona obracaja sie równiez tam i zpowrotem. Jednoczesnie tarcza kciukowa i" obraca sie tam i zpowrotem po utworzo¬ nej z krazka k" prowadnicy na wystepie m*, wskutek czego powstaje staly ruch wrzecion wgóre i wdól. Nacisk, konieczny do docierania, mozna zmieniac w ten spo¬ sób, ze drazki h" nastawia sie w obsadach g" wyzej lub nizej, dzieki czemu sprezyna /" jest bardziej lub mniej napieta. Zamoco¬ wanie drazków h" nastepuje samoczynnie przy opuszczaniu obsady. Dzwignia wyla¬ czajaca p" umozliwia wylaczanie i ponow¬ ne wlaczanie poszczególnego docieranego kadluba kurka lub zaworu podczas biegu maszyny, tak, iz przy wylaczeniu jednego kadluba pozostale kadluby podlegaja dal¬ szej obróbce bez przerwy. Zastosowanie przegubu krzyzowego q" umozliwa badanie stanu gniazd bez ich zdejmowania. PL