PL167990B1

PL167990B1 - Sposób wytwarzania nowych związków zapachowych

Info

Publication number: PL167990B1
Application number: PL29365392A
Authority: PL
Inventors: Robert Obara; Czeslaw Wawrzenczyk; Jozef Gora
Original assignee: Akad Rolnicza
Priority date: 1992-02-27
Filing date: 1992-02-27
Publication date: 1995-12-30
Also published as: PL293653A1

Abstract

Sposób wytwarzania nowych związków zapachowych o ogólnym wzorze przedstawionym na rysunku, gdzie n = 2 lub 3, znamienny tym, że (Z)-3,7-dimetylo-4- okten-l-ol utlenia się kompleksem trójtlenku chromu (VI) z pirydyną, po czym otrzymany (Z)-3,7-dimetylo-4-okten~l-al poddaje się reakcji z glikolem etylenowym lub 1,3- propandiolem przy zastosowaniu katalitycznych ilości kwasu p-toluenosulfonowego lub p-toluenosulfonianu pirydyny.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania nowych związków zapachowych o ogólnym wzorze przedstawionym na rysunku, gdzie n = 2 lub 3.

Istota wynalazku polega na tym, że surowiec, którym jest (Z)-3,7-dimetylo-4-okten-1-ol, utlenia się kompleksem trójtlenku chromu (VI) z pirydyną, a otrzymany (Z)-3,7-dimetylo-4okten-1-al poddaje się reakcji z glikolem etylenowym lub 1,3-propandiolem przy zastosowaniu katalitycznych ilości kwasu p-toluenosulfonowego lub p-toluenosulfonianu pirydyny. Cykliczne acetale otrzymane według tego sposobu charakteryzują się przyjemnymi zapachami (charakterystyka zapachowa podana jest w tabeli) i mogą znaleźć zastosowanie jako składniki kompozycji perfumeryjnych.

Przedmiot wynalazku objaśniony jest w przykładach syntezy 2-/2,6-dimetylo-3(Z)-hepten-1 -ylo/-1,3-dioksolanu i 2-/2,6-dimetylo-3(Z)-hepten-1 -ylo/-1,3-dioksanu.

Przykład I. 18g (0,18 mola) trójtlenku chromu dodaje się do oziębionego do O°C roztworu 29 ml (0,36 mola) bezwodnej pirydyny w 150 ml chlorku metylenu. Zawartość kolby miesza się, pozwalając na jej powolne (0,5 godziny) ogrzanie się do temperatury pokojowej i dodaje się 4,7g (0,03 mola) (Z)-3,7-dimetylo-4-okten-1-olu w 20 ml chlorku metylenu.

Mieszaninę reakcyjną pozostawia się w temperaturze pokojowej przez 45 minut. Po tym czasie roztwór dekantuje się znad osadu. Do pozostałości dodaje się 200 ml eteru naftowego w dwóch porcjach celem wymycia produktu z ciemnego osadu. Połączone roztwory przemywa się kolejno nasyconym roztworem węglanu sodu (100 ml), 5% roztworem kwasu solnego (100 ml), 5% roztworem siarczanu miedzi (2 x 100 ml) i nasyconym roztworem chlorku sodu, a następnie suszy bezwodnym siarczanem magnezu. Pozostałość po odparowaniu rozpuszczalnika poddaje się destylacji pod zmniejszonym ciśnieniem zbierając frakcję o temperaturze wrzenia 68-68,5°C przy 931 Pa. Otrzymuje się w ten sposób 2,9g czystego (Z)-3,7-dimetylo-4-okten-1-alu, co stanowi 62% wydajności teoretycznej. Tak wytworzony aldehyd (0,019 mola) i 0,1g kwasu p-toluenosulfonowego lub 0,1g p-toluenosulfonianu pirydyny dodaje się do roztworu 1,3g (0,021 mola) glikolu etylenowego w 100 ml toluenu i całość ogrzewa się do wrzenia, usuwając azeotropowo tworzącą się w reakcji wodę. Po 4 godzinach ogrzewania, roztwór toluenowy przemywa się nasyconym roztworem węglanu sodu, solanką i suszy bezwodnym siarczanem magnezu. Pozostałość po oddestylowaniu rozpuszczalnika poddaje się destylacji pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 3,3g czystego (96% według gc) 2-/2,6-dimetylo-3(Z)-hepten-1ylo/-1,3-dioksolanu. Stanowi to 88% wydajności teoretycznej w przeliczeniu na ilość zużytego do reakcji aldehydu.

Przykład II. (Z)-3,7-dimetylo-4-okten-1-al otrzymuje się w analogiczny sposób jak przedstawiono w przykładzie I.

3,5g (0,023 mola) aldehydu dodaje się do roztworu 1,9g (0,025 mola) 1,3-propandiolu i 0,1g kwasu p-toluenosulfonowego lub p-toluenosulfonianu pirydyny w 150 ml toluenu. Postępując dalej w sposób, opisany w przykładzie I otrzymuje się 4,4g czystego (97% według gc) 2-/2,6-dimetylo-3(Z)-hepten-1-ylo/- 1,3-dioksanu, co stanowi 90% wydajności teoretycznej w przeliczeniu na ilość użytego do reakcji aldehydu.

167 990

Stałe fizyczne, dane spektralne i charakterystyka zapachowa otrzymanych acetali przedstawione są w tabeli.

T abela

Liczba grup metylenowych n	Temperatura wrzenia °C/Pa	20	’H NMR/COCl, TMS/ /ppm/	IR/cm’¹/	Charakterystyka zapachowa
2	76-77/532	1,4445	0,89/dJ=6,9Hz,6H,C2H/CI35/2/, /0,98/d,J=7,3Hz,3H,-CH/CH3/-/ 1,60/ddJ=5,4Hz,J=7,3Hz,2H-CH/CH3/-CH2-CH /, 1,95/m,2H,/CH3/2CH-CH2-CH=/, 2,00-2,3/m, 1H/-CH/CH3/-/, 3,7-4,0/m,4H,-OCH2CH2O-/, 4,78^U=5Hz,1H,-CH. g; /, 5,15-5,30/m,2H,-CH_J=CHO~	1656/w 1136/s/ 1032/s/ 736/s/	średnio intensywny, kwiatowy z wyraźną nutą próchnicznodrzewną
3	89-90/798	1,4490	0,98/d,J=6,5Hz,6H’-CH/Ci3/2/, 0,94/dJ=6,9Hz,3H,-CH/CH3/-/, 2,0-2,3/m, 1H.-CH/CH3/-/, 3,55-4,19/m,6H,-=OCH2CH2CH2O-/, 4,43^0,.1=4,4^,1=6,3¾ 1H,-CH_ g /, 5,14-5,37/m,2H,-CH=CH-/ ”	1648/w/ 1144/s/ 1056/s/ 736/s/	średnio intensywny, owocowo- kwiatowy z lekko świeżą nutą

167 990

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 1,50 zł

Claims

Zastrzeżenie patentowe

Sposób wytwarzania nowych związków zapachowych o ogólnym wzorze przedstawionym na rysunku, gdzie n = 2 lub 3, znamienny tym, że (Z)-3,7-dimetylo-4-okten-1-ol utlenia się kompleksem trójtlenku chromu (VI) z pirydyną, po czym otrzymany (Z)-3,7-dimetylo-4-okten-1-al poddaje się reakcji z glikolem etylenowym lub 1,3-propandiolem przy zastosowaniu katalitycznych ilości kwasu p-toluenosulfonowego lub p-toluenosulfonianu pirydyny.