Zauwazono, ze zawierajace sól obojetna garbniki, które otrzymuje sie z wegla bru¬ natnego lub jego produktów rozkladu, np. z kwasów huminowych, przy traktowaniu ich w dowolnej kolejnosci chlorem i siar¬ czynem alkalicznym, wzglednie dwusiar- czynem alkalicznym albo podchlorynem i ewentualnie siarczynem alkalicznym, albo tez dwusiarczynem lub chlorem i podchlo¬ rynem i ewentualnie siarczynem alkalicz¬ nym lub dwusiarczynem, mozna przetwo¬ rzyc w cenne garbniki, skoro produkty te po prawie calkowitem lub calkowitem wy¬ suszeniu zostana uwolnione od zawartej w nich soli przez wylugowanie woda lub roz¬ cienczonym kwasem, np. kwasem solnym lub siarkowym. Wode zaleca sie stosowac wtedy, gdy podlegajace wylugowaniu pro¬ dukty nie byly traktowane siarczynem lub dwusiarczynem. W przeciwnym bowiem ra¬ zie stosuje sie kwas solny, gdyz po wylu¬ gowaniu soli mozna go z latwoscia usunac zpowrotem, np. przez suszenie wylugowa¬ nych produktów w strumieniu powietrza w temperaturze zwyklej lub w temperaturze okolo 70°C. Niekiedy zaleca sie wylugo- wywanie woda i kwasem solnym.W celu przeprowadzenia tego sposobu nalezy przedewszystkiem wiecej lub mniej latworozpuszczalne produkty przed wyhi- gowywaniem przeprowadzic z ich stanu ko¬ loidalnego w postac, z której one podczas traktowania woda, wzglednie kwasem nie przechodzilyby zpowrotem w stan koHoidal-%y. osiaga sie to przez odwodnienie ko¬ loidalnych produktów, np. przez dluzsze pozostawienie w spoczynku odprasowanego towaru na powietrzu lub przez traktowanie powietrzem czesciowo odwodnionego, oko¬ lo 40%-ego towaru w temperaturze poni¬ zej 100°C. Wyzsze temperatury sa szkodli¬ we, gdyz wskutek tego pogarsza sie rozpu¬ szczalnosc produktów wylugowanych. Od¬ wodnienie daje sie równiez uskutecznic przez przeprowadzenie zawierajacych wo¬ de garbników surowych w stan klaczkowy ogrzewajac je do temperatury okolo 80°C z dodatkiem lub bez dodatku odpowiednich zwiazków organicznych, jak acetonu, alko¬ holów, fenolów, nitrobenzenów i ewentual¬ nie nastepujacego potem traktowania stru¬ mieniem powietrza.Nie jest przytem rzecza konieczna, aby produkty przed wylugowywaniem byly cal¬ kowicie wysuszone. Mozna poddawac bez obawy procesowi wylugowywania nawet 90%-we surowe produkty garbnikowe.Sposób wedlug wynalazku polega na róznej szybkosci rozpuszczania sie soli o- bojetnej i odwodnionych w odpowiedni sposób surowych produktów garbnikowych w wodzie i kwasach rozcienczonych.Przy wylugowywaniu wraz z sola prze¬ chodza do roztworu tylko najlatwiej roz¬ puszczajace sie skladniki garbnika. Jedno¬ czesnie usuwa sie calkowicie zelazo prawie stale zawarte w surowcu w postaci rozpu¬ szczajacych sie w wodzie zwiazków. Dzie¬ ki temu uszlachetnione w ten sposób nowe garbniki daja sie znakomicie laczyc z czu- lemi na zelazo garbnikami roslinnemi, jak np. kwebracho i podobnemi garbnikami.Wedlug niniejszego sposobu otrzymuje sie produkty, które w stanie suchym sa latwo, a nawet bardzo latwo rozpuszczal¬ ne w wodzie cieplej. Jako garbniki nalezy je stosowac w polaczeniu z innemi garbni¬ kami Przyklad I. Do 130 czesci wagowych wody wprowadza sie mieszajac 65 czesci wagowych produktu oraz okolo 30% pó^ piolu siarczanego, otrzymanego z 50 czesci wagowych suchego chlorowanego wegla brunatnego; skoro on rozpusci sie, zacho¬ wujac odczyn obojetny, nalezy go oddzie¬ lic od skladników nierozpuszczalnych po- czem traktowac, przy mozliwie obojetnym odczynie i w zwyklej temperaturze, jedno¬ czesnie 67 czesciami wagowemi lugu sodo¬ wego 33%-ego i okolo 20 czesciami wago¬ wemi chloru i nastepnie 15 czesciami wa¬ gowemi chloru, poczem nalezy go odsa¬ czyc i wysuszyc w strumieniu powietrza w temperaturze 60°C. Po 2 godzinach pro¬ dukt odsacza sie i przemywa dwukrotnie zuzywajac za kazdym razem 65 czesci wa¬ gowych 5%-wego kwasu solnego i suszy w temperaturze 65°C. Otrzymuje sie w ten sposób okolo 50 czesci wagowych produk¬ tu zawierajacego 1,1% popiolu siarcza¬ nego.Przyklad II. 100 czesci wagowych pro¬ duktu otrzymanego wedlug przytoczonego w przykladzie I sposobu lecz traktowanego przed chlorowaniem w temperaturze 100°C 10 czesciami wagowemi siarczynu sodowe¬ go, suszy sie w strumieniu powietrza w temperaturze 60° C dopóty, dopóki zawar¬ tosc wody nie wyniesie okolo 5%. Otrzy¬ muje sie wtenczas okolo 70 czesci wago¬ wych surowego garbnika, zawierajacego o- kolo 30% popiolu siarczanego. Surowy garbnik miesza sie w ciagu 2 godzin ze 130 czesciami wagowemi 5%-ego kwasu solne¬ go, odsacza, przemywa trzykrotnie za kaz¬ dym razem 10 czesciami wagowemi 5%-ego kwasu solnego i suszy w strumieniu powie¬ trza w temperaturze 65°C dopóty, az kwas solny nie daje sie juz wykryc. Otrzymuje sie tak 42 czesci wagowych produktu o za¬ wartosci 2,05% popiolu siarczanego. Skoro produkt ten zostanie obrobiony w podobny sposób jeszcze raz rozcienczonym kwasem solnym, wtedy wysuszony produkt zawiera tylko 0,35% popiolu siarczanego. Wydaj¬ nosc wynosi wówczas 40 czesci wagowych. — 2 — PL