PL159233B1 - Sposób otrzymywania asymetrycznych barwników chromokompleksowych typu 1:2 PL - Google Patents
Sposób otrzymywania asymetrycznych barwników chromokompleksowych typu 1:2 PLInfo
- Publication number
- PL159233B1 PL159233B1 PL27365388A PL27365388A PL159233B1 PL 159233 B1 PL159233 B1 PL 159233B1 PL 27365388 A PL27365388 A PL 27365388A PL 27365388 A PL27365388 A PL 27365388A PL 159233 B1 PL159233 B1 PL 159233B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- group
- residue
- formula
- monoazo dye
- condensation
- Prior art date
Links
- 239000000975 dye Substances 0.000 title claims abstract description 62
- 238000000034 method Methods 0.000 title claims abstract description 25
- VYZAMTAEIAYCRO-UHFFFAOYSA-N Chromium Chemical compound [Cr] VYZAMTAEIAYCRO-UHFFFAOYSA-N 0.000 title claims description 23
- NYGZLYXAPMMJTE-UHFFFAOYSA-M metanil yellow Chemical group [Na+].[O-]S(=O)(=O)C1=CC=CC(N=NC=2C=CC(NC=3C=CC=CC=3)=CC=2)=C1 NYGZLYXAPMMJTE-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims abstract description 36
- 239000007900 aqueous suspension Substances 0.000 claims abstract description 10
- 125000002887 hydroxy group Chemical group [H]O* 0.000 claims abstract description 9
- 238000009833 condensation Methods 0.000 claims abstract description 8
- 230000005494 condensation Effects 0.000 claims abstract description 8
- 239000004094 surface-active agent Substances 0.000 claims abstract description 7
- 239000007864 aqueous solution Substances 0.000 claims abstract description 6
- 125000000751 azo group Chemical group [*]N=N[*] 0.000 claims abstract description 6
- 125000001997 phenyl group Chemical group [H]C1=C([H])C([H])=C(*)C([H])=C1[H] 0.000 claims abstract description 6
- ISWSIDIOOBJBQZ-UHFFFAOYSA-N Phenol Chemical compound OC1=CC=CC=C1 ISWSIDIOOBJBQZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims abstract description 3
- 229910052784 alkaline earth metal Inorganic materials 0.000 claims abstract description 3
- 150000001342 alkaline earth metals Chemical class 0.000 claims abstract description 3
- 150000001408 amides Chemical class 0.000 claims abstract description 3
- 125000003178 carboxy group Chemical group [H]OC(*)=O 0.000 claims abstract description 3
- 229910052736 halogen Inorganic materials 0.000 claims abstract description 3
- 150000002367 halogens Chemical class 0.000 claims abstract description 3
- 229910052739 hydrogen Inorganic materials 0.000 claims abstract description 3
- 239000001257 hydrogen Substances 0.000 claims abstract description 3
- 125000001624 naphthyl group Chemical group 0.000 claims abstract description 3
- 125000000449 nitro group Chemical group [O-][N+](*)=O 0.000 claims abstract description 3
- 125000000565 sulfonamide group Chemical group 0.000 claims abstract 2
- 229910052804 chromium Inorganic materials 0.000 claims description 22
- 239000011651 chromium Substances 0.000 claims description 22
- 238000006482 condensation reaction Methods 0.000 claims description 12
- -1 oxygen-substituted phenylpyrazolone residue Chemical group 0.000 claims description 8
- 239000003752 hydrotrope Substances 0.000 claims description 6
- KJCVRFUGPWSIIH-UHFFFAOYSA-N 1-naphthol Chemical group C1=CC=C2C(O)=CC=CC2=C1 KJCVRFUGPWSIIH-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 4
- 125000000020 sulfo group Chemical group O=S(=O)([*])O[H] 0.000 claims description 4
- 230000015572 biosynthetic process Effects 0.000 claims description 3
- 125000000468 ketone group Chemical group 0.000 claims description 3
- WDJHALXBUFZDSR-UHFFFAOYSA-N Acetoacetic acid Natural products CC(=O)CC(O)=O WDJHALXBUFZDSR-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 2
- UFHFLCQGNIYNRP-UHFFFAOYSA-N Hydrogen Chemical compound [H][H] UFHFLCQGNIYNRP-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 2
- 125000004442 acylamino group Chemical group 0.000 claims description 2
- 229910052783 alkali metal Inorganic materials 0.000 claims description 2
- 150000001340 alkali metals Chemical class 0.000 claims description 2
- 125000002496 methyl group Chemical group [H]C([H])([H])* 0.000 claims description 2
- 150000003457 sulfones Chemical class 0.000 claims description 2
- WLFXSECCHULRRO-UHFFFAOYSA-N pyridine-2,6-diol Chemical group OC1=CC=CC(O)=N1 WLFXSECCHULRRO-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims 1
- 239000002253 acid Substances 0.000 abstract description 3
- QVGXLLKOCUKJST-UHFFFAOYSA-N atomic oxygen Chemical compound [O] QVGXLLKOCUKJST-UHFFFAOYSA-N 0.000 abstract description 2
- 150000002148 esters Chemical class 0.000 abstract description 2
- 229910052760 oxygen Inorganic materials 0.000 abstract description 2
- 239000001301 oxygen Substances 0.000 abstract description 2
- 125000001424 substituent group Chemical group 0.000 abstract description 2
- RWSOTUBLDIXVET-UHFFFAOYSA-O sulfonium Chemical compound [SH3+] RWSOTUBLDIXVET-UHFFFAOYSA-O 0.000 abstract 3
- 125000004429 atom Chemical group 0.000 abstract 2
- ZAJNGDIORYACQU-UHFFFAOYSA-N decan-2-one Chemical compound CCCCCCCCC(C)=O ZAJNGDIORYACQU-UHFFFAOYSA-N 0.000 abstract 1
- 125000004435 hydrogen atom Chemical class [H]* 0.000 abstract 1
- 230000003165 hydrotropic effect Effects 0.000 abstract 1
- 229910052751 metal Inorganic materials 0.000 abstract 1
- 239000002184 metal Substances 0.000 abstract 1
- 125000000325 methylidene group Chemical group [H]C([H])=* 0.000 abstract 1
- 238000006243 chemical reaction Methods 0.000 description 13
- JWAZRIHNYRIHIV-UHFFFAOYSA-N 2-naphthol Chemical compound C1=CC=CC2=CC(O)=CC=C21 JWAZRIHNYRIHIV-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 9
- HEMHJVSKTPXQMS-UHFFFAOYSA-M Sodium hydroxide Chemical compound [OH-].[Na+] HEMHJVSKTPXQMS-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 9
- 239000000835 fiber Substances 0.000 description 9
- XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N water Substances O XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 9
- 239000004952 Polyamide Substances 0.000 description 8
- 230000008878 coupling Effects 0.000 description 8
- 238000010168 coupling process Methods 0.000 description 8
- 238000005859 coupling reaction Methods 0.000 description 8
- 229920002647 polyamide Polymers 0.000 description 8
- VLZVIIYRNMWPSN-UHFFFAOYSA-N 2-Amino-4-nitrophenol Chemical compound NC1=CC([N+]([O-])=O)=CC=C1O VLZVIIYRNMWPSN-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 6
- 239000010985 leather Substances 0.000 description 6
- 239000000203 mixture Substances 0.000 description 6
- 210000002268 wool Anatomy 0.000 description 6
- XSQUKJJJFZCRTK-UHFFFAOYSA-N Urea Chemical compound NC(N)=O XSQUKJJJFZCRTK-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 5
- 229950011260 betanaphthol Drugs 0.000 description 5
- 239000003795 chemical substances by application Substances 0.000 description 5
- 239000000047 product Substances 0.000 description 5
- 239000012429 reaction media Substances 0.000 description 5
- 238000010410 dusting Methods 0.000 description 4
- 238000004043 dyeing Methods 0.000 description 4
- 239000000725 suspension Substances 0.000 description 4
- UHOVQNZJYSORNB-UHFFFAOYSA-N Benzene Chemical compound C1=CC=CC=C1 UHOVQNZJYSORNB-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- IAYPIBMASNFSPL-UHFFFAOYSA-N Ethylene oxide Chemical compound C1CO1 IAYPIBMASNFSPL-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- 240000007817 Olea europaea Species 0.000 description 3
- 239000012736 aqueous medium Substances 0.000 description 3
- 238000004587 chromatography analysis Methods 0.000 description 3
- QELUYTUMUWHWMC-UHFFFAOYSA-N edaravone Chemical compound O=C1CC(C)=NN1C1=CC=CC=C1 QELUYTUMUWHWMC-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- 239000000843 powder Substances 0.000 description 3
- 239000004909 Moisturizer Substances 0.000 description 2
- PMZURENOXWZQFD-UHFFFAOYSA-L Sodium Sulfate Chemical compound [Na+].[Na+].[O-]S([O-])(=O)=O PMZURENOXWZQFD-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 2
- DYRDKSSFIWVSNM-UHFFFAOYSA-N acetoacetanilide Chemical compound CC(=O)CC(=O)NC1=CC=CC=C1 DYRDKSSFIWVSNM-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 239000004480 active ingredient Substances 0.000 description 2
- RWZYAGGXGHYGMB-UHFFFAOYSA-N anthranilic acid Chemical compound NC1=CC=CC=C1C(O)=O RWZYAGGXGHYGMB-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 239000004202 carbamide Substances 0.000 description 2
- 239000007859 condensation product Substances 0.000 description 2
- 238000001035 drying Methods 0.000 description 2
- JBKVHLHDHHXQEQ-UHFFFAOYSA-N epsilon-caprolactam Chemical compound O=C1CCCCCN1 JBKVHLHDHHXQEQ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 230000001333 moisturizer Effects 0.000 description 2
- 102000004169 proteins and genes Human genes 0.000 description 2
- 108090000623 proteins and genes Proteins 0.000 description 2
- 239000011541 reaction mixture Substances 0.000 description 2
- 239000000243 solution Substances 0.000 description 2
- 239000007921 spray Substances 0.000 description 2
- UMGDCJDMYOKAJW-UHFFFAOYSA-N thiourea Chemical compound NC(N)=S UMGDCJDMYOKAJW-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- HNSDLXPSAYFUHK-UHFFFAOYSA-N 1,4-bis(2-ethylhexyl) sulfosuccinate Chemical compound CCCCC(CC)COC(=O)CC(S(O)(=O)=O)C(=O)OCC(CC)CCCC HNSDLXPSAYFUHK-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- DOPJTDJKZNWLRB-UHFFFAOYSA-N 2-Amino-5-nitrophenol Chemical compound NC1=CC=C([N+]([O-])=O)C=C1O DOPJTDJKZNWLRB-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- IZFMDUNWRXXWMS-UHFFFAOYSA-N 2-amino-4-nitrophenol;naphthalen-2-ol Chemical compound NC1=CC([N+]([O-])=O)=CC=C1O.C1=CC=CC2=CC(O)=CC=C21 IZFMDUNWRXXWMS-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- CQJKNZBUBWIGHQ-UHFFFAOYSA-N 2-amino-5-nitrophenol;naphthalen-2-ol Chemical compound NC1=CC=C([N+]([O-])=O)C=C1O.C1=CC=CC2=CC(O)=CC=C21 CQJKNZBUBWIGHQ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- DQIVFTJHYKDOMZ-UHFFFAOYSA-N 96-67-3 Chemical compound NC1=CC([N+]([O-])=O)=CC(S(O)(=O)=O)=C1O DQIVFTJHYKDOMZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- KRHYYFGTRYWZRS-UHFFFAOYSA-M Fluoride anion Chemical compound [F-] KRHYYFGTRYWZRS-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 1
- 241000207836 Olea <angiosperm> Species 0.000 description 1
- 235000021355 Stearic acid Nutrition 0.000 description 1
- QAOWNCQODCNURD-UHFFFAOYSA-L Sulfate Chemical compound [O-]S([O-])(=O)=O QAOWNCQODCNURD-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 1
- GSEJCLTVZPLZKY-UHFFFAOYSA-N Triethanolamine Chemical compound OCCN(CCO)CCO GSEJCLTVZPLZKY-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 230000002378 acidificating effect Effects 0.000 description 1
- 150000001298 alcohols Chemical class 0.000 description 1
- 150000001412 amines Chemical class 0.000 description 1
- 238000004458 analytical method Methods 0.000 description 1
- 125000000129 anionic group Chemical group 0.000 description 1
- 125000002091 cationic group Chemical group 0.000 description 1
- 150000001844 chromium Chemical class 0.000 description 1
- QOWZHEWZFLTYQP-UHFFFAOYSA-K chromium(3+);triformate Chemical compound [Cr+3].[O-]C=O.[O-]C=O.[O-]C=O QOWZHEWZFLTYQP-UHFFFAOYSA-K 0.000 description 1
- 239000003086 colorant Substances 0.000 description 1
- 238000004040 coloring Methods 0.000 description 1
- 150000001875 compounds Chemical class 0.000 description 1
- 238000010014 continuous dyeing Methods 0.000 description 1
- 238000006193 diazotization reaction Methods 0.000 description 1
- 239000002270 dispersing agent Substances 0.000 description 1
- 239000003995 emulsifying agent Substances 0.000 description 1
- 239000000945 filler Substances 0.000 description 1
- 238000001914 filtration Methods 0.000 description 1
- 239000004615 ingredient Substances 0.000 description 1
- 239000002609 medium Substances 0.000 description 1
- 238000002156 mixing Methods 0.000 description 1
- 150000002790 naphthalenes Chemical class 0.000 description 1
- QIQXTHQIDYTFRH-UHFFFAOYSA-N octadecanoic acid Chemical compound CCCCCCCCCCCCCCCCCC(O)=O QIQXTHQIDYTFRH-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- OQCDKBAXFALNLD-UHFFFAOYSA-N octadecanoic acid Natural products CCCCCCCC(C)CCCCCCCCC(O)=O OQCDKBAXFALNLD-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 125000004430 oxygen atom Chemical group O* 0.000 description 1
- 150000002989 phenols Chemical class 0.000 description 1
- 238000006068 polycondensation reaction Methods 0.000 description 1
- 238000010992 reflux Methods 0.000 description 1
- 238000005185 salting out Methods 0.000 description 1
- 239000002002 slurry Substances 0.000 description 1
- GCLGEJMYGQKIIW-UHFFFAOYSA-H sodium hexametaphosphate Chemical compound [Na]OP1(=O)OP(=O)(O[Na])OP(=O)(O[Na])OP(=O)(O[Na])OP(=O)(O[Na])OP(=O)(O[Na])O1 GCLGEJMYGQKIIW-UHFFFAOYSA-H 0.000 description 1
- 235000019982 sodium hexametaphosphate Nutrition 0.000 description 1
- 159000000000 sodium salts Chemical class 0.000 description 1
- 229910052938 sodium sulfate Inorganic materials 0.000 description 1
- 235000011152 sodium sulphate Nutrition 0.000 description 1
- 238000001694 spray drying Methods 0.000 description 1
- 239000008117 stearic acid Substances 0.000 description 1
- 229940124530 sulfonamide Drugs 0.000 description 1
- 150000003456 sulfonamides Chemical class 0.000 description 1
- 239000001577 tetrasodium phosphonato phosphate Substances 0.000 description 1
- 239000000080 wetting agent Substances 0.000 description 1
Landscapes
- Coloring (AREA)
Abstract
Sp osób otrzym yw ania asym etrycznych barwników c hrom okom pleksow ych typu 1:2 o ogólnym w zorze 1, w którym M oznacza atom w odoru, m etalu alkalicznego lub m etalu ziem alkalicznych, A 1 oznacza reszte fenylu lub naftylu zawierajacego w pozycji orto d o grupy azowej grupe hydroksylow a lub karboksylow a bioraca udzial w tw orzeniu kom pleksu asym etrycznego oraz ewentualnie w innych pozycjach takie podstaw niki, jak atom chlo- row ca, grupa m etylow a, nitrow a, acyloam inow a, su lfo- now a i/lu b sulfonam idow a, a A 2 oznacza podstaw iona pop rzez atom tlenu grupy hydroksylow ej reszte fenylopi- razolonu , ew entualnie podstaw iona w pierscieniu feny- low ym grupa sulfon ow a, reszte 6-hydroksypirydonu-2 alb o reszte estru wzglednie am idu kw asu a cetyloocto- w ego zawierajacego w pozycji orto do grupy azowej zeno- lizow an a lub dajaca sie enolizow ac grupe k etonow a badz reszte fenolu lub n aftolu podstaw iona ew entualnie grupe su lfon ow a, sprzegnieta w pozycji orto d o grupy hydro- ksylow ej, na drodze kondensacji kom pleksu chrom o- w ego typu 1:1 barwnika m on oazow ego o w zorze 2 z barw nikiem m onoazow ym o ogólnym w zorze 3, w któ- rym sym bole m aja wyzej podane znaczenia, w tem pera- turze pow yzej 50°C, korzystnie powyzej 80°C, przy pH pow yzej 4, znamienny tym , ze reakcje kondensacji pro- wadzi sie przez stopniow e wprow adzanie pasty lub w od- nej zaw iesiny kom pleksu chrom ow ego barwnika m o n o a - zow eg o o w zorze 2, ew entualnie w ob ecnosci srodk ów hydrotropow ych i/lu b pow ierzchniow o czynnych do w odnej zaw iesiny lub roztworu barwnika m onoazow ego o w zorze 3. W z ó r 1 W zó r 2 W z ó r 3 W z ó r 4 PL
Description
Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania asymetrycznych barwników chromokompleksowych typu 1:2 o ogólnym wzorze 1, w którym M oznacza atom wodoru, metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych, Α1 oznacza resztę fenylu lub naftylu zawierającego w pozycji orto do grupy azowej grupę hydroksylową lub karboksylową biorącą udział w tworzeniu kompleksu asymetrycznego oraz ewentualnie w innych pozycjach takie podstawniki, jak atom chlorowca, grupa metylowa, nitrowa, acyloaminowa, sulfonowa i/lub sulfonamidowa, a A2 oznacza podstawioną poprzez atom tlenu grupy hydroksylowej resztę fenylopirazolonu, ewentualnie podstawioną w pierścieniu fenylowym grupą sulfonową, resztę 6-hydroksypirydonu-2 albo resztę estru względnie amidu kwasu acetylooctowego zawierającego w pozycji orto do grupy azowej zenolizowaną lub dającą się enolizować grupę ketonową bądź resztę fenolu lub naftolu podstawioną ewentualnie grupą sulfonową, sprzęgniętą w pozycji orto do grupy hydroksylowej. Barwniki te barwią włókna poliamidowe, wełnę i skórę na kolor oliwkowy, brunatny, granatowy, szary lub czarny.
Omawiane barwniki są znane. Sposoby ich otrzymywania zostały opisane m. in. w polskim opisie patentowym nr 51940 oraz w europejskich opisach patentowych nr nr 92923 i nr 95441. Sposoby te polegają na reakcji kondensacji kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 z barwnikiem monoazowym o ogólnym wzorze 3, w którym symbole mają wyżej podane znaczenia. Reakcję kondensacji prowadzi się w tych sposobach w środowisku wodnym przez wymieszanie określonych ilości kompleksu chromowego typu 1:1 i barwnika monoazowego, podwyższenie temperatury korzystnie powyżej 50°C i pH środowiska reakcji korzystnie powyżej 4,5, a otrzymane barwniki wyodrębnia się przez wysuszenie masy poreakcyjnej lub wysolenie, odfiltrowanie i wysuszenie.
Barwnik monoazowy o wzorze 2 wytwarza się w znany sposób przez sprzęganie kwasu l-azo-2-oksy-6nnitronaftalenosulfonowego-4 z 2-naftolem w środowisku wodnym. Otrzymany barwnik o wzorze 2 przeprowadza się w kompleks chromowy typu 1:1 znaną metodą, np. przez
159 233 traktowanie barwnika w kwaśnym środowisku wodnym nadmiarem soli chromu trójwartościowego takiej, jak mrówczan, siarczan lub fluorek chromowy w temperaturze wrzenia lub w temperaturze powyżej 100°C pod niewielkiem ciśnieniem.
Barwniki monoazowe o wzorze 3, w którym symbole mają wyżej podane znaczenia, otrzymuje się znanym sposobem przez sprzęganie związków ο-karboksy-, a zwłaszcza o-hydroksydiazowych szeregu benzenowego lub naftalenowego w środowisku słabo kwaśnym do alkalicznego ze składnikami biernymi sprzęgającymi w pozycji orto do grupy hydroksylowej, aminowej względnie zenolizowanej lub dającej się enolizować grupy ketonowej.
Znany jest także opisany w polskim opisie patentowym nr 140749 sposób wytwarzania środków barwiących do barwienia włókien proteinowych, poliamidowych i skóry na kolor oliwkowy, zawierających asymetrycznie barwnik chromokompleksowy typu 1:2 o ogólnym wzorze 1, w którym Ai oznacza podstawioną poprzez atom tlenu grupy hydroksylowej resztę zdwuazowanego
4-nitro-2-aminofenolu, a A2 oznacza podstawioną poprzez atom tlenu grupy hydroksylowej resztę anilidu kwasu acetylooctowego. Sposobem tym prowadzi się reakcję kondensacji kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 przez stopniowe dodawanie barwnika monoazowego o wzorze 4 w postaci pasty do zawiesiny kompleksu chromowego typu 1:1 w temperaturze powyżej 70°C, przy czym na 1 mol kompleksu chromowego używa się 0.80-0,95 mola barwnika monoazowego, po czym całość homogenizuje się, a następnie ustala pH mieszaniny reakcyjnej na 5-7 i miesza do zakończenia reakcji, utrzymując temperaturę powyżej 70°C.
Niedogodnością znanych sposobów otrzymywania asymetrycznych barwników chromokompleksowych typu 1:2 o wzorze 1 jest mała powtarzalność odcienia barwnika spowodowana brakiem skutecznej kontroli składu mieszaniny reagującej podczas reakcji kondensacji oraz szybkiego sposobu postępowania w przypadku konieczności korekty tego składu. W dalszej konsekwencji występuje brak stabilności czasu trwania reakcji kondensacji, co powoduje obniżenie jakości barwnika o wzorze 1, objawiające się szczególnie obniżeniem jego rozpuszczalności w wodzie oraz wzrostem zawartości części nierozpuszczalnych w wodzie do poziomu nie spełniającego wymagań stawianych tej grupie barwników.
Nieoczekiwanie stwierdzono, że praktyczną powtarzalność odcienia oraz bardzo dobrą jakość barwnika o wzorze 1 uzyskuje się, prowadząc reakcję kondesacji kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 z barwnikiem monoazowym o wzorze 3 w taki sposób, że do zawiesiny lub roztworu barwnika monoazowego o wzorze 3 dodaje się stopniowo kompleks chromowy typu 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 w postaci pasty lub zawiesiny, utrzymując określony zakres pH środowiska reakcji dla danej pary komponentów reagujących, korzystnie w obecności środków hydrotropowych i/lub powierzchniowo-czynnych.
Stwierdzono także, że kompleks chromowy typu 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 w podwyższonej temperaturze i w pH powyżej 7 ulega rozkładowi z powstaniem części nierozpuszczalnych w wodzie, a stopniowe jego dodawanie podczas przebiegu reakcji kondesacji skutecznie hamuje ten niekorzystny proces uboczny.
Sposobem według wynalazku prowadzi się reakcję kondesacji kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika moanoazowego o wzorze 2 z barwnikiem monoazowym o ogólnym wzorze 3, w którym symbole mają podane na wstępie znaczenia, w temperaturze powyżej 50°C, korzystnie powyżej 80°C, przy pH powyżej 4, wprowadzając pastę lub wodną zawiesinę kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 stopniowo, ewentualnie w obecności środków hydrotropowych i/lub powierzchniowo-czynnych, do wodnej zawiesiny lub roztworu barwnika monoazowego o wzorze 3. Pastę lub wodną zawiesinę kompleksu chromowego stosuje się ilości niezbędnej do całkowitego przereagowania barwnika monoazowego, a dodawanie tej pasty lub zawiesiny prowadzi się z szybkością i w warunkach pH i temperatury, zapewniających maksymalnie szybkie przereagowanie wprowadzanego kompleksu chromowego. Wytworzony asymetryczny barwnik chromokompleksowy typu 1:2 wyodrębnia się po ewentualnym dodaniu środków wypełniających i/lub antypylnych w znany sposób.
Sposobem według wynalazku otrzymuje się asymetryczne barwniki chromokompleksowe typu 1:2 z dużą powtarzalnością odcienia, z wysoką wydajnością i dobrą jakością, o wysokiej rozpuszczalności w wodzie i niskiej zawartości części nierozpuszczalnych w wodzie.
159 233
Sposób według wynalazku umożliwia sterowanie odcieniem barwnika oraz eliminuje ewentualne błędy analiz i przyjętych proporcji kompleksu chromowego typu 1:1 i barwnika monoazowego w reakcji kondensacji. Sposób według wynalazku pozwala prowadzić proces kondesacji w dużych stężeniach, co znacznie przyśpiesza i obniża koszty suszenia rozpyłowego mas poreakcyjnych.
Otrzymywane sposobem według wynalazku asymetryczne barwniki chromokompleksowe typu 1:2 mogą być stosowane w nowoczesnych metodach barwienia włókien proteinowych i poliamidowych, wyrobów z tych włókien, mieszanek włókien wełnianych i/lub poliamidowych w mieszankach z innymi rodzajami włókien, np. w ciągłych metodach barwienia, a także do barwienia skóry. Reakcje kondesacji prowadzi się korzystnie w obecności środków hydrotropowych i/lub środków powierzchniowo czynnych. Środki hydrotropowe i/lub środki powierzchniowo czynne mogą być dodawane do roztworu lub zawiesiny barwnika monoazowego albo kompleksu chromowego typu 1:1 ewentualnie do obydwu tych składników.
Jako środki hydrotropowe przykładowo stosuje się mocznik, tiomocznik, kaprolaktam itp., a jako środki powierzchniowo czynne - środki anionowe, jak np. sulfobursztynian dwu-(2etyloheksylowy), znany pod nazwą Zwilżacza SBO lub sól sodowa skondensowanych wielordzeniowych aromatycznych kwasów sulfonowych, znana pod nazwą Dyspergatora NNO, środki kationowe, jak np. ester trójetanoloaminy i kwasu stearynowego, znany pod nazwą Zwilżacza IW względnie środki niejonowe, jak np. produkty polikondensacci tlenku etylenu, znane pod nazwą Polikoli, produkty kondensacji tlenku etylenu z pochodnymi fenolu, znane pod nazwą Rokafenoli lub produkty kondensacji tlenku etylenu z pochodnymi alkoholu olejowego, znane pod nazwą Rokanoli bądź mieszaniny tych środków.
Wynalazek ilustrują, niżej podane przykłady, w których części i procenty oznaczają części i procenty wagowe, a stopnie temperatury podano w stopniach Celsjusza:
Przykład I. 34,2 części barwnika monoazowego otrzymanego przez sprzęganie zdwuazowanego 4-nitro-2-aminofenolu z anilidem kwasu acetylooctowego miesza się ze 150 częśc^ć^imi wody i ogrzewa do temperatury 80-85°C, po czym w czasie około 2 godzin stopniowo dodaje się 200 części wodnej zawiesiny zawierającej 46,6 części kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 otrzymanego np. sposobem opisanym w przykładzie II opisu patentowego nr 153 577. Równolegle wprowadza się do masy reagującej 6,0 części wodorotlenku sodowego w postaci 30% roztworu wodnego, utrzymując pH środowiska reakcji w zakresie 7-8 i temperaturę 80-85°C. Przebieg reakcji kondensaci kontroluje się metodą analizy chromatograficznej. Po zakończeniu reakcji tworzenia asymetrycznego kompleksu chromowego typu 1:2 do masy poreakcyjnej dodaje się 25 części szetcjometafosforanu sodowego, znanego pod nazwą Polifos, 19 części siarczanu sodowego, 1 część Zwilżacza SBO, 2,5 części mieszaniny oleju wrzecionowego z emulgatorem, znanego pod nazwą Olanu SA i całość homogenizuje się, po czym poddaje się suszeniu w suszarni rozpyłowej. Otrzymuje się 120 części niepylnego proszku barwiącego włókna poliamidowe, wełnę i skórę na kolor oliwkowy o bardzo dobrych odpornościach użytkowych. Produkt posiada rozpuszczalność w wodzie w temperaturze 100°C powyżej 150 g/dm3 i zawartość części nierozpuszczalnych w wodzie poniżej 0,3%.
Dalsze przykłady wykonania wynalazku sposobem opisanym w przykładzie I, na drodze kondensacci kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 z barwnikiem monoazowym o wzorze 3 przedstawia następująca tabela, w której w kolumnie 2 podano nazwy składników czynnych, a w kolumnie 3 - nazwy składników biernych użytych do wytworzenia barwników o wzorze 3.
Tabela
| Przykład | Składnik czynny barwnika o wzorze 3 | Składnik bierny barwnika o wzorze 3 | Wybarwienie na wełnie i poliamidzie |
| 1 | 2 | 3 | 4 |
| II | Kwas l-azo-2-oksynaftalenosulfonowy- | 2-naftol | szarzeń |
| III | Kwas l-azo-2-oksy-6-nitronaftalenosulfonowy-4 | 2-naftol | czerń |
| IV | Kwas l-azo-2-oksy-6-nitronaftalenosulfonowy-4 | 1-naftol | czerń |
| V | Kwas l-azo-2-oksy-6-nitronaftalenosulfonowy-4 | kwas l-naftolosulfonowy-4 | czerń |
| VI | 2-amino-5-nitrofenol | 2-naftol | szarzeń |
| VII | 2-amino-4-nitrofenol | 2-naftol | czerń |
| VIII | 2-amino-4-nitrofenol | 3-cyjano-4-metylo-6-hydroksy- pirydon-2 | brunat |
| IX | 2-amino-4-sulfonamidofenol | 1 -fenylo-3-metylopirazolon-5 | brunat |
| X | 2-amino-4-nitrofenol | 1 -acelyloamino-7-naftol | szarzeń |
| XI | 2-amino-4-nitrofenol | 1 -(4-sulfofenylo)-3-metylopirazolon-5 | brunat |
| XII | 2-amino-5-nitrofenol | kwas l-naftolosulfonowy-4 | granat |
| XIII | Kwas 2-amino-4-chloro-6-suifonowy | 3-metylopirazolon-5 | brunat |
| XIV | Kwas antranilowy | l-(4-sulfofenylo)-3-karboksy- pirazolon-5 | oliwek |
Przykład XV. 41,9 części barwnika monoazowego otrzymanego przez sprzęganie zdwuazowanego kwasu 4-nitro-2-aminofenolo-6-sulfonowego z l-fenylo-3-metylopirazolonem-5 miesza się ze 150 częściami wody i ogrzewa do temperatury 80-85°, po czym w czasie około 1,5 godziny stopniowo dodaje się 200 części wodnej zawiesiny zawierającej 2 części Zwilżacza SBO i 46,6 części kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika monoazowego otrzymanego przez sprzęganie zdwuazowanego kwasu 6-nitro-l-amino-2-hydroksynaftalenosulfonowego-4 z 2-naftolem. Równolegle wprowadza się do masy reagującej 6 części wodorotlenku sodowego w postaci 30% roztworu wodnego, utrzymując pH środowiska reakcji w zakresie 6,5-7,5 i temperaturę 80-85°. Przebieg reakcji kondensacji kontroluje się metodą analizy chromatograficznej. Po zakończeniu reakcji kondensacji do masy poreakcyjnej dodaje się 3 części Olanu SA, suszy całość rozpyłowo i standaryzuje. Otrzymuje się 100 części niepylnego proszku barwiącego włókna poliamidowego, wełnę i skórę na kolor brunatny. Produkt posiada rozpuszczalność w wodzie w temperaturze 100° powyżej 120g/dm3 i zawartość części nierozpuszczalnych w wodzie poniżej 0,2%.
Przykład XVI. 5 części mocznika i 33,9 części barwnika monoazowego otrzymanego przez sprzęganie zdwuazowanego 4-nitro-2-aminofenolu i l-fenylo-3-metylopirazolonem-5 miesza się ze 150 częściami wody i ogrzewa do temperatury 80-85°C, po czym w czasie około 2 godzin stopniowo dodaje się 200 części wodnej zawiesiny zawierającej 46,6 części kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika monoazowego otrzymanego przez sprzęganie zdwuazowanego kwasu 6-nitro-l-amino2-hydroksynaftalenosulfonowego-4 z 2-naftolem. Równolegle wprowadza się do masy reagującej 6 części wodorotlenku sodowego w postaci 30% roztworu wodnego, utrzymując pH środowiska reakcji w zakresie 7-8 i temperaturę 80-85°. Przebieg reakcji kondensacji kontroluje się metodą analizy chromatograficznej. Po zakończeniu reakcji kondensacji do masy poreakcyjnej dodaje się 1 część Zwilżacza SBO, 2,5 części Olanu SA, suszy całość rozpyłowo i standaryzuje. Otrzymuje się 125 części niepylnego proszku barwiącego włókna poliamidowe, wełnę i skórę na kolor brunatny. Produkt posiada rozpuszczalność w wodzie w temperaturze 100° powyżej 120g/dm3 i zawartość części nierozpuszczalnych w wodzie poniżej 0,2%.
S„H HO._s
N-N-F2 wzór 2
H
-N=N-AŁ wzón 3 wzór k
Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 10 OOO zl
Claims (1)
- Zastrzeżenie patentoweSposób otrzymywania asymetrycznych barwników chromokompleksowych typu 1:2 o ogólnym wzorze 1, w którym M oznacza atom wodoru, metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych, Ai oznacza resztę fenylu lub naftylu zawierającego w pozycji orto do grupy azowej grupę hydroksylową lub karboksylową biorącą udział w tworzeniu kompleksu asymetrycznego oraz ewentualnie w innych pozycjach takie podstawniki, jak atom chlorowca, grupa metylowa, nitrowa, acyloaminowa, sulfonowa i/lub sulfonamidowa, a A2 oznacza podstawioną poprzez atom tlenu grupy hydroksylowej resztę fenylopirazolonu, ewentualnie podstawioną w pierścieniu fenylowym grupą sulfonową, resztę 6-hydroksypirydonu-2 albo resztę estru względnie amidu kwasu acetylooctowego zawierającego w pozycji orto do grupy azowej zenolizowaną lub dającą się enolizować grupę ketonową bądź resztę fenolu lub naftolu podstawioną ewentualnie grupę sulfonową, sprzęgniętą w pozycji orto do grupy hydroksylowej, na drodze kondensacji kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 z barwnikiem monoazowym o ogólnym wzorze 3, w którym symbole mają wyżej podane znaczenia, w temperaturze powyżej 50°C, korzystnie powyżej 80°C, przy pH powyżej 4, znamienny tym, że reakcję kondensacji prowadzi się przez stopniowe wprowadzanie pasty lub wodnej zawiesiny kompleksu chromowego barwnika monoazowego o wzorze 2, ewentualnie w obecności środków hydrotropowych i/lub powierzchniowo czynnych do wodnej zawiesiny lub roztworu barwnika monoazowego o wzorze 3.
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL27365388A PL159233B1 (pl) | 1988-07-08 | 1988-07-08 | Sposób otrzymywania asymetrycznych barwników chromokompleksowych typu 1:2 PL |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL27365388A PL159233B1 (pl) | 1988-07-08 | 1988-07-08 | Sposób otrzymywania asymetrycznych barwników chromokompleksowych typu 1:2 PL |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL273653A1 PL273653A1 (en) | 1990-01-22 |
| PL159233B1 true PL159233B1 (pl) | 1992-11-30 |
Family
ID=20043195
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL27365388A PL159233B1 (pl) | 1988-07-08 | 1988-07-08 | Sposób otrzymywania asymetrycznych barwników chromokompleksowych typu 1:2 PL |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL159233B1 (pl) |
-
1988
- 1988-07-08 PL PL27365388A patent/PL159233B1/pl unknown
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL273653A1 (en) | 1990-01-22 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| JPH04241174A (ja) | 皮革の染色方法 | |
| CH628670A5 (de) | Verfahren zur herstellung von reaktivfarbstoffen. | |
| DE2611550A1 (de) | Faserreaktive farbstoffe, deren herstellung und verwendung | |
| JP3806166B2 (ja) | 青色系分散染料混合物及びその製造方法 | |
| PL159233B1 (pl) | Sposób otrzymywania asymetrycznych barwników chromokompleksowych typu 1:2 PL | |
| DE2601043A1 (de) | Tetrareaktive disazofarbstoffe, deren herstellung und verwendung | |
| JP2913254B2 (ja) | 水不溶性分散染料組成物及びこれを用いたポリエステル繊維の染色方法 | |
| DE2201030A1 (de) | Azofarbstoffe,deren Herstellung und Verwendung | |
| KR0181491B1 (ko) | 반응성 염료 및 이의 염료제제 | |
| EP0142104A2 (de) | Faserreaktive Chromkomplexe, deren Herstellung und Verwendung | |
| JPS6334185B2 (pl) | ||
| JPH01217079A (ja) | モノアゾ染料よりなる混合物 | |
| JPH07258562A (ja) | アゾ染料の製造方法 | |
| US4560386A (en) | One-bath method for producing tone-in-tone dyeings on sueded wool- or fur-bearing skins | |
| PL168204B3 (pl) | Sposób otrzymywania monoazowego fioletu reaktywnego pochodnego s-triazyny | |
| CH478895A (de) | Verfahren zur Herstellung neuer organischer Azofarbstoffe | |
| PL153170B2 (pl) | Sposób otrzymywania granatowego barwnika chrojckompleksowego typu 1:2 w postaci roztworu wodno-rozpuszczalnikowego | |
| DE2655449A1 (de) | Faserreaktive farbstoffe, deren herstellung und verwendung | |
| JPS61141765A (ja) | モノアゾ染料 | |
| PL168108B1 (pl) | Sposób wytwarzania metalokompleksowego fioletu reaktywnego pochodnego s-triazyny | |
| PL140749B2 (en) | Method of obtaining a dyestuff for dyeing proteine and polyamide fibre as well as leather to olive-green colour | |
| PL158115B1 (en) | Method of obtaining colouring substances | |
| PL119751B1 (en) | Method of manufacture of blends of monoazo acid dyeselejj | |
| PL159214B1 (pl) | i/iub proteinowych oraz skóry na kolor czarny i sposób otrzymywania tych srodków PL | |
| DE1113049B (de) | Verfahren zur Herstellung von Reaktivfarbstoffen |