PL153B1 - Sposób otrzymywania kleju z wytloków buraczanych. - Google Patents

Description

Oddawna wiadomo bylo, ze wytloki (wyslodki) buraczane zawieraja znacz¬ ne ilosci substancyj pektynowych, które przez gotowanie z woda, albo lepiej z kwasami lub alkaljami, moga byc z nich wyciagniete w postaci mniej lub wiecej zmienionej. Zwrócono tez uwage na po¬ dobienstwo miedzy wlasnosciami che- micznemi gumy arabskiej i substancyj pektynowych buraka. Byly tez robione próby w celu otrzymania z wytloków substancji klejacej, zdatnej do uzycia praktycznego (porównaj patenty niemiec¬ kie NN. 96.316, 121.422, 122.048). Próby te nie doprowadzily jednak do skutków praktycznych z powodu niedostatecznego zbadania procesów, zachodzacych przy wyciaganiu substancyj klejacych z wy¬ tloków.Prace rozpoczete przez nas w kie¬ runku wydobywania substancyj pektyno¬ wych z wytloków, prowadzone od po¬ czatku z mysla zuzycia otrzymanego produktu jako kleju, a wiec uwzglednia¬ jace ilosci i wartosc klejaca otrzymanego wedlug róznych sposobów kleju, wyka¬ zaly: 1) ze, azeby otrzymac dobry klej z wytloków, nalezy wydobyc substancje pektynowe w postaci mozliwie malo zmienionej; 2) ze pierwotne substan¬ cje pektynowe ulegaja przy ogrzewaniu z woda, alkaljami i kwasami zmianie, zmniejszajacej ich wlasnosci klejace; 3) ze caeteris paribus zmiany te naste¬ puja szybciej przy wyzszej temperaturze, szczególniej powyzej 100° (przy goto¬ waniu pod cisnieniem); 4) ze w miare dluzszego gotowania zmiany te posuwaja sie dalej; 5) ze szczególnie szybko zmiany te nastepuja przez gotowanie z alkaljami; 6) ze przy gotowaniu z wo¬ da lub rozcienczonemi kwasami zmianyte nastepuja znacznie wolniej; 7) ze przy gotowaniu z solami organicznemi silnych zasad zmiany te ide szybciej, niz przy gotowaniu z woda lub rozcienczonym roztworem kwasu.Zjawiska te, poparte przez inne je¬ szcze doswiadczenia i rozwazania, wyro¬ zumielismy w ten sposób, ze substancje pektynowe pierwotne nalezy pojmowac, jako zlozone weglowodany, zawierajace pewna ilosc grup COOH, ze te ostatnie sa w pierwotnej substancji zwiazane z grupami OH lub—C\2/C=0 lub— COOH) w postaci estrów lub. bezwo¬ dników. Przy gotowaniu z alkaljami wia¬ zania estrowe latwo ulegaja, pod wply¬ wem jonów OH, hydrolizie, polaczonej z rozpadem pierwotnej czasteczki na pewna ilosc mniej zlozonych, o oslabio¬ nych wlasnosciach koloidalnych, a przeto o mniejszej wlasnosci klejacei. W obec¬ nosci rozcienczonych kwasów lub samej wody hydroliza ta idzie o wiele wolniej.W obecnosci soli organicznych silnych zasad, na skutek zwiekszania koncentracji jonów OHy hydroliza ta idzie znów szybciej. Przez dlugotrwale gotowanie z bardziej stezonemi kwasami hydroliza, dotykajaca wtedy glównie zwyklych wia¬ zan weglowodanowych, moze zajsc rów¬ niez bardzo daleko, az do otrzymania cukrów i kwasów.Proponowany przez nas sposób otrzy¬ mywania kleju z wytloków buraczanych wyplywa z tych rezultatów naszych ba¬ dan naukowych i polega na tern, ze wy¬ ciagamy substancje pektynowe, a takze jednoczesnie pewna ilosc zwiazków bial¬ kowych, przez gotowanie wytloków z roz¬ cienczonym kwasem mocnym, mineral¬ nym, np. kwasem siarkowym lub solnym, wzietym w takiej ilosci, azeby zobo¬ jetnic zawarte w wytlokach ilosci soli kwasów organicznych z zasadami mine- ralnemi. W ten sposób ze szkodliwie wplywajacych na substancje pektynowe soli kwasów organicznych otrzymujemy nieszkodliwe sole kwasu mineralnego i kwasy organiczne: Ca R2+2HCl=CaCl2+2RH.Dodatek kwasu mineralnego miarku¬ jemy w ten sposób, azeby doprowadzic reakcje roztworu do momentu ukazania sie wolnego kwasu mineralnego, co okre¬ sla sie zapomoca odpowiednich papier¬ ków wskaznikowych, naprz. papierków „Congo".Pozatem na zasadzie calego szeregu prób normujemy temperature i czas ogrzewania w ten sposób, azeby wy¬ dobyc calkowita ilosc substancyj kleja- cych, ale przez zbytnie gotowanie nie wplynac ujemnie na ich wlasnosci kle- jace.Druga wazna cecha proponowanego przez nas sposobu, która równiez wy¬ plywa z podanych na poczatku rozwazan ogólnych, polega na tern, ze otrzymany przez gotowanie wytloków z kwasem mineralnym roztwór kleju, poddaje sie zageszczeniu bez uprzedniego zobojet¬ nienia lub, o ile zostal wprowadzony pe¬ wien nadmiar wolnego kwasu mineral¬ nego, to po zobojetnieniu zapomoca sody tylko wolnego kwasu mineralnego, ale bez zobojetnienia wolnych kwasów orga¬ nicznych, które przez caly czas zageszcza¬ nia i suszenia powinny pozostac w kle¬ ju w stanie wolnym. Tylko w ten spo¬ sób mozemy otrzymac klej o wysokiej wartosci klejacej pomimo dlugotrwalego ogrzewania przy zageszczaniu. Za daleko posuniete zobojetnienie kwasów przed zgeszczeniem, zwiazujace kwasy organi¬ czne, daje klej niskiego gatunku. W prak¬ tyce zastosowania, kwasy organiczne go¬ towego kleju w razie potrzeby moga byc zobojetnione przed uzyciem kleju, a zreszta w wiekszosci zastosowan jest to rzecza zbyteczna. — 2 —Przyklad. 200 g wytloków suszonych zalewamy 5 1 wody goracej i przez czas pewien dobrze mieszamy, azeby wytloki nabraly wody. Nastepnie, wciaz mieszajac, do¬ dajemy tyle kwasu siarkowego rozcien¬ czonego (np. 10°/0)j ile trzeba, azeby do¬ prowadzic mieszanine do reakcji kwa¬ snej na kwas mineralny, co próbuje¬ my zapomoca odpowiedniego wskaznika (Congo). Wtedy gotujemy przez 3—4 godziny na lazni wodnej, filtrujemy przez plótno, osad wyciskamy pod prasa, roz- gotowujemy krótki czas z woda, znów wyciskamy i t. d. Polaczone roztwory kleju, nie zobojetniajac w nich kwasów organicznych, zageszczamy w plaskiej parowej lazni wodnej na gesty syrop, który nastepnie wysuszamy w cienkich warstwach. Otrzymujemy ok. 100 g czyli 50% nawage suchych wytloków, suchego kleju w postaci przezroczystych, elastycz¬ nych lecz kruchych zarazem, szklistych plytek.W podobny sposób moga byc prze¬ rabiane swieze wytloki prosto z pod dyfuzji.Klej moze znalezc te wszystkie za¬ stosowania, jakie posiada obecnie guma arabska, a z powodu nizkiej ceny i nie¬ których swych wlasnosci takze i niektóre inne.W razie potrzeby roztwory kleju mo¬ ga byc klarowane i odbarwiane wedlug sposobów znanych z fabrykacji innych substancyj klejacych, w celu otrzymania produktu wyzszego gatunku. 9 PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób otrzymywania kleju z wy¬ tloków buraczanych, znamienny przez gotowanie wytloków, w celu wyciagnie¬ cia z nich substancji klejacych, z roz¬ cienczonym kwasem mocnym mineral¬ nym, np. solnym lub siarkowym, uzytym w takiej tylko ilosci, zeby rozlozyc za¬ warte w wytlokach sole slabych kwasów organicznych i przez to wydzielic slabe kwasy w wolnej postaci, lub w niewiel¬ kim ponad te ilosc nadmiarze.
2. 2. Forma wykonania sposobu, wska¬ zanego w zastrz. 1, tern znamienna, ze otrzymany roztwór kleju poddaje sie za¬ geszczeniu bez uprzedniego zobojetnia¬ nia kwasów, lub w razie uzycia pewnego nadmiaru mocnego kwasu po zobojet¬ nieniu tylko tego kwasu mineralnego, ale bez zobojetniania wolnych kwasów organicznych. zakliraf.koziaAskich w warszawie PL