Oddawna wiadomo bylo, ze wytloki (wyslodki) buraczane zawieraja znacz¬ ne ilosci substancyj pektynowych, które przez gotowanie z woda, albo lepiej z kwasami lub alkaljami, moga byc z nich wyciagniete w postaci mniej lub wiecej zmienionej. Zwrócono tez uwage na po¬ dobienstwo miedzy wlasnosciami che- micznemi gumy arabskiej i substancyj pektynowych buraka. Byly tez robione próby w celu otrzymania z wytloków substancji klejacej, zdatnej do uzycia praktycznego (porównaj patenty niemiec¬ kie NN. 96.316, 121.422, 122.048). Próby te nie doprowadzily jednak do skutków praktycznych z powodu niedostatecznego zbadania procesów, zachodzacych przy wyciaganiu substancyj klejacych z wy¬ tloków.Prace rozpoczete przez nas w kie¬ runku wydobywania substancyj pektyno¬ wych z wytloków, prowadzone od po¬ czatku z mysla zuzycia otrzymanego produktu jako kleju, a wiec uwzglednia¬ jace ilosci i wartosc klejaca otrzymanego wedlug róznych sposobów kleju, wyka¬ zaly: 1) ze, azeby otrzymac dobry klej z wytloków, nalezy wydobyc substancje pektynowe w postaci mozliwie malo zmienionej; 2) ze pierwotne substan¬ cje pektynowe ulegaja przy ogrzewaniu z woda, alkaljami i kwasami zmianie, zmniejszajacej ich wlasnosci klejace; 3) ze caeteris paribus zmiany te naste¬ puja szybciej przy wyzszej temperaturze, szczególniej powyzej 100° (przy goto¬ waniu pod cisnieniem); 4) ze w miare dluzszego gotowania zmiany te posuwaja sie dalej; 5) ze szczególnie szybko zmiany te nastepuja przez gotowanie z alkaljami; 6) ze przy gotowaniu z wo¬ da lub rozcienczonemi kwasami zmianyte nastepuja znacznie wolniej; 7) ze przy gotowaniu z solami organicznemi silnych zasad zmiany te ide szybciej, niz przy gotowaniu z woda lub rozcienczonym roztworem kwasu.Zjawiska te, poparte przez inne je¬ szcze doswiadczenia i rozwazania, wyro¬ zumielismy w ten sposób, ze substancje pektynowe pierwotne nalezy pojmowac, jako zlozone weglowodany, zawierajace pewna ilosc grup COOH, ze te ostatnie sa w pierwotnej substancji zwiazane z grupami OH lub—C\2/C=0 lub— COOH) w postaci estrów lub. bezwo¬ dników. Przy gotowaniu z alkaljami wia¬ zania estrowe latwo ulegaja, pod wply¬ wem jonów OH, hydrolizie, polaczonej z rozpadem pierwotnej czasteczki na pewna ilosc mniej zlozonych, o oslabio¬ nych wlasnosciach koloidalnych, a przeto o mniejszej wlasnosci klejacei. W obec¬ nosci rozcienczonych kwasów lub samej wody hydroliza ta idzie o wiele wolniej.W obecnosci soli organicznych silnych zasad, na skutek zwiekszania koncentracji jonów OHy hydroliza ta idzie znów szybciej. Przez dlugotrwale gotowanie z bardziej stezonemi kwasami hydroliza, dotykajaca wtedy glównie zwyklych wia¬ zan weglowodanowych, moze zajsc rów¬ niez bardzo daleko, az do otrzymania cukrów i kwasów.Proponowany przez nas sposób otrzy¬ mywania kleju z wytloków buraczanych wyplywa z tych rezultatów naszych ba¬ dan naukowych i polega na tern, ze wy¬ ciagamy substancje pektynowe, a takze jednoczesnie pewna ilosc zwiazków bial¬ kowych, przez gotowanie wytloków z roz¬ cienczonym kwasem mocnym, mineral¬ nym, np. kwasem siarkowym lub solnym, wzietym w takiej ilosci, azeby zobo¬ jetnic zawarte w wytlokach ilosci soli kwasów organicznych z zasadami mine- ralnemi. W ten sposób ze szkodliwie wplywajacych na substancje pektynowe soli kwasów organicznych otrzymujemy nieszkodliwe sole kwasu mineralnego i kwasy organiczne: Ca R2+2HCl=CaCl2+2RH.Dodatek kwasu mineralnego miarku¬ jemy w ten sposób, azeby doprowadzic reakcje roztworu do momentu ukazania sie wolnego kwasu mineralnego, co okre¬ sla sie zapomoca odpowiednich papier¬ ków wskaznikowych, naprz. papierków „Congo".Pozatem na zasadzie calego szeregu prób normujemy temperature i czas ogrzewania w ten sposób, azeby wy¬ dobyc calkowita ilosc substancyj kleja- cych, ale przez zbytnie gotowanie nie wplynac ujemnie na ich wlasnosci kle- jace.Druga wazna cecha proponowanego przez nas sposobu, która równiez wy¬ plywa z podanych na poczatku rozwazan ogólnych, polega na tern, ze otrzymany przez gotowanie wytloków z kwasem mineralnym roztwór kleju, poddaje sie zageszczeniu bez uprzedniego zobojet¬ nienia lub, o ile zostal wprowadzony pe¬ wien nadmiar wolnego kwasu mineral¬ nego, to po zobojetnieniu zapomoca sody tylko wolnego kwasu mineralnego, ale bez zobojetnienia wolnych kwasów orga¬ nicznych, które przez caly czas zageszcza¬ nia i suszenia powinny pozostac w kle¬ ju w stanie wolnym. Tylko w ten spo¬ sób mozemy otrzymac klej o wysokiej wartosci klejacej pomimo dlugotrwalego ogrzewania przy zageszczaniu. Za daleko posuniete zobojetnienie kwasów przed zgeszczeniem, zwiazujace kwasy organi¬ czne, daje klej niskiego gatunku. W prak¬ tyce zastosowania, kwasy organiczne go¬ towego kleju w razie potrzeby moga byc zobojetnione przed uzyciem kleju, a zreszta w wiekszosci zastosowan jest to rzecza zbyteczna. — 2 —Przyklad. 200 g wytloków suszonych zalewamy 5 1 wody goracej i przez czas pewien dobrze mieszamy, azeby wytloki nabraly wody. Nastepnie, wciaz mieszajac, do¬ dajemy tyle kwasu siarkowego rozcien¬ czonego (np. 10°/0)j ile trzeba, azeby do¬ prowadzic mieszanine do reakcji kwa¬ snej na kwas mineralny, co próbuje¬ my zapomoca odpowiedniego wskaznika (Congo). Wtedy gotujemy przez 3—4 godziny na lazni wodnej, filtrujemy przez plótno, osad wyciskamy pod prasa, roz- gotowujemy krótki czas z woda, znów wyciskamy i t. d. Polaczone roztwory kleju, nie zobojetniajac w nich kwasów organicznych, zageszczamy w plaskiej parowej lazni wodnej na gesty syrop, który nastepnie wysuszamy w cienkich warstwach. Otrzymujemy ok. 100 g czyli 50% nawage suchych wytloków, suchego kleju w postaci przezroczystych, elastycz¬ nych lecz kruchych zarazem, szklistych plytek.W podobny sposób moga byc prze¬ rabiane swieze wytloki prosto z pod dyfuzji.Klej moze znalezc te wszystkie za¬ stosowania, jakie posiada obecnie guma arabska, a z powodu nizkiej ceny i nie¬ których swych wlasnosci takze i niektóre inne.W razie potrzeby roztwory kleju mo¬ ga byc klarowane i odbarwiane wedlug sposobów znanych z fabrykacji innych substancyj klejacych, w celu otrzymania produktu wyzszego gatunku. 9 PLIt has been known for a long time that the beet pulp contains significant amounts of pectic substances which, by boiling with water, or better with acids or alkalis, can be extracted from them in a more or less altered form. Attention was also paid to the similarity between the chemical properties of gum arabic and beetroot pectin substances. There have also been attempts to obtain an adhesive from the press cake which is suitable for practical use (cf. German patents NN. 96,316, 121,422, 122,048). These attempts, however, did not lead to any practical results due to insufficient research into the processes involved in removing adhesives from the slugs. Our work began to extract pectic substances from the pomace, carried out from the beginning in view of the consumption of the resulting product. as an adhesive, that is, taking into account the amounts and the adhesive value of the adhesive obtained according to various methods, it was shown: 1) that in order to obtain a good adhesive from the pomace, it is necessary to extract the pectic substances in as little changed form as possible; 2) that the original pectic substances undergo a change when heated with water, alkalis and acids, reducing their adhesive properties; 3) that caeteris paribus, these changes occur faster at higher temperatures, more particularly above 100 ° (when cooking under pressure); 4) that with longer cooking, these changes go further; 5) that these changes occur particularly quickly by cooking with alkali; 6) that when cooking with water or diluted acids the changes are much slower; 7) that when cooking with organic salts and strong bases, these ideas changed faster than when cooking with water or dilute acid solution. These phenomena, supported by other experiments and considerations, we have concluded that the original pectic substances should be to understand as complex carbohydrates, containing a certain number of COOH groups, that the latter are in the original substance bound to OH groups or —C \ 2 / C = 0 or —COOH) in the form of esters or. anhydrides. When cooking with alkali, the ester bonds are easily hydrolyzed by OH ions, combined with the breakdown of the original molecule into a certain amount of less complex, with weak colloidal properties, and therefore less stickiness. In the presence of dilute acids or water alone, this hydrolysis is much slower. In the presence of organic salts of strong bases, this hydrolysis becomes faster again due to the increased concentration of OHy ions. By cooking for a long time with more moderate acids, the hydrolysis, then mainly affecting ordinary carbohydrate flavors, can also go as far as to obtain sugars and acids. Our proposed method of obtaining glue from beetroot glue stems from these results of our bases. Scientific argument is based on the fact that we extract pectic substances, and at the same time a certain amount of protein compounds, by boiling the pomace with a dilute strong, mineral acid, e.g. sulfuric or hydrochloric acid, taken in such quantity in order to neutralize the amounts of salts of organic acids with mineral bases contained in the pomace. In this way, from the salts of organic acids that have harmful influence on pectic substances, we obtain harmless salts of mineral acid and organic acids: Ca R2 + 2HCl = CaCl2 + 2RH. mineral, which is defined by the use of appropriate indicator papers, for example Congo papers. Therefore, on the basis of a series of tests, we normalize the temperature and time of heating in such a way as to extract the total amount of adhesives, but by over-cooking it does not adversely affect their adhesive properties. The second important feature of the proposed by Our method, which also flows from the general considerations given at the beginning, consists in the fact that the glue solution obtained by boiling the pomace with mineral acid is concentrated without first neutralizing or, if some excess free acid has been added. after neutralizing the soda only with free mineral acid, but without the neutralization of free organic acids, which should remain free in the glue throughout the concentration and drying process. glue with high adhesive value despite prolonged heating during thickening. Too much neutralization of acids before jamming, acid-binding organisms May produce low-grade glue. In practical use, the organic acids of the finished adhesive may be neutralized if necessary before the use of the adhesive, and in most applications this is superfluous. - 2 --Example. Pour 200 g of dried pomace into 5 l of hot water and stir it well for some time, so that the pomace becomes water. Then, while stirring, add as much diluted sulfuric acid (e.g. 10%) as needed to make the mixture acidic reaction to mineral acid, trying to use the appropriate indicator (Congo) . Then boil for 3-4 hours in a water bath, filter it through a cloth, squeeze the sediment under the press, boil it for a short time with water, squeeze it out again and so on. a thick syrup, then dried in thin layers. We get about 100 g or 50% of the weight of dry pomace, dry glue in the form of transparent, elastic but brittle glassy plates. In a similar way, fresh pomace can be processed straight from diffusion. The adhesive can find all these benefits. The current use of gum arabic, and due to its low price and some of its properties, also some others. If necessary, the glue solutions can be clarified and discolored according to the methods known from the manufacture of other adhesives, in order to obtain a higher grade product . 9 PL