Doswiadczenia fizjologiczne, prowa¬ dzone od kilku lat w Zakladzie Fizjologji Roslin i Chemji Rolniczej Uniwersytetu Po¬ znanskiego, oraz doswiadczenia polowe, pro¬ wadzone z ramienia Wlkp. Zwiazku Kól Doswiadczalnych w Poznaniu wykazaly, ze buraki cukrowe, zwlaszcza w pierwszych stadjach rozwoju, sa wrazliwe na chlorek wapnia (CaCh). Chlorek wapnia wplywa w wysokim stopniu dodatnio na rozwój ko¬ rzeni buraka cukrowego, wskutek czego plony pola nawiezionego chlorkiem wapnia sa wieksze niz pola nienawiezionego tym skladnikiem.Wynika stad, ze otrzymywanie chlorku wapnia dla produkcji buraka cukrowego ma pewne znaczenie. Równoczesnie spra¬ wa regeneracji lugów pokrystalizacyjnych w fabryce sody amonjakalnej zostaje w ten sposób rozwiazana.Otrzymywanie chlorku wapnia pozosta¬ je w scislym zwiazku z fabrykacja sody a- monjakalnej. Nasycony roztwór amonjakal- ny soli kuchennej wysyca sie dwutlenkiemwegla; wskutek czego straca sie kwasny weglan sodowy, & pozostaje lug pokrysta¬ lizacyjny po kwasnym weglanie sodowym (lug 1), fctóry przedewszystkiem zawiera chlorek amonu i chlorek sodu. Z lugu tego odpedza sie z para wodna oraz z mlekiepi wapieniiem amon jak, wobec czego pozosta¬ je lug/zawierajacy chlorek wapnia, chlo¬ rek sodu, oraz szlam wapienny. Lug ten, po sklarowaniu zawiera chlorek wapnia i chlorek sodu i nadaje sie do przeróbki na chlorek wapnia.Lug / po kwasnym weglanie sodowym mozna tez przerobic wpierw na staly chlo¬ rek amonu. W tym celu, po odpedzeniu przez parowanie amon jaku wolnego i za¬ wartego w formie kwasnego weglanu amo¬ nu, zageszcza sie lug przez odparowanie do takiej koncentracji, ze po ostudzeniu kry¬ stalizuje chlorek amonu, natomiast chlorek sodu zostaje w roztworze. Po wykrystali¬ zowaniu w temp. okolo 20°C chlorku amo¬ nu pozostaje lug ///, który przedstawia sie w tejze temperaturze jako nasycony roz¬ twór chlorku amonu i chlorku sodu. Z tego lugu, po zadaniu go mlekiem wapiennem odpedza sie z para wodna amon jak, wsku¬ tek czego pozostaje lug IV, zawierajacy po sklarowaniu chlorek wapnia i chlorek so¬ du. Nalezy tylko zwrócic uwage na to, by przy zadaniu lugu /// mlekiem wapiennem nie wydzielil sie staly chlorek sodu, które¬ go oddzielenie od szlamu wapiennego bylo¬ by polaczone z pewnemi trudnosciami. Od¬ powiednie wiec rozcienczenie woda lugu /// jest konieczne.Sklarowany lug // albo IV, zawierajacy tylko chlorek wapnia i chlorek sodu, nada¬ je sie do otrzymania chlorku wapnia. Cho¬ dzi tylko O oddzielenie go od chloiiku so¬ du który mozna uzyc do wyrobu sody amonjakaliiej. W tym celu sklarowany lug // albo lug IV zageszcza sie przez odparo¬ wanie do takiej koncentracji, by zawartosc w nin* chlorku wapnia wynosila 41,5% wag* CaCl2. Nastepnie ltig zageszczony do tej koncentracji studzi sie do temperatury nie nizej 30°C. W ten sposób mianowicie osia¬ gamy wydzielenie prawie calkowitej ilosci chlorku sodu, który mozna zuzyc do fabry¬ kacji sody amonjakalnej. Pozostaly lug chlorku wapnia (lug V) zawiera tylko o- kolo 0,5% wag. NaCL Z lugu V otrzymuje sie staly chlorek wapnia, a mianowicie dwuwodny (CaCl2 . 2H20) wzglednie szesciowodny (GaCl2 . 6H20), przez odparowanie, wzglednie przez oziebianie tegoz lugu.Poniewaz staly chlorek wapnia jest cia¬ lem wysoce hygroskopijnem, przeto uzywa¬ nie go wprost jako nawozu jest wykluczo¬ ne. By temu zapobiec miesza sie chlorek wapnia z fosforytem ubogim w kalcyt. Sto¬ sunek zmieszania chlorku wapnia z fosfo¬ rytem jest nastepujacy: 5 czesci wag. fosforytu + 1 czesc wag.CaCl2 . 2H20, wzgl. 5 czesci wag. fosfory tfu + 1,5 czesci wag. CaCl2 . 6H20.Taka mieszanina jest dostatecznie syp¬ ka, zawiera bowiem okolo 25% wody i na¬ daje sie jako nawóz do wysiewania. Daje sie go na pole normalnie nawiezione, naj¬ lepiej poglównie, w ilosci 2 do 3 q na hektar. PL PL