Znane sa walce prasowe, w których po¬ przeczne kanaly powierzchniowe zwezaja sie do srodka tak znacznie, ze wywieraja na wyci¬ snieta w miejscu tloczenia wode dzialanie ru¬ rek wloskowatych. Kanaly tegQ rodzaju sa utworzone w ten sposób, ze powierzchnie wal¬ ca pokrywa sie utworzonemi blisko siebie pier¬ scieniami metalowemi, lub owinietym gesto w ksztalcie linji srubowej drutem metalowym o przekrojui okraglym lub wielokatnym.Wedlug udoskonalenia niniejszego, kanaly powierzchniowe zostaja utworzone przez wy¬ toczenie powierzchni wralcowej w rozmaitym ksztalcie.W walcach wedlug fig. 1, 2 i 3 kanaly .1, zwezajac sie znacznie, do srodka, sa utworzo¬ ne przez wytoczenie powierzchni walca tak. ze przekrój kanalu nasladuje ksztalt zwom drutu. Fig. 1 przedstawia najprostszy ksztalt, odpowiadajacy walcowi z gesto nawinietemi drutami o przekroju kolistym.W walcu wedlug fig. 2 dzialanie wloskowa-? tosci zostaje wzmozone i pojemnosc kanalów powiekszona przez to, ze oddzielne zebra 2, tworzace kanaly 1, sa cokolwiek oddalone od siebie, wskutek czego powstaja miedzy niemi waskie szczeliny ssace 3.Fig. 3 wyobraza dalszy sposób wykonania walca, odpowiadajacy mniej wiecej walcowi owinietemu drutem o przekroju szesciokat¬ nym.We wszystkich tego rodzaju walcach daje sie zauwazyc pewne dzialanie wloskowate ija wode, wytloczona miedzy walcami z pasma fabrykatu.Okazalo sie jednak, ze i bez wloskowatosci mozna oitrzymac dobre rezultaty, jezeli mie¬ dzy szerokoscia, glebokoscia i odleglosciakanalów zachowac pewien okreslony stosunek.Stosunek ten musi byc taki, by z jednej strony zeberka, wciskajacego sie przy wytlaczaniu miedzy kanaly, pasma fabrykatu nie docho¬ dzily az do spodów kanalów, z drugiej zas strony zeberka te przy wciskaniu miedzy ka¬ naly doznawaly pewnego sciskania w kierunku poprzecznym, azeby materjal opuszczal walce "tloczone/ dp Apwnego f-stopnia juz osuszony.Wreszcie przestrzen wolna, zawarta miedzy zeberkami fabrykatu i dnami kanalów, nie po¬ winna miec zaduzego przekroju poprzecznego w stosunku do calkowitego przekroju kanalu, poniewaz krawedzie górne zeberek pasma fa¬ brykatu wychodza w tym wypadku z pomie¬ dzy walców ze zbyt znaczna iloscia wilgoci, albowiem wpijaja zpowrotem po przejsciu przez miejsce tloczne czesc wycisnietej mie¬ dzy zebrami walców wody.Doswiadczenia z walcami o rozmaicie profi¬ lowanych kanalach wykazaly, ze kanaly sze¬ rokosci wiekszej niz 3 mm i mniejszej niz 1 mm nie daja rezultatów zadawalniajacych. Dalej okazalo sie, ze glebokosc nie powinna byc mniejsza od 3/10 najwiekszej szerokosci. Mie¬ dzy temi granicami ksztalt przekroju kanalu moze byc dowolnie zmieniany. Przyczyna te¬ go jest prawdopodobnie ta, ze w obrebie wska¬ zanych granic przyleganie wody do metalu walca przy dnie kanalu jest zawsze dostatecz¬ ne, by wywolac dzialanie, odpowiadajace w zupelnosci dzialaniu wloskowatemu walców przy równoczesnem spelnianiu warunków uprzednio wymienionych.Fig. 4 — 12 przedstawiaja w skali wiekszej rózne przekroje kanalów, które daly zadawal- niajace wyniki. Im plytsze sa te kanaly, tern bardziej boki ich winny sie zbiegac u dolu ku sobie. Przy najmniejszej z przedstawionych glebokosci (V2 szerokosci) pólkolisty przekrój jest nie odpowiedni, poniewaz wtedy nie daje sie osiagnac dostateczna suchosc czesci gór¬ nych zeberek fabrykatu, powstajacych przy tloczeniu. W tym wypadku przekrój powinien sie znajdowac wewnatrz pólkuli, jak to wska¬ kuje fig. 11.Na fig. 12, gdzie krawedzie górne zeber sa silnie zaokraglone, za szerokosc nalezy uwa¬ zac odleglosc ukosnych boków kanalów, prze¬ dluzonych az do powierzchni walca. Odle¬ glosc a jest w tym wypadku mniejsza niz od¬ leglosc b.Jezeli uprzytomnimy sobie, ze profile, przedstawione na fig. 4 — 12, zostana wyko¬ nane w naturalnej wielkosci, t. j. z szerokoscia najwyzej 3 mm, to latwo zrozumiec, ze na¬ wet przy tych profilach, przy których spody sa stosunkowo znacznie zaokraglone (fig. 4 6, 11), powstanie znaczne dzialanie przylega¬ nia, które moze byc porównane z dzialaniem wloskowatem, a nawet wlasciwie jest takiem dzialaniem.Jasne jest, zenajpomyslniejsze wyniki za¬ pewniaja kanaly poprzeczne, .chociaz moga byc stosowane kanaly i o innym kierunku.Jednakowoz doswiadczenia pokazaly, ze wy¬ niki tloczenia sa tern gorsze, im bardziej kie¬ runek kanalów zbliza sie do kierunku osiowe¬ go. Kanaly zupelnie osiowe nie moga byc sto¬ sowane, poniewaz wycisnieta woda nie odply¬ wa z wystarczajaca szybkoscia i pasmo mate- rjalu zostaloby zmiazdzone. PL