Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do sterowania zaworami czterosuwowego silnika spalinowego, zwlaszcza wysokopreznego silnika doladowanego o stalym cisnieniu.Optymalne warunki dzialania silnika, które sa obliczone dla obciazen nominalnych, pogarszaja sic. zwlaszcza przy rozruchu, przy obciazeniach czescio¬ wych i przy wysokich obciazeniach.Dla silnika wysokopreznego ogólnie ogranicza sie stopien sprezania przy znacznych obciazeniach aby zmniejszyc cisnienia przy koncu sprezania.W znanym sposobie pod nazwa cykl Miller'a wy¬ wolanego dla silnika gazowego, ograniczenie cisnien przy koncu sprezania jest otrzymane dajac zmien¬ ny, skuteczny stopien sprezania, który jest maksy¬ malny przy rozruchu i minimalny przy pelnym ob¬ ciazeniu. W tym celu przyspiesza sie zamkniecie zaworu dolotowego w stosunku do zwrotu we¬ wnetrznego, przy czym chwila zamkniecia jest do¬ stosowana do wartosci obciazenia. To przyspiesze¬ nie zamkniecia dajace maksimum mocy dla pelnego obciazenia, umozliwia rozprezenie ladunku po¬ wietrza zawartego w cylindrze i zmniejszenie w ten sposób skutecznego skoku tloka podczas fazy sprezania.Zaplon paliwa jest otrzymany w przypadku sil¬ nika wysokopreznego przez zwiekszenie tempera¬ tury ladunku powietrza w cylindrze podczas fazy sprezania, przy czym stopien sprezania musi miec pewna wartosc, w celu zapewnienia zaplonu paliwa 10 15 ao 25 30 we wszystkich przypadkach dzialania silnika. Przy obciazeniach czesciowych, a zwlaszcza przy rozru¬ chu, ta temperatura konca sprezania moze okazac sie nie wystarczajaca.Kilka znanych sposobów umozliwia zapobiegnie¬ cie tej niedogodnosci przez podgrzewanie ladunku powietrza znajdujacego sie w cylindrze przed faza sprezania. Sposród tych znanych sposobów mozna zacytowac te, które polegaja na podniesieniu tem¬ peratury za pomoca zewnetrznego zródla ciepla, lub przez zmiane faz rozdzialu cyklu silnika aby zawrócic do obiegu spaliny znajdujace sie w ka¬ nale kolektora wylotowego.Drugie z tych rozwiazan wchodzi w zakres wy¬ nalazku i jest zwlaszcza opisane we francuskim opisie patentowym nr 2 271 393, w którym stosuje sie zawrócenie do obiegu spalin obecnych w kanale kolektora wylotowego wprowadzajac je ponownie, czesciowo do cylindra, w celu podgrzania ladunku powietrza zasysanego. Ta recyrkulacja jest otrzy¬ mana utrzymujac zawór wylotowy czesciowo otwar¬ ty podczas fazy zasysania.Nalezy zauwazyc, ze w tym opisie patentowym jest przewidziane w celu otrzymania rozruchu po¬ dobnie jak i we wszystkich innych warunkach dzialania silnika, otwarcie zaworów wylotowych przy koncu skoku wydechu i podczas wiekszej czesci skoku zasysania. Ponadto jest okreslone, ze podczas rozruchu jest korzystne sztuczne zwiek- 126 997.r.126997 «": szenie przeciwcisnienia na wylocie przez odpowied¬ nie urzadzenia takie jak przeslony.Nie nalezy zapominaj ze ogólny sposób realiza¬ cji momentu silnika równego momentowi, który powstaje przy malych precTkdrsciach zgodnie z pra¬ wem linii srubowej i f dla wiekszych momentów, istaje sie coraz trudniejszy przy zwiekszaniu sred¬ nich, nominalnych cisnien efektywnych wyzszych od 20—25 barów dla silników czterosuwowych do¬ ladowywanych turbosprezarka.Celem wynalazku jest otrzymanie efektywnego stopnia] sprezania, który moze zmieniac sie samo¬ czynnie' bez wprowadzania elementów dodatko¬ wych, ;/.niezaleznie od obciazenia, wykorzystujac jedyniej -wykres rozdzialu cyklu silnika w celu skutecznego rozwiazania problemów powstalych dla znacznych obciazen jak równiez zwlaszcza dla niewielkich obciazen zgodnie z prawem linii srubo¬ wej i podczas rozruchu.Cel ten osiagnieto przez opracowanie sposobu sterowania zaworami czterosuwowego silnika spa¬ linowego zwlaszcza wysokopreznego silnika dola¬ dowywanego o stalym cisnieniu, którego wykres rozdzialu zawiera faze. pokrywania miedzy wznio¬ sami co najmniej jednego zaworu dolotowego i co najmniej jednego zaworu wylotowego, polegajacego na zamknieciu^za^woru ^dolojoweg^w^poblizu lub nieco przed zwrotem zewnetrznym tloka, w którym to sposobie,, z|^4nie z wy^aalazkiem^zam^ka sie za- ¦ wór wylotowi poza stala "chwila zamkniecia zawo¬ ru dolotowego, aby podczas' stopniowego zwieksza¬ nia obciazenia silnika obnizyc samoczynnie i zmniej¬ szyc od chwili rozruchu- az do mocy nominalnej, ,. efektywna„stopien .sprezania 4..temperatury konca sprezania, przez jednoczasne".zmniejszenie ilosci gazAi. znajdujacego sia w kabale wylotowym, i utwo¬ rzona mieszanke paliwowa fli\b powietrze dopro¬ wadza sie powtórnie do cylindra w poblizu zwrotu wewnetrznego, ^uwzgledniajac naturalna zmiane stosunku miedzy cisnieniem powietrza doladowy¬ wanego i przeciwcisnieniem''Tlarwylocie cylindra.Wedlug innej cechy: wynalazku, sposób polega na zamknieciu zawoni wylotowego podczas wiekszej czesci fazy zasysania i ponownym czesciowym otwarciu zaworu wylotowego i na jego zamknie¬ ciu po zamknieciu zaworu dolotowego.Wedlug innej cechy wynalazku/ sposób polega na utrzymaniu*-czeseiowegow^niosu zaworu wy¬ lotowego podczas wiekszej czesci fazy zasysania, ; i utrzymania tego czesciowego wzlMosu poza chwile --zamkniecia zaworu dolotowego* ^Wynalazek obejmuje równiez urzadzenie do ste¬ rowania zaworami czterosuwowego silnika spali¬ nowego, zwlaszcza wysokopreznego silnika dolado¬ wywanego za pomoca' krzywek, w; którym zgodnie z wynalazkiem, krzywka sterujaca wzniosem za- L.woru wylotowego ma garb glówny i garb dodat¬ kowy. .... . . _. . . .. ,..... ..Korzystnie, urzadzenie zawiera dodatkowy zawór dolotowy polaczony z kanalem kolektora doloto¬ wego, przy czym miedzy zaworem i kanalem ko¬ lektora jest- umieszczony zawór, zamkniety przy znacznych obciazeniach. *.,• . ••< : --..¦,- Zgodnie z najwazniejsza zaleta wynalazku, za¬ sysanie powietrza lub gazu wylotowego przez cy- 15 20 25 30 35 43 55 63 linder jest sterowane samoczynnie przez naturalna zmiane przeciwcisnienia obecnego w kolektorze wylotowym w stosunku: do cisnienia powietrza za¬ sysanego w funkcji obciazenia i predkosci.Zgodnie z inna zaleta wynalazku, zachowuje sie korzysci, ukladu, ..Miller jak równiez dla warunków dzialania przy niewiel¬ kich Obciazeniach i podczas rozruchu bez koniecz¬ nosci stosowania urzadzen do zmiany kata nachy¬ lania organów rozdzielczych sterujacych, zasysa¬ niem powietrza przez silnik w funkcji obciazenia.Przedmiot wynalazku jest omówiony w nawia¬ zaniu do zalaczonego rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wykres krzywych wzniosu krzywki od¬ powiednio zaworu wylotowego i zaworu dolotowe¬ go w funkcji kata obrotu walu korbowego dla sil¬ nika majacego klasyczny wykres rozdzialu, fig. 2 — wykres krzywych wzniosu krzywki zaworu wylo¬ towego dla dwóch przykladów wykonania odpo¬ wiednio zilustrowanych przez dwie krzywe w funk¬ cji kata'obrotu walu korbowego i krzywej wzniosu krzywki zaworu dolotowego, fig. 3 — wykres cis¬ nien odpowiednio kolektora dolotowego i kolektora wylotowego zgodnie z prawem linii srubowej, jak równiez stosunek cisnien kolektora dolotowego i wylotowego równiez zgodnie z prawem linii sru¬ bowej, w funkcji sredniego cisnienia efektywnego i mocy, fig. 4 — wykres cisnienia panujacego w cylindrze dla róznych chwil zamkniecia zaworu dolotowego w przypadku wynalazku, i dla silnika z klasycznym wykresem rozdzialu przy zamknie¬ tym zaworze dolotowym, na przyklad 35° za zwro¬ tem wewnetrznym tloka, fig. 5 — na tym samym wykresie, dwa szeregi krzywych odpowiadajacych odpowiednio róznym sprawnosciom objetosciowym i wspólczynnikowi napelniania w funkcji mocy zgodnie z prawem linii srubowej, otrzymanych dla róznych wykresów rozdzialu odpowiadajacych wy¬ nalazkowi, fig. 6 — wykres nadmiaru powietrza w cylindrze w funkcji mocy zgodnie z prawem linii srubowej dla róznych wykresów rozdzialu odpowia¬ dajacych wynalazkowi, fig. 7 — krzywke do ste¬ rowania zaworem wylotowym, w celu otrzymania krzywej rozwinietej przedstawionej na fig. 2, schematycznie, fig. 8 — krzywke do sterowania zaworu wylotowego, w celu otrzymania krzywej przedstawionej na fig. 2, schematycznie, fig. 9 — urzadzenie uzupelniajace dostosowane do rozwiaza¬ nia wedlug wynalazku, schematycznie.Klasyczny wykres rozdzialu przedstawiony na fig. 1 moze byc podzielony na trzy strefy: Strefa I: Klasyczna faza wylotu z przyspiesze¬ niem otwarcia wylotu AOE w stosunku do zwrotu wewnetrznego tloka PMB i opóznienia zamkniecia wylotu RFE w stosunku do zwrotu zewnetrznego tlowa PMH.Strefa II. Faza plukania przy pokryciu zaworów dolotowego i wylotowego, oznaczone jako strefa zakreskowana.Strefa III. Faza klasycznego dolotu z przyspie¬ szeniem otwarcie dolotu AOA w stosunku do zwro¬ tu zewnetrznego tloka PMH i z opóznieniem zamk¬ niecia dolotu RFA za zwrotem wewnetrznym tloka.Wykres rozdzialu wedlug wynalazku, przedsta¬ wiony na fig. 2 sklada sie z czterech faz:126 997 Faza I. identyczna do poprzedniej fazy I.Faza II. dla krzywej A2a faza plukania jest w przybLzeniu identyczna do poprzedniej fazy II, a dla krzywej A2b z plukaniem szczatkowym za¬ woru wylotowego powierzchnia pokrycia prowadzi • w przyblizeniu do tego samego wspólczynnika plu¬ kania jak dla krzywej A;a oznaczona jako strefa zakreskowcma.Faza III. identyczna do poprzedniej fazy III ale z przyspieszeniem otwarcia zaworu dolotowego 10 AFA w stosunku do zwrotu wewnetrznego tloka PMB.Faza IV. ta faza jest nowa i odpowiada fazie calkowitego napelniania kontrolujacej samoczyn¬ nie polaczenie kolektor wylotowy — cylinder za 15 pomoca zaworu wylotowego. Dla krzywej A2a, za¬ wór wylotowy jest zamkniety, nastepnie otwarty w poblizu chwili zamkniecia zaworu dolotowego przed zamknieciem nieco za zwrotem wewnetrz¬ nym tloka. Dla krzywej A2b, zawór wylotowy jest 20 utrzymany jako czesciowo otwarty podczas wiek¬ szej czesci fazy dolotu i utrzymany w tym polo¬ zeniu poza chwila zamkniecia zaworu dolotowego, a nastepnie jest zamkniety nieco poza zwrotem wewnetrznymtloka. 25 Zaklada sie, ze silnik jest czterosuwowym, wy¬ sokopreznym silnikiem doladowywanym, i rozwa¬ za sie jego dzialanie w róznych warunkach, od obciazenia najwyzszego az do rozruchu.Przy znacznych obciazeniach od 50 co 100% mocy 30 i przy przeciazeniu (fig. 3) warunki sa nastepujace: Podczas pokrycia okresów otwarcia zaworów wy¬ lotowego i dolotowego oznaczonego jako faza II na fig. 2, plukanie cylindra dokonuje sie normal¬ nie, gdyz przy znacznych obciazeniach cisnienie na 35 wlocie jest znacznie wyzsze od przeciwcisnienia panujacego w kanale kolektora wylotowego to znaczy, ze P3 P4 (fig. 3).Zamkniecie zaworu dolotowego przed zwrotem wewnetrznym tloka umozliwia wykonanie rozpre- 10 zania w cylindrze zawierajacym powietrze wpro wadzone podczas konca fazj^ obnizania polozenia tloka. W ten sposób redukuje sie efektywny skok sprezania tloka aby ograniczyc cisnienie przy kon¬ cu sprezania. Mozna na przyklad wybrac punkt 45 zamkniecia zaworu dolotowego w taki sposób, ze podczas wymienionego rozprezania, cisnienie w cy¬ lindrze spada az do wartosci zblizonej lub nieco mniejszej od wartosci przeciwcisnienia P4 panuja¬ cego w przewodzie kolektora wylotowego (fig. 4). 51 Na fig. 4 sa przedstawione cztery krzywe Gr G2, G3, G4 odnoszace sie do cisnienia w cylindrze przy znacznych obciazeniach. Te cztery krzywe odpowia¬ daja odpowiednio przypadkowi silnika majacego wykres klasyczny rozdzialu, w którym nastepuje 55 zamkniecie wlotu RFA o okolo 35° AM za zwro¬ tem wewnetrznym i silnika majacego wykres roz¬ dzialu zgodny z wynalazkiem, dla zamkniecia wlo¬ tu w przyblizeniu w zwrocie wewnetrznym, gdzie AFA = 0, przy 10° AM, AFA = -10° i przy V 20° AM, AFA = —20° przed zwrotem wewnetrz¬ nym.Z tego powodu nie powstaje zadna wymiana rze¬ czywista gazu miedzy kolektorem wylotowym i cy¬ lindrem podczas fazy IV (fig. 2) zwazywszy, ze e° istnieje zaleznosc miedzy cisnieniem panujacym w cylindrze i srednim cisnieniem panujacym na wylocie podczas tej fazy IV otwarcia zaworu wy¬ lotowego.Cisnienie koncowego sprezenia i cisnienie mak¬ symalne upalania sa w tym przypadku sterowane przez wybór stalego kata zamkniecia zaworu do¬ lotowego jak to jest w przypadku ukladu Miller'a z przyspieszeniem zamkniecia wlotu, zmiennym i maksymalnym przy pelnym obciazeniu. Nalezy równiez zauwazyc, ze ponowne zasysanie powietrza pluczacego istniejace na wejsciu przewodu wylo¬ towego podczas fazy IV (fig. 2) jest zwlaszcza bar¬ dzo ograniczone lub nie istnieje wcale wówczas, gdy poziom zwiekszonego obciazenia, niezaleznie od predkosci obrotowej silnika, zwieksza obciazenie przez zwiekszenie stosunku P3/P4 zilustrowane na fig. 3. Ograniczenie cisnienia maksymalnego spala¬ nia nastepuje wiec w chwili, w której to jest naj¬ bardziej konieczne.Przy srednich obciazeniach w przyblizeniu od 10 do 50% mocy (fig. 3), warunki sa nastepujace: W tym przypadku wspólczynnik plukania jest szczególnie maly, poniewaz obciazenie jest nie¬ znaczne gdyz stosunek P3/P4 zmniejsza sie stop¬ niowo (fig. 3), ale ten stosunek jest wystarczajacy dla dwóch przykladów a i b wykonania wynalazku przedstawionego na fig. 2, w celu zapewnienia obecnosci pewnej ilosci powietrza przed kanalem kolektora wylotowego.Jak to jest przedstawione na fig. 3 dla zasady sruby stopniowe zmniejszenie stosunku P3/P4 jed¬ noczesnie z obciazeniem, prowadzi do sredniego cis¬ nienia wylotowego wyzszego od cisnienia w cy¬ lindrze, które panowaloby w tym ostatnim jesli bylby otwarty zawór wylotowy w fazie IV (fig. 2).Inaczej mówiac, ponowne zasysanie podczas fazy IV swiezego powietrza pluczacego, znajdujacego sie przed kolektorem wylotowym podczas fazy po¬ przedniej plukania, umozliwia otrzymanie wyzsze¬ go wspólczynnika wypelnienia niz to byloby w obecnosci fazy IV ale z punktem zamkniecia zawo¬ ru dolotowego usytuowanym w poblizu lub nieco przed zwrotem wewnetrznym.Wspólczynnik wypelnienia jest podyktowany tym razem nie przez zamkniecie zaworu dolotowe¬ go ale przez zamkniecie zaworu wylotowego.W tym zakresie obciazen, w którym nie istnieje ograniczenie maksymalnego cisnienia spalania, jest mozliwe zwiekszenie efektywnego wspólczynnika sprezania, wspólczynnika wypelnienia i nadmiaru powietrza. Zatem przy obciazeniach czesciowych minimalizuje sie problemy silników mocno dolado¬ wywanych.Przy rozruchu i bardzo malym obciazeniu od 0% do 10% mocy, (fig. 3), warunki sa nastepujace: Ponizej 10% mocy na fig. 2 pokazano, ze wspól¬ czynnik plukania szybko sie zmniejsza, poniewaz przeciwcisnienie na wylocie P4 staje sie równe lub nawet wyzsze od cisnienia zasysania P.,.W sposób analogiczny do tego, który zachodzi przy czesciowych obciazeniach, to jest w przypad¬ ku omówionym poprzednio, kombinacja zamknie¬ cia zaworu dolotowego uprzedzona przez stosunek zwrotu wewnetrznego tloka, który umozliwia roz-126 997 10 20 ; prezenie powietrza w cylindrze, i obecnosci fazy IV (fig. 2) umozliwia nie tylko otrzymanie efektyw¬ nego wspólczynnika maksymalnego sprezania sil¬ nika, ale takze mozliwosc samoczynnego, ponow¬ nego zasysania czesci spalin z cyklu wylotu po¬ przedniego po pierwszym wybuchu bez prowadze¬ nia do sztucznego zwiekszania przeciwcisnienia na wylocie za pomoca znanych urzadzen takich jak przeslony.Efektywny wspólczynnik sprezania jest raz jesz¬ cze okreslony przez chwile zamkniecia wylotu a nie przez zamkniecie zaworu dolotowego. To ponowne zasysanie spalin i utrzymanie wysokiego, efektyw¬ nego wspólczynnika sprezania powoduje skuteczne rozwiazanie problemów rozruchu i dzialania silni¬ ka przy niewielkich obciazeniach.Nawiazujac do fig. 5, na tym samym wykresie zostaly przedstawione dwa szeregi krzywych, które odpowiadaja odpowiednio krzywym Cx — C4 przy calkowitej wydajnosci objetosciowej (q vt) i dla krzywych Dx— D4 przy wspólczynniku napelniania cylindra (q t) w funkcji mocy, zgodnie z prawem linii srubowej. Te krzywe zostaly przedstawione dla przypadków nastepujacych: 25 Krzywe Cx — Dx: silnik z klasycznym wykresem rozdzialu, z zamknietym zaworem dolotowym przy okolo 35° kata obrotu walu korbowego za zwrotem wewnetrznym.Krzywe C2— D2: silnik, w którym stosuje sie 33 uklad Miller'a z chwilowym zamknieciem zaworu dolotowego zmiennym zaleznie od obciazenia, mie¬ dzy 10° kata obrotu walu korbowego przed zwro¬ tem wewnetrznym i 30° kata obrotu walu korbo¬ wego za zwrotem wewnetrznym. 25 Krzywe C3 — D3: silnik, w którym stosuje sie sposób wedlug wynalazku z zamknieciem wlotu w poblizu 10° kata obrotu walu korbowego przed zwrotem wewnatrznym i zamknieciu wylotu w po¬ blizu 30° kata obrotu walu korbowego za zwrotem wewnetrznym.Krzywe C4— D^: silnik, dla którego zamkniecie zaworu dolotowego jest stale i usytuowane w przy¬ blizeniu w zwrocie wewnetrznym, ale bez utrzy¬ mywania otwarcia lub ponownego otwarcia zawo¬ ru wylotowego w poblizu zwrotu wewnetrznego podobny cykl jest znany pod nazwa Atkinson'a, przy czym chwila zamkniecia jest na przyklad usytuowana 10° kata obrotu walu korbowego przed zwrotem wewnetrznym. Nalezy zauwazyc, ze krzy¬ wa C4 pokrywa sie praktycznie z krzywa poprzed¬ nia c3.Nawiazujac do fig. 6, zilustrowano na tym samym wykresie rózne krzywe Ex — E4, które przedsta¬ wiaja zmiane nadmiaru powietrza w cylindrze w funkcji mocy wedlug prawa linii srubowej. Te róz¬ ne krzywe sa skojarzone odpowiednio do czterech przypadków dzialania, które zostaly rozwazone dla fig. 5. ¦..„;¦ Przed wyciagnieciem wniosków z krzywych z fig. 5 i 6, jest korzystne danie najpierw doklad¬ nej definicji wspólczynnika napelniania, calkowi¬ tej sprawnosci objetosciowej, wspólczynnika plu¬ kania i nadmiaru powietrza; Wspólczynnik napelniania 40 45 50 60 Calkowita w7ydajnosc objetosciowa Wspólczynnik plukania Nadmiar powietrza Ilosc powietrza zawartego w cy¬ lindrze po zamknieciu wlotu Ilosc powietrza zawartego w po¬ jedynczym cylindrze w warun¬ kach temperatury i cisnienia na wejsciu cylindra to jest dla ge¬ stosci powietrza przy zasysaniu.Ilosc powietrza przechodzacego przez zawór dolotowy podczas cyklu zasysania Ilosc powietrza zawartego w po¬ jedynczym cylindrze w warun¬ kach temperatury i cisnienia pa¬ nujacych na wejsciu cylindra.Qvt — Ilosc powietrza w cylindrze Ilosc stechiometryczna powietrza koniecznego do spalenia ilosci paliwa wprowadzonego do cylin¬ dra. 65 Krzywe z fig. 5 i 6 zostaly ustalone dla róznych przypadków rozwazanych dzialania, dla tego sa¬ mego maksymalnego cisnienia sipalania lub mocy nominalnej wynoszacej 100%, a to narzuca, ze w przypadku dzialania: silnika, w którym stosuje sie system Miller'a, silnika, w którym stosuje sie sposób wedlug wynalazku i silnika ze stalym zam¬ knieciem wlotu ale bez otwarcia lub ponownego otwarcia zaworu wylotowego, cisnienie doladowy¬ wania jest wyzsze dla mocy nominalnej niz w przy¬ padku silnika z klasycznym wykresem rozdzialów.Porównanie róznych krzywych pokazuje, ze zyski wnoszone przez wynalazek sa bardzo znaczne w stosunku do silnika z klasycznym wykresem roz¬ dzialu, i nie pomijalne w stosunku do silnika, dla którego zamkniecie zaworu dolotowego jest stale, i usytuowane przed zwrotem wewnetrznym ozna¬ czone krzywa D4, ale bez utrzymania otwarcia lub ponownego otwarcia zaworu wylotowego, przy czym ta korzysc jest oznaczona powierzchnia zakropko¬ wana na fig. 6 i 7.Nalezy równiez zauwazyc, ze wyniki oferowane przez wynalazek sa bliskie tym danym przez sil¬ nik, w którym stosuje sie systeim Mi!ler'a ale bez skomplikowanej konstrukcji takiego systemu w strefie kinematycznego, zmiennego rozdzialu uzalez¬ nionego od obciazenia i/lub od predkosci.Ponadto system Miller'a nie umozliwia ponow¬ nego zasysania pewnej ilosci goracych gazów przy bardzo malych obciazeniach.Nawiazujac do fig. 7 i 8, zostana teraz opisane dwa przyklady wykonania, które umozliwiaja otrzy¬ manie wzniosów krzywki wylotu zgodnie z krzy¬ wymi A2d i A2a. W tym celu wystarczy zmienic nieco profil krzywki sterujacej zaworem wyloto¬ wym.Krzywka sterujaca Ib przedstawiona na fig. 7 ma klasyczny garb glówny 2 zapewniajacy wznios H zaworu wylotowego i garb dodatkowy 3 do pod¬ trzymywania szczatkowego otwarcia h zaworu wy¬ lotowego podczas wiekszej czesci fazy zasysania i poza ta faza. Zwazywszy, ze nie nastepuje calko-9 126 997 10 wite zamkniecie zaworu wylotowego po jego pel¬ nym okresie otwarcia, garb dodatkowy 3 laczy sie w sposób w przyblizeniu ciagly i stopniowy za po¬ moca swoich przeciwnych konców, odpowiednio z garbem glównym 2 i z kolowym profilem bazo¬ wym 4 krzywki Ib, Krzywka sterujaca la przedstawiona na fig. 0 rózni, sie od krzywki sterujacej Ib jedynie tym, zs garb dodatkowy 3 jest oddzielony od garbu glów¬ nego, gdyz nastepuje zamkniecie a nastepnie po¬ nowne otwarcie zaworu wylotowego. Ten garb do¬ datkowy 3 laczy sie wiec swoimi koncami z kolo¬ wym profilem bazowym 4 krzywki la.Krzywki la i Ib wspólpracuja na przyklad z rol¬ ka 5, która postepuje wzdluz profilu tych krzywek zapewniajac za posrednictwem klasycznego zespolu dzwigni, odpowiednie podnoszenie zaworu wyloto¬ wego.Sposób wedlug wynalazku umozliwia nie tylko polepszenie dzialania silnika przy obciazeniach czesciowych i podczas rozruchu, ale moze byc rów¬ niez zastosowany do utrzymywania warunków nie¬ zmienionych czesciowego obciazenia aby zwiekszyc nominalna moc silnika.Ten sposób umozliwia równiez rozwazenie w szczególnosci dla przykladu wykonania odpowia¬ dajacego krzywej A2b z fig. 2, zasilania malych sil¬ ników wysokopreznych, zwlaszcza z komora wstep¬ nego sprezania i o bardzo duzym stopniu spreza¬ nia, które to silniki byly dotychczas trudne do za¬ silania badz z racji maksymalnego cisnienia przy utrzymaniu stopnia sprezania, badz z racji rozru¬ chu wówczas, gdy obniza sie ten stopien spreza¬ nia.Wynalazek mozna równiez stosowac do ukladów zasilania impulsami lub pulsacyjno-przemiennie w niektórych szczególowych przypadkach, gdy ist¬ nieje miedzy wydmuchami kolejnych róznych cy¬ lindrów, regularny i korzystny odstep.Nalezy równiez zauwazyc, ze przyklad wykona¬ nia odpowiadajacy krzywej A2a jest szczególnie ko¬ rzystny do zapewnienia chlodzenia zaworu wyloto¬ wego, a to ulatwia plukanie zwlaszcza silników o wysokim stopnilu sprezania lub dla silników z komora wstepnego sprezania.Zgodnie z wynalazkiem jest mozliwe utworzenie rezerwy swiezego powietrza bezposrednio za zawo¬ rami wylotowymi za posrednictwem bezposrednie¬ go przejscia dla powietrza doladowywanego bez przechodzenia przez cylinder, miedzy wlotem do silnika i kanalem wylotowym, zastepujac faze dru¬ ga z fig. 2.Jest jeszcze mozliwe skojarzenie funkcjonowania fazy czwartej z fig. 2 juz nie z rezerwa powietrza skumulowana bezposrednio za zaworami wyloto¬ wymi, ale z rezerwa powietrza polaczona bezpo¬ srednio z kolektorem powietrza doladowywanego, a którego otwarcie podczas fazy czwartej byloby sterowane przez dodatkowy zawór dolotowy.Polaczenie miedzy kolektorem dolotowym i tym zaworem moze byc przerwane w szczególnosci przy znacznych obciazeniach. Ten przyklad jest zilustro¬ wany schematycznie na fig. 9, na której jest przed¬ stawiony cylinder 10 z co najmniej jednym zawo¬ rem dolotowym 11 polaczonym z kanalem 12 ko¬ lektora dolotowego i z co najmniej jednym zawo¬ rem wylotowym 13 polaczonym z kanalem 11 ko¬ lektora wylotowego. Korzystnie drugi zawór dolo¬ towy 15 jest polaczony z kanalem pomocniczym 16 5 polaczonym z kanalem 12 kolektora dolotowego.Zawór 17 jest zmontowany na przyklad w kanale pomocniczym, w celu przerwania, w sposób stop¬ niowy, polaczenia miedzy kolektorem dolotowym i zaworem 15. i'J Nalezy zauwazyc, ze opóznienie zamkniecia wy¬ lotu w stosunku do zamknecia wlotu odpowiada obrotowi walu korbowego o kat 0 do '70° a nawet powyzej, z zamknieciem wlotu .usytuowanym mie¬ dzy 40° przed zwrotem wewnetrznym i 10° za 13 zwrotem zewnetrznym. Korzystnie, opóznienie zam¬ kniecia wylotu odpowiada obrotowi walu korbo¬ wego o kat 25 do 45° za zamknieciem wlotu.Zastrzezenia patentowe 20 1. Sposób sterowania zaworami czterosuwowego silnika spalinowego, zwlaszcza wysokopreznego sil¬ nika doladowywanego o stalym cisnieniu, którego wykres rozdzialu zawiera faze pokrywania miedzy wzniosami co najmniej jednego zaworu dolotowe- 25 go i co najmniej jednego zaworu wylotowego, po¬ legajacy na zamykaniu zaworu dolotowego przed albo w punkcie stalym, zgodnie z cyklem Miller'a, dla automatycznej regulacji stopnia wypelniania cylindrów silnika, znamienny tym, ze zamyka sie 30 zawór wylotowy poza momentem zamkniecia za¬ woru dolotowego, aby podczas stopniowego zwiek¬ szania sie obciazenia silnika, obnizac automatycz¬ nie i stopniowo, od momentu rozruchu az do mocy nominalnej, efektywny stopien sprezania i tempe- 35 ratury konca sprezania przez jednoczesne zmniej¬ szenie ilosci gazu w kanale wylotowym, utworzo¬ nego ze spalin albo z powietrza wsysanego ponow¬ nie przez cylinder w poblizu zewnetrznego poloze¬ nia zwrotnego, uwzgledniajac naturalna zmiane sto- 40 sunku miedzy cisnieniem powietrza doladowywa¬ nego, a przeciwcisnieniem na wylocie cylindra. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zamyka sie zawór wylotowy podczas wiekszej cze¬ sci fazy zasysania, po czym czesciowo otwiera sie i5 zawór wylotowy przed zamknieciem zaworu dolo¬ towego oraz ponownie zamyka sie zawór wylotowy, po zamknieciu zaworu dolotowego. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze utrzymuje sie czesciowy wznios zaworu wylotowe- 5j go podczas wiekszej czesci fazy zasysania i utrzy¬ muje sie ten czesciowy wznios zaworu poza mo¬ ment zamkniecia zaworu dolotowego. 4. Urzadzenie do sterowania zaworami czterosu¬ wowego silnika spalinowego, zwlaszcza wysoko- 55 preznego silnika doladowywanego, zawierajace krzywke sterujaca wzniosem zaworu dolotowego oraz krzywke sterujaca wzniosem zaworu wyloto¬ wego, majaca garb glówny Oraz garb dodatkowy, przy czym krzywka sterujaca wzniosem zaworu 63 dolotowego i garb glówny krzywki sterujacej wznio sem zaworu wylotowego umozliwiaja wznios zawo¬ rów dolotowego i wylotowego tak, aby wykres roz¬ dzialu zawieral faze pokrywania, miedzy wzniosami ... tych zaworów, z wczesniejszym zamknieciem w *5 punkcie stalym zaworu dolotowego, zgodnie z cyk-126 997 11 12 lem Millera, znamienne tym, ze garb dodatkowy (3) krzywki sterujacej (la, Ib) wzniosem zaworu wylo¬ towego, rozciaga sie poza garb glówny krzywki ste¬ rujacej wzniosem zaworu dolotowego, w kierunku obrotów walu korbowego silnika. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze garb dodatkowy (3) i garb glówny (2) krzywki sterujacej wzniosem zaworu wylotowego (la, Ib) sa usytuowane z odstepem wzgledem siebie. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze garb dodatkowy (3) stanowi przedluzenie garbu glównego (2) krzywki sterujacej wzniosem zaworu wylotowego (la, Ib). 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 4 albo 5 albo 6, znamienne tym, ze garb glówny (2) krzywki steru¬ jacej wzniosem zaworu wylotowego ma powierzch¬ nie wieksza od powierzchni bocznej garbu krzyw¬ ki sterujacej wzniosem zaworu dolotowego, mie¬ rzona w kierunku obrotów walu korbowego, o war¬ tosci katowej do 70°, korzystnie od 25° do 45°. 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze zawiera urzadzenie obejsciowe, laczace dolny kanal wylotowy zaworów wylotowych i kanal dolotowy powietrza doladowywanego., 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze zawiera dodatkowy zawór dolotowy (15), pola¬ czony z kolektorem dolotowym (12), przy czym po¬ miedzy zaworem (15) a kolektorem (12) jest usytuo¬ wany zawór (17), zamkniety przy znacznych ob¬ ciazeniach. &S&tLj2 3, aoa AFA RFE 0,125 0,2 50% 1002 p TRu?*. 1 - 3C0#(PMH) t 1—- «.80»(PMH) G3H01-- 0.(pMB) G4(-20) 1 »-AM ~mvga.TT!-' / -ms: 7. 7ilw!&126 997 !f,t i20i noH iooh 90 sch ~Ma*S* PL PL PL PL PL PL PL PL