W znanych dotychczas snowarkach <|o- ciskanie, potrzebne do osiagniecia mozliwie silnego naprezenia osnowy na wale, osia¬ gane jest glównie zapomoca wlasnego cie¬ zaru walu osnowy, osadzonego wahadlowo.Celem wytworzenia specjalnie twardo na¬ winietych nawojów osnowy — stosowano dodatkowe ciezary do dzwigni wahadlo¬ wych, dzwigajacych wal osnowy.Takie obciazanie ciezarami ma te wade, ze przy wyjmowaniu nawinietego walu o- snowy ciezar dodatkowy musi byc przed¬ tem zdjety, a nastepnie, gdy waly osnowy bija na boki, jak to czestokroc w praktyce bywa, otrzymuje sie odpowiednio niespo¬ kojny bieg maszyny, skutkiem którego po¬ wstaja znów nieokragle nawoje, wywolu¬ jace znane wady w dalszej przeróbce- Wprawdzie starano sie uniknac tych uste¬ rek zapomoca specjalnego urzadzenia draz¬ ków przyciskajacych, jednakowoz urzadze¬ nie to jest bardzo zlozone.Wynalazek niniejszy ma na celu unik¬ niecie skakania walu osnowy, jak równiez niezawodne osiagniecie zapomoca prostych srodków potrzebnego kazdorazowo dla wa¬ lu osnowy dociskania dodatkowego. Osiaga sie to zapomoca urzadzenia ciernego lub zaciskowego, które umozliwia regulowanie dodatkowego docUkania w tak szerokichgranicach, jak to jest niezbedne do otrzy¬ mania kazdorazowo potrzebnej mniejszej lub wiekszej twardosci nawoju, oraz umo¬ zliwia latwe i poreczne wyjmowanie pelne¬ go walu osnowy z jego lozysk oraz zakla¬ danie nowego walu.Fig. 1—7 rysunku schematycznie przed¬ stawiaja kilka sposobów wykonania wyna¬ lazku niniejszego.Wedlug fig. 1 na osi d kazdej z dzwi¬ gni, dzwigajacych wal osnowy, jest luzno osadzony wycinek k i zabezpieczony od ob¬ racania sie na osi zapomoca sworznia 1, umocowanego na stale w ramie maszyny.Te wycinki k posiadaja boczne powierzch¬ nie slizgowe / oraz szczeline m. Te czesc wycinków k, zaopatrzona w boczne po¬ wierzchnie slizgowe, obejmuja dwie plytki n; jedna plytka przylega do powierzchni slizgowej z zewnatrz, druga zas — od we¬ wnatrz. Miedzy plytkami, a wlasciwemi powierzchniami slizgowemi wycinka k u- mieszczone sa czesci hamujace ze skóry lub innego materjalu, które, wywoluja po¬ trzebne tarcie. Wewnetrzne plytki slizgo¬ we n sa na stale polaczone z dzwigniami c, w których osadzony jest wal osnowy; plytki te wraz z zewnetrznemi plytkami n tak sa zapomoca sworznia o i dzwigni zaciskowej p docisniete do powierzchni slizgowej wy¬ cinka k, ze skutkiem zwiekszania sie sred¬ nicy nawoju a — dzwignia c stawia wyma¬ gany opór przeciw odchylaniu sie. Azeby zacisniecie bylo nieco podatne, miedzy podkladka dzwigni zaciskowej p, a plytka¬ mi zaciskowemi n wlaczona jest sprezyna q, jak to wskazuja fig. 3, 5 i 6, pr,zyczem nacisk sprezyny mozna odpowiednio regu¬ lowac zapomoca scisniecia lub rozciagnie¬ cia, wzglednie wydluzenia lub skrócenia sworznia sprezynowego o. Fig. 3 przedsta¬ wia dzwignie zaciskowa p w polozeniu ro- boazem. Fig. 4 przedstawia tez dzwignie w polozeniu odciazenia, opuszczona wdól. b oznacza beben, napedzajacy wal osnowy.Na fig. 2 wycinki k, przymocowane do ramy maszyny, dzwigaja jednoczesnie lo¬ zyska e walu osnowy. Z kazdem lozyskiem •jest tutaj na stale polaczona jedna z ply¬ tek slizgowych n. Plytki te posiadaja na wewnetrznej powierzchni równiez krazki skórzane, podczas gdy na wewnetrznej stronie luku k urzadzona jest luzna plytka slizgowa, wzglednie hamujaca, która moz¬ na dociskac i która posiada równiez skó¬ rzany krazek hamujacy, slizgajacy sie po powierzchni slizgowej / luku k. I tutaj równiez zastosowany jest sworzen o oraz dzwignia zaciskowa p. Sposób dzialania te¬ go urzadzenia jest sam przez sie zrozumia¬ ly i taki sam, jak urzadzenia wedlug fig. 1.W przykladzie wykonania wedlug fig. 3—7, w którym dzwignia c, podtrzymujaca wal osnowy, osadzona jest wahadlowo po¬ nizej maszyny, na wale h :— na osi waha¬ nia h tuz obok kazdej dzwigni osadzony jest luzno luk k. Luki te, które w miejscu n sprzezone sa z odcinkami zebatemi, pod¬ czas pracy maszyny sa utrzymywane na miejscu w ich roboczem polozeniu zapomo¬ ca równiez wtedy nieruchomych kólek ze¬ batych r1, r2 oraz odcinków zebatych 5.Równiez i tutaj, jak w innych wykonaniach, kazda czesc lukowa k posiada po obydwóch stronach powierzchnie slizgowe oraz szcze¬ line m, jak równiez plytki zaciskowe n ze sruba zaciskowa o i dzwignia p. Sposób d^alania urzadzenia tutaj jest równiez sam przez sie zrozumialy.Hamulce cierne wykazuja jeszcze jed¬ na mozliwosc. Wiadomo, ze przy snowa- niu z jednakowa szybkoscia naprezenie nitki zwieksza sie w takim stopniu, w ja¬ kim zmniejsza sie srednica cewek. Poza tern moze byc pozadane, aby przy poczatku nawijania na nowy wal wywierany byl wiekszy nacisk na wal osnowy a, a to w tym celu, aby wal ten od poczatku zaczal sie obracac z pelna szybkoscia i nie nasta¬ pilo slizganie sie walu osnowy po bebnie b, napedzajacym go. Jezeli grubosc czesci slizgowej / luków k bedzie jednakowa, jak — 2 —to wskazuje fig. 5, to dodatkowy nacisk, wywolywany nowem urzadzeniem, podczas calego przebiegu snowania od najmniejszej do najwiekszej srednicy bedzie równo¬ mierny, co np. przy snowaniu z nierucho¬ mych pionowych cewek krzyzowych w wiekszosci wypadków wystarcza. Jezeli jednak snuc z obracajacych sie cewek krzyzowych, lub tez jezeli jest sie zmuszo¬ nym przy poczatku snowania, jak to wyzej zaznaczono, wytworzyc silniejszy nacisk, to czesc slizgowa / luków k mozna wzdluz obwodu klinowo uksztaltowac, jak to wska¬ zuje fig. 6, tak, ze na poczatku snowania otrzymuje sie najwiekszy nacisk, który stopniowo moze sie zmniejszac, zaleznie od ksztaltu klinowych czesci slizgowych i od¬ powiednio do przebiegu roboczego. W ten sposób osiaga sie samoczynna regulacje nacisku.W snowarkach wedlug fig. 3, 4 i 7 czesc lukowa k moze byc jednoczesnie zaopa¬ trzona w urzadzenie, które umozliwia zna¬ ne jako takie poreczne wyjmowanie, wzglednie opuszczanie nawinietego walu osnowy z dzwigni c oraz ponowne zaklada¬ nie nowego walu, na który ma byc osnowa nawijana. W tym celu na osi h, na której osadzone sa czesci lukowe k, obok kazdej czesci lukowej jednoczesnie osadzona jest wahadlowo dzwignia z odcinkiem zebatym s. Te zebate odcinki posiadaja os u, po któ¬ rej lukowe czesci k wraz z dzwigniami c moga byc osiowo przesuwane odpowiednio do danej szerokosci walów osnowy. Pod¬ czas pracy snowarki zebrfte odcinki s, jak powyzej wspomniano, utrzymywane sa nie¬ ruchomo w polozeniu roboczem zapomoca kólek zebatych r1 oraz r2. Chcac wiec po nawinieciu walu osnowy wyjac wal ten z lozysk ramion c, odchyla sie dzwignie od¬ cinkowa s zapomoca korby recznej u (fig. 3) lub odpowiedniego kólka recznego — do góry, a mianowicie, do polozenia, wskaza¬ nego na fig. 7. Podczas tego odchylania dzwigni odcinkowych s zostaja równiez przesuniete naprzód czesci lukowe k, a jednoczesnie i polaczone z niemi zapomoca urzadzenia zaciskowego n, o, p ramiona c wraz z walem osnowy a. Azeby przytóm ra¬ miona c wraz z walem osnowy nie mogly slizgac sie wzdluz czesci lukowych k, urza¬ dzone sa wedlug fig. 4 i 7 zapadki w, które wchodza w odpowiednie zeby czesci luko¬ wej k. To urzadzenie zapadkowe ma jedno¬ czesnie na celu, aby przy bijacych walach osnowy uniknac ich skakania nawet wtedy, gdy przy nawijaniu miekkich nawojów, np. do celów farbiarskich, pozadanem jest podczas snowania zmniejszyc dzialanie za¬ ciskowe nowego urzadzenia. PL