Najdluzszy czas trwania patentu do 28 sierpnia 1943 r.Przedmiotem wynalazku jest tlokowy silnik parowy z przylaczona turbina na pa¬ re odlotowa, przyczem turbina dziala za posrednictwem przekladni zebatych oraz rozlaczalnych sprzegiel na wal tlokowego silnika parowego, zwlaszcza w zastosowa¬ niu do napedu okretów wedlug patentu Nr 9258, Wynalazek dotyczy dalszego ulepsze¬ nia wynalazku wedlug patentu Nr 9258 i polega na tern, ze do ukladu przewodów, któremi przeplywa pod cisnieniem olej, jest wlaczone urzadzenie, zapobiegajace rozbieganiu sie turbiny na pare odlotowa i jego skutkom.Urzadzenie to moze byc polaczone np. z zaworem trójdrogowym do pary, dopro¬ wadzanej do turbiny lub do skraplacza.Na rysiunku sa przedstawione dwa przy¬ klady wykonania wynalazku.Na fig. 1 przedstawiono uklad który za¬ wiera trój drogowy zawór 1'do przelacza¬ nia przeplywu pary, sprzeglo hydraulicz¬ ne 2, wbudowane w przekladnie zebata, suwak rozdzielczy 3 do oleju, sprzezony zapomoca kolankowej dzwigni 4 ze stawi-dlem zwreteem tlokowego „silnika parowe¬ go, tloki miai4townicze 6 do napelniania i oprózniania sprzegla hydraulicznego, otwo¬ ry 7 do oprózniania sprzegla hydrauliczne¬ go, pompe do oleju 8, przewód 9 do dopro¬ wadzania oleju pod cisnieniem z pompy do suwaka rozdzielczego 3, przewody 10 i 11, któreimi przeplywa olej pod cisnieniem, pomiedzy suwakiem rozdzielczym 3, suwa¬ kiem 5 do sterowania kierunku przeplywu oleju pod cisnieniem i tlokami miarkowni- czemi 6, przewody 12 i 13, któremi prze¬ plywa olej pod cisnieniem miedzy suwa¬ kiem rozdzielczym 3 a tlokiem trójdrogo- wego zaworu 1 przelaczania przeplywu pa¬ ry, przewód odplywowy 14 do oleju, pro¬ wadzacy do zbiornika 15, reczny przyrzad stawidlowy 16 suwaka rozdzielczego 3, sa¬ moczynny regulator odsrodkowy 17 nie- przedsitawionej na rysunku turbiny na pa¬ re odlotowa, przyrzad 18 do niweczenia prózni w ksztalcie suwaka tlokowego, za¬ wór zwrotny 19, obciazony sprezyna, wla¬ czony do przewodu powietrznego, prowa¬ dzacego do nieprzedstawionego na rysun¬ ku skraplacza, przewody 20 do oleju, od¬ galezione od przewodu 9 i prowadzace przez tloki miarkownicze 6 do sprzegla hydraulicznego 2, wzglednie do suwaka rozdzielczego 3, nastepnie do trójdrbgowe- go zaworu 1 do przelaczania kierunku przeplywu pary i przyrzadu 18 do niwe¬ czenia prózni, przepustnicy 21, wla¬ czonej do przewodu 20, którym przeplywa olej.Wedlug patentu Nr 9258, zawór do przelaczania kierunku przeplywu pary wy¬ lotowej powinien byc zamkniety, celem wy¬ laczania pary, zanim jeszcze sprzeglo hy¬ drauliczne zostanie rozlaczone, a wiec przymusowe wlaczanie sprzegla hydrau¬ licznego i zaworu do przelaczania kierun¬ ku przeplywu pary jest stale za/oewnione, w celu unikniecia w kazdym wypadku roz¬ biegania sie turbiny.Przy polaczeniu tlokowego silnika pa¬ rowego z turbina na pare odlotowa, wiska- zanem jest odlaczenie turbiny od walu sil¬ nika parowego przy zmianie kierunku ob¬ rotów tego silnika.Gdy silnik parowy jest przestawiony na bieg w kierunku wstecznym, wówczas u- klad urzadzenia (fig, 1) przedstawia sie nastepujaco, Stawidlo zwrotne maszyny parowej do¬ prowadza suwak rozdzielczy 3 do oleju za- pómoca kolankowej dzwigni 4 do poloze¬ nia, przedstawionego na rysunku, dzieki czemu olej pod cisnieniem, tloczony pom¬ pa 8, przeplywa przewodem 12 ponad tlok naistawczy, polaczony z wrzecionem zawo¬ ru 1 do przelaczania kierunku przeplywu pary i przesuwa go w taki sposób, ze para przeplywa do skraplacza, zamiast do tur¬ biny, która dzieki temu zostaje wylaczona.Ok?j, ztnajdujacy sie pod tlokiem na- stawczym zaworu 1, moze jednoczesnie odplywac do zbiornika 15, dzieki poloze¬ niu suwaka 3. Suwak 5 do sterowania kie¬ runku przeplywu oleju jSftd cisnieniem, po¬ ruszany zapomóca szeregu dzwigni od wrzeciona zaworu 1, doszedl tymczasem do polozenia, przedstawionego na rysunku, dzieki czemu olej pod cisnieniem zostal do¬ prowadzony przewodem 10 podczas ostat¬ niej czesci skoku suwaka 5 poza prawa strone tloka miarkowniczego 6, podczas gdy przestrzen po lewej stronie tloka 6 jest polaczona z przewodem odplywowym 11, prowadzacym olej poprzez suwaki 5 i 3 do zbiornika 15. Dzieki temu tloki miar¬ kownicze 6 zostaja doprowadzone do przedstawionego na rysunku polozenia, od¬ slaniajac otwory odplywowe 7 sprzegla hy¬ draulicznego 2, które dzieki temu opróznia sie i turbina zostaje odlaczona. Zapewnia to w zupelnosci mozliwosc opróznienia sprzegla hydraulicznego wylacznie po za¬ mknieciu zaworu 1 do przelaczania kierun¬ ku przeplywu pary i zapobiega rozbieganiu sie turbiny pracujacej na pare odlotowa.Dalsze zabezpieczenie przed rozbiega- — 2 —niem sie turbiny polega na tern, ze w insta¬ lacje olejowa jest wlaczone urzadzenie, które zaczyna dopiero wówczas dzialac, gdy turbina przekracza pewna okreslona ilosc obrotów, niweczac jednoczesnie próz¬ nie w kondensatorze. Urzadzenie to skla¬ da sie z suwaka tlokowego 18, utrzymywa¬ nego w dolnem polozeniu zaponioca kolan¬ kowej dzwigni, znajdujacej sie pod dziala¬ niem samoczynnego regulatora odsrodko¬ wego 17. Przy przekroczeniu przez turbi¬ ne, wzglednie regulator 17, okreslonej ilo¬ sci obrotów, zapadka dzwigni wychyla sie i uwalnia obciazony sprezyna suwak tloko¬ wy 18, który wskutek tego wznosi sie do polozenia górnego, oznaczonego linja prze¬ rywana, dzieki czemu olej pod cisnieniem, znajdujacy sie w przewodzie 20, moze swobodnie odplynac przewodem 14 do zbiornika 15. Dzieki przepustnicy 21, wla¬ czonej w przewód 20, którym przeplywa olej pod cisnieniem, spada równiez cisnie¬ nie oleju w przewodzie 13 i zawór 1 za¬ myka przeplyw pary do turbiny pod wply¬ wem sjprezyny, dzialajacej na tlok zawo¬ ru 1.W dolnej czesci suwaka tlokowego 18 znajduje sie zawór iglicowy, który w po¬ lozeniu wzniesionem umozliwia doplyw powietrza do skraplacza przez przewód 22 i niweczy przez to próznie w skraplaczu.Obciazony sprezyna zawór zwrotny 19, wlaczony w przewód 22, sluzy do utrzymy¬ wania wielkosci podcisnienia powietrza w skraplaczu na okreslonej wysokosci, aby dzieki temu cisnienie w kondensatorze nie bylo zbyt wysokie, z druigiej zas strony — by turbina nie pracowala w osrodku o zbyt dtizej gestosci, co (powoduje niedopuiszcteal- ne ogrzanie sie jej wirnika.Inna odmiana przykladu wykonania jest przedstawiona na fig. 2. Tak samo i w tern wykonaniu cyfra: 1 oznacza zawór do przela(czania kieninku przeplywu pary, 2 — sprzeglo hydraul|jszne, wlaczone w przekladnie zebata, 3 — suwak rozdziel¬ czy do oleju, sprzezony ze stawidlem zwrotnem tlokowego silmika parowego za- pomfoca dzwigni 4, 3a — suwak obrotowy, polaczony zespolem drazków z dzwignia 4, 5 — suwak do sterowania ptfzejplywaija- cegó oleju podi cisnieniem, który to suwak poruszany jest od 'wrzeciona zaworu i i posiada ksztalt suwaka obrotowego, 6 — suwak, zaopatrzony w tloki miaikownidze do napelniania i oprózniania sprzegla hy¬ draulicznego, 7 — otwory do oprózniania sprzegla hydraulicznego, 8 — pompe do olejni, 9 — przewód do doprowadzania o- lejti pod cisnieniem z pompy* do suwaka rozdzielczego 3, 10 i 11 — sa to przewody, któremi plynie olej pod cisnieniem miedzy suwakiem rozdzielczym 3 a suwakiem 5 do sterowania przeplywajacego oleju pod ci¬ snieniem or&z suwakiem 6; 12 i 13 — prze¬ wody do oleju, plynacego pod cisnieniem miedzy suwakiem rozdzielczym 3 oraz tlo¬ kiem nastawcztym zaworu 1, 14 — prze¬ wód odplywtowy do oleju, prowadzacy do zbiornika 15, 16 — reczny przyrzad roz- rzaddzy do suwaka rozdzieldzego 3, 17 —*- samodzynny regulator odsrodkowy nie- przedstawionej na rysunku turbiny na pa¬ re odlotowa, 18 — przyrzad do niweczenia prózni w ksztalcie suwaka tlokowego, J9 —obciazony sprezyna zawór ziwrotny -w przewodzie powietrznym, prowadzacytn do skraplacza, niepmzedstawionego na ry¬ sunku, 20 — przewód do oleju pod cisnie¬ niem, odgaleziony od przewodu 9 i prowa¬ dzacy pirzez suwak 6 do sprzegla hydrau¬ licznego 2, wzglednie do suwaka obrotowe¬ go 3a, zaworu / do przelaczania kierunku przeplywu pary i przyrzadu 18 do niwe¬ czenia prózni, 21 — przepiustniicia dlawia¬ ca w prfeewodzie 20, którym plynie olej pod cisnieniem, 23 — przewód odplywowy do oleju, prowadzacy Jod suwaka 6 przez suwak rozdzielczy 3 do zbiornika 15.Przy ustawieniu tlokowego silnika pa¬ rowego a bieg w kierunku wstecznym u- klad urzadzenia przedstawia sie (fig. 2) nastepujaco.Zwrotny zesjpól stawidlowy tlokowegosilnika parowego doprowadza przymusowo stuwak rozdzielczy 3 zapomoca dzwigni 4 i polaczonego z nia drazkami stKwaka ob¬ rotowego 3a do polozenia, przedstawione¬ go na rysunku, dlzieki czenuu olej pod ci- siriemiein, tloczony pompa 8, moze prze¬ plywac przez przewód 9 do suwaka roz- dzielczego 3 i przez przewód 12 pod tlok zawofu / dk przelaczania kierunku prze¬ plywu pary, który, oczywiscie, moze miec nietylko ksztalt zaworu grzybowego, lecz moze byc równiez wykonany jako suwak obrotowy odploiwiednio sterowany, przy- czem nacisk oleju przestawia go w taki sposób, ze para przeplywa nie do turbiny na pa^e odlotowa, lecz do skraplacza, dfcie- ki czemu turbina zostaje wylaczona. Su¬ wak, rozdzielczy 5 do oleju pod cisnieniem przechodzi tymczasem do polozenia, przed¬ stawionego na rysunku, pnzyczem podczas ostatniej czesci swego ruchu obrotowego umbzliwia dzialanie oleju, znaj/dujaicego sie pod cisnieniem i przeplywajacego prze¬ wodem 11 na tlok suwaka napelniajacego 6 i doprowadza ten ostatni do dolnego po¬ lozenia, (przedstawionego na rysunku.Wskutek tego przesuwaja sie jednoczesnie w lewto tloki miarkownicze, polaczone z tlokiem 6 zapomoca drazków, odslaniajac otwory 7 d licznego 2, które dzieki temu opróznia sie i turbina zostaje wylaczona.Jak z powyzszego opisiu wynika, trój- drogowy zawór do przelaczania kierunku przeplywu pary jest doprowadzany zapo¬ moga nowego ukladti, zarówno do polo¬ zenia, w którem para odlotowa doplywa do turbiny, jak i do polozenia, w którem przeplywa ona do skraplacza, przez bez¬ posrednie cisnienie oleju, co zapewnia w kazdym wypadku prawidlowe dzialanie tego ukladu.Przedstawione na fig. 2 urzadzenie do niweczenia prózni dziala w taki sam spo¬ sób, jak wyzej opisane, przedstawione na fig. 1 hiia wymaga oddzielnego opisu. PL