Sposób wedlug wynalazku polega na dzialaniu pola, wytworzonego dz**laniem pradu o wysokiej czestotliwosci, na mate- rjaly wlókniste pochodzenia tak roslinne¬ go, jak zwierzecego, lub na gotowe wyroby z tych materjalów wytworzone, przyczem wlókna tych materjalów ulegaja zmiekcze¬ niu, rozluznieniu, oczyszczeniu, odtluszcze¬ niu i osuszeniu, przez co staje sie zdatne do przeróbki. Dotychczas obróbka powyzsza odbywa sie zapomoca sposobów mecha¬ nicznych i chemicznych. Dzialaniem pola, wytworzonego pradem o wysokie) czesto¬ tliwosci, na materjaly wlókniste, zanurzone w wodzie, mozna obróbke te przeprowa¬ dzic w bardzo prosty sposób i w ciagu krótkiego czasu.Zwierzece i roslinne wlókna, np. wel¬ ne, jedwab, konopie, len, bawelne, ramje, jute, slome, sitowie, trzcine, lyko, drzewo, kosci i t. d., umieszcza sie w naczyniu prze¬ puszcza jacem fale i drgania elektryczne, np. w naczyniu szklanem, glinianem lub z innego ceramicznego materjalu i zalewa sie je woda. Naczynie poddaje sie dziala¬ niu pola, wytworzonego pradem o wysokiej czestotliwosci. Pod jego dzialaniem obra¬ biany materjal szybko sie rozluznia i oczy¬ szcza, to znaczy, ze srodki, wiazace po¬ szczególne wlókna, ulegaja rozpuszczeniu, a wlókna mozna wtedy przerabiac dalej w zwykly sposób, to jest przasc. Przy uzyciu wody, oleje i tluszcze otrzymuje sie w wol¬ nym stanie. Mozna jednak zamiast wodystosowac lug alkaliczny, np. rozcienczony lug sodowy lub roztwór sody, wtedy tlu¬ szcze i oleje ulegaja jednoczesnie zmydle- niu.Sposobem powyzszym mozna zmiekczac i oczyszczac nietylko wymienione wlókna, lecz takze oczyszczac i prac, a w razie po¬ trzeby bielic wszelkie materjaly wlókniste; klef roslinky, lub pektyna zostaje równiez uwolniona i daje sie otrzymywac oraz sto¬ sowac pózniej do zwyklego uzytku. Rów¬ niez i drzewc daje sie przerabiac w taki sam sposób, przyczem w krótkim czasie otrzymuje sie blonnik, W pewnych wypadkach dobrze jest za¬ miast wody stosowac rozcienczony kwas, np, rozcienczony kwas siarkowy lub solny, albo roztwór soli, np. siarczanów, chlorków i t. d.Nawet zielone i swieze rosliny dadza sie obrabiac w taki sam sjosób. Np. pasze zwykla oraz zielona przez obróbke zapo- mbca pola, wytworzonego pradem o wyso¬ kiej czestotliwosci, mozna przeprowadzic w stan latwostrawny. Tak samo mozna przerabiac wszelkie srodki zywnosciowe oraz pozywki, np. jarzyny i owoce mozna w ten sposób rozlozyc dla otrzymania soku lub ekstraktu, w ten sam sposób mozna o- trzymywac ekstrakty z pozywek, jak ka¬ wa, herbata, kakao; slowem, skutecznosc dzialania pola, wytworzonego pradem o wysokiej czestotliwosci, jest w tym zakre¬ sie nieograniczona.Okazalo sie dalej, ze zapbmoca takie¬ go pola mozna wprowadzac barwniki bez¬ posrednio do komórek lub wiazac je z ko¬ mórkami wlókna, dzieki czemu wlókna moz¬ na jednoczesnie nietylko obrabiac, lecz tak¬ ze i barwic, wprowadziwszy je do roztworu barwnika i poddajac je dzialaniu pola, wy¬ tworzonego pradem o wysokiej czestotli¬ wosci Sposobem tym mozna barwic i oczy¬ szczac przedze i tkaniny. Barwienie jest trwale i nie daje sie wyprac.Zaleznie od czasu dzialania pola, otrzy¬ muje sie rozmaite wyniki Przy krótkotrwa- lejn dzialaniu otrzymuje sie wlókna malo rozdzielone, a przy coraz dluzszem dziala¬ niu obrabiane wlókna rozdzielaja sie co¬ raz wiecej, az wreszcie otrzymuje sie pra¬ wie koloidalne rozdrobnienie.Oczyszczone i rozdzielone wlókna lub materjaly wlókniste lub produkty z nich o- trzymane mozna równiez suszyc zapomoca pola, wytworzonego pradem o wysokiej czestotliwosci. Mokre wlókna, przedze, tka¬ niny, sukno i t. d. wprowadza sie do na¬ czynia ze szkla, na dnie którego znajduje sie niewielka warstwa oleju mineralnego, pokrywajaca plyte metalowa. Pole, wy¬ tworzone pradem o wysokiej czestotliwosci, wytwarza natychmiast prady wirowe w plycie metalowej i ogrzewa ja, dzieki cze¬ mu olej staje sie cieplejszy od wody, za¬ wartej we wlóknach. Goraca para oleju wypiera wtedy wode z wlókien, dzieki cze¬ mu zostaja one osuszone oraz staja sie miekkie i podatne.Na rysunku przedstawione jest urza¬ dzenie do wykonywania wynalazku.Fig. 1 wyobraza schematycznie urza¬ dzenie i obieg pradu.Fig. 2 wyobraza to samo urzadzenie z naczyniem do obróbki materjalu.Transformator a o zwyklem napieciu i czestotliwosci wytwarza prady o Wysokiem napieciu 3000 do 5000 v, które przez równo¬ legle wlaczony kondensator plyna do prze¬ skoku iskier c tak, iz prad o wysokiej cze¬ stotliwosci przeplywa przez spirale lub cewke d. Magnetyczne pole, tworzace sie wokól tej spirali lub cewki, dziala przez indukcje na zawartosc naczynia e, umie¬ szczonego ponad ta spirala lub cewka i za¬ wierajacego materjaly przeznaczone do obróbki, np. wlókna, tkaniny, przedze, za¬ nurzone pod woda. Samo naczynie wyko¬ nane jest z materjalu nieprzewodzacego, np. ze szkla lub zwyklego materjalu cera¬ micznego, przepuszczalnego wzgledem fal — 2 —i drgan elektrycznych. Na dnie naczynia e znajduje sie plaska plyta metalowa /, slu¬ zaca do zbierania Haji sil pola magnetycz¬ nego oraz do przyjmowania pradów wiro¬ wych. Wytworzone linje sil dzialaja na za¬ wartosc naczynia z wynikiem wyzej wy¬ mienionym.Zamiast spirali tub cewki plaskiej d mozna uzyc spirali cylindrycznej, która dziala w taki sam sposób. Naczynie e wfcta^ wia sie do cylindrycznej cewki. Ilosc drgan i czas dzialania na materjal uzaleznia sie od stopnia rozdzielenia wlókien albo od zadanego wyniku. Ilosc ta moze wynosic do 3 miljonów drgan (wahan) na se¬ kunde.W cehl odtluszczenia surowych wlókien albo przedzy, wprowadza sie te materialy, dobrze zwilzone woda, w naczyniu cera- micznem lub szklanem w obreb pola, wy¬ tworzonego przez spirale, zasilana pradem o wysokiej czestotliwosci, i pozostawia sie je na pewien czas. Wydzielony tluszcz tub olej wydziela sie na powierzchni wody i da¬ je sie usunac w znany sposób.Przy uzyciu zamiast czystej wody wody zmieszanej np. z lugiem sodowym i potaso¬ wym przy takiem samem postepowaniu tworzy sie roztwór mydla, przyczem u- jawnia sie pienienie; ten roztwór mydla daje sie pózniej calkowicie wyplókac, dzie¬ ki czemu pozostaje wlókno calkowicie od¬ tluszczone.W specjalnych wypadkach mozna pro¬ wadzic proces, stosujac bardzo rozcienczo¬ ne kwasy, np. rozcienczony kwas siarko¬ wy lub solny, albo tez mozna do wody do¬ dawac soli.Wlókno surowe podlega jednoczesnie rozpadowi na najdrobniejsze wlókienka, bez potrzeby stosowania w tym celu jakich¬ kolwiek srodkówmechanicznych. Dzieki te¬ mu z dowolnego wlókna surowego (kono¬ pi, lnu, bawelny, juty, jedwabiu) mozna w bardzo prosty sposób otrzymywac cienkie przedze, bardzo mocne na zerwanie.Oczywiscie mozna wlókna odtluszczac nie calkowicie, jesli to nie jest koa&ieczne z pewnych wzgledów. W takim razie nieco tluszczu i oleju pozostaje jeszcze we wlók¬ nach. To samo dotyczy rozszczepiania wló¬ kien, co ma znaczenie wtedy, gdy wlókno jest juz mraiej luk wiecej obrobione, np. przedzone lub tkane. jak juz powiedziano, sposób wedlug wynalazku daje sie stosowac równiez do odtluszczania i oczyszczania tkanki, mate¬ rialów dzianych, wyrobów powrozniczyeh, pilsni, sieci, koronek, kokonów jedwabnych i wogóle wlókien przedzionych i tkanych.Dzialanie jednak me powinno posuwac sie tak daleko, zeby same wlókna ucierpialy, co zreszta moze sie tu zdarzyc w znacznie mniejszym stopniu, poniewaz przedzone i tkane wlókna uprzednio juz trzymaja sie znacznie mocniej. Proces prowadzi sie zu¬ pelnie tak samo, jak poprzednio.Dalej okazalo sie, ze pod dzialaniem po¬ la, wytworzonego pradem o wysoki*} c?e- stotKwsci, mozna równiez tarkowac wlók¬ na, przedze, lub papier, przyczem barwnik wnika gleboko do wnetrza komórki wlókna.Oczywiscie farbowanie moze sie odbywac niezaleznie lub lacznie z rozdzielaniem i o~ czyszczaniemi wlókien, przyczem jednocze¬ snie wyciaga sie klej roslinny.Przyklad. Przygotowuje sie wodny vyE* twór mydla i dodaje don barwnika, rozpu¬ szczalnego w wodzie. Ciecza ta napelnia sie do polowy naczynie gliniane lub szkla¬ ne, na dnie którego znajduje sie dziurko¬ wana plytka metalowa, np. zelazna. Na¬ stepnie zanurza sie pod ciecza surowa ju¬ te, poczem naczynie stawia sie na plaska spirale metalowa lub wstawia sie do wne¬ trza cewki metalowej. Nastepnie spirale lub cewke laczy sie ze zródlem pradu wy¬ sokiej czestotliwosci. Wkrótce klej roslin¬ ny ulega rozpuszczeniu (przyczem wyste¬ puje pienienie sie), a wlókno trwale sie barwi. Barwnik przenika gleboko do wne¬ trza komórek i nawet barwniki, które w — 3 —zwyklych warunkach barwia slabo, tutaj barwia trwale.Przy barwieniu juz rozdzielonych wló¬ kien, a wiec wolnych od kleju roslinnego, dodawanie mydla lub innych rozpuszczal¬ ników nie jest konieczne. Dobrze jest przy barwieniu dodawac nieznaczne ilosci oleju czerwieni tureckiej. Oczywiscie nalezy do¬ bierac barwniki nadajace sie do danych wlókien.Pod dzialaniem pola, wytworzonego pradem o wysokiej czestotliwsci, daja sie rozdzielac równiez jarzyny, np. groch, fa¬ sola, szpinak, kapusta; buraki i t. d., za¬ wierajace takze mniej lub wiecej wlókien, a równiez i mieso, skladajace sie z wlókien zwierzecych.Jesli wymienione materjaly w wodzie z dodatkiem sody lub soli kuchennej pod¬ dac w naczyniu dzialaniu pola, wytworzo¬ nego pradem o wysokiej czestotliwosci, to po kilku minutach staja sie one zupelnie miekkie i przy dostatecznie dlugiem dzia¬ laniu otrzymuje sie soki jarzynowe i mie¬ sne, latwostrawne.W ten sam sposób mozna równiez otrzy¬ mywac ekstrakty kawowe, kakaowe, lub herbaciane. Równiez owbce, pasze, kosci mozna w bardzo krótkim przeciagu czasu tak samo obrobic. Z kosci otrzymuje sie rodzaj oleju lekkiego, tluszcz, klej. W taki sam sposób mozna równiez obrabiac su¬ rowce przemyslu cukrowniczego, np. bu¬ raki lub trzcine cukrowa w celu otrzyma¬ nia cukru. PL