PL123238B1 - Process for modification of the surface of fabrics made of synthetic fibres - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób modyfikowania powierzchni tkanin wykonanych z wlókien syntetycz¬ nych poprzez ich przemiane strukturalna, polegajacy na napromieniowaniu tkaniny promieniami o duzej energii, nanoszeniu na te wzory substancji monome- rowych i nasyceniu ewentualnie srodkiem skurczowym.Znany jest sposób wytlaczania to jest uzyskiwania wzorniczych efektów trójwymiarowych na dzianinie z wlókien syntetycznych (Wirkerei und Stickerei- Technik, 1965, 4, str. 198—200) przez przeprowadzenie jej miedzy walami o wysokiej temperaturze dociskanych do siebie.Znany jest równiez sposób uzyskiwania wzorów na tkaninach przez miejscowe kurczenie materialu (Inter¬ nat. Textil-Bulletin Farberei) Ausriistung, 1970, 3 str. 248). Przy tym sklonnosc do kurczenia sie materialu obrabianego termicznie wykorzystuje sie podczas obrób¬ ki w zespole kalandra i pralnicy szerokosciowej.Ujemna cecha tego sposobu jest to, ze jednoczesnie z uzyskaniem strukturalnego wzoru zdobniczego nie nastepuje zwiekszenie zdolnosci przyjmowania farby, sorpcji wilgotnosci i zachowania antyelektrostatycz¬ nego.Znane sa równiez na przyklad z opisów patento¬ wych NRD nr 81839, 86086, 86161, 95827 sposoby modyfikowania powierzchni przez miejscowe ograni¬ czone nakladanie na powierzchnie tkanin substacnji monomerycznych, co powoduje po nastepujacej póz¬ niej obróbce, zróznicowane kurczenie sie czesci po¬ wierzchni nasyconych i nie nasyconych, wytwarzanie 10 15 20 25 30 tym samym wzoru przy czym opis patentowy nr 81839 ujawnia napromieniowanie miejscowe za pomoca sza¬ blonów, opis patentowy nr 86086 za pomoca strumieni elektronów natomiast opisy nr nr 86161 i 95827 za po¬ moca ogrzewanego rytowanego walca. Sposoby te maja te wade, ze efekt antyelektrostatyczny mozna u- zyskac dopiero w procesie dwustopniowym.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu zmiany struktury gladkiej powierzchni tkanin pozwalajacego na uzyskanie w jednej operacji wzorów trójwymiaro¬ wych, wykazujacych zwiekszona zdolnosc przyjmowa¬ nia farby, sorpcji wilgotnosci i zachowania antyelektro¬ statycznego.Zgodnie z wynalazkiem powierzchnie tkaniny przed napromieniowaniem promieni o duzej energii poddaje sie obróbce cieplnej przy dzialaniu wysokiego cisnienia i wysokiej temperatury, korzystnie na kalandrze wal¬ cowym, którego jeden wal jest rytowany.Dyfuzja srodków cieklych w materialach stalych zalezy miedzy innymi od strukturalnego stanu materialu stalego. Ten stan mozna celowo zmieniac i to calkowicie lub czesciowo. Jezeli zmiany dokonuje sie czesciowo, wówczas nastepuje dyfuzja srodków cieklych do materia¬ lu stalego odpowiednio do jego stanu strukturalnego.Jezeli srodkami cieklymi sa np. substancje nadajace sie do radiacyjno-chemicznej polimeryzacji, mozna przepro¬ wadzic polimeryzacje, która w róznych miejscach jest ilosciowo rózna w zaleznosci od stosowanej substancji polimeryzujacej wystepuja juz w czasie procesu poli- meryzacyjnego róznice w napieciu miedzy miejscami 123 238123 238 bardziej lub mniej nasyconymi. Material staly tworzy fakture widoczna golym okiem. Ten efekt mozna uzys¬ kiwac przez zastosowanie róznic miedzy miejscami bardziej i mniej nasyconymi. Jezeli róznice napiec sa mimo tego zbyt male, by wywolac fakture makrosko- pijna, mozna efekt wzmocnic dodatkowo w dalszych operacjach uszlachetniajacych droga reakcji chemicz¬ nych w monomerach nasyconych.Zróznicowana obróbka termiczna powierzchni przed napromieniowaniem promieniami o duzej energii zmie¬ nia strukture w taki sposób, ze w efekcie nastepujacej pózniej obróbki uzyskuje sie wzór.Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony na pod¬ stawie dwóch przykladów wykonania.P r^z y k l a d I. Poliamidowa dzianina osnowa plaska o masie powierzchni 90 g/m2 zostaje poddana obróbce na kalandrze o wale rytowym dociskanym do przeciw- walca w zasadzie nie odksztalcalnego. Nie utrwalona poliamidowa dzianine osnowowa tloczy sie w tempera¬ turze 185 °C z predkoscia do 15 m/min. Nacisk walca jest nastawiony na 150 p/cm. Tak obrobiony wstepnie ma¬ terial zanurza sie w kwasie akrylowym- i poddaje dzia¬ laniu promieni o duzej energii przy czym stosuje sie kwas akrylowy o stezeniu 15% i temperaturze 30°C a czas trwania impregnacji wynosi 5 min. Napromienio- wuje sie akceleratorem elektronowym, przy czym ener¬ gia wynosi lMeV, zas dawka jest równa 4 Mrad. Na¬ stepnie plucze sie material i suszy. Takobrobione wy¬ roby wykazuja wyraznie wzorzyste eTektytrójwymiarowe.Wzór na tych wyrobach mozna jeszcze bardziej uwy- 10 15 20 25 30 puklic, przeprowadzajac kwas akrylowy, którym nasy¬ cono material, w jego sole. Zamiast dzianiny mozna równiez obrabiac liny z wlókien sztucznych. Oprócz opisanego sposobu mozliwe jest równiez, zastosowanie napromieniowania przed naniesieniem kwasu akrylo¬ wego.Przyklad II. Tkanine o splocie plóciennym i mssie powierzchniowej 125 g/m2 z jedwabiu poliamido¬ wego obrabia sie termicznie, jak w przykladzie I. Po takiej obfóbce wstepnej zanurza sie material w kwasie akrylowym i napromieniowuje promieniami o duzej e- nergii. Kwas akrylowy ma przy tym stezenie 10% i tem¬ perature 60°C czas trwania impregnacji wynosi 3 min.Napromienia sie akceleratorem elektronowym, przy czym energia wynosi 600 KeV, zas dawka jest równa 2 Mrad.Nastepnie plucze sie material i suszy. W ten sposób obrobione wyroby maja widoczny wzór trójwymiarowy.Zastrzezenie patentowe Sposób modyfikowania powierzchni tkanin wykona¬ nych z wlókien syntetycznych, polegajacy na napromie¬ niowaniu tkaniny w okreslonych miejscach promieniami o duzej energii, nanoszeniu na tkanine substancji mono- merowych i nasyceniu ewentualnie srodkiem powodu¬ jacym kurczenie, znamienny tym, ze powierzchnie tkaniny przed napromieniowaniem promieniami o duzej energii i poddaje sie obróbce cieplne) przy dzialaniu wysokiego cisnienia i wysokiej temperatury, korzystnie ne kalandrze walcowym, którego jeden wal jest rytowany.LDD Z-d 2, z. 115/1400/84, n. 90-H20 egz.Cen* 100 zl PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób modyfikowania powierzchni tkanin wykona¬ nych z wlókien syntetycznych, polegajacy na napromie¬ niowaniu tkaniny w okreslonych miejscach promieniami o duzej energii, nanoszeniu na tkanine substancji mono- merowych i nasyceniu ewentualnie srodkiem powodu¬ jacym kurczenie, znamienny tym, ze powierzchnie tkaniny przed napromieniowaniem promieniami o duzej energii i poddaje sie obróbce cieplne) przy dzialaniu wysokiego cisnienia i wysokiej temperatury, korzystnie ne kalandrze walcowym, którego jeden wal jest rytowany. LDD Z-d 2, z. 115/1400/84, n. 90-H20 egz. Cen* 100 zl PL