PL78013B1 - - Google Patents

Description

Uprawniony z patentu: VEB TextilkombinatCottbus, Cottbus Niemiecka Republika Demokratyczna) Sposób trwalego modyfikowania lub teksturowania wyrobów wlókienniczych Przedmiotem wynalazku jest sposób trwalego modyfikowania lub teksturowania wyrobów wlókien¬ niczych, z równoczesnym polepszeniem ich wlasciwosci uzytkowych, przy czym wlókiennicze wyroby plaskie wytwarzane sa ze zwiazków wielkoczasteczkowych.Znany jest fakt, ze na drodze zszczepienia substancji monomerycznej na polimerze wielkoczasteczkowym zwlaszcza na polimerze wieloczasteczkowym w postaci wlókien, mozna w bardzo dalekiej mierze modyfikowac jego wlasciwosci. W zaleznosci od zastosowanej substancji monomorycznej mozna uzyskac wlasciwosci hydro- filowe, hydrofobowe, barwiace, antyelektrostatyczne, i inne, co jednakze nie wywiera wplywu na makroskopowy wyglad polimeru wielkoczasteczkowego. Zaszczepianie substancji monomerycznej inicjuje sie na drodze radiacji o wysokiej energii, zwlaszcza na drodze doprowadzania strumienia pedzacych elektronów dostarczajacego energii rzedu od 0,3 MeV do kilku MeV, korzystnie w taki sposób, ze polimer wysokoczasteczkowy poddawany mody¬ fikacji napromieniowuje sie, a przed lub po napromieniowaniu doprowadza go do zetkniecia z substancja mono¬ meryczna. Zaleznie od techniki napromieniowywania mówi sie wówczas o tak zwanej metodzie równoczesnego napromieniowania (monomer przed napromienieniem wdyfundowywuje do polimeru) lub o tak zwanej metodzie wstepnego napromienienia (monomer wdyfundowywuje do polimeru po napromieniowaniu). W zaleznosci od warunków szczepienia mozliwe jest zaszczepienie albo tylko powierzchniowe albo jednorodne w masie polimeru.Ponadto wiadomo, ze polimery wieloczasteczkowe, zwlaszcza polimery w postaci wlókien, podczas pro¬ cesu szczepienia, zwlaszcza podczas inicjowanego radiochemicznie procesu szczepienia, ulegaja skurczowi. Fakt ten mozna wykorzystac w celu uzyskania powierzchniowych efektów strukturalnych, postepujac tak, ze na powierzchni tworzy sie miejscowo rozproszone punkty reaktywne, zwlaszcza wolne rodniki, a polimer wielo- czasteczkowy przed, podczas, po i przed i podczas, przed i po, podczas i po, lub przed i podczas i po utworzeniu miejsowych rodników doprowadza sie do zetkniecia z czynnikiem wywolujacym skurcz, np.: ze zwiazkiem winylowym, goracym powietrzem, goraca woda, itp. Miejscowe tworzenie rodników mozna przy tym skutecznie wywolac na drodze miejscowego napromieniowania za pomoca szablonów przeslaniajacych wzglednie na drodze stosowania napromieniania o sterowanej intensywnosci i miejscu padania, zwlaszcza na drodze stosowania stru-? 78013 mienia elektronów, albo na drodze jednorodnego napromieniania, zwlaszcza strumieniem elektronów, albo na drodze jednorodnego napromieniania i nastepujacego kolejno miejscowego rozpadu tych w calej masie jedno¬ rodnie utworzonych rodników, np.: rozpadu za pomoca miejscowo doprowadzanego ciepla.Celem wynalazku jest opracowanie uproszczonego i oplacalnego wytwarzania zmodyfikowanych polaczen.W tym celu nalezy rozwiazac zagadnienie polegajace na tym, aby w polaczeniach, zwlaszcza w polaczeniach wlókienniczych, korzystnie w plaskich wytworach wlókienniczych, uzyskac równoczesnie efekty strukturalne wzglednie teksturalne oraz inne wlasciwosci, takie jak farbiarskie, antyelektrostatyczne, hydrofilowe, hydro¬ fobowe i usuwajace brud.Sposób trwalego zmodyfikowania lub teksturowania wyrobów wlókienniczych z równoczesnym polepsze¬ niem ich wlasciwosci uzytkowych wykonanych z polimeru wielkoczasteczkowego, przy czym wyrób plaski miejscowo naswietla sie jonizujacym promieniowaniem o wysokiej energii, zwlaszcza promieniowaniem elektr¬ onowym, korzystnie stosujac szablony przeslaniajace a utworzone wskutek napromieniowania reaktywne centra, np. rodniki, doprowadza sie do miejscowego zaniku np. za pomoca miejscowo oddzialywujacego ogrzewania i nastepnie traktuje sie zwiazkiem winylowym przy czym tworzywo do wytwarzania wyrobów wlókienniczych, stanowia wlókna, skladajace sie z co najmniej dwóch skladników, które od siebie róznia sie odmiennym zacho¬ waniem podczas dzialania promieniowania jonizujacego lub odmiennym skurczem podczas zainicjowanych pro¬ mieniowaniemjonizujacym, chemicznych reakcji podanego rodzaju.Wytwory te miejscowo napromieniowyje sie korzystnie za pomoca promieniowania o wysokiej energii, zwlaszcza za pomoca strumienia pedzacych elektronów, przy czym steruje sie intensywnoscia lub miejscem padania strumienia elektronów. Wytwory napromieniowuje sie, odpowiednio takze poprzez szablony przesla¬ niajace. Ponadto wykazuje zalety postepowania polegajace na tym, ze wytwory napromieniowuje sie jednorodnie w calej masie, a nastepnie centra reaktywne otrzymane przez jednorodne napromieniowanie w tych wytworach doprowadza sie do miejscowego zaniku, przy czym zanik ten wywoluje sie za pomoca miejscowo oddzialowuja- cego ogrzewania. Jako dodatkowy czynnik stosuje sie jednoczesnie czynnik wywolujacy skurcz co najmniej jednego ze skladników.Podane nizej przyklady objasniaja blizej sposób wedlug wynalazku.Przyklad I. Przedze wlókiennicza skladajaca sie z 50% wlókna poliestrowego i 50% wlókna poliami¬ dowego napromieniowuje sie za pomoca strumienia elektronów wybieraka akceleratora elektronów dawka 5 X 106 radów. Nastepnie przedze wprowadza sie do 15% wodnego roztworu akryloamidu i utrzymuje w nim w temperaturze 30° w ciagu 15 minut. Zachodzi zaszczepienie akryloamidu na skladniku poliamidowym przedzy wlókienniczej, a w nastepstwie czego wystepuje skurcz skladnika poliamidowego, a tym samym i teksturowanie przedzy wlókienniczej. Dzieki zaszczepieniu akryloamidu na skladniku poliamidowym osiaga sie równoczesnie wzrost hydrofilowosci przedzy.Przyklad II. Wielka kolista próbke dzianiny skladajaca sie z teksturowanego jedwabiu poliestrowego ojednostce numeracji 17 tex., polaczonej z nicmi z jedwabiu poliamidowego o jednostce numeracji 7,6 tex., i jedwabiu poliestrowego o jednostce numeracji 7,6 tex. wykazujaca gramature 250 g/m2, miejscowo za pomoca szablonów przeslaniajacych napromieniowuje sie nieprzerwanie z wybieraka akceleratora elektronów w dawce od 500 keV do dawki 5X106 radów i nastepnie wprowadza dzianine do 20% wodnego roztworu akryloamidu. Za¬ chodzi tu zaszczepienie akryloamidu na miejscowo napromieniowanym skladniku poliamidowym, w wyniku czego wystepuje miejscowy skurcz i tym samym efekt strukturalny. Równoczesnie skladnik poliamidowy uzys¬ kuje wlasciwosci hydrofilowe. Nastepnie te próbke dzianiny ponownie napromieniowuje sie i wprowadza do 20% roztworu kwasu akrylowego w temperaturze 100°C. Zaszczepienie kwasu akrylowego na skladniku polies¬ trowym i poliamidowym powoduje polepszenie wlasciwosci hydrofilowych, usuwajacych brud i farbiarskich dzia¬ niny. W wyniku takiego postepowania uzyskuje sie specjalne efekty teksturowe i strukturalne, dobre wlasciwosci farbiarskie, dobre wlasciwosci anty-elektrostatyczne, dobre wlasciwosci usuwajace brud, dobre wlasciwosci higie- niczno-fizjologiczne w przypadku odziezy, zwlaszcza pod wzgledem wlasciwosci hydrofilowych, itp. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób trwalego modyfikowania lub teksturowania wyrobów wlókienniczych wykonanych z polimerów wielkoczasteczkowych, polegajacy na poddaniu wyrobu miejscowemu napromieniowaniu jonizujacemu zwlaszcza elektronowemu, korzystnie przy uzyciu szablonów przeslaniajacych, oraz doprowadzeniu utworzonych wskutek napromieniowania reaktywnych rodników do miejscowego zaniku, za pomoca miejscowego ogrzewania, oraz na nastepnym traktowaniu wyrobu zwiazkiem winylowym, znamienny tym, ze jako tworzywo wyrobu wlókien- __niczego .stosuje sie wlókna skladajace sie z co najmniej dwóch skladników rózniacych sie od siebie odmiennym zachowaniem podczas dzialania promieniowania jonizujacego lub odmiennym skurczem rwdczas chemicznych- reakcji zainicjowanych promieniowaniem jonizujacym. Prac. Poligraf. UP PRL. Naklad 120+18 Cena 10 zl PL PL