Przedmiotem wynalazku jest srodek owadobój¬ czy, zawierajacy znane nosniki i/lub substancje pomocnicze oraz substancje czynna na osnowie nitryli.Nitryle kwasu tiazolilocynamonowego o dziala¬ niu owadobójczym sa juz znane z ogloszeniowego opisu Republiki Federalnej Niemiec DOS nr 2703542. Sa one jednak nie zawsze zadowalajaco skuteczne.Równiez znane sa substancje czynne o innej strukturze lecz o jednakowym kierunku dziala¬ nia, takie jak estry kwasu fosforowego (opis pa¬ tentowy Republiki Federalnej Niemiec DE-PS nr 814152), chlorowane weglowodory (opis patentowy Republiki Federalnej Niemiec DE-PS nr 1015797), karbaminiany (opis patentowy Stanów Zjednoczo¬ nych Ameryki: US-PS nr 2903478) i piretroidy (belgijski opis patentowy BE-PS nr 857859). Sub¬ stancje czynne tego rodzaju wykazuja przewaznie szeroki zakres dzialania.Celem wynalazku jest opracowanie srodka owa¬ dobójczego, który wykazywalby waski zakres dzia¬ lania i skutecznie zwalczalby scisle okreslone owa¬ dy.Osiaga sie ten cel za pomoca srodka owado¬ bójczego, który wedlug wynalazku zawiera jako substancje czynna co najmniej jeden nowy tiazo- lilideno-keto-jpropionitryl o ogólnym wzorze 1, w którym Rj oznacza atom wodoru, atom chlorow- 10 15 20 29 ca, rodnik alkilowy o 1—6 atomach wegla, rod¬ nik cykloalkilowy o 3—6 atomach wegla, grupe tienylowa, grupe pirydylowa albo jedno- lub wie¬ lokrotnie, jednakowo lub róznie podstawiony gru¬ pa alkilowa o 1—4 atomach wegla, grupa alko^ ksylowa o 1—4 atomach wegla, grupa alkilotio o 1—4 atomach wegla, atomem chlorowca, gTUpa trój fluorometyIowa, grupa nitrowa lub grupa cy- janowa aromatyczny rodnik weglowodorowy, R2 oznacza atom wodoru, atom chlorowca, rodnik al¬ kilowy o 1—6 atomach wegla, rodnik cykloalkilo¬ wy o 3—6 atomach wegla, grupe tienylowa, grupe pirydylowa, rodnik fenylowy albo jedno- lub wie¬ lokrotnie, jednakowo lub róznie podstawiony gru¬ pa alkilowa o 1—4 atomach wegla, grupa alko- ksylowa o 1—4 atomach wegla, grupa alkilotio o 1—4 atomach wegla, atomem chlorowca, gru¬ pa trójfluorometyIowa, grupa nitrowa lub grupa cyjanowa aromatyczny rodnik weglowodorowy, a R3 oznacza aromatyczny rodnik weglowodorowy albo jedno- lub wielokrotnie, jednakowo lub róz¬ nie podstawiony grupa alkilowa o 1—4 atomach wegla, grupa chlorowcoalkilowa o 1—4 atomach wegla, grupa alkoksylowa o 1—4 atomach wegla, atomem chlorowca, grupa trójfluorometylowa, gru¬ pa nitrowa lub grupa cyjanowa aromatyczny rod¬ nik weglowodorowy.Nowe zwiazki nieoczekiwanie wykazuja w po¬ równaniu ze znanymi, strukturalnie analogicznymi 121 5593 121 559 4 zwiazkami niekiedy silniejsze dzialanie owadofbój- cze i zwalczaja soisle okreslone owady.Bardzo silne dzialanie rozwijaja nowe substan¬ cje czynne srodka wedlug wynalazku zwlaszcza przeciwko szkodnikom z rzedów Coleoptera, Lepi- doptera, Diptera i Rhynchota, majacych pod wzgle¬ dem gospodarczym szczególne znaczenie.Nowe zwiazki przy stezeniach dzialania okolo 0,005—S^/o, korzystnie 0,01—0,5P/o, wykazuja gó¬ rujaca skutecznosc przeciwko traktowanym popu¬ lacjom szkodnika.Substancje czynne srodka wedlug wynalazku moga byc stosowane pojedynczo, we wzajemnej mieszaninie lub w mieszaninie z innymi owado¬ bójczymi substancjami czynnymi. W zaleznosci od namierzonego celu jnozna ewentualnie dodawac tez inne ^srodki ochron^ roslin lub srodki szkodniko- bójeze, takie jak stodki roztoczobojcze lub srodki grzybobójcze. f Wspieranief intensywnosci dzialania i predkolsoi idzialania mojznj psfcagac np. za pomoca dodatków wzmagajacych dzialanie, takich jak rozpuszczalni¬ ki organiczne, zwilizacze i oleje. Takie dodatki ze¬ zwalaja przeto na ewentualne zmniejszenie daw¬ kowania substancji czynnej.Nowe substancje czynne lub ich mieszaniny sto¬ suje sie celowo w postaci preparatów, takich jak proszki, srodki do rozsiewania, granulaty, roz¬ twory, emulsje lub zawiesiny, wobec dodatku cie¬ klych i/lub stalych nosników wzglednie rozcien¬ czalników i ewentualnie zwilzaczy, srodków zwiek¬ szajacych przyczepnosc, emulgatorów i^lub dysper- gatorów.Odpowiednimi cieklymi nosnikami sa np. wo¬ da, alifatyczne i aromatyczne weglowodory, po¬ nadto cykloheksanon, izoforon, sulfotlenek dwume- tylowy, dwiunetyloformamid i frakcje ropy nafto¬ wej.Jako stale nosniki nadaja sie ziemie mineralne, np. glinki, zel krzemionkowy, talk, kaolin, glinka Attaclay, wapien, kwas krzemowy i produkty ros¬ linne, np. maczki.Do substancji powierzchniowo czynnych zalicza¬ ja sie np. ligninosulfonian wapnia, eter polioksy- etylenowo-alkilofenylowy, kwasy neftalenosulfono- we i ich sole, kwasy fenolosulfonowe i ich sole, produkty kondensacji formaldehydu, siarczany al¬ koholi tluszczowych oraz podstawione kwasy ben- zenosulfonowe i ich sole.Udzial jednej lub kilku substancji czynnych w róznych preparatach moze zmieniac sie w szero¬ kim zakresie. Przykladowo srodki zawieraja okolo 5—95tyo wagowych substancji czynnej, okolo 95—6P/<* wagowych cieklego lub stalego nosnika oraz ewen¬ tualnie co najwyzej 20M wagowych substancji po¬ wierzchniowo czynnej.Rozprowadzanie sirodka moze nastepowac w zna¬ ny sposób, np. za pomoca wody jako nosnika w ilosciach brzeczki opryskowej okolo 100^3000 li¬ trów na 1 ha. Stosowanie srodka w tak zwanym sposobie wysokostezeniowym (Low-Volume) i bar¬ dzo wysokostezeniowym (Ultra-Low-Volume) jest równie mozliwe jak jego aplikowanie w postaci tak zwanych mikrogranulatów.Sporzadzanie tych preparatów mozna przepro¬ wadzac znana metoda na zwyklej drodze, np. na drodze mieszania lub mielenia. Poszczególne sklad¬ niki mozna ewentualnie zmieszac dopiero tuz przed ich stosowaniem, tak jak sie to praktycznie prze¬ prowadza w tak zwanym sposobie mieszania w zbiorniku.Sposród nowych substancji czynnych wyrózniaja sie szczególnie silnym dzialaniem owadobójczym zwlaszcza te zwiazki o ogólnym wzorze 1, w któ¬ rym Rj oznacza rodnik metylofenylowy, grupe chlorowicofenylowa, rodmik Ill-rz.-butylowy lub grupe tienylowa, R2 oznacza atom wodoru, a R3 oznacza rodnik fenylowy podstawiony jedno- lub dwukrotnie, jednakowo lub róznie grupa metylo¬ wa, atomem fluoru, atomem chloru, atomem bro¬ mu, atomem jodu, grupa trójfluorometylowa, gru¬ pa nitrowa lub grupa metoksylowa.Nowe zwiazki o wzorze 1 mozna wytwarzac np. sposobem polegajacym na tym, ze taazoliloaceto- nitryl o ogólnym wzorze 2 luJb jego sól z metalem alkalicznym poddaje sie reakcji z halogenkiem kwasowym o ogólnym wzorze 3 ewentualnie w srodowisku obojetnego rozpuszczalnika wobec do¬ datku zasady organicznej, przy czym Rj, R2 i R3 maja wyzej podane znaczenie, a X oznacza atom chlorowca, korzystnie atom chloru.Reakcje te prowadzi sie celowo na drodze o- grzewania mieszaniny skladników reakcyjnych w temperaturze 120—160°C lub rozpuszczonych w o- bojetnym rozpuszczalniku, np. w ksylenie, w tem¬ peraturze 140°C wobec dodatku katalitycznych ilo¬ sci zasady organicznej, takiej jak piTydyna lub 4-dwumetyloaminopirydyna.Jezeli stosuje sie sole tiazoliloacetonitrylu z me¬ talami alkalicznymi to reakcja zachodzi w tem¬ peraturze od —lO^C do +40°C korzystnie w sro¬ dowisku dwumetyloformamidu, czterowodorofuira- nu lub eteru etylowego.Podane nizej przyklady I i II objasniaja blizej wytwarzanie substancji czynnej srodka wedlug wy¬ nalazku.Przyklad I. 3-/2-chloro-6-fluoro-/2-/4-III-rz.- « -butylo-2,3-dihydrotiazolilideno-2if-3-ketopropioniitryi 155. g (1,55 mola) cyjanotioacetamidu rozpuszcza sie w 1,7 litra etanolu w temperaturze 40°C, za¬ daje nieprzerwanie 280 g (1,55 mola) bromopinako- liny i ogrzewa w ciagu 1 godziny w tempera- 5& turze wrzenia pod chlodnica zwrotna. Po za/te¬ zeniu pod próznia pozostalosc traktuje sie wod¬ nym roztworem sody i ekstrahuje chlorkiem me¬ tylenu. Warstwe organiczna suszy sie nad siarcza¬ nem magnezu, zateza i destyluje pod wysoka próz- » nia, otrzymujac 178 g (63P/» wydajnosci teoretycz¬ nej) 4-HI-rz.-butylo-2-cyjanon*etylotiazolu o tem¬ peraturze wrzenia 101—4Jl8°C pod cisnieniem 2 mm Hg.Z 9,0 g (0,05 mola) 4-HiI^rz.-butylo-2-cyjanome- » tylotiazolu i 0,5 g 4-dwumetyioaminopirydyny spo¬ rzadza sie zawiesine w 20 ml ksylenu. Po doda¬ niu 9,7 g (0,05 mola) chlorku 2-chloro-6-fluoroben- zoilu calosc ogrzewa sie w ciagu 20 minut w tem¬ peraturze wrzenia pod chlodnica zwrotna. Roz- ® puszczalnik oddestylowuje sie pod próznia, a po¬ lo 15 29 25 30 35 40 46 sa 55 60121559 zostalosc ogrzewa sie z 20 ml etanolu w ciagu 5 minut. Po ponownym zatezeniu pod próznia pro¬ dukt przekrystalizowuje sie z etanolu, otrzymujac 5,1 g (30°/o wydajnosci teoretycznej) 3-/2-chloro-6- -fluorofenylo/-2i/4-IlI-rz.-butylo-2,3-dihydrotiazolili- deno-2/-3-ketopropionitrylu o temperaturze topnie¬ nia 198^199°C.(Przyklad II. 3-/2-chlorofenylo/-2-[4-^2-metylo- fenylo/-2,3-dihydrotiazolilideno-2 ]-3-ketopropionitry 1 Roztwór 94 g (0,94 mola) cyjanotioacetamidu w 1 litrze etanolu mieszajac w temperaturze 40°C zadaje sie powoli 50,6 g (0,94 mola) metanolanu sodowego. Po uplywie 10 minut do calosci wkrap- la sie 200 g (0,94 mola) 2-metyIo-ct)-bromoacetofe- nonu, po czym ogrzewa w ciagu 20 minut w tem¬ peraturze wrzenia pod chlodnica zwrotna.Roztwór ten zateza sie pod próznia i rozprowa¬ dza w 4 litrach wody. Warstwe wodna ekstrahuje sie kilkakrotnie chlorkiem metylenu. Polaczone warstwy organiczne suszy sie nad siarczanem ma¬ gnezu i zateza pod próznia. Oleista pozostalosc destyluje sie w wysokiej prózni, otrzymujac 76 g (38«/o wydajnosci teoretycznej) 2-cyjanometylo-4-i/B- -metylofenylo/-tJiazol!U o temperaturze wrzenia 159—162°C pod cisnieniem 0,1 mm Hg.Z 10,7 g (0,05 mola) 2-cyjanometylo-4-/2-metylo- fenylo/-tiazolu sporzadza sie zawiesine w 20 ml ksylenu i zadaje 0,5 g 4-dwumetyloamdnopirydyny.Po dodaniu 8,8 g (0,05 mola) chlorku 2-chloroben- zoilu calosc ogrzewa sie w ciagu 20 minut w tem¬ peraturze wrzenia pod chlodnica zwrotna. Rozpusz¬ czalnik usuwa sie pod próznia, pozostalosc ogrze¬ wa sie z 20 ml metanolu do temperatury wrzenia i ponownie zateza. Po przekrystalizowaniu pozosta¬ losci z acetonitrylu otrzymuje sie 9,5 g (54% wy¬ dajnosci teoretycznej) 3-/2-chlorofenylo/-2-[4-/2-me- tylofenylo/-2,3-dihydrotiazolilideno-2]-3-ketopropio- nitrylu o temperaturze topnienia 16B°C.Analogicznie wytwarza sie nowe substancje czyn¬ ne, zestawione w podanej nizej tablicy 1, w któ¬ rej skrót tt. oznacza temperature topnienia.Tablica 1 c.d. tablicy 1 Nazwa zwiazku 1 i 3-/2-metylofenylo/-2-/5- -metylo-4-fenylo-2,3- -dihydrotiazoitilideno-2/- -3-teetopropianitryl 3n/l2-fluoirofenylo/-3^ke- to-2-/4-III-rz.butyIo-B,3- -dihydrotdazolilideno-2/- -propionitryl 3-/2-chlorofenyla/-3-ke- to-2-/4-III-rz.Hbutylo-2,3- -dihydrotiazolilitieno-2/- ¦^propionitryl 2V4-III.rz.-butylo-2,3-di- hydrotiazolilideno-2i/3-l/E -trójfluorometylofeny- lo/-3-ketopropionitrya , Dane fizyczne 2 tt.: 108—lilO^C tt.: 176-^177°IC tt.: 217^219°C tt.: 195^196°C 10 19 1 l 3V2-chlorofenylo/-3-ke- to-2- [4-/2-tienylo/-2,3-di- hydrotiazolilideno-2]- -^propionitryl 3-/2-ibromofenyio/-3nke- to-2-[4-/2-tienylo/-2,3- -dihydrotiazolilideno-2] propionitryl 3-/2-fluoro!£enylo/-2-[4-/ /2-metylofenylo/-2,3-di- hydrotiazolilideno-2]-3- -ketopropionitryl 3-/2-chloro-6-fluorofe- nylo/-2-[4-/2-metylofe- nylo/-2,3-dihydrotiazoli¬ lideno-2 ]-3-ketopropio- nitryl 3-/2ibromofenylo/-2-[4-/ /2-metylofenylo/-2,3-di- hydrotiazolilideno-2]-3- -iketopropionitryl 3V2nmetoksyfenylo/-2- - [4-/2-metylofenylo/-2,3- -dihydrotiazolilideno- -2 ]-3-ketopropionitry1 3-/2-jodofenylo/2-[4-/2- -metylofenylo/-2,3-dihy- drotiazolilideno-2]-3-ke- topropionitryl 3-/2-chlorofenylo/-2-[4- -/3-metylofenylo-2,3-di- hyidrotiazolilideno-2 ]-3- nketopropionitryl 2-[4-(/2-chlorofenylo/- j2,3-dihydrotiazolillide- no-2]-3-keto-3-fenylo- propionitryl 3-/2-chlorofenylo/-2-[4- -/2-chlorofenylo/-2,3-di- hydrotiazolilideno-2]-3- -ketopropionitryl 3-/2-chlorofenylo/-2-[4- -/2-fluorofenylo/-2,3-di- hydrotiazolilideno-2 ]-3- nketopropionitryl 2-/5-bromo-4-£enyilo-2,3- -dihydrotdazoliIideno-2!/- -3-/2-chlorofenylo/-3- -ketopropionitryl 3n/2-chlorofenylo/-3-ke- to-2-[4-/2-pdrydylo/-2,3- -dihydrotiazolilideno-2]- | -propionitryl 2 tt.: 162—il63°C tt.: 147—I148°C tt.: 163—!164°C tt.: 191—192°C tt.: 167^168°C * tt.: 149^151°C tt.: 165^166°C tt.: 1-57—158°C tt.: 170—ll70,5°C tt.: 170-h171°C tt.: 164^170°C tt.: 143°C tt.: 200—201°C 1 Nowe zwiazki stanowia z reguly krystaliczne substancje praktycznie nierozpuszczalne w wodeie i benzynie, slabo rozpuszczalne w metanolu, aceto¬ nie i octanie etylowym oraz latwo rozpuszczalne w dwumetyloformamidzie.Podane nizej przyklady III—V objasniaja blizej wlasciwosci i mozliwosc zastosowania nowych sub-121 559 stancji czynnych, nastepujaca w postaci ich prepa¬ ratów.Przyklad III. Nowe zwiazki stosowano w postaci wodnych zawiesin o podanym stezeniu.Za pomoca tych preparatów substancji czynnej opryskiwano liscie kalafiora w polistyrenowych plytkach Petri'ego dawkami (4 mg brzeczki opry¬ skowej na i cm2). Po wyschnieciu warstw opry¬ skowych do kazdej plytki Petri'ego odliczano po 10 mlodych gasienic tantnisia krzyzowiaczka (Plu- tella maculipennis) i eksponowano je na trakto¬ wanym pokarmie w zamknietych plytkach Petri'ago w ciagu 2 dni.Kryterium dla oceny dzialania byla wyrazona w °/o smiertelnosc gasienic po uplywie 2 dni. Wyni¬ ki zestawiono w podanej nizej tablicy 2. c.d. tablicy 2 10 15 Tabla INowe zwiazki l 3-/2-metylofenylo/-2-/5- -metylo-4-fenylo-2,3-di- hydrotiazolilideno-2/-3- -ketoproipionitryl 3-y!2-fluoirofenylo/-3-ke- to-2-^-IIIirz.-foutylo/- -2,3-dihydrotIazollilide- no-2/npropioirtitryl 3-/2-chlorofenylo/-3- ^keto-2-/4-IIIrz.-ibutylo- -2,3ndihydrotiazolilide¬ no-2/^propionitryl 3-/2-chloro-6-fluorofe- nylo/-2-/4-III.rz-foutylo- -2,3-dihydrotiazolilide- no-2/-3-ketopiropionitryl 2^4-III.-rz.-butylo-2,3- -dihytirotiazolilideno-2/ /-2-/2-trójfluorofenyloy- -3-ketopropionitry1 3-^-chlorofenylo/-3-ke- to-2-[4-/2-tienylo/-2,3- -dihydrotiazolilideno-2 ]- -propionitryl 3-/2-bromofenylo/-3-ke- to-2-[4-/2-tienylo/-2,3- -dihydrotiazolilideno-2 ]- -propionitryl 3-/2-chlorofenylo/-2-[4-/ /2-metylofenylo/-2,3-dli- hydrotiazolilideno-2]-3- -ketopropionitryl 3-/2-fluorofenylo/-2-[&- -/2-;metylofenylo/-2,3-idi- hydrotiazolilideno-2]-3- -ketoproipionitryl 3-(/2-chloro-6-lluorofe- nylo/-2- [4-/2-metylofe- Lca 2 Stezenie substancji czynnej 2 Oyl 0,1 0,1 . OA 0,1 0A 0yl OA 0,1 • Smiertel¬ nosc w P/o ® 100 100 100 100 aoo 100 100 100 100 30 35 40 45 50 55 60 65 1 1 nylo/-2,3-dihydrotiazoli- lideno-2]-3-ketopropio- nitryl 3-/2-bromofenylo/-2-[4- V2-metylofenylo/-2,3-di- hydrotiazolilideno-2]-3- ^ketopropionitryl 3-/2-metaksyfenylo/-2- -[4-/2-metylofenylo/-2,3- -dihydrotiazolilideno-2]- -3-ketopropionitry1 3-/2-jodofenyloi/-2-[4- -/2-metylofenylo/-2,3- -dihydrotiazolilideno-2 ] - -3-ketopropionitryl 3-/2-chlorofenyIó/-2-[4- 73-metylofenylo/-2,3- -dihydrotiazolilideno-2]- -3-ketopcropionitryl 2-[4-/2-chlorofenylo/- -2,3-dihydrotiazolilide- no-2]-3-keto-3-fenylo- propionitryl 3-/2-chlorofenylo/-2-{4- -/2-chlorofenylo/-2,3-di- hydrotiazolilideno-2 ] -3- nketopropionitryl 3-/2-chlorofenylo/-2-[4- -/2-fluorofenylo/-2,3-di- hydrotiazolilideno-2]-3- -ketoiprolpionitryl 2-/5-bromo-4-fenylo-2,3- -dihydrotiazolilideno-2/- -3-/2-chlorofenylo/-3- -ketopropionitryl 3-/2-chlorofenylo/-3-ke- to-2-[4-/2-pdrydylo/-2,3- -dihydrotiazolilideno-2 ] - -propionitryl 2 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 3 100 ioo V. 100 100 100 100 100 100 100 100 Przyklad IV. Nowe zwiazki stosowano w po¬ staci wodnych zawiesin o podanym stezeniu. Tak samo srodek porównawczy rozcienczony woda roz¬ prowadzano w postaci zawiesiny lub emulsji o za¬ danym stezeniu.Za pomoca tych preparatów substancji czynnej dawkami (4 mg brzeczki opryskowej na 1 cm2) opryskiwano pokrywke i denko polistyrenowych plytek PeWego. Na dzialanie tych waTstw opry¬ skowych wystawiono na okres 48 godzin po 25 do¬ roslych owocanek poludniówek (Ceratitis capitata) w zamknietych plytkach Petri'ego w warunkach dlugiego fotoperiodu w laboratorium.Kryterium dla oceny dzialania byla wyrazona w °/o smiertelnosc much po uplywie 48 godzin. Wy¬ niki porównania zestawiono w podanej nizej ta¬ blicy 3.Przyklad V. Nowe zwiazki stosowano w po¬ staci wodnych zawiesin o podanym stezeniu. Tak samo srodek porównawczy rozcienczony woda roz-121 559 9 Tablica 3 10 Tablica 4 Nazwa zwiazku ~ ~ ~~ 2-/4-III-rz.-butylo-2,3- -dihydrotiazolilideno-2y- -3 -72-trójfluorometylo- fenylo/-3-ketolpropioni- tryl 3-/2-chloro-6-£luorofe- nylo/-2-[4-/2-metylofe- nylo/-2,3-dihydrotiazo- lilideno-2,/-3-ketopro- pionitryl 3-/2-jodofenylo/-2-[4-/2- -metylofenylo/-2,3-di- hydrotiazolilideno-2 ]-3- -ketopropiondtryl 3-/2-chlorofenylo/-2-[4- -/2-chlorofenylo/-2,3- -dihydrotiazoliliójeno-2]- -3-ketopropianitryl srodki porównawcze: nitryl* kwasu 2'*chloro- -3-hydroksy-2-/4-feny- lotiazolilo-2/-cynamo- 1 nowego (wedlug opisu patentowego RFN DOS nr 2 703542) 2-/4-chlórofenylo/-izo- waleriariian a-cyjano- -3-fenoksybenjzylowy (wedlug BE^PS nr 857 659) 3-tlenek 6,7,8,9,10,10- -sza9ciochloro-il,5,5a,6,9, 9a-heksahydro-6,9-me- tano-2,4,3-benzodioksa- tiepdny (wedlug opisu patentowego RFN, DE- -PS nr 1015 797) Stezenie substancji czynnej w P/o 1 2~ ~ 0,0025 0,0025 0,0025 0,0025 0,0025 0,0025 0,0025 Smiertel¬ nosc po uplywie 48 godzin w 1% ¦ ~~^ 90 98 95 93 73 65 68 prowadzano w postaci zawiesiny lub emulsji o za¬ danym stezeniu.Za pomoca tych preparatów substancji czynnej dawkami (4 mg brzeczki opryskowej na 1 cm2) opryskiwano liscie kalafiora w polistyrenowych plytkach Petrfego. Po wyschnieciu wairstw opry¬ skowych do kazdej plytki Petrfego odliczano po 10 mlodych gasienic tantnisia krzyzowiaczka (Plu- tella maculipennis) i wystawiano je na traktowa¬ nym pokarmie w zamknietych plytkach Petri^ego w ciagu 2 dni.' Kryterium dla oceny dzialania byla wyrazona w °/o smiertelnosc gasienic po uplywie 2 dni. Wy¬ niki zestawiono w tablicy 4. 10 15 40 45 60 Nazwa zwiazku 3-/2-chloro-6-fluoroie- nylo/-2-/4-IIIrz.,butylo- -2,3-dihydrotiazolilide- no-2/-3-ketopropionitryl 3-/2-chloro-6-fluorofe- nylo/-2-[4-/2-metylofe- nylo/-2,3Hdihydrotiazo- lilideno-2 ]-3-ketopropio- nitryl srodki porównawcze: nitryl kwasu 2'-bromo- -3-hydroksy-2-/4-feny- lotiazolilo-2/-cynamono- wego (wedlug opisu i patentowego RFN, DOS nr 2 703 542) metylokarbaminian .1- . -naftylowy twedlug opisu patentowego Sta¬ nów Zjednoczonych A- meryki US-PS nr 2 903 478) tiofosforan 0-/p-nitro- fenylo/-0,0-dwumetylo- wy (wedlug belgijskie¬ go opisu patentowego DE^PS nr 814152) Stezenie substancji czynnej iw P/o 0,01 0,005 0,01 0,005 0,01 ? 0,005 0,01 0,01 0,005 Smiertel¬ nosc w °/o po uplywie 48 godzin ¦100 65 90 90 90 50 | 50 70 , 50 65 Zastrzezenia patentowe 1. Srodek owadobójczy, zawierajacy znane nosni¬ ki i/lub substancje pomocnicze oraz substancje czynna na osnowie nitryli, znamienny tym, ze za¬ wiera jako substancje czynna co najmniej jeden nowy tiazolilideno-keto-propionitryl o ogólnym wzorze 1, w którym Rj oznacza atom wodoru, a- tom chlorowca, rodnik alkilowy o 1—6 atomach wegla, rodnik cykloalkilowy o 3—6 atomach we¬ gla, grupe tienylowa, grupe pirydylowa albo jed¬ no- lub wielokrotnie, jednakowo lub róznie pod¬ stawiony grupa alkilowa o 1—4 atomach wegla, grupa alkoksylowa o 1—4 atomach wegla, grupa alkilotio o 1—4 atomach wegla, atomem chlorow¬ ca, grupa trójfluorometylowa, grupa nitrowa lub grupa cyjanowa aromatyczny rodnik weglowodo¬ rowy, R2 oznacza atom wodoru, atom chlorowca, rodnik alkilowy o 1—6 atomach wegla, rodnik cy¬ kloalkilowy o 3—6 atomach wegla, grupe tieny¬ lowa, grupe pirydylowa, rodnik fenylowy albo jed¬ no- lub wielokrotnie, jednakowo lub rónnie pod¬ stawiony grupa alkilowa o 1—4 atomach wegla, grupa alkoksylowa o 1—4 atomach wegla, grupa alkilotio o 1^4 atomach wegla, atomem chlorow¬ ca, grupa trój fluorometyIowa, grupa nitrowa lub grupa cyjanowa aromatyczny rodnik weglowodo-121 559 11 12 rowy, a R3 oznacza aromatyczny rodnik weglowo¬ dorowy albo jedno- lub wielokrotnie, jednakowo lub róznie podstawiony grupa alkilowa o 1—4 ato¬ mach wegla, grupa chlorowcoalkilowa o 1—4 ato¬ mach wegla, grupa alkoksylowa o 1—4 atomach wegla, atomem chlorowca, grupa trójfluoromety- lowa, grupa nitrowa lub grupa cyjanowa aroma¬ tyczny rodnik weglowodorowy. 2. Srodek wedlug zastirz. 1, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna co najmniej jeden nowy tiazolilideno-keto-propionitryl o wzorze 1, w którym Ri oznacza rodnik metylofenylowy, gru¬ pe chlorowcofenylowa, rodnik Ill-rz.-butylowy lub grupe tienylowa, R2 oznacza atom wodoru, a R3 oznacza rodnik fenylowy podstawiony jedno- lub dwukrotnie, jednakowa lub róznie gnupa metylo¬ wa, atomem fluoru, atomem chloru, atomem bro¬ mu, atomem jodu, grupa trójfluorometylowa, gru¬ pa nitrowa lub grupa metoksylowa. 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-/2-chloro-6-fluorofenylo/-2-/4-IIIrz.-buty- lo^^-dihydrotiazolilideno^/^S-ketopropionitryl. 4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-/2-chlorofenylo/-2-[4-/2-metylofenylo/-2,3- -dihydrotiazolilideno-2/-3-iketopropiionitiryl. 5. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-/2-metylofenylo/-2-75-metylo-4-fenyio-2,3- -dihydrotiazolilideno-2/-3-ketopropionitryl. 6. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-/2-fluorofenylo/-3-keto-2-,/4-in-rz.-buty- lo-2,3-dihydrotiazolilideno-2/-propiondtryl. 7. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-/2-chlorofenylo/-3-keto-2-/4-IH-iTz.-buty- lo-2,3-dihydrotiazolilideno-2/-pTopdonitryl. 8. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2-/4-III-rz.butylo-2,3-dihydrotiazolilideno- -2y-3-/2-trójfluoroimetylofenylo/-3-ketopropdonitryl. 9. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 10 15 35 zawiera 3-/2-chlorofenylo/-3-keto-2-[2-tienylo-2,3-di- hydrotiazolilideno-2]Hpro(pionitryl. 10. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-/2- -2,3-dihydrotiazoliiideno-2 ]-propianitryl. 1 11. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-/2-fluorofenylo/-2-[4-/2-metylofenylo/-2,3- -dihydrotiazolilideno-2]-3-iketopropionitryl. 12. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-/2-chloro-6-fluorofenylo/-2-[4-/2-metylofe- nylo/-2,3-dihydrotiazolilideno-2]-3-ketopxopiónitryl. 13. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-/2nbromofenylo/-2-[4-/2-metylofenylo/-2,3- -dihydrotiazoililideno-2 ]-3-ketop(ropionitryl. 14. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-/2-metoksyfenylo/-2-[4-/2-metylofenylo/- -2,3-dihydrotiazolilideno-2]-34Detopropionitryl. 15. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-/2-jodofenylo/-2- [4-V!2-metylofenylo/-2,3- - dihydrotiazolilideno-2 ]-3-ketopropionitryl. 16. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-/2-chlorofenylo/-2-[4-/3-metylofenylo/-2,3- - dihydrotiazoliilideno-2 ]-3-ketopropionitryl, 17. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2- [4^/2-chlorofenylo/-2,3-dihydrotiazolilide- no-2 ]-3^keto-3-fenylopropionitryl. 18. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-/2-chlorofenylo/-2-[4-/2-chlorofenylo/-2,3- -dihydrotiazolilideno-2]-3-keto|proj)ionitryL 19. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-/2-chlorofenylo/-2-[4-/2-fluorofenylo/-2,3- -dihydrotiazolilideno-2 ]-3-ketopropionitryL 20. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 2-/5-bromo-4-fenylo-2,3-dihydrotdazoliUde- no-2-/-3-/2-chlorofeinylo/-3-ketopropionitryl. 21. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 3-,/2-chlorofenylo/-3^eto-2-[4-/2-pirydyIo/- -2,3-dihydrotiazoliiideno-2 ]-propionitryl.Ri-n—N-H ,-l I CN Wzórl «i-n—N Ca-CN Wzór 2 R3 —CO—X Wzór 3 DN-3, z. 279/83 Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL