Przedmiotem wynalazku jest automatyczny re¬ gulator sily hamowania, w zaleznosci od obcia¬ zenia, do urzadzen hamulcowych pojazdów me¬ chanicznych i ich przyczep, z tlokiem regulujacym sile hamowania, uruchamianym cisnieniem ha¬ mowania (cisnieniem sterujacym) poprzez zawory hamulcowe, uksztaltowanym w postaci tloka ustopniowanego skladajacego sie z tloka wlasci¬ wego i membrany o zmiennej powierzchni czyn¬ nej, który to tlok uruchamia zawór regulujacy cisnienie hamowania i którego wielkosc regulacji mozna nastawic zaleznie od obciazenia za pomo¬ ca przestawnego popychacza, oraz z umieszczo¬ nym w tej samej obudowie zaworem przekazni¬ kowym, zasilanym cisnieniem zapasowym ze zbiornika zapasu cisnienia, jak równiez z zawo¬ rem cisnieniowym z wysterowaniem wstepnym do nastawiania zaleznego od nacisku poczatku regu¬ lacji zaleznej od obciazenia sily hamowania.Znany jest z opisu zgloszeniowego RFN nr 2 643 296 tego rodzaju automatyczny regulator si¬ ly hamowania w zaleznosci od obciazenia, które¬ go zawór przekaznikowy scalony jest w regulato¬ rze tak, iz uzalezniony od obciazenia zawór re¬ gulacyjny sily hamowania jest jednoczesnie za¬ worem przekaznikowym. Pomimo, ze ten znany regulator est prosty pod wzgledem konstrukcji i posiada tylko jeden stopien zadzialania, to je¬ dnak praktyka wykazala ze posiada on wady.Wymagana skutecznosc przekaznikowa okresla wielkosc zaworu odnosnie czasów napowietrza¬ nia i odpowietrzania instalacji hamulcowej, któ¬ re winne byc w miare mozliwosci krótkie, co osiagalne jest tylko przy duzych przekrojach za¬ woru przekaznikowego,, zwlaszcza dla przebiegu odpowietrzania. Duze przekroje wymagaja duzych wymiarów konstrukcyjnych, jak równiez ze wzgle¬ dów znacznych obciazen cisnieniowych wymagaja wiekszych sil uruchamiania na popychaczu; wie¬ ksze obciazenie pociaga za soba koniecznosc sto¬ sowania silniejszych czesci konstrukcyjnych, co w kons^ekwencji powoduje ich szybsze zuzycie. Po¬ niewaz czynnik cisnieniowy ze wzgledu na sca¬ lenie zaworu regulacyjnego i przekaznikowego musi przebywac stosunkowo dlugie drogi ujaw¬ nia sie pewne dzialanie dlawiace wywolywane dlugimi czasami napowietrzania i odpowietrzania.Konieczny jest zawór cisnieniowy sterowany wstepnie dla uzyskania wymaganej skutecznej powierzchni przekaznika, a tym samym do dzia¬ lania zaworu przekaznikowego. Przy przestoju zaworu cisnieniowego z sterowaniem wstepnym, lub przy jego zaklóceniach wymagane sa stosun¬ kowo wyzsze cisnienia zadzialania dla urucho¬ mienia zaworu przekaznikowego.Zadaniem wynalazku jest skójpstruowanie automatycznego regulatora sily hamowania w zaleznosci od obciazenia o cechach wymienionych 3* powyzej, ta jest azeby sily uruchamiania mo- 10 15 20 117 3843 117 384 4 giy byc zmniejszone zas sam regulator posiadal znacznie mniejsze gabaryty.Zgodnie z wynalazkiem, zadanie to zostalo roz¬ wiazane dzieki temu, ze zawór przekaznikowy oddzielony jest funkcjonalnie od zaworu regulu¬ jacego sile hamowania w zaleznosci od obciaze¬ nia oraz przylaczony jest do niego w znany w sobie sposób, a popychacz jest szczelnie ulozysko- wany w zaworze przekaznikowym i przeprowa¬ dzony przez niego. Przez funkcjonalne rozdzie¬ lenie uzaleznionego od obciazenia zaworu regulu¬ jacego sile hamowania oraz zaworu przekazni¬ kowego, rozmiary zaworu regulujacego sile ha¬ mowania moga byc znacznie mniejsze, zas czesc przekaznikowa moze byc umieszczona pomiedzy membrana i uzalezniona od obciazenia obrotowa tarcza krzywkowa, a droga czynnika cisnieniowe¬ go od przylacza cisnienia zapasowego do przyla¬ cza cylindra hamulcowego poprzez zawór przeka¬ znikowy moze byc znacznie zmniejszona, przt?z co moga byc uzyskiwane szybsze czasy napowie¬ trzania i odpowietrzania. Ponadto powierzchnia przekroju popychacza moze byc zmniejszona od¬ powiednio do zmniejszonych wymiarów konstruk¬ cyjnych uzaleznionej od obciazenia czesci regu¬ lacyjnych, przez co uzyskuje sie zmniejszone sily uruchamiania i mniejsze obciazenia popychacza, co oznacza, ze konstrukcyjny naklad, a przede wszystkim grubosc czesci konstrukcyjnych, spre¬ zyn i elementów sprezynujacych moze byc znacz¬ nie zredukowana..Utrzymana zostaje zaleta jednego zwartego przyrzadu bez dodatkowych przewodów w miej¬ sce dwu przyrzadów pomimo funkcjonalnego roz¬ dzialu zaworu regulacyjnego od zaworu przeka¬ znikowego. Przez szczelne ulozyskowanie popy¬ chacza w zaworze przekaznikowym, a wlasciwie dzieki rodzajowi tloka, oraz prowadzeniu popy¬ chacza w zaworze przekaznikowym zredukowana jest ilosc uszczelnien, przez co konstrukcja jest prostsza i mniejsza i uzyskuje sie wzrost po¬ wierzchni dla tloka przekaznikowego, przez co osiaga sie mniejsze cisnienia zadzialania. Dalsze korzystne zalety konstrukcyjne urzadzenia we¬ dlug wynalazku polegaja na tym, ze tlok przeka¬ znikowy zaworu przekaznikowego posiada znana w sobie stala powierzchnie czynna oraz, ze tlok uzaleznionego od obciazenia przestawnego zaworu. regulujacego sila hamowania prowadzony jest na tloku przekaznikowym zaworu przekaznikowego.Ponadto korzystna cecha regulatora wedlug wynalazku jest to, ze jako zderzak dla tloka zaworu regulujacego cisnienie hamowania zasto¬ sowano znany w sobie i w zwyczajny sposób osadzony pierscien wpustowy. Przedmiot wyna¬ lazku jest blizej objasniony w przykladzie wy¬ konania na rysunku, który przedstawia automa¬ tyczny regulator sily hamowania w zaleznosci cd obciazenia w przekroju poosiowym.W górnej czesci obudowy 2 znajduje sie urza¬ dzenie cisnieniowe 4 do sterowania wstepnego oraz zawór 5 do automatycznej regulacji zaleznej .od obciazenia sily hamowania. W dolnej czesci obudowy 6 znajduje sie zawór przekaznikowy 8 oraz uzaleznione od obciazenia przestawne urza¬ dzenie nastawcze 10 dla zaworu 5. Zawór 5 skla-. da sie z tloka 12 i membrany 14 i bedzie w dal¬ szej czesci opisu nazwany tlokiem ustopniowa- nym 12, 14. Wewnatrz tloka 12 znajduje sie wy- 5 drazony korpus 16 zaworu podwójnego, który naprezony jest wstepnie sprezyna 18 i z utworzo¬ nym na tloku 12 gniazdem 20 tworzy zawór wlo¬ towy 16, 20. Z tlokiem 12 zwiazana jest pewna ilosc promieniowych zeber 22, których powierz¬ chnia czolowa 24 skierowana ku membranie 14 tworzy czesc plaszcza stozkowego.W czesci 2 obudowy znajduje sie wpustowy pierscien 25 z promieniowo wystajacymi zebrami 26, pomiedzy które bezstykowo wchodza zebra 22, a których powierzchnie czolowie 28 zwrócone ku membranie 14 tworza plaszcz stozkowy rozciaga¬ jacy sie w kierunku przeciwnym.Tlok ustopniowany 12, 14 posiada górna stala powierzchnie czynna 30 oraz dolna 32 zmienna z ruchem tloka stopniowanego. Urzadzenie cisnie¬ niowe 4 do wstepnego sterowania sklada sie z wstepnie wysterowanego tloka 34, z drazonego korpusu 36 zaworu podwójnego prowadzonego i naprezonego wstepnie sprezyna 38 wspólosiowo w drazonym korpusie 16 zaworu podwójnego. Kor¬ pus 36 zaworu podwójnego tworzy z osadzonym na stale na obudowie gniazdem 40 zawór wloto¬ wy 36, 40, oraz z gniazdem zaworowym 42 uksztaltowanym jako dolna powierzchnia wstep¬ nie wysterowanego tleka 34 zawór wylotowy 36, 42.W górnej czesci obudowy 2 znajduje sie przy¬ lacze 44 zaworu hamulcowego. Przylacze pola¬ czone jest poprzez komore 46 i zawór wlotowy 36, 40 z komora 48 wstepnie wysterowana. Ko¬ mora 48 wstepnie wysterowana polaczona jest poprzez otwór 54 bezposrednio z komora 56 znaj¬ dujaca sie ponad membrana 14.Tlok 34 wstepnie wysterowany znajduje sie pod naprezeniem sprezyny 58, sluzacej do tzw. „wska¬ kiwania" nastawianego sruba regulacyjna 60.Droga tloka 12 ograniczona jest wpustowym pier¬ scieniem 25 sluzacym za zderzak dla tloka 12.Umieszczone w dolnej czesci obudowy urzadzenie nastawcze 10 sklada sie w istocie z tarczy krzyw¬ kowej 63 poruszanej przestawna uzalezniona od obciazenia dzwignia nastawcza 64.Tarcza krzywkowa 63 uruchamia czesciowo drazony popychacz 66. Górny koniec popychacza uksztaltowany jest w postaci gniazda zaworowe¬ go 68 i tworzy z dolnym korpusem 16 zaworu podwójnego zawór wylotowy 16, 68. Zawór prze¬ kaznikowy 8 posiada tlok przekaznikowy 70 z otworem centralnym 72 poprzez który przeprowa¬ dzony jest popychacz 66 uszczelniony elementem uszczelniajacym 73 sluzacym do uzaleznionego od obciazenia nastawiania zaworu 5. W obrebie tarczy krzywkowej popychacz 66 prowadzony jest przez otwór 74 w obudowie. Zawór przekazniko¬ wy 8 w dolnej czesci obudowy jest w ksztalcie szczelnie prowadzonego korpusu 76 zaworu po¬ dwójnego, który z gniazdem zaworowym 78 na stale polaczonym z czescia 6 obudowy tworzy zawór 76, 78, a z gniazdem zaworowym 80 utwo- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 606 117 384 6 rzonym na tloku przekaznikowym zawór wylotowy 76, 80.W dolnej czesci obudowy 6 znajduje sie przy¬ lacze 82 dla cisnienia zapasowego, które poprzez komore 84 i zawór przekaznikowy ma polaczenie z przylaczlem wylotowym 86 prowadzacym do cy¬ lindrów hamulcowych. Ponad tlokiem przekazni¬ kowym 70 znajduje sie komora 88 obciazana cisnieniem sterujacym poprzez zawór wlotowy 16, 20. Ponizej tloka przekaznikowego znajduje sie komora 90 obciazana wysterowanym do cylin¬ drów hamulcowych cisnieniem (cisnienie zapaso¬ we) poprzez zawór przekaznikowy.Napowietrzanie zaworu przekaznikowego 8 od¬ bywa sie poprzez zawór wylotowy 76, 80 i drazo¬ ny korpus 76 zaworu podwójnego obok tarczy krzywkowej 63 i przez zawór odpowietrzajacy 94.Odpowietrzanie zaworu 5 i urzadzenia cisnienio¬ wego 4 do sterowania wstepnego odbywa sie czesciowo poprzez drazony popychacz 66, otwór poprzeczny 92 w popychaczu w przestrzeni odpo¬ wietrzania zaworu przekaznikowego 8. Tlok 12 pro¬ wadzony jest bezposrednio na tlcku przekazniko- ¦wym 70, tak ze napowietrzanie komory 88 naste¬ puje poprzez szczeline prowadzaca pomiedzy tlo¬ kiem 12 i tlokiem przekaznikowym. Zgodnie z wynalazkiem, regulator sily hamowania zaleznej od obciazenia pracuje w sposób nastepujacy: Cisnienie hamowania lub cisnienie sterownicze naplywajace od zaworu hamulcowego wozu sil¬ nikowego lub przyczepy jest doprowadzane do komory 56 ponad membrana 14 poprzez przyla¬ cze 44 i równoczesnie poprzez komore 46 i za¬ wór wlotowy 36, 40 do komory 48 wysterowanej wstepnie oraz poprzez otwór 54. Przy osiagnieciu okreslonego cisnienia sterowania dzialajacego na wstepnie wysterowany tlok 34, tlok ten porusza sie przeciw sile nacisku sprezyny 58, nastawianej sruba regulacyjna 60, w kierunku ku górze, w wyniku czego zamyka sie zawór wlotowy 36, 40.Jednoczesnie dziala cisnienie sterowania wzgled¬ nie hamowania w komorze 46 na górna strone tloka 12 i jak juz wyjasniono — na górna strone membrany 14, a tym samym na tlok ustopniowa- ny i naciska go do dolu. Korpus 16 zaworu po¬ dwójnego postepuje za tym ruchem pod wply¬ wem sprezyny 18, osadza sie na powierzchni czo¬ lowej popychacza 66, uksztaltowanej w formie gniazda zaworowego wylotowego i tym samym zamyka zawór wylotowTy 16, 68, a przy dalszym przesuwie do dolu tloka ustopniowanego 12, 14 otwiera zawór wlotowy 16, 20. Cisnienie sterowa¬ nia wplywajace poprzez przylacze 44 od zaworów hamulcowych nasterowane zostaje poprzez zawór wlotowy 16, 20, na szczelinie prowadniczej po¬ miedzy tlokiem 12 i tlokiem przekaznikowym 70 do komory 88 ponad tlokiem przekaznikowym.Tlok przekaznikowy 70 poduszony zostaje do dolu i zamyka wylot przekaznikowego zaworu 76, 80 i przy dalszym biegu w dól otwiera wlot zaworu 76, 80, tak ze powietrze sprezone przeplywac mo¬ ze poprzez przylacze 82 ze zbiornika zapasowego cisnienliowego do komory 84 oraz komory 90 i po¬ przez przylacze 86 do cylindrów hamulcowych.Ponizej tloka przekaznikowego 70 wzrasta* ci¬ snienie od zbiornika zapasowego i porusza przy 5 swyim wzroscie w komorze 88 tlok przekaznikowy 70 ponownie do góry i zamyka: zawór wlotowy 76, 78 w wyniku czego osiagniete zostaje polozenie zakonczenia cisnienia hamowania. Cisnienie panu¬ jace obecnie w cylindrach hamulcowych odpo¬ wiada cisnieniu regulowanemu poprzez zawór 5 w zaleznosci od ciezarni zaladunku. Na rysunku przedstawiono polozenie pelnego obciazenia w sta¬ nie bezcisnieniowym.Po zakonczeniu przebiegu hamowania ponownie wzrasta cisnienie hamowania wzglednie cisnienie sterowania w wyniku czego tlok przekaznikowy 70 oraz tlok 12, poruszaja sie kazdy w swoje gór¬ ne polozenie krancowe i jednoczesnie otwarte zo¬ staja zawory wylotowe 16, 68 i 76, 80. Wówczas czynnik cilsniendowy moze ujsc poprzez zawór od¬ powietrzajacy 94.Zastrzezenia patentowe 1. Automatyczny regulator sily hamowania, w zaleznosci od obciazenia do urzadzen hamulco¬ wych pojazdów mechanicznych i ich przyczep, z tlokiem regulujacym sile hamowania uruchamiar nym cisnieniem hamowana (cisnieniem steruja¬ cym) poprzez zawory hamulcowe, uksztaltowanym w postaci tloka ustopniowanego skladajacego sie z tloka wlasciwego i membrany o zmiennej po¬ wierzchni czynnej; który to tlok uruchamia zawór regulujacy cisnienie hamowania i1 którego wielkosc regulacji mozna nastawiac zaleznie od obciazenia za pomoca przestawnego popychacza, oraz z umieszczonym w tej sarniej obudowiie zaworem przekaznikowym, zasilanym cisnieniem zapasowym ze zbiornika zapasu cisnienia, jak równiez z za¬ worem cisnieniowym z wysterowaniem wstepnym do nastawiadila zaleznego od nacisku poczatku re¬ gulacji zaleznej od obciazenia, sily hamowania, znamienny tym, ze zawór przekaznikowy (8) jest oddzielony funkcjonalnie od zaworu (5) reguluja¬ cego (sile hamowania w zaleznosci od1 obciazenia i przylaczony jest do tego zaworu (5) w znany w sobie sposób, zas popychacz (66) ulozyskowany jest szczelnlie w zaworze przekaznikowym (8) i przez niego jest przeprowadzony. 2. Automatyczny regulator wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze tlok przekaznikowy {70) zawo¬ ru przekaznikowego (8) .posiada znana w sobie sta¬ la powierzchnie czynna. 3. Automatyczny regulator wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze tlok (12) uzalezniony od ob¬ ciazenia przestaiwnego zaworu regulujacego sile hamowania prowadzony jest na tloku przekazni¬ kowym (70) zaworu przekaznikowego (8). 4. Automatyczny regulator wedlug zastrz. 1 albo 2, albo 3, znamienny tym, ze jako zderzak dla tloka (12) zaworu (5) regulujacego sile hamowania jest zastosowany znany w sobie i w zwyczajny sposób osadzony pierscien wpustowy (£5). 15 20 25 30 35 40 45 50 55117 3M PZGraf. Koszalin 'A-799 90 A^4 Cena 100 zl PL PL PL