PL116643B1 - Rudder braking device - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 15.11.1983 116643 CZY LLNIA Urzedu Poientowego [nt. Cl: B63H 25/00 Twórcy wynalazku: Jerzy Wojciech Doerffer, Jerzy Madey, Jan Przemy¬ slaw Kozlowski, Andrzej Niepdeklo Uprawniony z patentu: Politechnika Gdanska, Gdansk (Polska) Sterowe urzadzenie hamujace Przedmioteon wynalazku jest sterowe urzadzenie hamujace, zwlaszcza do duzych statków.Dotychczas znane sa stery o nietypowym prze¬ kroju pióra oraz o plytach krancowych poziomych, usytuowanych powyzej i ponizej strumienia za- srubowego.Przykladem takich sterów sa znane z Schiff und Hafen, Heft 4 (1974, 26 Jahrgang, stery Kaufera i Schillinga. Umozliwiaja one, zwlaszcza przy ukladzie dwustronnym, odwrócenie kierunku stru¬ mienia zasruibowego i bieg wsteczny z jego stero¬ waniem bez zmiany kierunku obrotów pednika.Znany jest ponadto z powyzszej publikacji ster Bróhia z zawiasowo zamocowanymi na krawe¬ dziach natarcia i splywu platami, tworzacy tar¬ cze, która odwraca strumien zasrubowy w swym skrajnym polozeniu.Rozwiazania te moga sluzyc do hamowania po¬ dobnie, jak uklady dwóch lub trzech sterów zrów¬ nowazonych o prawie plaskich profilach, które po obrocie stytkaja sie w celu utworzenia lamanych tarcz Wkleslych wedlug projektu „Turbinia" Par- sons'a, znanego z patentu USA No 394.Niedogodnoscia tych rozwiazan jest mala sku¬ tecznosc hamowania, jezeli sa one jednoczesnie uzywane do sterowania przy hamowaniu.Poza tym, sa one w pelni sprawne tylko przy ukladzie sterów podwójnych, a wiec jedynie na niektórych statkach, spotykanych rzadziej wsród wielkich statków morskich. 10 15 20 25 Sterowe urzadzenie hamujace, skladajace sie z ruchomej pletwy sterowej i ramienia tylnicy, we¬ dlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze ru¬ choma pletwa sterowa podzielona jest w plaszczyz¬ nie symetrii na dwa platy, odchylane niezaleznie od siebie na boki o katy do 110° przez obrót wo¬ kól wspólnej osi, które w przedniej czesci pola¬ czone sa ze soba zawiasowo, zas ich tylna czesc, stanowiaca krawedzie splywu, wyprofilowana jest w kliny spietrzajace, przy czym kazdy z pla¬ tów zaopatrzony jest w plyty poziomie, które w polozeniu skrajnie wychylonym opieraja sie o ra¬ mie tylnicy. Plyty poziome usytuowane sa w czesci górnej, dolnej oraz w osi sruby napedowej obu platów.Jeden z platów zblokowany jest z trzonem stero¬ wym pelnym, zas drugi plat zblokowany jest z trzonem sterowym drazonym, obejmujacym trzon sterowy pelny, przy czym oba trzony lacznie lub niezaleznie od siebie przenosza moment obrotowy z maszyn sterowych.Inne rozwiazanie sterowego urzadzenia hamuja¬ cego, skladajacego sie z ruchomej pletwy sterowej i ramienia tylnicy, wedlug wynalazku charaktery¬ zuje sie tym, ze ruchoma pletwa sterowa podzie¬ lona jest w plaszczyznie symetrii na dwa platy, odchylane niezaleznie od siebie na boki o katy do 110° przez obrót wokól wspólnej osi, które w przedniej czesci polaczone sa ze soba zawiasowo, zas ich tylna czesc, stanowiaca krawedzie splywu, 116 643116 643 3 4 wyprofilowana jest w kliny spietrzajace, przy czym kazdy z platów zaopatrzony jest w plyty poziome, które w polozeniu skrajnie wychylanym opieraja sie o ramie tylnicy, zas na krawedziach splywu obu platów umieszczone sa zamocowane obrotowo klapy splywowe, tworzace przy zamknie¬ tych platach przedluzenie profilu sterowego. Ply¬ ty poziome zamocowane sa w czesci górnej, dol¬ nej oraz w osi sruby napedowej obu platów. Je¬ den z platów zblokowany jest z trzonem stero¬ wym pelnym, zas drugi plat ziblokowany jest z trzonem sterowym drazonym, obejmujacym trzon sterowy pelny, przy czym oba trzony lacznie lub niezaleznie od siebie przenosza moment obrotowy z maszyn sterowych. Klapy splywowe- odchylaja sie na boki miezaleznie od siebie o kat od 0 do 90°.W polozeniu najwiekszego odchylenia platy two¬ rza tarcze hamujace i odchylajace kierunek stru¬ mienia zasrubowego, co zapewnia skuteczne dzia¬ lanie hamujace bez zmiany kierunku obrotów lub przestawienia skoku sruby.Przeprowadzone badania modelowe wykazaly za¬ leznosc optymalnego kata odchylenia platów od predkosci statku, co wskazuje na potrzebe regu¬ lacji tego kata w procesie hamowania. Ponadto z badan tych wynika, ze dotad praktykowane polo¬ zenie steru w stosunku do sruby napedowej, w sensie odleglosci poosiowej, jest optymalne dla hamowania i stad nie ma potrzeby odsuwania ste¬ ru ku rufie, gdyz powieksza to tylko drgania, a zmniejsza opór hamujacy.Zalety urzadzenia hamujacego wedlug wynalaz¬ ku polegaja na wykorzystaniu do hamowania wy¬ stepujacego na kazdym staftku steru, a zwlaszcza steru ustawionego w strumieniu zasrubowym i opartego na ramie tylnicy, przez co ogranicza sie ciezar i liczbe dodatkowych elementów do nie¬ licznych mechanizmów, w zasadzie ukrytych we¬ wnatrz ukladów konwencjonalnych i nie narazo¬ nych na uszkodzenia, ponadto dzieki regulacji ka¬ tów rozchylenia platów mozliwe jest sterowanie ruchem statku podczas hamowania lub przy ma¬ newrach z bardzo mala lub zerowa predkoscia statku, zas skutek hamowania lub bocznego napo¬ ru sterujacego uzyskuje sie bez zmiany kierunku Obrotów sru/by i bez przestawienia skoku sruby.Ster wedlug wynalazku zapewnia znacznie lep¬ sze wlasciwosci manewrowe statku, dzieki wiek¬ szemu katowi odchylenia od sterów normalnych.Przedmiot wynalazku pokazany jest w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sterowe urzadzenie hamujace w sta¬ nie otwartym w przekroju poprzecznym A-A na fig. 2, fig. 2 — zaimlkniejte urzadzenie w widoku z boku, zas fig. 3 — inne rozwiazanie sterowego urzadzenia hamujacego z klapami splywowymi, w stanie otwartym, w przekroju jak w plaszczyz¬ nie A-A na fig. 2.Jak pokazano na fig. 1 i 2, urzadzenie sklada sie z ruchomej pletwy sterowej, podzielonej w pla¬ szczyznie symetrii na platy 1 i 2, odchylane nie¬ zaleznie od siebie na boki o katy do 110° przez obrót wokól wspólnej osi 3, zamocowanej w ra¬ mieniu tylnicy 4 statku.Oba platy 1 i 2 w przedniej czesci polaczone sa ze soba zawiasowo, zas ich tylna czesc, stanowiaca krawedzie splywu, wyprofilowana jest w kliny spietrzajace 5. Kazdy z platów 1 i 2 zaopatrzony 5 jest w plyty poziome 6, usytuowane w ich górnej i dolnej czesci oraz w osi srulby napedowej 7, któ¬ re w polozeniu skrajnie wychylonym opieraja sie o tylna czesc krawedzi natarcia tylnicy 4.Plat 1 ziblokowany jest z trzonem sterowym pel¬ nym 8, zas plat 2 z trzonem sterowym drazonym 9, obejmujacym trzon sterowy pelny 8.Trzony 8 i* 9 moga lacznie lulb niezaleznie od siebie przenosic moment obrotowy z maszyn ste¬ rowych 10.W urzadzeniu pokazanym ma fig. 3 na krawe¬ dziach splywu platów 1 i 2 umieszczone sa klapy splywowe 11, zamocowane obrotowo. Klapy te lacznie z zamknietymi platami 1 i 2 tworza wspól¬ nie profil sterowy, spelniajacy role pióra sterowe¬ go wychylajacego sie na prawa lub lewa burte 0 kat cd 0 do 40°. Klapy splywowe 11 moga od¬ chylac sie na boki, korzystnie niezaleznie od sie¬ bie o kat cd 0 do 90°.Urzadzenie stosowane moze byc w nastepujacych sytuacjach: — hamowania awaryjnego .z korekta toru — ste¬ rowaniem w czasie hamowania, — przemieszczania rufy bez ruchu naprzód, — bardzo powolnego ruchu naprzód z jednoczes¬ nym manewrowaniem.W sytuacji hamowania awaryjnego manewr roz¬ poczyna sie od ustawienia pióra steru w PS i prze¬ laczenia maszyn sterowych 10 ze sterowania zwy¬ klego na sterowanie niezaleznie kazdym platem 1 i 2 oraz ewentualnie klapami splywowymi 11.Poczatkowo nastawia sie wychylenia maksymalne symetryczne, a nastepnie odpowiednio do wply¬ wów fali, wiatru i momentu od sruby 7 wprowa¬ dza korekty katem wychylenia platów 1 i 2 oraz ewentualnie klap 11, powodujac powstanie sil po¬ przecznych, sterujacych.Na zakonczenie manewru zamylka sie platy 1 i 2 oraz klapy splywowe 11 w PS i przelacza maszy¬ ny 10 z powrotem na sterowanie zwykle. W miare potrzeby moga byc podczas hamowania obnizone obroty srulby 7, aby nie dopuscic do przeciazenia ( silnika.W sytuacji przemieszczenia poprzecznego rufy, przed wlaczeniem obrotów sruby 7, ustawia sie platy 1 i 2 oraz ewentualnie klapy splywowe 11 niesymetrycznie, tak aby uzyskac wylacznie napór boczny od odchylonego strumienia zasrubowego.Nastepnie stopniowo podnosi sie obroty sruby 7 obserwujac ruch rufy statku i w miare potrzeby korygujac katy wychylen.W sytuacji bardzo powolnego ruchu naprzód ustawia sie platy 1 i 2 w polozeniu posrednim, np. wychylone o 50—60° symetrycznie i w miare potrzeby reguluje predkosc i kierunek ruchu zmia.- naimi wychylen platów 1 i 2 oraz ewentualnie klap splywowych 11. W warunkach, gdy wymagana jest zwiekszona manewrowosc statku, mozna ster od¬ chylac o kat wfiekszy od 40°, uzyskujac w ten spo¬ sób wieksza sile poprzeczna. 15 20 25 30 35 40 45 50 555 116 643 6 PL PL PL

Claims (3)

1.Zastrzezenia patentowe 1. Sterowe urzadzenie hamujace, skladajace sie z ruchomej pletwy sterowej i ramienia tylnicy, znamienne tym, ze ruchoma pletwa sterowa po¬ dzielona jest w plaszczyznie rymettrii na platy (1 i 2), odchylane niezaleznie od siebie na boki o ka¬ ty do 110° przez obrót wokól wspólnej osi (3), które w przedniej czesci polaczone sa ze soba za¬ wiasowo, zas ich tylna czesc, stanowiaca krawe¬ dzie splywu, wyprofilowana j^st w kliny spietrza¬ jace (5), przy czym kazdy z platów (1 i. 2) zaopa¬ trzony jest w plyty poziome (6), które w polozeniu skrajnie wychylonym opieraja sie o ramie tylni¬ cy (4). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze plyty poziome (6) usytuowane sa w czesci gór¬ nej i dolnej platów (1 i 2) oraz w osi sruby (7). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze plat (1) zblokowany jest w z 'trzonem sterowym pelnym (8), zas plat (2) zblokowany jest z trzonem sterowym drazonym (9), obejmujacym trzon ste¬ rowy pelny (8), przy czym trzony (8 i 9) lacznie . lub niezaleznie od siebie przenosza moment obro¬ towy z maszyn sterowych (10). 4. Sterowe urzadzenie hamujace skladajace sie z ruchomej pletwy sterowej i ramienia tylnicy, 10 15 20 znamienne tym, ze ruchoma pletwa sterowa po¬ dzielona jest w plaszczyznie symefcrii na platy (1 i 2), odchylane niezaleznie od siebie na boki o katy do 110° przez obrót wokól wspólnej osi (3), które w przedniej czesci polaczone sa ze soba za¬ wiasowo, zas ich tylna czesc, stanowiaca krawe¬ dzie splywu, wyprofilowania jest w kliny spietrza¬ jace (5), przy czym kazdy z platów (1 i 2) zaopa¬ trzony jest w plyty poziome (6), które w poloze¬ niu skrajnie . wychylonym opieraja sie o ramie tylnicy (4), zas na krawedziach splywu platów (1 i 2) umieszczone sa zamocowane obrotowo klapy splywowe (11), które przy zamknietych platach (1 i 2) tworza przedluzenie profilu sterowego. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze plyty poziome (6) usytuowane sa w czesci gór¬ nej, dolnej oraz w osi sruby (7) platów (1 i 2), 6. Urzadzenie wedlug zastrz, 4, znamienne tym, ze plat (1) zblokowany jest z trzonem sterowym pelnym (8), zas plat (2) zblokowany jest z trzo¬ nem sterowym drazonym (9), obejmujacym trzon sterowy pelny (8), przy czym trzony (8 i 9) lacznie lub niezaleznie od siebie przenosza moment obro¬ towy z maszyn sterowych (10). 7. Urzadzenie wedlug zasitrz. znamienne tym, ze klapy (11) odchylaja sie na boki, korzystnie nie¬ zaleznie od siebie, o kajt od 0 do 90°. A-A t=ia.1116 643 .rie.

2.A-A /=7/q.

3.PZGraf. Koszalin A-601 100 A-4 Cena 100 zl PL PL PL