przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do przeksztalcania liczb, zapisanych w jednym systemie w inny system zapisu liczb.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przeznaczo¬ ne do wykorzystania w elektronicznych maszynach cyfrowych, aparatach kasowych, w wyswietlaczach alfabetyczno-cyfrowych oraz w aparaturze pomia¬ rowej ze wsikaznilkaimi cyfrowymi.Znane jest urzadzenie do przeksztalcania liczb, zapisanych w jednym systemie, w inny system zapisu liczb, oparte na wykorzystaniu macierzy prostokatnej o m wierszach i m • log 2 kolumnach, wykonanej na liczniikach dziesietnych. Przy prze¬ ksztalcaniu liczb, jfc-zedsta/wionych w kodzie dwój- kowo-dziesietnym w kod dwójkowy w tym urza¬ dzeniu wykorzystuje sie okolo 50% dziesietnych dzielników macierzy, a te dzielniki dziesietne, które bezposrednio biora udzial w przeksztalcaniu, sa wykorzystywane jedinictootnie. Dlatego dla prze¬ ksztalcenia m-pozycyjnego kodu w znanym urza¬ dzeniu wymagane jest stosowande rozbudowanej macierzy om wierszach.Znane jest równiez urzadzenie, zawierajace (n-1) stopni sumatorów i jeden stopien przetwarzania liczb/ zapisanych w jednym systemie, w inny sy¬ stem zapisu liczb. Przy tym systemie wymienione 15- 20 25 sumatory i przetworniki tworza strukture gapania- stoslupowa.Przy przeksztalcainiu liczby, zapisanej w jednym systemie zapisu, w inny system zapisu kazdy z sumatorów i przetwornik urzadzenia sa wykorzy¬ stywane jednokrotnie. Poza tym miedzy sumatora¬ mi i przetwornikami Urzadzenia istnieje duza licz¬ ba polaczen, co utrudnia realizacje tego urzadze¬ nia z wykorzystaniem malcwymiarcwych bloków (ikomórek, typowych elementów wymienialnych), które to elementy stanowia charakterystyczne ele¬ menty konstrukcyjne elektronicznych maszyn cy¬ frowych.Znane jest równiez urzadzenie do przeksztalca¬ nia liczb zapisanych w jednym systemie, w inny system zapisu,* zawierajace rejestr wejsciowy, któ¬ rego wejscie informacyjne jest dolaczone do lacza wejsciowego, a wejscie do wejscia bloku elemen¬ tarnych przetworników liczb, przeznaczonych do przeksztalcania liczb, zapisanych w jednym syste¬ mie zapisu, w inny system zapisu, którego wyjscie dolaczane jest do wejscia rejestru wyjsciowego i którego, z kolei wyjscie jest dolaczone do lacza wyjsciowego. ,,,.,, Tutaj i dalej w cprisde pod terminem przetwornika • elementarnego do przeksztalcania liczby, zapisanej w jednym systemie, w inny system zapisu, rozu- 114 680114 ¦'"v -, ¦ 3 ¦.'¦¦¦¦¦¦' niie sie uklada przeznaczony do przeksztalcenia liczby o malej liczJbie pozycji i dopuszczajacy po¬ wiekszenie liczby pozycji przeksztalcanej liczby po¬ przez kaskadowe zalaczenie talkieh ukladów.W wymienionym urzadzeniu licziba elementar¬ nych przetworników zwiejk&za sie prawie wyklad¬ niczo wraz ze zwiekszeniem liczby pozycji prze¬ ksztalcalnej liczby. Przy tym w procesie przeksztal¬ cania kazdy z elementarnych przetworników wy¬ korzystuje sie jednokrotnie.Zastosowanie wymienionego urzadzania, na przy¬ klad w elektronicznycih maszynach cyfrowych, zwiazane jest z pewnymi trudnosciami zarówno w zwiazku z duza liczba przetworników elemen¬ tarnych, jak i na skutek duzej liczby polaczen miedzy nimi. Ten ostatni powód utaidinja kompo¬ nowanie urzadzenia skladajacego- sie z pewnej li¬ czby blpków jednego rodzaju wedlug zasady opar¬ tej na zastosowaniu niewielkich bloków, sklada¬ jacych sie z poszczególnych komórek jednego, typu.Zadanie wynalazku polega na zaprojektowaniu urzadzenia do przeksztalcania liczb, zapisanych w jednym systemie, w inny system zapisu, które odznaczaloby sie wielokrotnym wykorzystaniem przetworników elementarnych liczb i zapewniloby uproszczenie ukladu strukturalnego bloku przetwor¬ ników elementarnych oraz umozliwiloby kompono¬ wanie urzadzenia w elektronicznych maszynach cyfrowych.Zadanie zostalo rozwiazane w wyniku zaproje¬ ktowania urzadzenia do przeksztalcania liczb za¬ pisanych w jednym systemie,, w inny system za¬ pisu, zawierajacego rejestr wejsciowy, którego wejscie informacyjne jest dolaczone do lacza wej¬ sciowego, a wyjscie — do wejscia bloku przetwor¬ ników elementarnych, przeznaczonych do prze¬ ksztalcania liczb z jedrnego systemu zapisu w inny system, którego wyjscie blolku jest dolaczone do rejestru wyjsciowego, którego wyjscie jest do¬ laczone do lacza wyjsciowego. Zgodnie z wynalaz¬ kiem urzadzenie zawiera blok sterujacy, którego wyjscia sa dolaczone do wejscia sterujacego re¬ jestru wyjsciowego i do wejsc sterujacych reje¬ stru wejsciowego, oraz rejestr buforowy, którego wejscie dolaczone jest do wyjscia wyniku posred¬ niego przeikszftalcenia liczb z jednego systemu za¬ pisu w innym bloku przetworników elementarnych, a wyjscie — do innego wejscia informacyjnego rejestru wejsciowego.Urzadzenie do przeksztalcania liczib, zapisanych w jednym systemie w inny system zapisu wedlug wynalazku odznacza sie prostota ukladu bloku przetworników elememtannych, przeznaczonych do przeksztalcania liczib z jednego systemu zapisu liczib w irmy, który to blok w jednym cyklu prze¬ ksztalcenia generuje tylko czesc rzeczywistego wyndku, a wynik posredni poprzez rejes.tr bufo¬ rowy ponownie doprowadiza sie do wejscia tego samego przetwornika elementarnego. W ten spo¬ sób kazdy przetwornilk elementarny wykorzysty¬ wany jest wielokrotnie, co pozwala zmniejszyc ogólna liczbe tych przetworników elementarnych przy przeksztalcaniu liczib o duzej liczbie pozycji.Skutkiem tego jest mozliwosc realizacji urzadzenia z wykorzystaniem typowych plytek elektronicznych 680 4 maszyn cyfrowych przy malej liczbie polaczen miedzy plytkami.Istota rozwiazania technicznego1 wedlug wynalaz¬ ku jest blizej wyjasniona w przykladzie realizacji 5 wynalazku w oparciu o zalaczony rysunek, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy urza¬ dzenia do przeksztalcania liczib, zapisanych w jed¬ nym systemie zapisu liczib w inny system zapisu wedlug wynalazku, a fig. 2 przedstawia schemat 10 funkcjonalny urzadzenia wedlug wynalazku, prze¬ znaczonego do przeksztalcania liczby dwójkowo- -dziesietnej o szesciu pozycjach w liczbe dwójko¬ wa wedlug wynalazku.Urzadzenie do przeksztalcania liczb, zapisanych 15 w jednym systemie, w inny sysitem zapisu zawiera rejestr wejsciowy 1 (fig. 1), którego wejscie infor¬ macyjne 2 jest dolaczone do lacza wejsciowego 3» Liczbe z lacza wejsciowego 3, przedstawiona w jednym systemie zapisu, doprowadza, sie do reje- 20 stru wejsciowego 1. v Urzadzenie.... zawiera równiez blok 4 przetworników elementarnych, przeznaczo¬ nych do przeksztalcania liczb z jednego systemu zapisu w inny, którego wejscie dolaczone jest do wyjscia rejestru wejsciowego 1. Wyjscie 5 bloku 25 4 przetworników elemenitarnych jest dolaczone do wejscia 6 rejestru wyjsciowego 7, przechowujace¬ go liczbe, przeksztalcona w zadany system zapisu.Wyjscie rejestru wyjsciowego 7 jest dolaczone do lacza wyjsciowego 8. Drugie wyjscie 9 bloku 4 30 przetworników elementarnych jest dolaczone do wejscia rejestru buforowego1 10, przeznaczonego do . tymczasowego przechowywania wyniku posrednie¬ go przeksztalcenia liczb z jednego systemu zapisu w inny, zadany, którego wyjscie jest dolaczone do 35 wejscia informacyjnego 11 rejestru wejsciowego 1.Sterowanie, urzadzeniem wedlug wynalazku jest realizowane przez blok sterujacy 12, którego' wyj¬ scia 13, 14, 15, sa dolaczone do wejsc sterujacych 16, 17 rejestru wejsciowego 1 oraz do wejscia' ste- 40 rujacego 18 rejestru wyjsciowego 7 odpowiednio.W urzadzeniu wedlug wynalazku blok 4 prze¬ tworników elementairnych zawiera diziesiec piecio- wejsciowych przetworników elementarnych 19 (fig. 2) liczb dwójkowo-dziesietnych w liczby dwójkowe,. 45 polaczonych ze soba kaskadowo w celu powieksze¬ nia pozycyjnosci przeksztalcalnej liczby. Wejscie i wyjscie 5 bloku 4 przetworników elementarnych sa polaczone odpowiednio z wyjsciem rejestru wejsciowego 1 i wejsciem 6 rejestru wyjsciowego 50 7 poprzez lacza 20 i 21. Wyjscie 9 bloku 4 jest polaczone z wejsciem rejestru buforowego 10 po¬ przez lacza 22.W opisywanym przylkladzie wykonania urzadze¬ nia wedlug wynalazku blok 12 sterujacy zawiera 55 generator 23 impulsów synchronizujacych, którego wyjscie dolaczone jest do wejscia bloku 24 pa¬ mieci, przeznaczonego do przechowywania infor¬ macji sterujacej, którego jedno wyjscie jest dola¬ czone do dekodera 25 sygnalów sterujacych, a dru- 60 gie wyjscie stanowi wyjscie 14 bloku 12 steruja¬ cego. Przy tym jedno wyjscie dekodera 25 jest wyjsciem 13 bloku 12 sterujacego, a drugie wyj¬ scie — wyjsciem 15.Dolaczenie wyjscia rejestru buforowego 10 do -. wejscia 11 rejestru wejsciowego 1 w opisywanym5 114 680 6 • przyrkladzie wykonania jest zrealizowane za pomoca lacza 26.Dzialanie urzadzenia do przeksztalcanda liczb z jednego systemu zapisu w ininy przedstawia sie nastepujaco.Przeksztalcona liczbe, majaca n pozycji, przed¬ stawiona w systemie, na przyklad, dwójkowo-dzie- sietnym, wprowadza sie przez lacze wejsciewe 3 (fig. 1) do- rejestru wejsciowego 1 wejsciem 2 i do-, prowadza sie do wejscia bloku 4 przetworników elementarnych. Blclk 4 przetworników elementar¬ nych przedstawia soba czesc pelnej graniastoslupc*- wej struktury ukladowej, skladajacej sie z prze¬ tworników elementarnych, przy czyim m (m n) nizszych pozycji bloiku 4 przetworników elemen¬ tarnych wprowadzaja na wyjscie 5 rzeczywisty wynik w ustalonym uprzednio- systemie zapisu, a pozostale (n-tm) pozycji tego bloku wyprowadzaja na wyjscie 9 wynik posredni, który poddawany jest kolejnemu przeksztalceniu. Ten wynik posred¬ ni zapamietywany jest w rejestrze buforowym • 10.Otrzymany wynik ostateczny z nizszych pozycji bloku 4 przetworników elementarnych doprowadza sie z wyjscia 5 do- wejscia 6 rejestru wyjsciowego 7, na przyklad, przesuwajacego. Celem otrzymywa¬ nia kolejnych m pozycji wyniku ostatecznego po¬ trzebna jest realizacja dalszego przeksztalcenia w nowym cyklu przetwarzania. W nastepnym cyklu przeksztalcania w odpowiedzi na sygnaly, doprowa¬ dzane z wyjscia 15 bloiku 12 sterujacego1 do wejscia 18 rejestru wyjsciowego 7, ten rejestr wyjsciowy dokonuje przesuwu otrzymanego kodiu o m pozycji w prawo, zwalniajac miejsce dla nastepnego m- -pozycyjmego- kodu wyniku, a wynik posredni jest odbierany przez wejscie 11 rejestru wejsciowego 1 z przesunieciein o m pozycji. Na zwolnione wyz¬ sze m pozycji rejestru wejsciowego 1 jego wej¬ sciem sterujacym 17 z wyjscia 14 bloiku 12 steru¬ jacego sa wprowadzane zera. Cykl przeksztalcania nastepnie powtarza sie.Liczba cykli przeksztalcanda, wymagana do otrzy¬ mania calkowitego wyniku na wyjsciu rejestru wyjsciowego- 7, okresla sie zaleznoscia k p= m gdzie p — liczba cykli przeksztalcenia, k — liczba pozycji liczby wynikowej, m — liczba pozycji faktycznego wyniku, otrzymywanego na wyjsciu 5 bloku 4 przetworników elementarnych w jednym cylkliu.W opisywanym przykladzie wykonania: do prze¬ ksztalcenia szesciopozycyjnej liczby dwójkowo-dzie- sietnej (n = 24) w liczbe dwójkowa, dwaidziiestoczte- ropozycyjny kod liczby o podstawie poczatkowej wprowadza sie laczem 3 przez wejscie 2 do reje¬ stru wejsciowego 1. Kod z rejestru wejsciowego 1 laczami pozycyjnymi! 20 (fig. 2) doprowadza sie do przetworników elementarnych 19 bloku 4 prze- 5 tworniików elementarnych. Czteropozycyjny wynik (n = 4) z wyjscia 5 bloku 4 przetworników elemen¬ tarnych laczami pozycyjnymi 21 doprowadza sie do wejscia 6 rejestru wyjsciowego 7, a wynik po¬ sredni z wyjscia 9 bloku 4 przetworników elemen¬ tarnych laczami 22 doprowadza sie do rejestru buforowego 10.W odpowiedzi na sygnaly sterujace, wyprowadza¬ ne z dekodera 25 blokii sterujacego 12 i doprowa¬ dzane do wejscia 18 rejestru wyjsciowego 7, re¬ jestr przesuwa.odebrany kod o 4 pozycje w prawo, gromadzac w ten sposób wynik przeksztalcenia.W odpowiedzi na sygnaly, doprowadzane z wyjscia 13 bloku sterujacego 12 do wejscia 16 rejestru wej¬ sciowego 1, ten rejestr odbiera laczami 26 wejscia 11 wynik posredni z rejestru buforowego 10 z przesunieciem o 4 pozycje w prawo. Jednoczesnie z bloku 24 pamiieci, przeznaczonegodo zapanuietywa- nia informacja sterujacej, wyjsciem 14 bloku ste¬ rujacego 12 do wejscia 17 rejestru wejsciowego 1 doprowadza, sie informacje zerowa. Realizuje sie przeksztalcenie pierwszego wyniku posredniego, jak bylo opisane wyzej. Nastepnie 4 pozycje otrzyma¬ nego rzeczywistego1 wyniku sa gromadzone w reje¬ strze wyjsciowym 7. Przeksztalcenie przeprowadza sie az do zgromadzenia calkowitego wyniku rze¬ czywistego w rejestrze 7. Po tym doprowadza sie go do lacza wyjsciowego 8 celem dalszego wyko- , rzystania.... . ¦ Zastrzeze ni e patentowe Urzadzenie do przeksztalcania liczb zapisanych w jednym systemie, w inny system zapisu, zawie¬ rajace rejestr wejsciowy, którego wejscie informa¬ cyjne jest dolaczone do lacza wejsciowego, a wyj¬ scie jest dolaczone do wejscia bloku przetworni¬ ków elementarnych liczb z jednego systemu zapisu w inny, którego wyjscie jest dolaczone do wejscia rejestru wyjsciowego, którego wyjscie jest dolaczo¬ ne do lacza wyjsciowego, znamienne tym, ze za¬ wiera blok sterujacy (12), którego wyjscia (13, 14, 15) sa dolaczone do wejscia sterujacego (18) re¬ jestru wyjsciowego (7) i do wejsc sterujacych (16, 17) rejestru wejsciowego (1), oraz rejestr buforowy (10), którego wejscie jest dolaczone do wyjscia (9) wyniku posredniego przeksztalcania liczb z jednego systemiu zapisu w innym blokiu (4) prze¬ tworników elementarnych, a wyjscie#— do innego wejscia informacyjnego (11) rejestru wejsciowe¬ go (1). 15 20 25 30 35 40 45 50114 680 4 17-^. ~in ^ r [/ / h 16 4 | 0— 10 \ < r U /i sj 0 A ff fH ^ br* ¦ '« /* -^ 1/ £/ <^ nnm -2 2S 4 tó, 24 iiimum 17 1 II EF7 HI Q izP JG ffl BE S W ip/ff 23 IS4 15 Z T—C $ PZGraf. Koszalin D-444 110 A-4 Cena 100 zl PL