PL11438B3 - Sposób otrzymywania barwników azowych substantywnych, podstawionych zwiazkami miedziowemi. - Google Patents

Description

Najdluzszy czas trwania patentu do 26 kwietnia 1943 r- Patent Nr 8814 ochrania sposób otrzy¬ mywania zwiazków miedziowych barwni¬ ków azowych substantywnych, który pole¬ ga na tern, ze substantywne barwniki azo¬ we, otrzymane z dwuazo- wzglednie z dwu- azo-azozwiazków jednoaminów lub ich po¬ chodnych, które to jednbaminy lub ich po¬ chodne w polozeniu orto wzgledem grupy aminowej posiadaja co najmniej niepod- stawiona lub podstawiona alkyloóksy- aral- kylooksy- lub arylo-oksygrupe, traktuje sie srodkami oddajacemi miedz, Obecnie przytaczamy dalsze przyklady wykonania tego sposobu.Przyklad L 3,517 cz, wag. barwnika azowego, otrzymanego z jednej czasteczki kwasu 5-nitro-2-aminoanizolu 4-sulfonowe- go i jednej czasteczki kwasu 2-fenyloamino- 5-oksynaftaleno-7-sulfonowego, rozpuszcza sie w 20000 cz, bbj. goracej wody; roztwór zakwasza sie, mieszajac, do odczynu slabo- kwasnego na kongo i dodaje goracy roz¬ twór 280 cz, wag. siarczanu miedzi, rozpu¬ szczonego w dziesieciokrotnej ilosci wody.Po dwugodzinnem ogrzewaniu w tempera¬ turze 80° — 90° barwnik osadza sie calko¬ wicie, ewentualnie po dodaniu soli kuchen¬ nej, nastepnie odcedza i suszy. Barwnik,zawierajacy -miedz, ciagnie w zawierajacej sól glauberska i sode kapieli na bawelne, barwiac ja na odcienie fioletowe, odporne na dzialanie swiatla i alkaljów, jak rów¬ niez i przy prasowaniu otrzymany w spo¬ sób podobny. Zwiazek miedziowy barwnika azowego z kwasu 5-nitro-2-amino- sulfono¬ wego i kwasu 4'-tolylb-2-amino-5-oksynaf- taleno-7-sulfonowego, barwi bawelne na czyste odcienie niebieskofioletowe o wla¬ snosciach podobnych.Zastepujac kwas 5-nitrb-2-aminoanizo- lo-3-sulfonowy przez dwu-(kwas 2'-amino- /-metoksybenzeno^'-sulfonowy) - 1.4-leny- leno-dwuamid sprzezony z dwiema cza¬ steczkami kwasu 4'-tolylo-2-amino-5-oksy- naftalenb-7-sulfonowego, lub podobnemi bis-zwiazkami, otrzymuje sie barwniki, któ¬ rych zwiazki miedziowe barwia bawelne na trwale, czerwonofioletowe odcienie.Przyklad II. 994 cz. wag. barwnika ia- zowego z dwu czasteczek eteru 2-amino- fenolobenzylowego i jednej czasteczki kwa¬ su 5.5'-dwuoksy-2.2'-dwunaftylbmoczniko- 7.7'-dwusulfonowego rozpuszcza sie w 25000 cz. obj. wody, zakwasza kwasem octowym do odczynu wyraznie kwasnego, dodaje w temperaturze 80° 280 cz. wag. chlorku miedzi, rozpuszczonego w dziesie¬ ciokrotnej ilosci wody i utrzymuje w tem¬ peraturze tej w ciagu dwóch godzin. Wy¬ dzielony barwnik odcedza sie i suszy. Barw¬ nik ciagnie w kapieli zawierajacej sól glauberska i sode, na bawelne, barwiac ja na trwale odcienie bordo.Zamiast barwnika tego mozna z wyni¬ kiem podobnym stosowac równiez barwniki azowe, otrzymane z innych eterów o-ami- nobenzylowych i przeprowadzone w zwiaz¬ ki miedziowe, jak np. eter z kwasu 2-ami- nofenolobenzylo-etero-^-karbonowego lub ^-sulfonowego (lub ze zwiazku), HO»S-< )OCH* ^ \ / \ -OH COOH (otrzymanego przez zadanie kwasu /-chlo- robenzolo-4-sulfonowego kwasem chloro- metylo-salicylowym (porównaj np. patent niemiecki Nr 113723) jako sól sodowa w postaci bezbarwnego, rozpuszczalnego w wodzie proszku).Rzeczone etery o-aminobenzylówe daja sie zastapic eterami o-aminofenolocyklohe- ksylowemi. Zwiazki miedziowe substantyw- nych barwników azowych, otrzymanych z ich dwuazozwiazków, barwia bawelne na odcienie o wybitnej czystosci. Zamiast kwa¬ su 5.5'-dwuoksy-2.2'-dwunaftylomoczniko- 7.7'-dwusulfonowego mozna w powyzszym przykladzie stosowac inne odpowiednie pochodne kwasu 2-amino-5-oksynaftalino- 7-sulfonowego, jak np. kwas 5.5'-dwuoksy- 2.2' - dwunaftyloamino)-7.7' - dwusulfonowy, kwas 3'-ammofenylo-i.2-naftimidazolo-5- oksy-7-sulfonowy lub tez i 5'-5"-dwuoksy- T.T - dwusulfo - 2.T - dwunaftylo - 1.4 - fenylenodwuamine.SOoH 3^\ NH< OH Przyklad III. 801 cz, wag. barwnika azowego, otrzymanego z dwóch czasteczek 2-aminofenetolu i jednej czasteczki kwasu -NH- ,SO»H OJJ i zwiazki podobne. 5S - dwuoksy - 2.2' - dwunaftyloamino - 7.7'-dwusulfonowego (soli sodowej) rozpu¬ szcza sie w 30000 cz. obj. goracej wody, — 2 —zakwasza roztwór do odczynu wyraznie kwasnego kwasem mrówkowym, dodaje roztworu wodnego 350 cz. wag. krystalicz¬ nego siarczanu miedzi i ogrzewa calosc pod cisnieniem w temperaturze 110° w ciagu trzech godzin. Dalsza przeróbke prowadzi sie w sposób zwykly. Nowy zwiazek mie¬ dziowy ciagnie na bawelne barwiac Ja na trwale odcienie czerwonofioletowe. Zabar¬ wienie to jest bardzo podobne do zabarwie¬ nia, otrzymanego zapomoca zawierajacego miedz barwnika przykladu I.Stosujac zamiast zawierajacych miedz barwników azowych barwniki, otrzymane z dwóch czasteczek 2-amino-/-etoksybenze- no-4-sulfamidu i jednej czasteczki kwasu 5S - dwuoksy - 2.2' - dwunaftyloamino - 7.7'-dwusulfonowego lub otrzymane z jed¬ nej czasteczki 2-aminoanizolu, jednej cza¬ steczki 2-amino-i-etoksybenzeno-4-sulfani- lidu i jednej czasteczki kwasu 5.5'-dwu- oksy - 2.2' - naftyloamino - 7.7' - dwusulfo- nowego, otrzymuje sie fioletowe odcienie o trwalosci wspomnianej. Zawierajacy miedz barwnik azowy, otrzymany z dwóch czasteczek 2-amino-i-izobutyloksy-4-sulfo- jedno-metyloamidu i jednej czasteczki kwa¬ su 5.5'-dwuoksy-2.2'-dwunaftyloamino-7.7'- dwusulfonowego daje na bawelnie zabar¬ wienie czerwonofioletowe.Przyklad IV. 904 cz. wag. barwnika a- zowego, otrzymanego z jednej czasteczki 2-aminoanizolu, jednej czasteczki kwasu 5.5' - dwuoksy - 22' - dwunaftylo - mbczni- ko-7.7'-dwusulfonowego i jednej czasteczki kwasu 2 - aminonaftaleno - 3 - karbonowego, rozpuszcza sie w 35000 cz. obj. wody, za¬ kwasza kwasem octowym i nastepnie zada¬ je w temperaturze 80° 280 cz. wag. krysta¬ licznego siarczanu miedzi, rozpuszczone¬ go w dziesieciokrotnej ilosci wody. Wydzie¬ lony barwnik, po jednogodzinnem ogrzewa¬ niu w temperaturze 70 — 80°, odcedza sie i suszy.Barwnik w kapieli, zawierajacej sól glauberska i sode ciagnie na bawelne, bar¬ wiac ja na odcienie czerwone, przechodza¬ ce w niebieskie, które sa odporne na dzia¬ lanie swiatla, alkaljów i przy praso¬ waniu.Zamiast 2-aminoanizolu mozna równiez stosowac np. aminofenetol lub 2-aminofe- netolu-4-sulfometyloanilid lub kwas 3-ami- no-4-etoksybenzoesowy. Kwas 2-aminonaf- taleno-3-karbonowy daje sie zastapic kwa¬ sem i-aminbbenzeno-2-sulfo-lub-karbono- wym lub jego produktami podstawienia, wskutek czego otrzymuje sie odcienie bar¬ dziej czerwone. Obrobiony hydroksyloami- nem (porównaj zgloszenie niemieckie F. 57631) barwnik azowy, otrzymany z cza¬ steczki 2-aminoanizolu, jednej czasteczki 2-aminobenzaldehydu i jednej czasteczki kwasu 5.5'-dwuoksy-2.2'-dwunaftyloamino- 7.7'-dwusulfonowego barwi w postaci zwiaz¬ ku miedziowego bawelne jasno na trwaly kolor niebieskofioletowy. Kwas 5.5'-dwuo- ksy^^-dwunaftylomoczniko - 7.7'-dwusul- fonbwy mozna zastapic w przykladzie po¬ wyzszym przez pochodne kwasu 2-amino- 5-oksynaftalino-7-sulfonowy, jak np. przez bis-midazol o wzorze: HOaS- ,NH^ -NN^ OH \ N- w / -N ,NH.\ /^N-.\ SOzH OH - 3 —(porównaj patent niemiecki Nr 248383) i zwiazki podobne lub tez przez kwas 5S- dwuoksy^^-dwunaftyloamino-^^dwusul- fonowy. Np. zwiazek miedziowy barwnika azowego, otrzymanego z dwóch czasteczek 3-amino-4-n-butyl6ksy - benzo-n-butyloami- du i jednej czasteczki kwasu 5.5'-dwuoksy- 2.2'-dwunaftyloamino-7.7'-dwusulfonowego, barwi wlókna roslinne na trwale odcienie fioletowe.Przyklad V. 909 cz. wag. barwnika azo¬ wego, otrzymanego z dwóch czasteczek kwasu 2-amino-fenoksy-octowego i jednej czasteczki kwasu 5.5'-dwuoksy-2.2'-dwunaf- tyloamirio-7.7'-dwusulfonowego, rozpuszcza sie w 20000 cz. obj. wody, zakwasza do od¬ czynu wyraznie kwasnego kwasem octowym i zadaje, mieszajac, w temperaturze 80° 300 cz. wag. siarczanu miedzi (kryst.), rozpu¬ szczonego w dziesieciokrotnej ilosci wody.Po jednogodzinnem ogrzewaniu barwnik osadza sie, ewentualnie po dodaniu soli ku¬ chennej, calkowicie, nastepnie bdcedza sie i suszy. Barwnik w kapieli, zawierajacej sól glauberska i sode, ciagnie na bawelne, bar¬ wiac ja na trwale odcienie fioletowe.Z kwasem 5.5'-dwuoksy-2.2'-dwunafty- lomoczniko-7,7'-dwusulfonowym barwnik daje czerwien o odcieniu brunatnym o wla¬ snosciach podobnych. Barwniki podobne z kwasu p (2-aminofenoksy) -propionowego daja podobne, czesto jeszcze nieco jasniej¬ sze odcienie.Przyklad VI. 833 cz. wag. barwnika azo¬ wego, otrzymanego z dwóch czasteczek ete¬ ru 2-amino-^-oksybenzenoglykolowego /\/OCH2CH2OH i jednej czasteczki kwasu 5.5'-dwuoksy-2.2'- dwunaftyloamino-7.7'-dwusulfonowego, roz¬ puszcza sie w 26000 cz. obj. wody, zakwa¬ sza wyraznie kwasem octowym i w tempe¬ raturze 80° zadaje 250 cz. wag. krystalicz¬ nego siarczanu miedzi. Ogrzewa sie, mie- szajac, w ciagu dwóch godzin w temperatu¬ rze 80°, poczem barwnik osadza sie calko¬ wicie, dodajac ewentualnie soli kuchennej* odcedza i suszy. Barwnik w kapieli, zawie¬ rajacej sól glauberska i sode ciagnie, dajac czerwone o godnej uwagi jasnosci odcienie, odporne na dzialanie swiatla, alkaljów i przy prasowaniu. Podobne barwniki, zawie¬ rajace miedz z kwasem 5.5'-dwuoksy-2.2'- dwunaftyloaminomoczniko-7.7'-dwusulfono- wym, daja odcienie znacznie jasniejsze. Po¬ nadto cenne bezposrednie barwniki fioleto¬ we, wzglednie czerwone do wlókien roslin¬ nych, otrzymuje sie, skoro powyzej wspo¬ mniany eter glikolowy zastapic eterem gli¬ cerynowym /\-OCH2. CHOH. CH*OH l\-NH2 i przeprowadzic w zwiazek miedziowy W sposób wskazany w powyzszym przykla¬ dzie. Rozumie sie, ze w danym przypadku daja sie równiez stosowac podstawione w pierscieniu lub W lancuchu bocznym pro¬ dukty podstawienia eteru o-amino-fenylo- wego alkoholów wielowartosciowych, np. zawierajacy miedz barwnik azowy, otrzy¬ many z dwóch czasteczek eteru 4-nitro-2- aminofenologlikolowego i jednej czasteczki kwasu 5,5'-dwuoksy-2.2'-dwunaftyloamino- 7.7'-dwusulfonowego, barwi bawelne na trwaly kolor fioletowy i odcien podobny jak i podobne, zawierajace miedz barwniki, o- trzymane przy stosowaniu eteru 4-nitro-2- aminofenologlicerynowego. Zamiast eterów nitro-o-aminofenylowych alkoholów wielo¬ wartosciowych daja sie równiez stosowac etery chloro- lub sulfo- i t. d. o-aminofeny- lowe wielowartosciowych alkoholów. Zawie- - 4 -rajacy miedz barwnik azowy, otrzymany z jednej czasteczki estru kwasu siarkowego eteru 3-amino-4-krezolo-oksyetylowego: CH3 I /\ OCHzCH2OSOsH i jednej czasteczki kwasu 4-aminobenzoylo- 2-amino-oksynaftaleno-7-sulfonbwego, bar¬ wi bawelne na odcienie czerwone. Barwnik ten daje sie dwuazowac na tkaninie i zapo- moca p-naftolu wywoluje czerwien o od¬ cieniu zóltym, odporna na dzialanie swiatla i w praniu. Zwiazki miedziowe podobnych substantywnych barwników azowych, które w polozeniu orto wzgledem grupy aminowej posiadaja podstawiona lub niepodstawióna alkylooksy, aralkylooksy- lub arylooksy- grupe, i które ponadto moga posiadac je¬ szcze jedna, dajaca sie dalej dwuazowac grupe aminowa, mozna, po zabarwieniu nie¬ mi wlókien, dwuazowac w sposób zwykly dalej i zapomoca zwyklych wywolywaczy, np. p naftolu, wywolywac. Skoro uzyty do otrzymania zwiazku miedziowego barwnik azowy posiada dalej wpolozeniu orto wzgle¬ dem grupy hydroksylowej atom wodoru, zdolny do reagowania ze zwiazkami dwua- zowemi, natenczas wybarwienie otrzymane na wlóknach roslinnych zapomoca zwiazku miedziowego daje sie sprzegac ze zwykle- mi zwiazkami dwuazowemi, jak np. p-nitro- anilina.Przyklad VII. 810 cz. wag. barwnika a- zowego, otrzymanego z jednej czasteczki kwasu /-amino-benzeno-2.5-dwusulfonowe- go i jednej czasteczki eteru aminohydro- chinonodwumetylowego, dwuazowanego da¬ lej i sprzegnietego z jedna czasteczka kwa¬ su 2-fenylo-amino-5-oksynaftaleno-7-sulfo- nowego, rozpuszcza sie w 25000 cz. obj, wo¬ dy. Zakwasza sie wyraznie kwasem octo¬ wym, zadaje w temperaturze 80° 250l cz. wag. krystalicznego siarczanu miedzi, rozpu¬ szczonego w dziesieciokrotnej ilosci wódy.Po dwugodzinnem ogrzewaniu barwnik od¬ sacza sie i suszy. Barwi on bawelne w ka¬ pieli, zawierajacej sól glauberska i sode na jasno niebieskie odcienie, odporne na dzia¬ lanie swiatla. PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób otrzymywania zwiazków miedziowych barwników azowych substan¬ tywnych, wedlug patentu Nr 8814, znamien¬ ny tern, ze jako barwniki azowe substantyw- ne stosuje sie barwniki otrzymane przy sprzeganiu w srodowisku alkalicznem z kwasu 5-nitro-2-amino-anizolo-4-sulfonowe- go i kwasu 2-fenyloamino-5-oksynaftaleno- 7-sulfonowego lub z kwasu 5-nitro-2-amino- 3-sulfonowego z kwasu 4-tolylo-2-amino-5- oksynaftaleno-7-sulfonówego, przyczem kwas 5-nitro-(2-amino-anizolo-3-sulfonowy mozna zastapic dwu (kwas 2'-amino-/- metoksyibenzolo-^-sulfonowy) /.4-fenyleno- dwuamidem, sprzezonym z dwiema cza¬ steczkami kwasu 4'-tolylo-2-amino-5-dksy- naftaleno-7-sulfonowego lub podobnemi bis- zwiazkami. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze jako barwniki azowe substantywne stosuje sie barwniki otrzymane z eterów o-amino-benzylowych lum o-amino-fenolo- cyklbheksylowych i kwasu 5.5-dwuoksy-
2. 2.2'-dwunaftylomoczniko-7.7' - dwuisulfono- wego lub jego pochodnych.
3. 3. Sposób wedlug zastrz, 1, znamienny tern, ze jako barwniki azowe substantywne stosuje sie barwniki, otrzymane z dwóch czasteczek 2-amino-fenetolu i jednej cza¬ steczki kwasu 5.5'-dwuoksy-2.2'-dwunafty- loamino-7.7'-dwusulfonowego, przyczem za¬ miast dwóch czasteczek 2-amino-fenetolumozna stosowac dwie czasteczki 2-amino-./- etoksybenzeno-4-sulfamidu lub jedna cza¬ steczke 2-amino-anizolu i jedna czasteczke 2-amino-./-etoksybenzeno-4-sulfamidu, lub dwie czasteczki 2-amino-i-izobutylooksy- 4-sulfo-jednometyloamidu.
4. 4. Sposób wedlug zastrz, 1, znamienny tern, ze jako barwniki azowe substantywne stosuje sie barwniki otrzymane z jednej czasteczki 2-amino-anizolu, jednej czastecz¬ ki kwasu 5.5'-dwuoksy-2.2'-dwunaftylo- moozniko - 7.7 - dwusulfonowego i jednej czasteczki kwasu 2-aminonaftaleno-3-kar- bonowego, przyczem zamiast 2-aminoanizo- lu mozna równiez stosowac np, aminofene- tol lub 2-aminofenetolo-^-sulfometyloanilid lulb kwas 3-amkio-4-etoksybenzoesowy, za¬ miast kwasu 2-aminanaftaleno-3-karbono- wego kiwas i-amino-benzeno-2-sulfo- lub -karbonowy. 5. , Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze jako barwniki azowe substantywne stosuje sie barwniki otrzymane z kwasu 2- amino-fenoksy-octowego i kwasu 5.5'-dwu- oksy-2.2'dwunaftyloamino-7.7'-dwusulfono- wego lub kwasu
5. 5.5'-dwuoksy-2.2'-dwunaf- tylomocznikoH7.7'-dwusulfonowego.
6. 6. , Sposób wedlug zastrz, 1, znamienny tern, ze jako barwniki azowe substantywne stosuje sie barwniki otrzymane z eteru 2- amino-/-oksybenzenoglikolowego i kwasu 5.5'-dwuoksy-2.2'-dwunaftyloamino-7.7'-sul- fonowego lub kwasu 5.5'-dwuoksy-2.2'- dwunaftylo-mocznikoi-7.7'-dwusulfonowego, przyczem eter glikolowy mozna zastapic eterem glicerynowym, lub podstawionemi w pierscieniu lub lancuchu bocznymi pro¬ duktami podstawienia eteru o-2-aminodwu- fenylowego.
7. 7. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze jako barwniki azowe substantywne stosuje sie barwnik otrzymany z jednej cza¬ steczki kwasu /-amino-benzeno-2.5-dwusul- fonowego i jednej czasteczki eteru amino- hydrochinono-dwumetylowego, dwuazowa- nego dalej i sprzegnietego z jedna czastecz¬ ka kwasu 2-fenylo-amino-5-oksynaftaleno- 7-sulfonowego. L G. Farbeniridustrie AktiengesellschafL Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. : :-KA| Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL