Przedmiotem wynalazkujest sposób wytwarzania drutu trapezowego przeznaczonego na zwijane, sprezynu¬ jace pierscienie osadcze w tym w szczególnosci pierscienie produkowane wedlug PN-63/M-85111.Do produkcji zwijanych, sprezynujacych pierscieni osadczych stosowanych najczesciej w przemysle moto¬ ryzacyjnym a produkowanych przykladowo wedlug PN-63/M-85111, jako wsadu uzywa sie drutu ciagnionego o scisle stolerowanym, trapezowym ksztalcie poprzecznego przekroju, którego wysokosc h jest wieksza od mniejszej podstawy bt co najmniej 3,25 razy i równoczesnie wieksza od wiekszej podstawy b2 co najmniej 3 razy, natomiast pole poprzecznego przekroju tegoz drutu miesci sie w przedziale od 15 do 40 mm2.W stanie techniki znane sa dwa podstawowe sposoby wytwarzania drutów trapezowych innych przeznaczen anizeli na zwijane pierscienie osadcze. Sposób pierwszy polega na wieloprzepustowym odwalcowaniu na goraco walcówki o profilu i wymiarach zblizonych do ksztaltu i wymiarów drutu trapezowego a nastepnie na kilkakrot¬ nym przeciaganiu na zimno tej walcówki do ostatecznej postaci geometryczno-wymiarowej gotowego drutu trapezowego.Sposób ten jest stosowany dla produkcji drutów i pretów trapezowych o przekroju poprzecznym powyzej 50 mm2. Sposób drugi polega na tym, ze wsad w postaci walcówki o okraglym lub w przyblizeniu okraglym ksztalcie przekroju poprzecznego poddaje sie wielokrotnemu walcowaniu lub ciagnieniu na zimno w trakcie którego w kolejnych przepustach material zmienia swój ksztalt na przekroju poprzecznym do coraz to bardziej zblizonego do ksztaltu trapezu a w przepuscie ostatnim uzyskuje dokladne stolerowanie wymiarów.Sposób ten stosowanyjest dla produkcji drutów trapezowych o przekroju poprzecznym ponizej 50 mm2.Niedogodnoscia znanych sposobów wytwarzania drutu trapezowego w zastosowaniu do produkcji drutów trapezowych na zwijane sprezynujace pierscienie osadcze jest to, ze wieloprzepustowe walcowanie na goraco walcówki o profilu zblizonym na przekroju poprzecznym do ksztaltu trapezu wymaga profilowania typu „okra¬ gly—trapez" co najmniej w dwóch do trzech klatkach walcowniczych, uzycia drogich i pracochlonnych w \ \ ko¬ naniu zestawów walców profilowych oraz czyni nieekonomiczna prace walcowni drobnej zwlaszcza w swietle malych ilosci zamawianych wsadów. Natomiast przejscie od okraglego do trapezowego ksztaltu materialu na2 113117 poprzecznym przekroju sposobem walcowania lub ciagnienia na zimno wymaga zastosowania co najmniej siedmiu przepustów i trzech obróbek cieplnych, co czyni proces pracochlonnym i równiez nieekonomicznym.Celem wynalazku jest opracowanie takiego sposobu wytwarzania drutu trapezowego na zwijane pierscienie osadcze, który pozwoli uzyskac drut o trapezowym ksztalcie poprzecznego przekroju z wsadu o okraglym kszta¬ lcie poprzecznego przekroju wjak najmniejszej ilosci przepustów i przy udziale jak najmniejszej ilosci miedzy- operacyjnych obróbek cieplnych.Cel ten osiagnieto przez opracowanie sposobu wytwarzania drutu trapezowego na zwijane sprezynujace pierscienie osadcze w którym material wsadowy o okraglym lub prawie okraglym ksztalcie na przekroju poprze¬ cznym poddaje sie jednoprzepustowemu walcowaniu na goraco do ksztaltu plaskownika ze swobodnie zaokra¬ glonymi brzegami a nastepnie profilujacemu ciagnieniu na zimno w nie wiecej jak w dwóch przepustach, przy czym w pierwszym przepuscie material uzyskuje ksztalt trapezu z zaokraglonymi narozami a w drugim przepu¬ scie nastepuje udokladnienie jego ostatecznych wymiarów.W trakcie jednoprzepustowego walcowania na goraco splaszczanie okraglego wsadu prowadzi sie lak, aby uzyskany plaskownik posiadal grubosc równa lub nieznacznie wieksza od szerokosci wiekszej podstawy b2 gotowego trapezowego drutu oraz tak, aby plaskownik ten pomijajac zaokraglenie brzegów posiadal szerokosc w przyblizeniu równa wysokosci gotowego drutu trapezowego.W trakcie profilujacego ciagnienia na zimno wielkosc odksztalcenia korzystnie nie przekracza 20% ubytku przekroju poprzecznego materialu plaskownika, zas ilosc miedzyoperacyjnych obróbek cieplnych materialu nie jest wieksza od dwóch. Stosowanie miedzyoperacyjnej obróbki cieplnej uzaleznione jest od wymagan wlasnosci gotowego drutu. W razie potrzeby korzystnym jest stosowanie miedzyoperacyjnej obróbki cieplnej przed wyko¬ naniem profilujacego ciagnienia na zimno. W niektórych przypadkach wykonania sposobu profilujace ciagnienie na zimno wykonuje sie tylko wjednym przepuscie*. Sposób wedlug wynalazku jest równiez przydatny dla produkcji drutów trapezowych innych przeznaczen oraz drutów profilowych o odmiennym lecz zblizonym do trapezu ksztalcie na poprzecznym przekroju w tym przykladowo drutów pilowych.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykladzie wykonania drutu trapezowego ze stali manganowej w gatunku 65G o wymiarach: 11,0"0'03 x 3,65"°*03 x 3,25+ °-02 (mm) i wytrzymalosci na zerwanie do 68 kG/mm2. Dla produkcji tego drutu sluzy wsad w postaci walcówki okraglej o srednicy 8,5""° .3 mm wzglednie drut okragly o srednicy 8,2 mm, który poddaje sie jednoprzepustowemu walcowaniu na goraco w zakresie tem¬ peratur 700-900°C na plaskownik z naturalnie zaokraglonymi brzegami o grubosci 3,9 mm i szerokosci 11,1 mm.Tak uzyskany plaskownik poddaje sie miedzyoperacyjnej obróbce cieplnej polegajacej na wyzarzaniu zmiekczajacym materialu po którym uzyskuje on wytrzymalosc na zerwanie ok. 54 kG/mm2 a nastepnie pla¬ skownik ten poddaje sie dwukrotnemu profilujacemu ciagnieniu na zimno w trakcie, którego w pierwszym prze¬ puscie material profiluje sie do ksztaltu trapezu o wymiarach 11 x 3,75 x 3,46 mm, a w drugim przepuscie nada¬ je sie ostateczne wymiary wymagane od gotowego drutu trapezowego. Po takim profilowaniu material drutu uzyskuje wytrzymalosc na zerwanie ok. 65 kG/mm2.Dla realizacji sposobu wedlug wynalazku sluzy jednoprzepustowa walcarka wyposazona w pare walców gladkich i uklad bezposredniego przelotowego pradowego nagrzewania wsadu, przelotowy piec obróbczy wypo¬ sazony w wytwornice atmosfery ochronnej, oraz ciagarka jednobebnowa wyposazona w ciagadlo czterorolkowe, które z kolei ma dwa wymienne i odpowiednio dobrane zestawy rólek profilujacych.Zaleta sposobu wytwarzania drutów trapezowych wedlug wynalazku jest to, ze pozwala on uzyskac zadany ksztalt trapezu z ogólnie dostepnego okraglego wsadu w niewielkiej ilosci przepustów i przy udziale niewielkiej ilosci miedzyoperacyjnych obróbek cieplnych, co czyni go wielce wygodnym i ekonomicznym w stosowaniu.Zaleta sposobu jest równiez to, ze moze on byc stosowany dla wytwarzania drutów trapezowych innych prze¬ znaczen oraz drutów profilowych o odmiennym lecz zbjizonym do trapezu ksztalcie na poprzecznym przekroju. , Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania drutu trapezowego przeznaczonego na zwijane, sprezynujace pierscienie osadcze, znamienny tym, ze material wsadowy, którego przekrój poprzeczny jest okragly lub zblizony do okra¬ glego poddaje sie jednoprzepustowemu walcowaniu na goraco do ksztaltu plaskownika ze swobodnie zaokraglo¬ nymi brzegami o grubosci równej lub nieznacznie wiekszej od szerokosci wiekszej podstawy trapezu stanowiace¬ go przekrój gotowego drutu i szerokosci, pomijajac zaokraglenie brzegów w przyblizeniu równej wysokosci tra¬ pezu stanowiacego przekrój gotowego drutu, a nastepnie poddaje sie profilujacemu ciagnieniu na zimno w jed¬ nym lub dwóch przepustach w taki sposób aby wielkosc odksztalcenia korzystnie nie przekraczala 20% ubytku powierzchni przekroju poprzecznego materialu plaskownika.Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena45 zl PL