PL108767B2 - Method of producing monoazo-copper metallized reactive dyes - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 31.12.1980 108 767 Int. Cl8. C09B 62/00 Twórcywynalazku: Stanislaw Stefaniak, Romuald Klimaszewski, Krystyna Straka, Elzbieta Stefaniak Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Chemiczne „Organika-Zachem", Bydgoszcz (Polska) Sposób wytwarzania monoazowych miedziowanych barwników reaktywnych Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania nowych miedziowanych monoazowych barwników reak¬ tywnych o wzorze ogólnym 1, w którym: X oznacza atom tlenu lub NH, Y oznacza grupe -S02CH-CH-CI lub —SOi CH2CHCI2, R oznacza reszte naftalenowa, która w pozycji orto do grupy azowej zawiera podstawnik X oraz grupy sulfonowe w ilosci od 1 do 3 lub grupe wodorotlenowa wzglednie N-podstawiona grupe aminowa.Barwnik stosuje sie do barwienia w obecnosci alkaliów, wlókna z naturalnej i regenerowanej celulozy z utworze¬ niem wiazania kowalencyjnego, jak równiez do barwienia wlókna proteinowego i poliamidowego.Sposobem wedlug wynalazku, barwniki te otrzymuje sie dzialajac solami miedzi na barwniki monoazowe o wzorze 2,w którym: Y ma wyzej podane znaczenie, natomiast Ri oznacza reszte naftalenowa podstawiona grupami sulfonowymi w ilosci od 1 do 3, która w pozycji orto do grupy azowej zawiera grupe aminowa lub hydroksylowa, a X2 oznacza grupe OH lub alkoksylowa, przy czym proces miedziowania prowadzi sie w temperaturze od 0°C do 100°C przy wartosci pH od 3 do 10.Barwniki wedlug wynalazku otrzymac mozna równiez dzialajac solami miedzi w obecnosci utleniaczy Jak np. H202 na monoazowe barwniki o wzorze 3, w którym: Xi oznacza grupe wodorotlenowa lub aminowa Y i R maja wyzej podane znaczenie. Wydzielanie barwnika z masy poreakcyjnej prowadzi sie znanymi sposobami.Otrzymane sposobem wedlug wynalazku monoazowe miedziowane barwniki reaktywne charakteryzuja sie wysoka aktywnoscia chemiczna; dobra rozpuszczalnoscia w wodzie, oraz wysokimi trwalosciami wybarwieri na swiatlo i czynniki mokre. Mozna je aplikowac wedlug wszystkich wazniejszych metod barwienia i druku stosowanych przy barwnikach reaktywnych. Szczególna przydatnosc wykazuja do barwienia metodami ciaglymi i pólciaglymi, oraz druku: dwufazowego i jednofazowego wlókien z naturalnej i regenerowanej celulozy.Przyklad I. 61,2 g barwnika monoazowego o wzorze 4 rozpuszcza sie w 1200l ml wody w obecnosci NaOH, przy pH - 7-8, nastepnie dodaje kwas octowy do wartosci pH - 4,5-5, 27,2 g krystalicznego octanu sodu i 25 g krystalicznego siarczanu miedzi, rozpuszczonego uprzednio w 100 ml oraz 10 ml dwumetyloforma- midu. Mase reakcyjna podgrzewa sie wolno do temperatury 70-80°C i utrzymuje w tej temperaturze przez 302 108 767 minut. Otrzymany barwnik wydziela sie z masy poreakcyjnej przez wysolenie za pomoca chlorku sodu, uzytym w ilosci 10?ó w przeliczeniu na objetosc. Po odfiltrowaniu i wysuszeniu w temperaturze 70—80°C, otrzymuje sie 85 g ciemno-brunatnego proszku, który zawiera barwnik o wzorze 5. Barwi on wlókna z naturalnej i regenerowa¬ nej celulozy w obecnosci NaHC03 na kolor fioletowy z czerwonym odcieniem. Wybarwienia charakteryzuja sie wysokimi trwalosciami na swiatlo i czynniki mokre.Przyklad II. 66,1 g barwnika monoazowego o wzorze 6 rozpuszcza sie w obecnosci NH4OH w 1000 ml wody, po czym wprowadza sie 25 g krystalicznego siarczanu miedzi i wolno podgrzewa do 45—50°C utrzymujac pH w granicy 8—8,5 przy pomocy wodnego roztworu NH4OH. Po 30 minutowym ogrzewaniu, mase reakcyjna chlodzi sie do temperatury otoczenia, wysala chlorkiem sodu w ilosci 25% w przeliczeniu na objetosc, filtruje i plucze otrzymana paste, najpierw 20% solanka zawierajaca 1% NH4OH a nastepnie obojetna 20% solanka do pH 7.Po wysuszeniu w temperaturze 70-80°C otrzymuje sie 70 g czerwonawo-brunatnego proszku, który zawiera jako podstawowy produkt barwnik o wzorze 7, który barwi wlókna z naturalnej i regenerowanej celulozy w obecnosci NaHC03 na kolor bordowy. Wybarwienia charakteryzuja sie wysokimi trwalosciami na swiatlo t czynniki mokre.Barwniki o analogicznej budowie mozna uzyskac prowadzac w identycznych warunkach miedziowanie barwnika o wzorze 8.Przyklad III. Prowadzac reakcje miedziowania analogicznie jak w przykladzie 1 przy zastosowaniu barwnika o wzorze 9 otrzymuje sie barwnik o wzorze 10, który barwi w obecnosci NaHC03 wlókna z naturalnej i regenerowanej celulozy na kolor fioletowy. Wybarwienia charakteryzuja sie wysokimi trwalosciami na czynniki mokre i dobrymi trwalosciami na swiatlo.Przyklad IV. 53,6 g barwnika monoazowego o wzorze 11 rozpuszcza sie w 800 ml wody w obecnosci NaOH przy pH 7—7,5,nastepnie wykwasza kwasem octowym do pH 5—5,5 i dodaje 30 g krystalicznego octanu sodu oraz 115 ml 1-molowego roztworu CuS04, po czym ogrzewa sie do temperatury 40—45°C i wolno wprowadza 200 ml 5% H202 utrzymujac pH za pomoca NH4OH na poziomie 5—5,5. Po 30 minutach mieszania, chlodzi sie mase reakcyjna do temperatury otoczenia i wysala barwnik przy pomocy NaCI uzytego w ilosci 20% w przeliczeniu na objetosc. Odfiltrowana paste, po przeplukaniu solanka, suszy sie w temperaturze 60—70°C. Po wysuszeniu otrzymuje sie okolo 80 g brunatnego proszku, zawierajacego barwnik o wzorze 12. Barwi on w obecnosci NaHC03 wlókna z naturalnej i regenerowanej celulozy na kolor rubinowy. Wybarwienia charaktery¬ zuja sie wysokimi trwalosciami na czynniki mokre i swiatlo. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania monoazowych miedziowanych barwników reaktywnych o wzorze ogólnym \ w którym: X oznacza atom tlenu lub NH, Y oznacza grupe -S02CH=CH-CI lub -S02 CH2 CHCI2, R oznacza reszte naftalenowa, która w pozycji orto do grupy azowej zawiera podstawnik X podstawiony grupami sulfonowymi w ilosci od 1 do 3, lub grupa wodorotlenowa, wolna wzglednie N—podstawiona grupa aminowa, z n,a m i e n n y t y m, ze na barwniki monoazowe o wzorze 2, w którym: X oznacza grupe wodorotlenowa lub aminowa, Rt oznacza reszte naftalenowa, podstawiona grupami sulfonowymi w ilosci od 1 do 3, zawierajaca w pozycji orto do grupy azowej, grupe aminowa lub wodorotlenowa, X2 oznacza grupe wodorotlenowa lub alkoksylowa, dziala sie solami miedzi w temperaturze od 15 do 80°C, w zakresie pH od 3 do 10, po czym otrzymany barwnik wydziela sie z masy poreakcyjnej znanymi sposobami.
2. 2. Sposób wytwarzania monoazowych miedziowanych barwników reaktywnych o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza atom tlenu lub NH, Y oznacza grupe -S02CH=CH-CI lub -S02CH2 CHCI2, R oznacza reszte naftalenowa, która w pozycji orto do grupy azowej zawiera podstawnik X, podstawiony grupami sulfonowymi w ilosci od 1 do 3, lub grupa wodorotlenowa, wolna wzglednie N-podstawiona grupa aminowa, znamienny tym, ze na barwniki monoazowe o wzorze ogólnym 3, w którym: Xi oznacza grupe wodorotlenowa lub aminowa, Rt oznacza reszte naftalenowa podstawiona grupami sulfonowymi' w ilosci od 1 do 3, zawierajaca w pozycji orto do grupy azowej grupe aminowa lub wodorotlenowa, Y ma znaczenie podane wyzej, dziala sie solami miedzi w obecnosci wody utlenionej w temp. od 15 do 50°C i przy pH w zakresie od 3 do 9, przy czym otrzymany barwnik wydziela sie z masy poreakcyjnej znanymi sposobami.108767 0—Cu —X Wzór i Cu o Hq,s SO,H SO,CH=CHCl Wzór 7 Y Wzór Z Y U*ór3 Cr^CONH OH OCH, H0,5 N-N Wzór 4 SO.fH-CWl CH.CONH O * I I *0ACH-CHCI Wiór S OH °^w» N-N-A Wzór 6 NHZ OH ?CH» «VvMvn-n-A SO.H °Wm Wzór 5 Cu o 5acwl£«cii Wzdr W OH ^-50,H 50,^=^1 SO,H Wzór ii 30LCH=CHCl PL