PL104969B1 - Topiony klej wlokienniczy na podstawie kopoliamidow - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest topiony klej wló¬ kienniczy na podstawie kcpoiliamidów, zawieraja¬ cy dodatki zwiekszajace jego przyczepnosc i od¬ pornosc na pranie.Topione kleje stosuje sie do powlekania wkla¬ dek wlóMenmiczych do utrwalania przednich czesci odziezy, zwlaszcza do tak zwanego powlekania punktowego. Jako topione kleje stosuje sie ter¬ moplastyczne tworzywa sztuczne i wiadomo np., ze do materialów wlókienniiczych narazonych na mniejsze naprezenia stosuje sie w tym celu poli¬ etylen wysokocisnieniowy. Lepszy skutek skleja¬ nia uzyskuje sie przy stosowaniu tak zwanego ni- skotciisnieniowegio polietylenu. Srodki takie sa wprawdzie bardzo odporne na prania ale ich od¬ pornosc na dzialanie substancji stosowanych przy chemicznym praniu jest bardzo niewielka, albo tez nJie sa wcale odporne. Od dawna stosowano takze do tego celu kopoliamidy, zwlaszcza tiriimeiry lub wyzsze. Topione kleje wlókiennicze na podstawie kopoliaimidów sa zasadniczo niewrazliwe na srod¬ ki czyszczace stosowane przy praniu chemicznym, ale ich odpornosc na poranie na mokro jest wpraw¬ dzie w zaleznosci od ich skladu dobra lub zadawa¬ lajaca, ale korzystnie powinna byc lepsza. Ogól¬ nie biorac, kopoliamidowe topione kleje wlókien¬ nicze o wyzszej temperaturze topinieniiia sa bardziej odporne na pranie, ale ich stosowanie ma te. wa¬ de, ze wymaga wyzszej temperatury obróbki i/lub 90 wyzszych cisnien, co niekorzystnie przedluza tok pracy.Topione kleje stosuje sie w postaci proszków lub tak zwanych past (opisy patentowe Rep. Fed. Nie¬ miec DAS nr 2007971,, DAS nr 2229308 i DOS nr 2307346). Znane sa tez rózne dodatki sluzace cze¬ sciowo do tego, aby obnazyc temperatiure topnie¬ nia kopoliamidów,, np. zmiekbzacze i/lub dodatki z kopoliaimidów (francuski opis patentowy nr 1367481, opis patentowy Stanów Zjedn. Ani. nr 3306865 i opisy patenitowe Rep. Fed. Niemiec DOS nir 1)794247, DOS nr 1930129, DOS nr 2237674 i DAS nr 1794106). Te znane dodatki nie moga byc jed¬ nak uzniane za calkowicie zadowalajace.Stwierdzono, ze odpornosc topionych klejów ma podstawie kopoliamidów, zwlaszcza odpornosc na pranie, mozna znacznie polepszyc, a przede wszyst¬ kim w przypadku klejów na podstawie kopotliami- dów o ntiiskiej temperaturze topnienia, które sa ze wzgledów tedhmicznych najkorzystniejsze do stoso¬ wania.Zgodnie z wynalazkiem osiaga sde to dodajac do kopoliamidu w stosunku wagowymi a) 0,05—2*/o co najmniej jednego amidu kwasowego o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza rodnik nasyconego lub nienasyconego weglowodoru alifatycznego o li2—20 atomach wegla, a n ozniacza liczbe calkowi¬ ta 3—6 i b) 0,05—2% mieszaniny róznie skondenso¬ wanych aminoaMlofenoli o ogólnym wzorze 2, w którym n' oznacza liczbe 0;5—2, m oznacza liczbe 104 969104 969 3 2—6, a R' oznacza rodnik alifatycznego weglowodo¬ ru o 8—10 atomach wegla, znajdujacy sie w pozy¬ cji orto lub para do grupy wodórotlenowej.Skladnik a) korzystnie stosuje sie w ilosci 0,5— 1,5%, zas skladnik b) w ilosci 0,5—1,5% wagowych w stosunku do masy kopoliamidu. Stosunek wa¬ gowy skladnika a) do skladnika b) wynicsi korzyst¬ nie 1:1, ale moze tez wynosic od 1:3 do 3:1.Skladnik o wzorze 1, w którym oba symbole ma¬ ja wyzej podane znaczenie, wytwarza sie w znany sposób przez kondensacje nasyconych lub niena¬ syconych kwasów tluszczowych o dlugim lancuchu, takich jak kwas laurynowy, palmitynowy, steary¬ nowy, oleinowy, a korzystnie przez kondensacje mieszianiny kwasów tluszczowych wystepujacych w roslinnych olejach, takich jak olej talowy i olej Interny, z N,N-,dwumetyladwuamina, taka jak N,N- -dwumetylo-l,3^dwuaiminopropan, N,NKlwumetylo- -1,,4-dwuamiinobutan, N,NKlwumetylo-l,6-dwuami- moheksan, a zwlaszcza N,NHdwumetylo-l,3-dwuami- ruopropan.Skladnik o wzorze 2, w którym wszystkie sym¬ bole maja wyzej podane znaczenie, wytwarza sie . przez reakcje zwyklego alkilofenolu, zwlaszcza no- nylofenolu, z aldehydem mrówkowym i poliamiha o wzorze H— oznacza liczbe 2—6, korzystnie z polietylenoamina.W wyniku tej reakcji powstaje mieszanina produk¬ tów o róznym stopniu kondensacji, przy czym prze¬ cietny stopien kondensacji n' powinien wynosic 0,5—2.Dodatki te mozna dodawac do granulowanych kopoHamidów przed zmieleniem, ale takze np. do gotowych proszków w mieszalniku z urzadzeniem do rozpylania. Mozna je tez dodawac przy wytwa¬ rzaniu tak zwanych past.Kopoliannidy stosowane zgodnie z wynalazkiem, bedace co najmniej trimorami, zawieraja zwykle —90% molowych grup alifatycznych i ewentual¬ nie cyklicznych kwasów dwukarboksylowych o 4— 12 atomach wegla i równowaznych im grup alifa¬ tycznych i/albo cyklicznych dwuamih o 4—15 alto- mach wegla, przy czym grupy dwuaminowe mo¬ ga byc rozgalezione oraz 90—10% molowych grup jednego lub .wiekszej liczby kwasów aHaimiinokarbo- ksylowych o 4—«14 atomach wegla. Szczególnie ko¬ rzystnie stosuje sie kopoliamdldy zawierajace jako czlon budowy laurynolaktaim i/albo kwas dekano- dwukarboksylowy, przy czyim girupy dwuamioowe moga byc czesciowo rozgalezione lub tez jako kwa¬ sy dwukiarbofcsylowe moga wystepowac w mniej¬ szych ilosciach kwas tereftialowy i/lub kwas izo- ftalowy.Przykladami takich kopoliamidów sa produkty wytworzone z takich ukladów monomeryczhych jak laurynolakitam (sól szescdometylenodwuaiminy z kwasem adypinowyim) kaprolaktam, to jest kopoli- amid 12/6,6/6, albo laurynolakitam (sól szesciome- tylenodwuaminy z kwasem dekanodwukarboksylo- wym) kaprolaktam, to jest kopoliamid 12/12,6/6, albo tez kaprolaktam (sól czesciometylenodwuami- ny z kwasem adypinowyni) sól szesciometyleno- dwuaimiiny z kwasem dekanodiwlukarboksylowym, to jest kopoliaroid 6/6,6/112,6. W stosowanych tu so- 40 45 50 55 lach szesciometylenodwuaminy skladnik aminowy moze byc czesciowo lub calkowicie zastapiony np. przez trójmetylenodwuiamine i/lub 1-amino- 3-amd- nom€tylo-3,5^-ltrójmetylocyklohefcsan (iizoforono- dwuamine), a skladnik kwasowy moze byc czescio¬ wo zastapiony kwasem tereftalowym i/lub izofta- lowym.Przyklad I. Jednakowe wagowo ilosci N,N- -dwumetylopriopyloaimidu kwasu tluszczowego z o- leju talowego i produktu kondensacji 2 moli nony- lofeiruolu, 2 moli aldehydu mrówkowego i 1 mola czteroetylencpiecioaminy emulguje sie w mialej ilo¬ sci wody i w mieszalniku z urzadzeniem rozpyla¬ jacym miesza ze zwyklym sproszkowanym kopoli- amidem otrzymanym z monomerycznego ukladu laurynolaktam (sól szesciometylenodwuaminy z kwasem adypioowym) kaprolaktam albo z ukladu laurynolakitam (sól szesciometylenodwuaminy z kwasem dekanodwukarboksylowym) kaprolaktam, o wielkosc ziarna 60—200 miliniikronów. Wykonuje sie szereg takich prób, sitosujac dodatek w ilosciach podanych w tablicy. Otrzymane proszki naklada sie metoda punktowania w urzadzeniu systemu Sa- ladin na wkladke z mieszanej tkaniny poliestrowo- bawelniianej w ilosci 17 g/m2. Paski o szerokosci po 5 cm sklejia sie z materialem kryjacym w cia¬ gu 17 sekund pod cisnieniem 300 kG/cm* i w na¬ stawionej temperaturze 150°C, przy czym tempera¬ tura w szczelinie prasy wynosi 136—138°C.Nastepnie mierzy sie za pomoca maszyny roz¬ dzierajacej odpornosc sklejania na rozerwanie.Czesc badanych pasków poddaje sie praniu w tem- peraiturze 60°, suszy i oznacza odpornosc nia rozer¬ wanie. Inna partie tych pasków poddaje sie paraniu chemicznemu i równiez mierzy moc sklejenia. Wy¬ niki podane w tablicy sa srednimi z 5 prób.Tablica Ilosc do- daltku w % wago¬ wych do masy fco- polLajmidu 0 0,1 0,2 0,3 0,4 1 Wytrzy¬ malosc na ro¬ zrywa¬ nie kG/5 om 400 450 550 750 1000 1000 Wytrzymalosc na rozrywanie po trzykrotnym praniu kG/5 cm pranie zwykle 200 300 600 700 900 1000 pranie che¬ miczne 400 450 600 900 1000 1000 Przyklad II. Po 0,5 czesci wagowych N,N- *o ^whjmetylopropyloamiidu kwasu stearynowego i produktu kondensacji 2 moli nonylofeno&u, 2 moli aldehydu mrówkowego i 1 mola czteróeltylenopie- cioaminy doidaje sie do 250 czesci wagowych zwy¬ klej pasty poliamidowej, zawierajacej 40% wbgo- ¦« wych jednego z kopoliaimidów wymfieniLonych w104 969 przykladzie I, 40% wagowych wody i 20% wago¬ wych 30% wodnej zawiesiny zwyklego zageszoza- ciza ma podstawie kwasu podiafarylowego.Otrzymana paste naklada sie przez sito pod zwiekszonym cisnieniem na material do wyrobu wkladek w ilosci 21 g/m2 w przeliczeniu na sucha substancje. Po zlaczeniu z materialem kryjacym w temperaturze 170°C, w ciagu 18 sekumd pod cis¬ nieniem 500 kG/cm2, bada sie wytrzymalosc pola¬ czen na rozrywanie. Wytrzymalosc ta wynosi 2000 kG/5 cm, a po zwyklym upraniu próbki w tempe¬ raturze 60°C maleje srednio do 1500 kG/5 om. Prób¬ ki porównawcze bez uzycia dodiaitków wedlug wy- nalaizku wykazuja izdoloosc na rozerwanie 1800 kG/5 cm, przy cizyim po 6 zwyklych praniach wy¬ trzymalosc ta maleje do 900 kG/5 cm, 6 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Topiony klej wlókiennitczy na podstaiwie kopolia- midów, znamienny tym, ze zawiera dodatek 0,05— 2% wagowych, w stosunku do masy kopoliiaimidów, co najmniej jednego amidu kwasowego o ogólnym wzorize 1, w którym R oznacza rodnik nasyconego lub nienasyconego weglowodoru alifatycznego o 12—20 atomach weglia, a n oznacza liczbe calkowi¬ ta 3—6 i dodaJtek 0,05—2% wagowych, w stosunku do masy kopoliiaimidów, mieszaniny rózimie skon¬ densowanych aminoalkdlofenoli o ogólnym wzorze 2, w którym n' oznacza licizbe 0,5—2, m oznapza licizbe 2—6, a R' ozmlacza rodnik alifatyczny wegio- wodoru o 8^10 atomach wegla, znajdujacy sie w pozycji onto lub para do grupy wodorotlenowej. R-C-NH-(CH2)n-N -CH5 lfcor A OH R' Hf fJ^CH^H-CH^CH^-NH-CH, Hm Z PL