Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia emulsji zapobiegajacej adhezji i sklejaniu, zwlaszcza z powierzchnia metalu i/lub drewna, przeznaczonej w szczególnosci dla stosowania w kombinatach budownictwa mieszkaniowego i fa¬ brykach elementów prefabrykowanych, do' wzor¬ ników i oszalowan, oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Emulsje te mozna oczywiscie stosowac przy wszelkich pracach betoniarskich, gdzie wystepuja wzorniki metalowe. lub drewniane albo oszalowa- . nia metalowe lub odeskowania.Najwazniejszym wymogiem przy wytwarzaniu produktów z betonu jest to, aby pomiedzy pro¬ duktem koncowym, takim jak element budowlany, czy budowla oraz forma, taka jak wzorniki, osza¬ lowania, po zestaleniu betonu nie nastepowalo przywieranie, poniewaz podczas usuwania formy, zwlaszcza przy wyjmowaniu profilowanego ele¬ mentu budowlanego z formy, szczególnie z wzor¬ ników z drewna lub metalu, moze nastepowac wy¬ kruszanie betonu przywartego do plaszczyzny z metalu, co powoduje uszkodzenie produktu kon¬ cowego. Waznym jest dalej, aby plaszczyzna sty¬ kajaca sie z forma stanowila powierzchnie gladka i zwarta. Aby zadoscuczynic tym wymaganiom, scianki wzorników z metalu lub drewna oraz osza¬ lowania pokrywa sie przed 'napelnieniem srodkiem zapobiegajacym adhezji i sklejaniu.Znane sa liczne srodki stosowane do tego celu.Poczatkowo stosowano zasadniczo produkty ropy naftowej bez ewentualnych dodatków, takich jak olej solarowy, olej wrzecionowy, olej maszynowy lub ich mieszaniny.Stosuje sie równiez emulsje woda—olej i olej— —woda, zwlaszcza w betoniarniach, kombinatach budownictwa mieszkaniowego oraz przy wytwa¬ rzaniu wstepnie obrobionych elementów beton¬ owych, lecz stosuje sie je równiez do betonowania prowadzonego na placu budowy. Znane sa równiez do tego celu tak zwane roztwory Pertikon, roz¬ twory mydla, a takze mieszaniny tluszcz—olej wzglednie olej—tluszcz, które w pierwszym rze¬ dzie stosuje sie w fabrykach elementów prefabry¬ kowanych i w betoniarniach.Znane srodki zapobiegajace adhezji i sklejaniu, na osnowie oleju sa niekorzystne nie tylko z te¬ chnologicznego punktu widzenia. Wywoluja one bowiem takze schorzenia typu egzemy, zwlaszcza u robotników w fabrykach elementów prefabry¬ kowanych. Ilosc chorych moze dochodzic do 60— —70%. Schorzenia te wywolywane sa obecnoscia w ropie naftowej drazniacego kwasu organicznego (0—1,5%).Technologiczna wada materialów z dodatkiem wody jest to, ze wskutek malej lepkosci splywaja one z pionowych i skosnych powierzchni formy, gromadza sie w miejscach profilowanych i wsia¬ kajac w produkty betonowe powoduja tworzenie szkodliwych plam, natomiast plaszczyzny, z któ- 99 62699 3 rych materialy te splynely, pozostaja nie posma¬ rowane i podczas zestalania betonu w miejscach tych nastepuje przywieranie. W formach nastepuje pasmowe zaczernianie zwane przypalaniem beto¬ nu, wskutek czego powstaja produkty o niejedno¬ litych powierzchniach.Inna wada emulsji wodnych polega na tym, ze przy obróbce autoklawowej (stosowanej zwykle w fabrykach elementów prefabrykowanych) powsta¬ ja najczesciej pecherzyki powietrza, wskutek cze¬ go powierzchnia produktu koncowego staje sie nie¬ równomierna i porowata. Ponadto wodne emulsje moga powodowac korozje metalowych form.Próbowano tez zmniejszac technologiczne wady wodnej emulsji przez dodawanie róznych mate¬ rialów dodatkowych, co jednak prowadzi do obni¬ zenia trwalosci. Trwalosc wiekszosci znanych i stosowanych emulsji w wysokich temperaturach wystepujacych przy obróbce para jest niezadawa- lajaca. Znajdujace sie na rynku emulsje, jak rów¬ niez emulsje z dodatkiem mydla, poczynaja po uplywie kilku dni rozdzielac sie, czesc fazy ole¬ jowej oddziela sie od wody, wskutek czego po¬ garszaja sie znacznie wlasciwosci zmniejszajace przyczepnosc.Wymienionych wyzej wad nie mozna wyelimi¬ nowac ani przez zastosowanie drogich materialów oddzielajacych zawierajacych rózne skladniki two¬ rzace emulsje, ani dzieki srodkom wytwarzanym w skomplikowany sposób, na przyklad wedlug opisów patentowych St. Zjedn. Am. nr 3 281356 i nr 2 739 365.Znana jest równiez jako material oddzielajacy emulsja woda—olej, przy wytwarzaniu której emulgowanie prowadzi sie za pomoca wody wa¬ piennej w obecnosci jednego jedynego dodatkowe¬ go srodka emulgujacego wprowadzanego do sklad¬ nika olejowego.Wada tego srodka polega na tym, ze z jednej strony nie mozna usunac jego dzialania szkodliwe¬ go dla zdrowia (sucha egzema skóry), a z drugiej strony material ten posiada równiez wady z te¬ chnologicznego punktu widzenia, poniewaz na sciankach szablonów powstaje twarde, podobne do kamienia zloze, które mozna usunac tylko w drodze usilnej pracy. Czynnosc ta ze wzgledu na grozaca mozliwosc wypadku oraz uszkodzenia wzornika jest czasochlonna i zmniejsza produk¬ cyjnosc. Ponadto trwalosc tego materialu nie jest duza, skladowanie równiez nasuwa problemy.Celem wynalazku bylo znalezienie srodka za- pobiegawczego adhezji i sklejaniu, który nie wy¬ kazywalby wyzej omówionych wad, umozliwialby latwe wytwarzanie z materialu bedacego prak¬ tycznie dostepnym w ilosciach nieograniczonych i spelnialby wszelkie wymagania technologiczne i zdrowotne.Stwierdzono, ze emulsja z miernie zasadowego bitumu, parafiny i dowolnego oleju mineralnego wykazuje odpowiednie parametry techniczne wy¬ magane dla srodka zapobiegajacego adhezji i skle¬ janiu, a poza tym nie jest szkodliwa dla zdrowia i jest latwa w uzyciu.Sposób wytwarzania emulsji zapobiegajacej ad¬ hezji i sklejaniu polega wedlug wynalazku na tym, 626 4 ze 4—15% wagowych (w przeliczeniu na mase emulsji) slabo zasadowego bitumu, 2—12% wago¬ wych parafiny i 20—60% wagowych oleju mine¬ ralnego ogrzewa sie do temperatury topnienia bi- tumu, tak otrzymana pierwsza mieszanine utrzy¬ muje sie w ciagu 10—30 minut w temperaturze przekraczajacej o kilka stopni temperature top¬ nienia po czym z pierwsza mieszanina miesza sie —60% wagowych oleju mineralnego o tempera- turze korzystnie co najmniej 15°C i te druga mie¬ szanine droga intensywnego ciaglego mieszania przeprowadza sie w emulsje.Topnienie mieszaniny bitumu—oleju—parafiny prowadzi sie korzystnie w temperaturze co naj- mniej 93DC, a najwyzej 120°C, zwlaszcza w tem¬ peraturze 95—98°C. Korzystnie postepuje sie tak, ze pierwsza mieszanine pozostawia sie na okres —30 minut w temperaturze najwyzej 98°C. Jako olej mineralny stosuje sie korzystnie olej wrze- cionowy i/lub pozbawiony osadu, korzystnie za¬ wierajacy najwyzej 3% wody olej zuzyty.W sposobie wedlug wynalazki jako slabo zasa¬ dowy bitum stosuje sie korzystnie bitum, w któ¬ rym ilosc mililitrów potrzebnego do zobojetnienia ekstraktu wodnego 0,1 n kwasu solnego wynosi w obecnosci oranzu metylowego jako wskaznika 0,4—0,7.Do pierwszej mieszaniny jako material wyjscio¬ wy stosuje sie korzystnie 10—12% wagowych bi- tumu, co najmniej 2,4% wagowych parafiny i 25— —35% wagowych oleju mineralnego. Intensywne mieszanie w celu uzyskania dobrej emulsji pro¬ wadzi sie korzystnie w ciagu 10—12 minut. Roz¬ wiazanie optymalne ze wzgledów gospodarczych i funkcjonalnych uzyskuje sie, jezeli parafine wprowadza sie do pierwszej mieszaniny w ten sposób, ze jako material wyjsciowy powstaje bi¬ tum zawierajacy 2—4% wagowych parafiny.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie ze 40 zbiornika oleju, zbiornika stopionego bitumu i zbiornika emulsji. Zbiornik oleju polaczony jest ze zbiornikiem stopionego bitumu przewodem, od którego prowadzi odgalezienie do zbiornika emul¬ sji. W odgalezieniu tym wbudowana jest pompa, 45 która zasysa pierwsza mieszanine ze zbiornika sto¬ pionego bitumu oraz olej ze zbiornika oleju dla drugiej mieszaniny. Jak juz wyzej wspomniano, pomiedzy zbiornikiem oleju a zbiornikiem stopu przewidziany jest przewód, od którego odgalezia 50 sie dalszy przewód do zbiornika emulsji, przy czym w tym ostatnim przewodzie wbudowana jest pom¬ pa. Pomiedzy miejscem rozgalezienia a pompa jest odgaleziony dalszy przewód prowadzacy do dolnej czesci zbiornika emulsji, który zapewnia obieg 55 zamkniety dla cyrkulacji drugiej mieszaniny, dzie¬ ki czemu zachodzi intensywne mieszanie dla wy¬ tworzenia emulsji.Wynalazek pozwala na uzyskanie licznych no¬ wych korzysci, których nie zapewniaja znane roz- 60 wiazania o podobnej problematyce.Otrzymany sposobem wedlug wynalazku srodek zapobiegajacy adhezji i sklejaniu jest bez zarzutu zarówno pod wzgledem technologicznym, jak i pod wzgledem higienicznym. Slabo zasadowy bitum 65 zobojetnia organiczny kwas wystepujacy w olejach99 626 mineralnych (równiez emulsja jest slabo zasado¬ wa), tak ze nie wystepuje tu drazniace szkodliwe dzialanie wywolujace egzeme. Sama parafina jest srodkiem leczacym nadajacym sie dobrze do le¬ czenia egzemy tak, ze oprócz waznych funkcji te¬ chnologicznych wykazuje ona dobry wplyw zdro¬ wotny. Mozna nawet twierdzic, ze emulsja ta nie tylko dziala profilaktycznie, lecz równiez pomaga w wyleczeniu chorych na egzeme.Ze wzgledu na to, ze emulsja jest slabo zasa¬ dowa, wywiera ona dzialanie zapobiegajace koro¬ zji tak, ze przy jej uzyciu mozna calkowicie usu¬ nac uszkodzenia wskutek korozji wystepujace przy stosowaniu roztworów wodnych.Dzieki zastosowaniu parafiny w wyzej podanych ilosciach, srodek ten ma doskonala przyczepnosc do plaszczyzn z drewna i metalu, nie obserwuje sie wplywu wysokiej temperatury wystepujacej przy wprowadzaniu pary przy obróbce autokla- wowej, tak ze zapobieganie przywieraniu do sko¬ snych i pionowych plaszczyzn jest rozwiazane i be¬ ton nie przywiera.Emulsja otrzymana sposobem wedlug wynalazku jest bardzo trwala, nie stwarza problemów pod¬ czas dlugotrwalego skladowania, mozna ja rów¬ niez rozprowadzac jako gotowy produkt fabrycz¬ ny. Po kilku (4—5) kolejnych smarowaniach sza¬ blonów mozna w nich przeprowadzic co najmniej dwa — trzy dalsze cykle produkcyjne bez uszko¬ dzenia szablonu i bez obnizenia jakosci produktu.Na powierzchni szablonów powstaje warstewka z parafiny i bitumu, która nawet po wielu cy¬ klach produkcyjnych czesciowo tylko pokrywa sie plamami. W dalszym postepowaniu wystarczy smarowac tylko te plamy. Na trwalosc emulsji nie ma wplywu temperatura naparowywania.Emulsje wytwarza sie z tanich materialów pod¬ stawowych (olej zuzyty), przy uzyciu prostej te¬ chnologii, z minimalnym nakladem kosztów in¬ westycyjnych. Proces mozna prowadzic w kazdej betoniarni, w fabrykach okladzin, a nawet na po¬ szczególnych placach budowy w krótkim czasie, za pomoca prostego urzadzenia. Emulsje mozna latwo przesylac przewodem rurowym za pomoca spre¬ zonego powietrza nawet w temperaturze —7DC i latwo nanosic na powierzchnie szablonów za po¬ moca sprezonego powietrza przez dysze, albo recz¬ nie przez wytwarzanie równomiernej cienkiej war¬ stewki. Do pierwszego smarowania zuzywa sie 1 kg emulsji na pokrycie okolo 8—9 m2, po czwartym i piatym smarowaniu formy wystarcza 1 kg emul¬ sji na pokrycie okolo 15—18 m2.Plaszczyzny gotowych elementów budowlanych (ogólnie produktów betonowych) sa bez zarzutu po wyjeciu z formy. Ze wzgledu na to, ze emul¬ sja nie zawiera wody, nie wystepuje podczas ob¬ róbki para szkodliwe dla powierzchni tworzenie pecherzyków powietrza. Na powierzchni nie wy¬ stepuja plamy olejowe, plaszczyzna jest zwarta i gladka.Wynalazek jest blizej wyjasniony w oparciu o zalaczony rysunek. Rysunek ten przedstawia per¬ spektywiczny widok urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie ze zbiornika oleju 1, zbiornika stopionego bitumu 2, pompy 3 i zbiornika emulsji 4. Do zbiornika ole¬ ju 1 wprowadza sie zuzyty olej lub olej wrzecio¬ nowy przewodem 6, w którym jest wbudowany czujnik zegarowy 5. Przed czujnikiem 5 do prze¬ wodu 6 uchodza odgalezione przewody 6a i 6b.Jeden z nich, na przyklad 6a, sluzy do doprowa¬ dzania zuzytego oleju nie zawierajacego osadu, a drugi przewód 6b do doprowadzania oleju wrze- cionowego. W odgalezionych przewodach 6a, 6b wbudowane sa zawory kurkowe 6a', 6b'.Przewód 6 jest przeprowadzony przez otwór w pokrywie zbiornika oleju 1. Zbiornik oleju 1 jest polaczony przewodem 7 ze zbiornikiem stopionego U bitumu 2 umieszczonym ponizej. W miejscu roz¬ galezienia 9 z przewodu 7 jest odprowadzany prze¬ wód 10 do pompy 3. Po obu stronach miejsca roz¬ galezienia 9 sa wbudowane w przewodzie 7 za¬ suwy 11 i 12. Zasuwa 11 jest w poblizu zbiornika oleju 1, natomiast zasuwa 12 znajduje sie w prze¬ wodzie 7 w poblizu zbiornika stopionego bitumu 2.Zbiornik stopionego bitumu 2 jest wyposazony w dajaca sie podnosic pokrywe 13, a wewnatrz zbiornika znajduje sie wezownica grzejna 14. U gó- ry przez boczna sciane 15 zbiornika 2 wprowa¬ dzony jest rurowy króciec 16 uchodzacy do za¬ mknietej wezownicy grzejnej 14, sluzacy do wpro¬ wadzania czynnika grzejnego, na przyklad swiezej pary wodnej do wezownicy rurowej. Pare odloto- wa odprowadza sie z wezownicy rurowej przez króciec rurowy 17. Przewód 7 wchodzi przez plyte denna 18 do zbiornika stopionego bitumu 2. Zbior¬ nik ten ogrzewa sie para, gazem lub energia elek¬ tryczna.Z przewodu 10 pomiedzy pompa 3 a miejscem rozgalezienia 9 jest odgaleziony przewód 19 pro¬ wadzacy do zbiornika emulsji 4, przy czym w przewodzie tym jest umieszczona zasuwa 20. Prze¬ wód 19 wchodzi do wnetrza zbiornika emulsji 4 40 przez otwór 22 w rogu tego zbiornika.Przewód 23 odprowadzajacy z pompy 3 wcho¬ dzi do wnetrza zbiornika 4 przez otwór 25 w po¬ krywie 24 i konczy sie na wysokosci A powyzej dna 21, przy czym wysokosc A odpowiada w przy- 45 blizeniu 1/3 wysokosci H zbiornika. Otwór 22 i wylot przewodu 23 sa w plaszczyznie poziomej przesuniete wzgledem siebie o odleglosc B.Zbiornik emulsji 4 ma króciec spustowy 26 z elementem zamykajacym 26a. Przez zawór ten 50 mozna odprowadzac gotowa emulsje pod wlasnym ciezarem. W górnej czesci zbiornika jest odpro¬ wadzony króciec rurowy 27, z którym jest pola¬ czony przewód 28 wchodzacy do wnetrza zbiorni¬ ka 4 i obejmujacy zawór zamykajacy 27a. Przez 55 ten króciec rurowy 27 mozna za pomoca pompy oprózniac zbiornik.Nastepujace przyklady blizej wyjasnia wynala¬ zek.Przyklad I. W celu otrzymania 1000 Kg 60 srodka zapobiegajacego adhezji i sklejaniu wpro¬ wadza sie do zbiornika stopionego bitumu 2120 Kg bitumu o zawartosci parafiny 2,5% i ze zbiornika oleju 1 zawierajacego uprzednio nawazone 880 Kg oleju wrzecionowego wprowadza sie 300 Kg oleju 65 wrzecionowego, po czym obydwa skladniki ogrzewa7 sie do temperatury 95DC. Wskutek ogrzewania oraz wskutek tego, ze przestrzen zajmowana przez bi¬ tum w postaci kawalków w trakcie topnienia ule¬ ga zmniejszeniu i w zwiazku z tym mieszanina znajduje sie w ciaglym ruchu, w zbiorniku stopio¬ nego bitumu 2 powstaje emulsja olej—bitum.Pierwsza mieszanine pozostawia sie w ciagu 15 minut w temperaturze przekraczajacej o kilka stopni temperature topnienia (okolo 95—98°C). Po uplywie tego okresu przy otwartych zasuwach 11 i 12 i przy zamknietej zasuwie 20 uruchamia sie pompe, która zasysa razem zawartosc zbiornika stopionego bitumu 2 i pozostaly w zbiorniku ole¬ ju 1 olej wrzecionowy (którego ilosc wynosi 560 Kg, a temperatura 19—20°C). Powstaje w ten spo¬ sób druga mieszanina, która poprzez pompe 3 i przewód rurowy 23 przeprowadza sie do zbior¬ nika emulsji. Po zamknieciu zasuwy 11 i otwarciu zasuwy 12 ze zbiornika emulsji wyciska sie ciekla substancje do zbiornika stopionego bitumu 2, po czym, gdy obieg pompy 3 zostaje zmieniony, ma¬ terial ten zostaje z powrotem wciagniety do zbior¬ nika emulsji 4. Mozna powiedziec, ze zbiornik 2 zostaje przeplukany.Po wprowadzeniu calego materialu do zbiornika emulsji 4 pozostawia sie go na okres 5 minut w spokoju. Po uplywie tego czasu przy zamknietej zasuwie 11 i 12 i otwartej zasuwie 20 uruchamia sie pompe 3, wskutek czego druga mieszanina znajdujaca sie w zbiorniku 4 wprowadzona zostaje w obieg poprzez przewody 19, 10 i 23 zgodnie ze strzalkami a.Cyrkulacja trwa 10 minut, wskutek czego mie¬ szanina zostaje zemulgowana. Emulsje jako pro¬ dukt koncowy usuwa sie ze zbiornika emulsji 4 poprzez zawór spustowy 26 albo króciec rurowy 27.Ponadto strzalka b wskazuje usuwanie oleju wrze¬ cionowego, strzalka c doprowadzenie swiezej pa¬ ry, strzalka d wypust pary odlotowej, a strzalka e usuwanie emulsji jako produktu koncowego.W sposobie wedlug wynalazku korzystnie stosu¬ je sie bitum zawierajacy co najmniej 2,4% para¬ finy i parafine wprowadza sie do mieszaniny ko¬ rzystnie nie jako oddzielny komponent. Zmiany ciezaru odpowiednich rodzajów bitumu wykazuja tendencje przyboru, to znaczy w czasie ogrzewania pobieraja wode.Przyklad II. W celu otrzymania 1000 Kg emulsji do zbiornika oleju 1 wprowadza sie zu¬ zyty olej bez osadu w ilosci 920 Kg, z czego 250 Kg wprowadza sie do zbiornika stopionego bitumu 2. Do tego samego zbiornika wprowadza sie bitum (pochodzenie ZRSS, Romaskinoer R 82/25) zawierajacy 2,5tyo parafiny, w ilosci 80 Kg.Obydwa skladniki ogrzewa sie razem do tempe¬ ratury 93°C. Pod wplywem ogrzewania powstaje emulsja. Mieszanine pozostawia sie w ciagu 12 minut w temperaturze 93—95°C.Tak otrzymana pierwsza mieszanine zasysa sie razem z pozostalym w zbiorniku oleju zuzytym olejem bez osadu w ilosci 670 Kg. Mieszanine po¬ zostawia sie w ciagu 3 minut w zbiorniku emul¬ sji 4, pó czym w ciagu 12 minut prowadzi sie cyr¬ kulacje droga odpowiadajaca strzalkom a, przy czym nastepuje emulgowanie drugiej mieszaniny. 626 8 Produkt koncowy o barwie ciemnobrazowej moz¬ na po usunieciu ze zbiornika emulsji 4 stosowac, dostarczac i skladowac bez dalszej obróbki.Przyklad III. W celu otrzymania 1000 Kg srodka zapobiegajacego adhezji i sklejaniu wpro¬ wadza sie do zbiornika oleju 1 poprzez przewody 6a, 6b 100 Kg oleju wrzecionowego i 150 Kg oleju zuzytego bez osadu, po czym olej przeprowadza sie do zbiornika 2. Równoczesnie do zbiornika 2 wprowadza sie bitum o zawartosci parafiny 3% w ilosci 80 Kg.Te trzy skladniki ogrzewa sie do temperatury 93°C. Pod wplywem ciepla i ruchu topiacego sie bitumu skladniki tworza emulsje. Pierwsza mie- szanine utrzymuje sie w ciagu 12 minut w tem¬ peraturze 93—95°C. Do zbiornika oleju 1 dopro¬ wadza sie zuzyty olej bez osadu (temperatura 15— —20°C, w ilosci 670 Kg), który miesza sie droga zasysania z uprzednio wytworzona mieszanina.Tak otrzymana druga mieszanine pozostawia sie w zbiorniku emulsji 4 na okres 3 minut. Miesza¬ nine te wprowadza sie nastepnie w obieg droga wskazana przez strzalki a w ciagu 12 minut, przy czym nastepuje emulgowanie. Po usunieciu ze zbiornika emulsji 4 ciemnobrazowa emulsja sta¬ nowiaca produkt koncowy moze byc od razu sto¬ sowana, skladowana lub dostarczana.Wynalazek nie jest naturalnie ograniczony do wyzej opisanych przykladów, ani do przykladu wykonania urzadzenia do stosowania sposobu we¬ dlug wynalazku, lecz moze byc realizowany w licznych wariantach w ramach zakresu ochrony okreslonego w PL