Wynalazek dotyczy otrzymywania lot¬ nych kwasów alifatycznych w postaci ste¬ zonej z ich roztworów rozcienczonych, np. otrzymywania wysokoprocentowego kwasu octowego z surowego octu drzewnego.Wiadomo, ze kwas octowy mozna ste¬ zac, wprowadzajac obojetne octany alka- ljów do wodnego kwasu octowego i rozkla¬ dajac nastepnie tak otrzymane sole) moz¬ na wydzielic kwas octowy; wykonywa sie to np. jak nastepuje wykrystalizowalje sie kwasny octan i przez ogrzanie go odpedza sie kwas octowy, albo tez przez ogrzewa¬ nie wodnego roztworu odpedza sie naj¬ przód wode z niewielka czescia kwasu octo¬ wego, a w razie potrzeby w prózni, poczem z pozostalosci przez dalsze ogrzewanie otrzymuje sie kwas octowy w postaci ste¬ zonej, Sposoby te nie znalazly zastosowania w technice, poniewaz otrzymywanie kwa¬ sów tluszczowych z ich kwasnych soli na¬ strecza duze trudnosci. Przy odpedzaniu kwasów w zbyt wysokiej temperaturze wy¬ stepuja straty, skutkiem tworzenia sie ke¬ tonów, zas przy zastosowaniu nizszych temperatur rozklad soli jest niecalkowity, albo wymaga niewspólmiernie dlugiego o- kresu czasu, a w zwiazku z tern zbyt ob¬ szernych aparatów i duzego nakladu ener- gji. Do rozkladania soli potrzebne sa apa¬ raty, w których nalezy stale sole dobrze przemieszac i rozdrobnic, poniewaz skut¬ kiem zlego przewodzenia ciepla przez so-le latwo nastepuje miejscowe przegrzanie, powodujace znowu straty materjalu.Zgodnie z wynalazkiem wszystkie te niedogodnosci usuwa sie dzieki zastosowa¬ niu soli, albo mieszaniny soli o tak niskiej temperaturze topnienia, iz podczas proce¬ su rozkladania znajduja sie one w stanie cieklym. Przy uzyciu mieszanin soli przy¬ najmniej jeden ze skladników, jak np. oc¬ tan alkaljów, powinien wykazywac zdol¬ nosc wiazania kwasów, zas inne skladniki winny obnizac temperature topnienia mie¬ szaniny. Dobrze jest jednakze dobierac mieszaniny takich soli, z których kazda jest zdolna do wiazania danego kwasu.Odpowiedniemi okazaly sie mieszaniny rozmaitych octanów potasowców, albo wapniowców, albo octanów potasowców i octanów wapniowców z octanem magnezu wlacznie, albo sole innych kwasów tlu¬ szczowych. Dobrze jest tak dobierac sole wzglednie mieszaniny soli, zeby laczny ma- terjal podczas procesu rozkladowego znaj¬ dowal sie w stanie stopionym. Jednakze zalety wynalazku ujawniaja sie juz nawet wtedy, jesli tylko dostatecznie duza czesc soli albo mieszanin soli znajduje sie w sta¬ nie cieklym podczas procesu rozkladania.Metoda ta wykazuje te zalete, ze sto¬ piona ciekla masa dzieki swemu duzemu przewodnictwu ciepla i podatnosci do mie¬ szania w bardzo krótkim przeciagu czasu daje sie rozkladac bez szkodliwych zjawisk ubocznych, jak strat skutkiem przegrzania i t. p. Proces odpedzania przeprowadza sie w stosunkowo prostych urzadzeniach, jak zwyklych retortach, panwiach, kolumnach, wiezach i t. d., poniewaz ogrzewanie cie¬ czy do zadanej temperatury nie nastrecza zadnych trudnosci. Naklad i zuzycie ener- gji cieplnej w porównaniu ze sposobami wymienionemi na wstepie sa mniejsze.Zgodnie z jedna z postaci wykonania wynalazku postepuje sie jak nizej. Roz¬ wodniony kwas, np. rozcienczony kwas oc¬ towy w postaci pary, traktuje sie solami, zdolnemi do zwiazania tego kwasu, np. mieszanina octanów sodowego i potasowe¬ go, np. wprowadzajac w zetkniecie mie¬ szanine par kwasu ze stezonym roztworem soli przy zastosowaniu zasady przeciwpra- du. Dalej mozna równiez z wodnych roz¬ tworów kwasu odciagac ten ostatni zapo- moca rozpuszczalników organicznych, a szczególniej zdolnych do wchlaniania wiek¬ szych ilosci kwasu i dajacych sie latwo od¬ dzielic od wody, jak np. olejów acetono¬ wych, olejów ze spirytusu drzewnego, ete¬ ru, alkoholu butylowego, mieszanin olejów acetonowych z benzenem lub t. p. zwiaz¬ kami i tak otrzymane roztwory kwasów traktuje sie nastepnie solami, zdolnemi do wytwarzania soli kwasnych, dajacych przez rozklad kwas w postaci stezonej.Obróbka par kwasu, wzglednie roztworów kwasu w rozpuszczalnikach organicznych, odbywa sie w mysl wynalazku przy zasto¬ sowaniu takich soli, wzglednie miesza¬ nin soli, które podczas procesu rozklada¬ nia czesciowo lub calkowicie znajduja sie w stanie cieklym.Przyklad I. Do 2500 kg 50% kwasu oc¬ towego dodaje sie 1100 kg bezwodnego oc¬ tanu sodowegol i* 1300 kg bezwodnego oc¬ tanu potasowego. Mieszanine ogrzewa sie w retorcie, przyczem temperatura stale wzrasta. Do 170°C przechodzi prawie wszystka woda z niewielka iloscia kwasu jako kwas 10—12%. Nastepnie wlacza sie inny odbieralnik i w razie potrzeby przy zastosowaniu zmniejszonego cisnienia de¬ styluje sie dalej, az do temperatury 300°C.Przechodzi przytem reszta kwasu octowego jako kwas 95%. W retorcie tworza sie oc¬ tany obojetne, które mozna uzyc ponow¬ nie. W zadnem ze stadjów procesu zawar¬ tosc retorty nie jest masa stala.Przyklad II. Z roztworu 250 kg kwasu maslowego w 350 kg oleju acetonowego wyciaga sie z zastosowaniem przeciwpra- du kwas maslowy zapomoca stezonego roz¬ tworu wodnego maslanu potasowego i 100 — 2 —kg maslanu cynkowego, poczem roztwór soli ogrzewa sie w retorcie destylacyjnej, Ponizej 200°C przechodzi okolo 15%-owy kwas maslowy w postaci wodnistego przed¬ gonu, reszte otrzymuje sie jako 70% kwas maslowy. Sposób ten nadaje sie doskonale do otrzymywania stezonych kwasów, jak mrówkowego, octowego, propionowego, maslowego i podobnych. PL PL PL