Przedmiotem wynalazku jest gruszka rufowa stat¬ ku, zlozona z otaczajacego wal sruby korpusu gruszki wystajacego z czesci rufowej statku, przy czym ten korpus gruszki jest w swej czesci tylnej polaczony najpierw z czescia rufowa statku przez wykonany od tylu pletwowy mostek, która na¬ stepnie zweza sie samonosnie w kierunku do pia¬ sty walu.Znana gruszka rufowa opisanego wyzej rodza¬ ju stosowana jest, aby uzyskac wspólczynnik stru¬ mienia nadazajacego, rozlozony mozliwie równo¬ miernie na obwodzie sruby i w ten sposób unik¬ nac drgan sruby i czesci rufowej statku.Zadaniem wynalazku jest, przy zachowaniu lub polepszeniu uzyskiwanego przy znanych gruszkach rufowych rozkladu wspólczynnika' strumienia na¬ dazajacego, zmniejszenie lub wyeliminowanie za¬ grozenia kawitacyjnego sruby.Zadanie to rozwiazano dzieki temu, ze przeplyw dochodzacy do sruby ukierunkowano w wysokim stopniu osiowo, to znaczy zmieniono kierunek prze¬ plywu do sruby tak, zeby przeplyw padal na plaszczyzne sruby mozliwie pod katem prostym, a wiec w plaszczyznie sruby nie przebiegal pod ka¬ tem wznoszacych sie do tylu wregów rufowych (przedluzona linia wypuklosci zewnetrznej czesci rufowej statku).Istota wynalazku polega na tym, ze korpus grusz¬ ki wystaje silnie z wybiegajacej juz bardzo smukle do tylu czesci rufowej statku z dobrym naplywem, zwlaszcza przez niezaklócony przeplyw denny, a nastepnie wytwarzajac podcisnienie pod i w przy¬ blizeniu na wysokosci srodka walu sruby staje sie z powrotem grubszy i dopiero wtedy zweza sie w kierunku do piasty walu.W ten sposób w obszarze pod i w przyblizeniu na srodku walu sruby i przed plaszczyzna sruby powstaje nakladajace sie na wlasne pole cisnie¬ nia statku pole podcisnienia, które kieruje prze- io plyw od przedluzonej linii wypuklosci zewnetrznej czesci rufowej statku w kierunku osiowym na plaszcz*yzne sruby.Uzyteczne jest przy tym, ze w poblizu kadluba statku na skutek schodzenia sie przeplywu powsta- je obszar nadcisnienia, z którego przeplyw jest kierowany w obszar podcisnienia, wytworzony przez gruszke rufowa wedlug wynalazku.Gruszka rufowa wedlug wynalazku ma te ko¬ rzystna wlasciwosc, ze rozciaga izotachy doplywu w górnym sektorze powierzchni kola sruby, na skutek czego zmniejsza sie sklonnosc sruby do ka¬ witacji. Dzieki temu zwieksza sie sredni skutecz¬ ny wspólczynnik strumienia nadazajacego. Z dru¬ giej strony wspólczynnik ssania zmniejsza sie ze wzgledu na smuklosc gruszki. Dzieki temu mozna oczekiwac polepszenia sprawnosci statku. Próby w zbiornikach nie wykazaly zadnego szkodliwego wplywu na opór statku. Wedlug wynalazku pod okresleniem „niezaklócony przeplyw denny" nale¬ po zy rozumiec taki przeplyw, któremu nie przeszka- 97 8883 97 863 4 dzaja na przyklad niekorzystnie wykonane ksztal¬ ty statku, na przyklad oblo. „Niezaklócony prze¬ plyw denny" — nie wkrecajac sie — wychodzac od dna statku powinien mozliwie bezwirowo przeply¬ wac wzdluz burt statku.Dokladny ksztalt gruszki rufowej trzeba zreszta okreslac wedlug zasad wynalazku przez badania w zbiornikach i przy podobnych statkach przez prze¬ liczanie wyników badan.W dalszym rozwinieciu wynalazku gruszke ru¬ fowa dla statku jednosrubowego z przebiegajacy¬ mi na ksztalt litery S, tworzacymi korpus gruszki wregami uzyskano przez to, ze wregi czesci rufowej statku coraz bardziej strome do tylu przebiegajac najpierw az do linii kilu zamykaja trapezowa za¬ sadniczo w przekroju poprzecznym czesc kilowa pod walem sruby, a nastepnie wybrzuszaja sie do dolu i £taja sie wklesle powyzej walu, az przeci¬ naja sie w przyblizeniu na wysokosci^walu i do¬ piero potem zwezaja sie z coraz bardziej wygie¬ tym ksztaltem litery S i z linia kilu wznoszaca sie do piasty walu.W pewnych okolicznosciach jest korzystne wy¬ konanie gruszki wedlug wynalazku niesymetrycz¬ nie do plaszczyzny srodkowej statku w celu kom¬ pensacji mimosrodowosci punktu przejscia sru¬ by. Gruszka wybrzusza sie wtedy tylko z boku.Ponadto gruszka rufowa dla statków ze sruba umieszczona z boku, to jest dla statków dwu i czterosrubowych polega na tym, ze oslona walu jest w kierunku do sruby pogrubiona ze wszyst¬ kich stron gruszkowo, to znaczy jej powierzchnia przekroju poprzecznego w celu stworzenia obszaru podcisnienia potrzebnego dla skierowania prze¬ plywu na srube najpierw zwieksza sie, a nastepnie lagodnie przechodzi w piaste sruby.Ze wzgledu na nie przebiegajacy w kierunku osi sruby naplyw, w przypadku srub umieszczonych z boku, gruszke wedlug wynalazku wykonuje sie korzystnie niesymetrycznie do walu sruby, to zna¬ czy nieco wypuklo do linii srodkowej statku.Dalsze zmniejszenie drgan powodowanych przez srube uzyskuje sie wtedy, gdy tylny, zwezajacy sie koniec gruszki rufowej przechodzi w znana, elastyczna powloke walu srubowego.Wynalazek jest przedstawiony przykladowo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia Wycinek czesci rufowej statku jednosrubowego z symetrycz¬ na gruszka rufowa, w widoku oraz w rozrysowa- niu z liniami wregowymi i wodnicami, fig. 2 — owre zenie teoretyczne statku jednosrubowego w po¬ wiekszeniu, fig. 3 — niesymetryczna gruszke ru¬ fowa w widoku takim jak na fig. 1, fig. 4 — wyci¬ nek czesci irufowej statku dwusrubowego z nie¬ symetryczna gruszka rufowa, w widoku oraz jako plan z liniami wregowymi i wodnicami, fig. 5 — symetryczna gruszke rufowa i elastyczna pochwe walu sruby, w widoku takim jak na fig. 4, a fig. 6 przedstawia porównanie izótach doplywu w przy¬ padku gruszki rufowej wedlug wynalazku z izo- tochami w przypadku znanej grubosci rufowej.Na fig. 1 i 3 poszczególne elementy przedmiotu wynalazku maja oznaczenia: 1 — sruba, 2 — os wa¬ lu sruby, 3 — ster — w danym przypadku z ra¬ mieniem sterowym tylnicy, 4 — linie dna, a 5 — wlasciwy korpus gruszki. Trzy plany pokazuja przebieg przekrojów I—IV, owregowanie 1—4 i wodnice 1, 3, 5, 7 i 9. Na fig. 4 wodnice sa ozna¬ czone przez 1—8 i pokazane sa przekroje I—III.Na fig. 5 przez 6 oznaczono kotwy przenikania wyjscia walu ze wznoszacym sie zasadniczo plasko ku tylowi dnem statku. Na fig. 6 linie jednako¬ wych izotach na przyklad dla przedmiotu wyna¬ lazku oznaczono przez 10, a przy gruszce rufowej wedlug patentu RFN nr 034 060 przez 10' lub przez i 30'.Na fig. 2 przedstawione sa wregi budowlane 1— —50 w skali 1:25. Zasada wykonania gruszki rufo¬ wej dla statku jednosrubowego z przebiegajacymi w ksztalcie litery S wregami, tworzacymi korpus gruszki, polega na tym, ze w kierunku do tylu co¬ raz bardziej strome wregi (50—34) czesci rufowej statku przebiegaja najpierw az do linii kilu, za¬ mykajac trapezowa zasadniczo w przekroju po¬ przecznym czesc kilowa pod walem sruby, a na¬ stepnie wregi (34—24) staja sie coraz bardziej wy¬ brzuszone i powyzej walu wkleslego, az w przy¬ blizeniu na wysokosci walu przecinaja sie i dopie¬ ro potem wregi (24—7) zwezaja sie z coraz bar¬ dziej wygietym ksztaltem litery S i z linia kilu. wznoszaca sie do piasty walu. PL PL PL PL PL