PL9778B1 - Zapalnik do pocisków artyleryjskich i lotniczych. - Google Patents

Description

W patencie Nr 7738 zostal opisany i zastrzezony zapalnik uderzeniowy, za¬ wdzieczajacy swa bardzo wielka czulosc i calkowite bezpieczenstwo polaczeniu nad¬ zwyczaj lekkiej czesci uderzeniowej za¬ wierajacej w sobie kompletny mechanizm zapalajacy narzad przedni, iglice lub splonke sprzezona z pochwa wspomnianej czesci uderzeniowej i narzad tylny, splon¬ ke lub iglice, osadzony luzno w tej pochwie i oddzielany od narzadu przedniego zapo- moca narzadu odsadczego z jakimkolwiek narzadem w rodzaju zawleczki, ciala pla¬ stycznego lub innym odpowiednim ustro¬ jem, który normalnie do chwili napotka¬ nia przeszkody zapobiega wtloczeniu po- mienionej czesci uderzeniowej w kadlub zapalnika. Dzialanie tak zbudowanego za¬ palnika przy napotkaniu jakiejkolwiek przeszkody, nawet o odpornosci slabej, jak np. plótna powloki platowca, jest zapew¬ nione skutkiem tego, ze uderzenie, usuwa¬ jac czynnik laczacy (zawleczke, cisnienie powietrza lub innego ciala), który stal na przeszkodzie wtloczeniu czesci uderzenio¬ wej, wytwarza niezaleznosc pomiedzy ka¬ dlubem (sprzezonym sztywno w jedna ca¬ losc z pociskiem) i czescia uderzeniowa.Do zatrzymania nader lekkiej czesci ude¬ rzeniowej, wzglednie do znacznego opóz¬ nienia jej ruchu, wystarcza przeszkoda stawiajaca nader slaby opór i niezdolna zatrzymac lub zwolnic lot pocisku tak, ze ten ostatni leci dalej. Narzad tylny czesciuderzeniowej, spoczywajacy swobodnie w jej pochwie, porusza sie jednak dalej i na¬ potyka narzad przedni wczesniej anizeli czesc uderzeniowa zapalnika dosiegnie dna swego gniazda i zostanie na nowo pocia¬ gnieta przez pocisk. Poniewaz sila zywa \}h m V2) tego narzadu wchodzi tu w gre, zderzenie jego z narzadem przednim, za¬ trzymanym lub zwolnionym niezaleznie od pocisku, bedzie tern silniejsze, im wieksza jest róznica pomiedzy szybkoscia pozostala narzadu ruchomego mechauiizifiu zapalaja¬ cego i szybkoscia calej czesci uderzenio¬ wej.Jezeli oznaczyc szybkosc pocisku, a wiec i narzadu ruchomego, przez V w chwi¬ li uderzenia o przeszkode o slabym opo¬ rze i przez v «— zmniejszona szybkosc cze¬ sci uderzeniowej (szybkosc, która ze wzgle¬ du na lekkosc tej czesci bedzie najczesciej zblizona do zera), sila zywa narzadu tyl¬ nego w przyrzadzie (np, splonki) wyniesie — — Mnoznik (VHjfL aia w chwili u- derzenia pocisku o przeszkode wartosc bardzo wielka, dzieki wielkiej wartosci V i malej wartosci v. W celu zabezpieczenia przeto dzialania przyrzadu wskazanem j«et nadanie masie m ruchomego narzadu wartosci nader malej, w przeciwienstwie do tego co ma miejsce w wiekszosci poci¬ sków uderzeniowych, obecnie uzywanych, w których -dazono do zwiekszenia masy naraadu ruchomego, w celu powiekszenia czulosci zapalnika, co jednak wymagalo stosowania zlazonych zabezpieczen, nie- zbednych w celu unikniecia przedwczesne¬ go dzialania zapalnika w razie upadku i raalej wysokosci podczas manipulaeyj i preewtau.Zapalnik, stanowiacy przedmiot paten- ttt polskiego Nr 7738, posiada dzieki nad- zwyczajnej lekkosci czesci uderzeniowej i zawartego w niej narzadu ruchomego du- &a czuloóc* Czulosc ta id&ie w parze z zu- pelnem bezpieczenstwem, gdyz dzialanie moze nastepowac tylko dzieki wielkiej wartosci mnoznika V2 w wyrazie dla sily zywej narzadu ruchomego y^ rn V2, przy- czem V2 osiaga wielkosc pozadana i do¬ stateczna, aby uderzenie wzajemne narza¬ dów czesci uderzeniowej powodowalo za¬ plon tylko wtedy, gdy pocisk w chwili u- derzenia ma juz szybkosc taka, jaka moze posiadac dopiero po wyjsciu z lufy dziala.Powyzej bylo podane, ze dzialanie za¬ palnika przy zetknieciu sie z przeszkoda bardzo malo odporna jest spowodowane przez wyzwolona sile zywa y% m (V2—v2) narzadu czesci uderzeniowej, poruszajace¬ go sie na spotkanie z narzadem nierucho¬ mym, zatrzymanym lub o zwolnionym bie¬ gu. Rzeczj prosta, iz czynnik (V—v)2 be¬ dzie przy przeszkodzie okreslonej tern wiekszy, im v bedzie mniejsze, a u tern mniejsze, im czesc uderzeniowa bedzie lzejsza, a zatem im latwiej bedzie mozna ja zatrzymac.Wynalazca mial na celu odnalezienie sposobów mozliwie najwiekszego zmniej¬ szenia wagi calosci czesci uderzeniowej ruchomej (pochwy i zawartych w niej na¬ rzadów). Zmniejszenie wagi czesci ude¬ rzeniowej daje moznosc badzto zwiekszyc czulosc zapalnika, badzto nie zmieniajac czulosci zapalnika stosowac splonki mniej czule lub iglice mniej ostre i mniej wydlu¬ zone. Inaczej mówiac mozna, robiac czesc uderzeniowa mechanizmu lzejsza, albo zwiekszyc czulosc zapalnika, albo zwiek¬ szyc bezpieczenstwo, ma sie rozumiec, nie stosujac w tym celu urzadzen dodatkowych ciezkich i wymagajacych duzo miejsca.Wynika stad, iz w przypadku ostatnim poslugujac sie splonka mniej czula i igli¬ ca mniej ostra mozna uzyskac moznosc o- puszczenia narzadu odsadczego miedzy temi narzadami, gdyz przedwczesne ich zblizenie sie nie bedzie w stanie wywolac zapalenia sie splonki, poniewaz sila zy¬ wa splonki przymalych szybkosciach po; — 2 -cisku nie bedzie w stanie spowodowac u- derzenia dostatecznie silnego.Fig. 1 rysunku przedstawia w widoku bocznym i czesciowo w przekroju piono¬ wym pierwsza postac wykonania.Litera A oznacza kadlub zapalnika.Nadzwyczaj lekka czesc uderzeniowa, za¬ wierajaca w sobie caly mechanizm zapa¬ lajacy, sklada sie z dwóch wytloczonych czesci B i C. Wkladka C, która moze byc nieco wypukla, spelnia zapomoca swojej krawedzi zewnetrznej czynnosc glowicy uderzeniowej, a zapomoca swojej czesci srodkowej — czynnosci iglicy. Druga czesc B, z która czesc pierwsza A moze byc polaczona zapomoca zacisniecia lub wygiecia, stanowi obsade mechanizmu, za¬ wierajaca w sobie tylny narzad rucho¬ my w danej postaci wykonania w postaci splonki. Jakiemukolwiek wysunieciu sie naprzód zespolu B—C mozna zapobiec przytwierdzajac go zapomoca np. przyni- towania lub zagiecia krawedzi czolowej a kadluba zapalnika na krawedz wkladki C.Zaglebiu sie mechanizmu w kadlub zapalnika mozna zapobiec zapomoca pro¬ stej podkladki E, wykonanej z korka, fil¬ cu lub innego materjalu plastycznego lub dajacego sie sciskac zalozonej w wydra¬ zenie, wykonane w kadlubie zapalnika i zacisnietej pomiedzy szeroka glowica cze¬ sci uderzeniowej a kolnierzem a kadluba zapalnika.Przy zastosowaniu jednak iglicy malo wydluzonej i slabo spiczastej oraz splon¬ ki o odpowiednio zmniejszonej czulosci, mozna oczywiscie, jak to wskazuje rysu¬ nek, nie umieszczac wcale narzadu odsad- czego, czy to w postaci ciala sprezystego, czy to ciala plastycznego pomiedzy iglica c i splonka D.Podczas manipulacyj i przewozu, w ra¬ zie upadku z niewielkiej wysokosci, szyb¬ kosc, jaka bedzie posiadal pocisk w chwi¬ li uderzenia o przeszkode (o ziemie, po¬ klad statku, podloge lub inne) spowoduje oczywiscie zgniecenie tworzywa plastycz¬ nego E, a zatem zaglebienie sie czesci u- derzeniowej B—C w przewód A1 oraz zetkniecie sie splonki D z iglica cc, przed dojsciem czesci uderzeniowej mechanizmu do konca skoku, lecz sila zywa y% m V2 splonki (która moze dzialac podczas prze¬ suwania sie mechanizmu do wnetrza ka¬ dluba zapalnika) bedzie za slaba z powo¬ du bardzo malej wielkosci m i V, aby zde¬ rzenie pomiedzy flac moglo wywolac za¬ palenie sie splonki.Masa plastyczna E wystarcza zreszta w zupelnosci, aby zapobiec wszelkiemu cofnieciu sie w chwili wystrzalu czesci u- derzeniowej w kadlubie zapalnika, wobec tego, ze czesc C—B—D wazy nadzwyczaj malo, mniej wiecej jeden lub dwa decy- gramy (0,2 gr).Ostatecznie wiec oba warunki koniecz¬ ne i dostateczne do dzialania zapalnika, a mianowicie zgniecenie materjalu plastycz¬ nego E i zderzenie sie z odpowiednia sila iglicy e ze splonka D, zostana dopelnione, chociazby napotkana przeszkoda byla bar¬ dzo lekka, byle tylko szybkosc V pocisku i splonki w chwili napotkania tej przeszko¬ dy mialy dostateczna wartosc. Jezeli prze¬ szkoda powstrzyma lub zwolni tylko ruch bardzo lekkiego mechanizmu, nie zmie¬ niajac szybkosci V pocisku i splonki o ty¬ le, ze sie to da odczuc wartosc V—o (gdzie v oznacza szybkosc pozostajaca czesci uderzeniowej) bedzie jeszcze bardzo znaczna, a wiec wartosc Y2 m (V—v)2 be¬ dzie dostateczna, aby zderzenie pomiedzy C i D wywolalo zapalenie sie splonki.Samo sie przez sie rozumie, ze mozna, nie zwiekszajac znacznie ciezaru czesci u- derzeniowej, umiescic wewnatrz niej na¬ rzad odsadczy, jak np. sprezyne F, jak to przedstawia odmiana uwidoczniona na fig. 2.W tej odmianie wykonania wkladka C, w srodku dna której jest uksztaltowana iglica c, posiada czesc cylindryczna, weho- — 3 —dzaca we wkladke B. Splonke D osadzo¬ na we wkladce C, opierajacej sie ztylu o dno wkladki B, utrzymuje w pewnem od¬ daleniu od ostrza iglicy sprezyna x o ta- kiem napieciu, aby mogla plaszczyc sie pod dzialaniem sily zywej splonki, dopiero wtedy, gdy wyraz (V—v) bedzie posia¬ dal odpowiednia wartosc. Krawedz a ka¬ dluba jest zawinieta na krawedz szerokiej czesci przedniej B1 wkladki B.W odmianie przedstawionej w przekro¬ ju pionowym na fig. 3 i 5, a na fig. 4 w przekroju poziomym wedlug linji 4—4 na fig. 3, 4, wkladki B i C posiadaja ksztalty podobne do przedstawionych na fig. 1.W tym przypadku wkladka B posiada srednicowo sobie przeciwlegle otwory 6, przez które przechodza skrzydelka g kraz¬ ka G, zacisniete pomiedzy spodem mate¬ rjalu plastycznego E a kryza a kadluba zapalnika.Gdy skutkiem napotkania przeszkody nawet malo odpornej czesc uderzeniowa B—C zwolni swój ruch lub zatrzyma sie tworzywo plastyczne E zgniata sie, co po¬ zwala czesci uderzeniowej zaglebic sie w kadlub zapalnika, przyczem otwory 6 wkladki B przesuna sie po skrzydelkach g krazka G. Splonka D, posuwajac sie w dalszym ciagu ku przodowi z szybkoscia V pocisku, uderzy o iglice c z sila zywa ]/2 m (V—v)2, gdzie v oznacza szybkosc pozostajaca czesci uderzeniowej B—C zbli¬ zona do zera.Fig. 6 i 7 przedstawiaja odpowiednio w przekrojach pionowym i poziomym we¬ dlug linji 7—7 na fig. 6 inna postac wyko¬ nania wynalazku. Fig. 8 przedstawia prze¬ krój pionowy podluzny, wskazujacy polo¬ zenie i ksztalt narzadów zapalnika po u- derzeniu pocisku o cel.W przykladzie tym czesc uderzenio¬ wa, zawierajaca w sobie calkowity mecha¬ nizm, sklada sie z wkladki B, w której jest umieszczona splonka D i z tarczy C po¬ srodku wycietej, jak to wskazuje fig. 7, w ten sposób, ze sie otrzymuje jedna lub kil¬ ka czesci zaostrzonych c, które pod dziala¬ niem cisnienia zewnetrznego moga utwo¬ rzyc wyskoki od strony wewnetrznej kraz¬ ka. Narzad normalnie zapobiegajacy za¬ glebieniu sie czesci uderzeniowej B—C w wydrazenie, wykonane w kadlubie zapal¬ nika, moze stanowic, jak w przykladach poprzednich, mala tulejka E, z korka lub z innego odpowiedniego materjalu. Korek H, wykonany z korka lub innego materja¬ lu plastycznego, zapobiega normalnie wy¬ sunieciu sie czesci uderzeniowej naze- wnatrz.Pod wplywem uderzenia korka H o przeszkode, nawet bardzo malo odporna, materjal jego zostaje wtloczony do wne¬ trza. Sciskajac za posrednictwem tarczy C tulejke E, korek H wytlacza jednoczesnie srodek tej tarczki, zmuszajac czesci zaopa¬ trzone c do utworzenia wyskoków od stro¬ ny wewnetrznej tej tarczy. Zaplon po¬ wstaje, jak poprzednio, skutkiem zagle¬ bienia sie czesci uderzeniowej B—C, pod¬ czas gdy pocisk i splonka D poruszaja sie w dalszym ciagu naprzód, co wywoluje u- derzenie splonki o iglice. Wszelkie przeto zabezpieczenie, wszelki narzad odsadczy miedzy splonka D i tarczka c staje sie zbednym, poniewaz iglica sie tworzy dopie¬ ro na skutek zetkniecia sie czesci uderze¬ niowej^ z przeszkoda lub scislej mówiac— przeszkody z korkiem H z materjalu pla¬ stycznego, umieszczonym nad czescia ude¬ rzeniowa.Ksztalt wykrojów w tarczy c, ilosc tychze oraz wlasnosc korka z materjalu plastycznego mozna zmieniac dowolnie.Rozumie sie, iz iglice, która tworzy odksztalcenie pokrywki lub zewnetrznego denka czesci uderzeniowej, mozna równiez utworzyc w denku stanowiacem czesc wszelkiej innej wkladki, zamiast tworzyc ja w tarczy c.Nalezy zaznaczyc, iz nowy sposób, po^ legajacy na wytwarzaniu iglicy w chwilisamego dzialania, moznaby równiez zasto¬ sowac w nieruchomej czesci uderzeniowej, zaopatrzonej w splonke ruchoma lub nie¬ ruchoma. W ostatnim przypadku odksztal¬ cenie sie tarczki, w której wycieta jest iglica, nastepowaloby po utworzeniu iglicy i zapewnialoby dzialanie zapalnika.Fig. 9 przedstawia przekrój pionowy podluzny odmiany, w której obie wkladki B i C stanowia jedna calosc.W przypadku tym denko tylne wkladki jest otworzone przez zagieta do wnetrza krawedz czesci cylindrycznej wkladki. Pla¬ styczna tuleja E jest zalozona pomiedzy tym denkiem a kolnierzem a1 kadluba.Równiez i tu, jak w przykladach poprzed¬ nich, zapobiega sie przesunieciu sie na¬ przód wkladki przez zacisniecie krawedzi a kadluba. Splonka D miesci sie przewaz¬ nie na plastycznej podkladce d.Fig. 10 przedstawia podluzny prze¬ krój pionowy odmiany wykonania wedlug fig. 9. I tu równiez obie wkladki B i C sa polaczone w jedna calosc. Czesc walcowa B posiada otwory 6, które moga slizgac sie po skrzydelkach tarczki G—g, jak to ma miejsce w postaci wykonania wedlug fig. 3 i 4.Tworzywo plastyczne, które zapobie¬ ga ruchom wstecznym ruchomej czesci u- derzeniowej, sklada sie z tulejki korkowej lub filcowej lub z innego odpowiedniego materjalu E, umieszczonej wewnatrz wkladki B naokolo iglicy c, której przed¬ nia krawedz opiera sie o denko C, tylna zas — o tarczke G. Skrzydelka mozna u- nieruchomic zapomoca cewki H, na której krawedz górna zagina sie krawedz przed¬ nia kadluba zapalnika. W tym przypadku materjal plastyczny £", unieruchomiajac czesc uderzeniowa w przedniem polozeniu skrajnem, stanowi jednoczesnie narzad odsadczy zapobiegajacy az do chwili na¬ potkania przeszkody przedwczesnemu zbli¬ zeniu sie splonki i iglicy.Fig. 11 i 12 przedstawiaja odpowiednio przekrój pionowy wedlug 11—11 na fig. 12 i rzut poziomy postaci wykonania stano¬ wiacej odmiane fig. 1.W tym przypadku materjal plastyczny E zastapiono gietkiemi jezyczkami C1, tworzacemi wyskoki po bokach tarczy C i zalozonemi w niewielkie zlobki A2, wyko¬ nane w przedniej krawedzi kadluba za¬ palnika. Jezyczki C1 zostaja po uprzed- niem zalozeniu na miejsce czesci uderze¬ niowej unieruchomione zapomoca zawinie¬ cia krawedzi a2 tych zlobków.W chwili napotkania przeszkody czesc B—C zostaje wtloczona w zaglebienie A1, gdyz jezyczki C1 wskutek uderzenia ugi¬ naja sie. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Zapalnik uderzeniowy do pocisków artyleryjskich i lotniczych, stanowiacy od¬ miane zapalnika wedlug patentu Nr 7738, znamienny tern, ze czesc uderzeniowa, za¬ wierajaca w sobie mechanizm zapalnika, sklada sie z dwóch wkladek (B, C), pola¬ czonych ze soba zapomoca zagiecia lub za¬ winiecia, wzglednie stanowiacych jedna nierozdzielna calosc, z których jedna (C), stanowiaca pokrywe lub kaptur, jest uksztaltowana w srodku jako iglica (c), podczas gdy druga (B), na dnie której spoczywa swobodnie splonka (D), opiera sie (np. krawedzia B1) na tulejce E z ma¬ terjalu plastycznego lub scisliwego, umie¬ szczonej pomiedzy ta nasadka a kolnie¬ rzem (a1) kadluba, przyczem wszelkiemu wysunieciu sie czesci uderzeniowej z za¬ palnika zapobiega zagiecie krawedzi wy¬ lotu kadluba na krawedz denka przednie¬ go (c), czyli pokrywki czesci uderzenio¬ wej.

2. Postac wykonania zapalnika we¬ dlug zastrz. 1, znamienna tern, ze wklad¬ ka (C), tworzac pokrywe zewnetrzna me¬ chanizmu, zamiast wytloczonej w jej srod¬ ku gotowej iglicy, posiada oddzielone o — 5 —tyle od niej zapomoca zwyklego wycinania czesci (c), ze uderzenie pocisku o cel mo¬ ze Je wtloczyc do wnetrza, co moze byc u- skutecznione zapomoca korka (H) z masy plastycznej, umieszczonego nad wspo¬ mniana pokrywa czesci uderzeniowej.

3. Postac wykonania zapalnika ude¬ rzeniowego wedlug zastrz. 1 i 2, znamien¬ na tern, ze przesunieciu sie do wnetrza zapalnika czesci uderzeniowej, zlozonej z dwóch wytloczonych wkladek, zapobiega uklad sprezysty, skladajacy sie z jezycz¬ ków (C1) lub wyskoków wykonanych na krawedzi wkladki przedniej (C)a które to jezyczki wchodza w zlobki (a2) czolowej krawedzi kadluba zapalnika i sa w nich umocowane zapomoca zagiecia boków tych zlobków 4. Postac wykonania zapalnika ude¬ rzeniowego wedlug zastrz. 1, znamienna tern, ze obydwie wytloczone wkladki sta¬ nowia jedna calosc, której czesc walcowa (B) posiada szczeliny (b), w które wcho¬ dza skrzydelka (g) tarczy (G) tak, ze sie moga w nich przesuwac, przyczem we¬ wnatrz wkladki, stanowiacej czesc uderze¬ niowa, elastyczna wkladka (C) opiera sie o tarcze (G) i pokrywe wkladki, skrzydel¬ ka zas (g) tarczy (G) sa unieruchomione zapomoca tulei (H), przymocowanej za¬ pomoca gwaltownego wtloczenia w swoje gniazdo lub zapomoca zagiecia jej kra¬ wedzi. Leon Emile Rcmondy. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 9778. Ark. i. Figi Fig3. Fig6. Figi Fia 5 <3U PL PL