PL97474B1 - Sposob wytwarzania zabarwionej krajanki poliamidowej - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia intensywnie zabarwionej krajanki poliamido¬ wej w postaci barwnych koncentratów przeznaczo¬ nych do barwienia wlókien lub innych wyrobów poliamidowych w masie to jest w procesie ich wytwarzania.Nowoczesna metoda barwienia poliamidu w ma¬ sie tak zwana metoda ekstruderowa polega na za¬ stosowaniu zespolu ekstruderów, z których w jed¬ nym podstawowym ulega stapianiu w sposób ciagly bezbarwna krajanka poliamidowa i przed wytlocze¬ niem jej przez dysze przedzalnicza, w polowie dlugosci ekstrudera glównego, wtryskiwany jest z ekstrudera bocznego stopiony barwny koncen¬ trat.Stosowane w powyzszej metodzie barwne koncen¬ traty sa to substancje barwiace: pigmenty lub barwniki zawieszone w nosniku ulegajacym stapia¬ niu w takich warunkach jak poliamid i miesza¬ jacym sie w kazdym stosunku z poliamidem. Nie¬ zbednym warunkiem stawianym barwnym koncen¬ tratom stosowanym do barwienia poliamidu me¬ toda ekstruderowa jest wysoka zawartosc substan¬ cji barwiacej w nosniku, która stanowi 30—50% barwnika lub pigmentu w stosunku do masy nos¬ nika.Znane metody otrzymywania barwnych koncen¬ tratów polegaja np. wedlug patentu brytyjskiego nr 979305 na pudrowaniu barwnikami i pigmen¬ tami krajanki poliamidowej, uzyskuje sie wów- czas koncentraty o zawartosci 15—20% substancji barwnej lub na drodze rozpuszczenia poliamidu w rozpuszczalniku, wymieszaniu z pigmentem i wspólwytraceniu nierozpuszczalnikiem co opisano w patentach: niemieckim nr 1.169.120, szwajcarskim nr 368897, amerykanskim nr 3.361.705, czechoslo¬ wackich nr 145877 i 146105. Metoda otrzymywania barwnych koncentratów o zawartosci 25—75% substancji barwnej opisana jest w patentach: nie¬ mieckim nr 2312153 i amerykanskim nr 3.617323 polega na zastosowaniu jako substancji nosnikowej soli nasyconych lub nienasyconych kwasów kar- boksylowych, posiadajacych zdolnosc mieszania sie ze stopionym poliamidem np. sole kwasu beheno- wego, kwasu sterynowego lub nosnikowych zwiaz¬ ków polimerycznych np. zywice terpenowe, a jako substancji barwnych barwników zawiesinowych lub barwników metalokompleksowych.Otrzymywanie barwnych koncentratów na bazie poliamidu zabarwionego w metodzie kapielowej barwnikami kwasowymi lub metalokompleksowy- mi 1:2 wedlug ogólnie znanych metod to jest w kapieli wodnej o wartosci pH 6—9, w temperatu¬ rze wrzenia co opisano: w patencie szwajcarskim nr 139726, pracy zbiorowej „Barwniki i barwienie wlókien syntetycznych" WNT W-wa 1968 r., str. 82, 137—139, 248—250, nie spelnia stawianych wymóg gdyz maksymalna ilosc substancji barwiacej wpro¬ wadzonej do poliamidu wynosi 10% w stosunku do masy nosnika. 97 4743 97 474 4 Sposobem wedlug wynalazku barwne koncentra¬ ty otrzymuje sie na drodze barwienia krajanki poliamidowej w wodnej kapieli farbiarskiej o war¬ tosci pH 1—4 w temperaturze powyzej 100°C pod cisnieniem 2—3 atmosfer korzystnie w temperatu¬ rze 130—140°C, przy uzyciu jako substancji bar¬ wiacych barwników kwasowych i/lub metalokom- pleksowych typu 1:2.Nieoczekiwanie okazalo sie, ze zmiana srodowis¬ ka barwienia do pH ponizej 4, przy jednoczesnym prowadzeniu procesu barwienia w temperaturze powyzej 100°C umozliwia wprowadzenie ponad 100% barwnika typowego w stosunku do masy nosnika — poliamidu przy jednoczesnym bardzo dobrym wyczerpywaniu kapieli barwiacej i zni¬ komym efekcie blokowania wzajemnego barwni¬ ków. Postepujac sposobem wedlug wynalazku o- trzymuje sie pelnowartosciowe barwne koncentra¬ ty na bazie nosnika poliamidowego i barwników kwasowych i/lub metalokompleksowych typu 1:2, przeznaczone do barwienia poliamidu w masie me¬ toda ekstruderowa jak równiez majace zastosowa¬ nie do barwienia wyrobów wtryskowych przez mechaniczne wstepne wymieszanie koncentratu z granulatem niebarwionym.Otrzymane barwne koncentraty sa odporne na dzialanie temperatury i srodowiska stopionego po¬ liamidu, co umozliwia uzyskiwanie powtarzalnych kolorów, eliminuje zmiane barwy i intensywnosci barwionych partii poliamidu.Ponizej podano przyklady wytwarzania zabar¬ wionej intensywnie krajanki poliamidowej sposo¬ bem wedlug wynalazku.Przyklad I. Do aparatu cisnieniowego za¬ wierajacego 200 czesci wagowych wody wprowa¬ dza sie 10 czesci wagowych kwasu ortofosforowe¬ go 85%-wego i dodaje sie porcjami przy mieszaniu 16 czesci wagowych barwnika metalokompleksowe- go typu 1:2 CI. Acid Red 211. Po rozpuszczeniu barwnika do kapieli farbiarskiej wprowadza sie 40 czesci wagowych krajanki poliamidowej uprzednio wylugowanej woda z monomeru. Temperature ka¬ pieli przy stalym wolnym mieszaniu podnosi sie do 130°C i utrzymuje ja w ciagu 2,5 godziny. Nastep¬ nie calosc ochladza sie, plucze zabarwiona krajan¬ ke woda biezaca i suszy w atmosferze azotu. Otrzy¬ muje sie zabarwiona na kolor czerwony krajanke poliamidowa o zawartosci 36% barwnika (typu) w stosunku do wagi krajanki.Przyklad II. Do aparatu cisnieniowego wpro¬ wadza sie 1000 czesci wagowych wody, dodaje sie czesci wagowych 80%-wego kwasu mrówkowego i przy mieszaniu dodaje sie porcjami 15 czesci wa¬ gowych barwnika metalokompleksowego typu 1:2 CI. Acid Red 211 i 0,6 czesci wagowych barwnika CI. Acid Violet 87. Po rozpuszczeniu barwnika do aparatu wprowadza sie 50 czesci wagowych krajan¬ ki poliamidowej uprzednio wylugowanej woda, temperature podnosi sie do 150°C i barwi w tej temperaturze przez 1 godzine. Nastepnie po ostu¬ dzeniu zabarwiona krajanke plucze sie i suszy.Otrzymuje sie zabarwiona krajanke na kolor bor¬ do, zawierajaca 27% barwnika (typu) w odniesie¬ niu do masy krajanki.Przyklad III. Do aparatu cisnieniowego za- wierajacego 1000 czesci wagowych wody dodaje sie 8 czesci wagowych kwasu octowego i 15 czesci wa¬ gowych barwnika kwasowego CI. Acid Yellow 36, calosc miesza sie, a nastepnie dodaje sie 50 czesci wagowych krajanki poliamidowej. Temperature kapieli podnosi sie do 130°C i utrzymuje sie przez 4 godziny. Po ostudzeniu kapieli barwiacej, kra¬ janke plucze sie biezaca woda i suszy. Uzyskuje sie zabarwiona na kolor zólty krajanke poliamido¬ wa o zawartosci 26% barwnika (typu) w stosunku do masy krajanki.Przyklad IV. Do aparatu cisnieniowego za¬ wierajacego 1000 czesci wagowych wody dodaje sie czesci wagowych 85%-wego kwasu ortofosforo¬ wego i 17 czesci wagowych barwnika metalokom- pleksowego typu 1:2 CI. Acid Red 211 (uprzednio pozbawionego substancji wypelniajacych i nasta¬ wiajacych), calosc miesza sie, a nastepnie dodaje sie 50 czesci wagowych krajanki poliamidowej.Temperature kapieli podnosi sie do 130°C i utrzy- 23 muje ja przez 4 godziny. Po ostudzeniu kapieli krajanke plucze sie biezaca woda i suszy. Otrzy¬ muje sie zabarwiona na kolor czerwony krajanke poliamidowa o zawartosci 80% typu barwnika w stosunku do masy krajanki.Wytwarzane wedlug wynalazku barwne koncen¬ traty poliamidowe stapia sie i wprowadza do sto¬ pionego polimeru poliamidu w stosunku 1:3 do 1:15 w zaleznosci od zadanej mocy zabarwienia, metoda wtrysku lub mechanicznego mieszania. Nastepnie ze stopu tej mieszaniny formuje sie na urzadze¬ niach typowych wlókno lub ksztaltki, które cha¬ rakteryzuja sie równomiernym zabarwieniem na kolory o intensywnosciach uzaleznionych od zasto¬ sowanej krotnosci krajanki barwionej w stosunku 40 do niebarwionej.W celu uzyskania kolorów wypadkowych, indy¬ widualne barwne koncentraty miesza sie wstepnie przed dodaniem do stopionego polimeru.Stosuj?*c do barwienia poliamidu w masie, barw- 45 ne koncentraty otrzymane sposobem wedlug wy¬ nalazku, uzyskuje sie wybarwienia o wysokich wartosciach uzytkowych. 50 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania zabarwionej krajanki polia¬ midowej przeznaczonej do barwienia wlókien i in¬ nych wyrobów poliamidowych w masie w procesie 55 ich wytwarzania, polegajacy na barwieniu krajanki poliamidowej w wodnej kapieli farbiarskiej barw¬ nikami kwasowymi i metalokompleksowymi typu 1:2, znamienny tym, ze barwienie prowadzi sie w kapieli o wartosci pH 1—4 w temperaturze powy- 80 zej 100°C pod cisnieniem 2—3 atmosfer, korzyst¬ nie w temperaturze 130—140°C 45 zl OZGraf. Zam. 825 naklad (115+17 egz.) PL