1. zastrzezenia pierwszenstwa Nr. Nr. 157 299 z 28 czerwca 1968 i 180 260 z 24 grudnia 1968. Pierwszy z tych patentów opisuje urzadzenie do przewozenia zbiorników na statkach, skladajace sie *° z cylindrycznych plyt przyspawanych bezposrednio do podstaw i do plaszczyzny zbiorników, w którym te plyty moga byc konstrukcji ciaglej pomiedzy zbiornikiem i podstawa, albo tez konstrukcji nie¬ ciaglej z posrednim zebrem podtrzymujacym, po- 45 siadajacym urzadzenie laczace zapobiegajace ru¬ chom wzglednym górnej i dolnej czesci podpory. W takich patentach przewiduje sie. równiez piers¬ cien srodkowy lub kolnierz stanowiacy nierozlaczna czesc zbiornika, (posiadajacy na zewnatrz wysta- 50 jaca stope przytwierdzona do zewnetrznej powierz¬ chni, albo do kolnierza, tworzaca czesc urzadzenia podpierajacego. W ten sposób zbiornik jest przy¬ trzymywany na obwodzie nie wspólsrodkowo, co powoduje wieksze momenty zginajace na plaszcz 55 zbiornika na skutek obciazen równoleglych do osi dhrotai, W korzystnych rozwiazaniach konstrukcyjnych opartych na wyzej wspomnianych patentach, wy¬ wolane momenty zginajace i wymiary czesci sród- eo kowej lub równikowej uniemozliwiaja zastosowa¬ nie tego sposobu dla zbiorników o duzych rozmia¬ rach. W hiszpanskim patencie Nr. 368 210 zbiorniki sa przytrzymywane wzglednie duza iloscia oddzielnych es r.: f K *i* *¦ V;;.-.. 4 ' ¦ «¦ ' v * elementów, korzystnie rozmieszczonych' wzdluz linii srodkowej lub równikowej, prostopadle do poludV ników. ' e '.;• *\ \\ t\ Jakkolwiek ten sposób nie wywoluje duzych mo¬ mentów zginajacych w plaszczu zbiornika, to jed¬ nak powstaja duze skupienia naprezen w strefach polaczen plaszcza z wyzej wspomnianymi oddziel¬ nymi czesciami, co równiez wyklucza zastosowanie tego sposobu dla zbiorników o duzych rozmiarach. Celem niniejszego wynalazku jest opracowanie konstrukcji urzadzenia podpierajacego umozliwiaja¬ cego zainstalowanie na statkach zbiorników o» ksztalcie bryly obrotowej bez ryzyka wystepowania tiriomentów zginajacych, albo wiekszych skupien na¬ prezen w plaszczu, bez praktycznych ograniczen, wymiarów zbiorników oraz z wiekszym bezpieczen¬ stwem. Cel ten zostal osiagniety przez to, ze urzadzenie podpierajace zawiera wedlug wynalazku ciagla o- bejme umieszczona dookola zbiornika w jego prze¬ kroju równikowym lub srodkowym, polaczonej dwoma elementarnymi podpierajacymi i laczacymi z elementem konstrukcji statku. Elementy podpie¬ rajace i laczace otaczaja zbiornik i sa oddzielone jedna od drugiej w kierunku prostopadlym do osi obrotu zbiornika. Elementy podpierajace sa pola¬ czone jedna krawedzia z obejma, a druga z kon¬ strukcja statku lub z elementem podpierajacym. Polaczenie z elementami podpierajacymi i pola¬ czenie z konstrukcja statku moze byc umiejsco¬ wione ponizej przekroju równikowego lub srodko¬ wego zbiornika, bezposrednio przy podwójnym dnie statku, lub tez powyzej przekroju srodkowego, bezposrednio przy górnym pokladzie statku. W pierwszym przypadku zbiorniki beda podtrzymy¬ wane przez czesci podpory, a w drugim zawieszone na nich. Wyzej wymieniona obudowa zewnetrzna jest w ten sposób polaczona ze zbiornikiem, ze wewnetrz¬ na obudowa czesci obejmy stanowi czesc zbiornika. Przy zastosowaniu tego sposobu, naprezenia pro¬ stopadle do osi obrotu zbiornika, to znaczy, te które sa skierowane w plaszczyznach równoleglych do plaszczyzny podstawy statku, sa przenoszone w postaci naprezen scinajacych poprzez, obudowe ze¬ wnetrzna, przechodzac od niej do jednego lub oba elementów podpierajacych i laczacych, równiez w postaci naprezen scinajacych. Na skutek wspólzaleznego oddzialywania pomie¬ dzy obejma i plaszczem zbiornika, — pochodzacego od dzialania sil prostopadlych do osi obrotu, w praktyce nie powstaja momenty zginajace w plasz¬ czu zbiornika. Przechodzenie naprezen scinajacych z obejmy do konstrukcji podpór dokonuje sie po¬ przez elementy podpierajace na calej obwodowe} dlugosci pólki obudowy. Sily równolegle do osi obrotu zbiornika prze¬ noszone równiez przez obudowe zewnetrzna, sa redukowane i przenoszone na konstrukcje nos¬ na statku przez zespól skladajacy sie z dwóch elementów podpierajacych i laczacych, z których jeden pracuje na sciskanie, a drugi na rozciaga¬ nie. Dzieki tej wspólpracy dwóch elementów pod^ pierajacych i laczacych, wzajemne oddzialywanie obejmy i plaszcza zbiornika pochodzace od dzia-97* 8 lania sil równoleglych do osi obrotu nie wy¬ woluje praktycznie momentów zginajacych w pla¬ szczu zbiornika, które wystepuja, jezeli zastoso¬ wany jest tylko jeden element podpierajacy i la¬ czacy; w takim przypadku wystepuja nawet wiek- 5 sze momenty zginajace na skutek niekoncentrycz- noscl linii przylozenia reakcji w stosunku do po¬ wierzchni plaszcza. Cieplny skurcz zbiornika, -podobny w przybli¬ zeniu do tego, który wystepuje w obejmie, która 10 ma temperature taka sama jak plaszcz zbiornika, jest mozliwy dzieki istnieniu róznicy temperatur w dwóch elementach podpierajacych i laczacych, których temperatura rosnie poczawszy od krawe¬ dzi polaczonej z obudowa zewnetrzna do miejsca 15 polaczenia z konstrukcja nosna statku. Jednak e- lementy podpierajace i laczace nie zawieraja ele¬ mentów usztywniajacych w strefie polozonej naj¬ blizej obejmy zbiornika, na skutek czego sa one mniej sztywne od obejmy; caly uklad podpór zo- 20 staje cieplnie znieksztalcony, dzieki czemu obejma zachowuje sie podobnie do plaszcza zbiornika. To powoduje, ze zarówno sily normalne dzialajace na zbiornik jak równiez momenty zginajace wywola¬ ne skurczem cieplnym nie sa duze, stad tez nad- 25 miary wzglednie tolerancje plaszcza zbiornika w poblizu linii srodkowej lub równikowej sa umiar¬ kowanej wielkosci. Dwa elementy laczace i podpierajace maja kon¬ strukcje ciagla, w strefie polaczenia z obejma; je- so den z tych elementów, {koreyistniej, ten który pra¬ cuje na sciskanie), ma ponadto konstrukcje ciagla na calej swojej dlugosci. Pomiedzy dwoma ele¬ mentami podpierajacymi i laczacymi znajduja sie elementy usztywniajace w plaszczyznach poludni- 35 kowych zbiornika, sa one ograniczone konstruk¬ cja statku i przepona lub pierscieniem umieszczo¬ nym w poblizu obejmy, w miejscu, w którym oba elementy podpierajace i laczace maja konstrukcje ciagla. 40 Korzystnym jest zamontowanie jednego lub wie¬ cej pierscieni pomiedzy konstrukcja podpory i pierscien liib przepone; miedzy elementami pod¬ pierajacymi i laczacymi zapewniajac razem z wy¬ zej wspomnianymi usztywniajacymi statecznosc 45 tych elementów podpierajacych i laczacych. Obejma sklada sie przynajmniej z jednego ksztaltownika o przekroju otwartym z pólka ciagla korzystnie pozioma, z której wychodza cztery równiez ciagle wystepy; trzy z nich znajduja sie 50 po jednej stronie pólki, a czwarty po drugiej stro¬ nie; przynajmniej dwa skrajne wystepy umieszczo¬ ne po tej samej stronie pólki wychodza z wolnej krawedzi pólki, te wszystkie wystepy sluza do polaczenia obejmy z plaszczem zbiornika i z ele- 55 mentami podpierajacymi i laczacymi. Wystepy ksztaltownika, do których jest przy¬ twierdzony plaszcz zbiornika, staja sie jego czes¬ cia; inne wystepy umieszczone dokola zbiornika przeznaczone sa do polaczenia z elementami pod- eo pierajacymi i laczacymi. Korzystnym jest, zeby pólka ksztaltownika stanowiaca obejme lezala w plaszczyznie poziomej prostopadlej do osi obrotu zbiornika. Wystepy przytwierdzone do plaszcza zbiornika $5 6 sa to: wystepy zewnetrzny, -jeden sposród trzech umieszczonych po jednej stronie pólki oraz wy* step umieszczony po drugiej stronie pólki. Wystep lub zebro wystajace samotnie po jed¬ nej stronie pólki moze zajmowac rózne polozenie w stosunku do jej krawedzi, tak ze czescia skla¬ dowa zbiornika stana sie albo tylko te dwa wy¬ stepy, które sa przytwierdzone do zbiornika, albo tez te wystepy razem z cala pólka ksztaltownika lub jej czescia. Wystep skierowany w kierunku przeciwnym niz pozostale trzy moze na przyklad wychodzic z we¬ wnetrznej krawedzi pólki, stajac sie przedluze¬ niem wystepu wystajacego z tej krawedzi w prze¬ ciwna strone; oba te wystepy staja sie czescia plaszcza zbiornika, podczas gdy dwa pozostale ze¬ wnetrzne wystepy sluza jako polaczenie z elemen¬ tami podpierajacymi i laczacym. Z drugiej strony, wystep skierowany w prze¬ ciwnym kierunku niz pozostale trzy moze wycho¬ dzic z zewnetrznej krawedzi pólki, wówczas ten wystep razem z przeciwleglym wystepem wycho*- dzacym z wewnetrznej krawedzi pólki wraz z pól¬ ka stanowia czesc plaszcza zbiornika; pozostale dwa wystepy sluza, tak jak w poprzednim przy¬ padku, dla przytwierdzenia do elementów podpie¬ rajacych i laczacych. Pomiedzy tymi dwoma polozeniami wystep skie¬ rowany w kierunku przeciwnym niz pozostale trzy wystepy korzystnym jest, jezeli wychodzi z posredniego punktu pólki, wówczas stanowi on czesc plaszcza zbiornika razem z przeciwleglym wystepem wychodzacym z wewnetrznej krawedzi pólki i z ta czescia pólki, która znajduje sie po¬ miedzy tymi dwoma w przeciwne kierunki skie¬ rowanymi wystepami, z których jeden jest wew¬ netrznym, a drugi posrednim. Dwa pozostale wy¬ stepy sluza, jak w poprzednim przypadku, jako ele¬ menty do polaczenia z czesciami podpierajacymi i laczacymi. W tym przypadku korzystnym jest, jezeli wystep skierowany w przeciwnym kierunku niz pozostale trzy wychodzi w miejscu przeciwleg¬ lym do srodkowego wystepu znajdujacego sie po drugiej stronie pc)lki, tak ze jest jego przedluze¬ niem. W przypadku obejmy skladajacej sie z dwóch albo wiecej ksztaltowników o otwartym przekroju, ksztaltownik najbardziej oddalony od elementów statku posiada ciagla pólke, z której wychodza cztery ciagle wystepy; 'pozostale ksztaltowniki skla¬ daja sie z ciaglej pólki, z której wychodzi szesc równiez ciaglych -wystepów lufo zeber. Trzy wystepy, sposród wystepów ksztaltownika najbardziej oddalonego od elementów konstrukcji statku sa skierowane ku przylegajalcemu ksztaltow¬ nikowi, a czwarty jest skierowany w przeciwnym kierunku, ten ostatni razem z wewnetrznym prze¬ ciwleglym wystepom z pozostalych trzech staja sie czescia plaszcza zbiornika. Odnosnie pozostalych szesciu wystepów ksztal¬ towników to sa one umieszczone po trzy po obu stronach pólki; korzystne jest jezeli jedne sa prze¬ dluzeniami drugich; wewnetrzne wystepy, po jed¬ nym z kazdej strony, sa wykorzystane jako czesci plaszcza zbiornika. Pozostale cztery wystepy, po-f srednich ksztaltowników, po dwa z kazdej strony, sa rozmieszczone naprzeciw wystepów ksztaltowni¬ ków (posrednich albo krancowych; one nie tworza czesci plaszcza zbiornika, • lacza sie z innymi wy¬ stepami za pomoca elementów pierscieniowych. W koncu wystepy ksztaltownika znajdujacego sie naj¬ blizej elementów konstrukcji statku, skierowane w ich kierunku, sa rozmieszczone naprzeciw elemen¬ tów podpierajacych i laczacych, — dla polaczenia ich z nimi. Tutaj, tak jak w przypadku obejmy wykonanej z jednego ksztaltownika o otwartym przekroju, wystep ksztaltownika najbardziej od¬ dalonego od konstrukcji nosnej, skierowany w kie¬ runku przeciwnym niz pozostale trzy, moze byc u- mieszczony na zewnetrznej lub wewnetrznej kra¬ wedzi pólki ksztaltownika, lub w polozeniu posred¬ nim; wówczas staja sie czescia zbiornika w tym przekroju tylko dwa posrednie przeciwlegle wyste¬ py, albo tez i cala pólka lub jej czesc. Przewiduje sie obejme skladajaca sie z kilku, a przynajmniej z trzech, niezaleznych ciaglych ksztaltowników poziomych i równoleglych, o róz¬ nych srednicach, tworzacych w przekroju poprzecz¬ nym wierzcholki trójkata; te ksztaltowniki sa mie¬ dzy soba polaczone elementami pierscieniowymi, ograniczonymi w przekroju bokami wyzej wspom¬ nianego trójkata; ksztaltowniki maja ciagle wy¬ stepy dla ich polaczenia z wyzej wspomnianymi elementami posrednimi oraz z elementami podpie¬ rajacymi i z plaszczem zbiornika. Korzystnym jest, jezeli w ramach tej konstruk¬ cji obwody wewnetrznych i zewnetrznych ksztal¬ towników leza w jednej plaszczyznie, a posredni element laczacy te ksztaltowniki ma postac okrag¬ lego pierscienia. .Sposród trzech ksztaltowników tworzacych czesc obudowy zewnetrznej, srodkowy ma na ogól ksztalt litery Y, której dwa ramiona sa skierowa¬ ne ku jednemu z dwóch skrajnych ksztaltowników dla polaczenia z odpowiednimi kolnierzami lub kra¬ wedziami posrednich pierscieniowych elementów obejmy, podczas gdy trzonek litery Y jest skiero¬ wany ku elementowi podpierajacemu i laczacemu umieszczonemu najblizej -zbiornika dla polaczenia z kolnierzem lub krawedzia tej czesci. Sposród dwóch pozostalych ksztaltowników je¬ den z nich ma trzy ciagle wystepy, a drugi cztery takie wystepy; zewnetrznym ksztaltownikiem moze byc ten, który ma trzy wystepy, a wewnetrznym, ten który ma cztery wystepy, lub tez na odwrót. W tym przypadku, gdy zewnetrzny ksztaltownik posiada cztery ciagle wystepy, dwa z tych wyste¬ pów sa skierowane ku dwom pozostalym ksztal¬ townikom obejmy celem polaczenia ich elementami posrednimi; sposród dwóch pozostalych wystepów jeden jest skierowany ku zewnetrznemu elemen¬ towi podpierajacemu i laczacemu dla polaczenia z nia, drugi ku wolnemu kolnierzowi lub krawedzi plaszcza zbiornika, takze dla polaczenia z nim. W tym przypadku dwa ostatnio wymienione wystepy sa skierowane w odwrotnych kierunkach, jako wzajemne .przedluzenia. Wewnetrzny ksztaltownik, który w tym przypadku posiada trzy wystepy, ma dwa z nich skierowane ku pozostalym dwom ksztaltownikom obejmy; trzeci wystep jest skiero- 8 wany ku wolnej krawedzi lub kolnierzowi drugiej czesci plaszcza dla polaczenia z nim. W drugim przypadku, gdy wewnetrzny ksztaltow¬ nik ma cztery ciagle wystepy, dwa z nich sa skie- s rowane ku dwom pozostalym ksztaltownikom obu¬ dowy zewnetrznej dla polaczenia z ich elementami posrednimi, podczas gdy pozostale dwa wystepy sa skierowane ku wolnym krawedziom polówek plaszcza lub ku górnej i dolnej czesci zbiornika dla 10 polaczenia z nimi; takze i w tym przypadku te dwa wystepy sa wzajemnymi-przedluzeriiami. Ze¬ wnetrzny ksztaltownik, który ma trzy ciagle wy¬ stepy, posiada dwa z nich skierowane ku dwom pozostalym ksztaltownikom obejmy, podczas gdy 15 trzeci wystep jest skierowany ku zewnetrznemu elementowi podpierajacemu i laczacemu dla po¬ laczenia z nim. W pierwszym przypadku staja sie czescia plasz¬ cza zbiornika wystepy skrajnego ksztaltownika i 20 odpowiedni element laczacy te ksztaltowniki, w drugim przypadku tworza czesc plaszcza zbiornika tylko wystepy ksztaltownika wewnetrznego skie¬ rowane w kierunku odpowiednim dla polaczenia z plaszczem zbiornika. Obejma moze byc równiez 25 wykonana z czterech ciaglych ksztaltowników prze¬ biegajacych obwodowo i poziomo i równolegle, o- kreslajacych w przekroju poprzecznym wierzcholki przekroju czworobocznego. Ksztaltowniki tworzace dwa przeciwlegle wierz- 30 cholki (górne i dolne) maja na ogól ksztalt litery Y; ich ramiona sa skierowane ku przylegajacym ksztaltownikom posrednim, podczas gdy trzonki li¬ tery Y obu ksztaltowników sa skierowane na zew¬ natrz dla (polaczenia jednego z nich z wolna kra- 35 wedzia lub kolnierzem przylegajacej polówki zbior¬ nika, a drugiego z kolnierzem, albo krawedzia podpory i wewnetrznego elementu laczacego. Ksztaltowniki tworzace dwa pozostale wierzchol¬ ki przekroju czworobocznego posiadaja po trzy cia- 40 gle wystepy; dwa z nich sa skierowane ku przy¬ legajacym ksztaltownikom tworzacym uprzednio wspomniane wierzcholki, a trzeci jest skierowany w kierunku kolnierza lub krawedzi zbiornika dla polaczenia z plaszczem; afttomiast W ksztaltowniku 45 umieszczonym po zewnetrznej stronie trzeci wystep jest skierowany ku zewnetrznemu elementowi pod¬ pierajacemu i laczacemu dla polaczenia z odpo¬ wiednia wolna krawedzia lub kolnierzem. Poza tym, dwa ksztaltowniki tworzace dwa prze- 50 ciwlegle wierzcholki, (korzystnym jest, jezeli to sa te dwa, które byly omówione w drugiej kolejnos¬ ci) posiadaja czwarty ciagly wewnetrzny wystep lub zebro skierowane ku przeciwleglemu ksztaltow¬ nikowi dla polaczenia ich za pomoca posredniego 55 elementu•. laczacego dla zwiekszenia sztywnosci ca¬ lej konstrukcji. Podobnie jest w innych przypad¬ kach. Poszczególne ksztaltowniki sa miedzy soba polaczone pierscieniowymi elementami zlaczonymi krawedziami lub kolnierzami z odpowiednimi ciag- 60 lymi wystepami. W tym przypadku staja sie czes¬ cia plaszcza zbiornika, poza posrednimi okraglymi elementem laczacym dwa uprzednio wymienione ksztaltowniki; równiez zewnetrzny wystep jednego z ksztaltowników w ksztalcie litery Y oraz jeden 85 z wystepów wewnetrznego ksztaltownika:n 9 Wyzej wspomniana przepona, albo pierscien przy obejmie, razem z obejma i czescia dwóch elemen¬ tów podpierajacych i.laczacych przebiegajacych po¬ miedzy wyzej wspomniana przepona i obejma two¬ rza przewód, do którego mozna wprowadzic chlo¬ dziwo o temperaturze posredniej pomiedzy tempe¬ ratura otoczenia oraz temperatura ladunku, który ma byc przewozony, — celem wstepnego ochladza¬ nia przed zaladunkiem obejmy i strefy srodkowej lub równikowej zbiornika, co umozliwi dokonanie zaladowania z wieksza szybkoscia, bez niebezpie¬ czenstwa spowodowania nadmiernych naprezen ter¬ micznych w zbiorniku i w urzadzeniu podpiera¬ jacym. Mozliwosc wstepnago chlodzenia jest szczególnie atrakcyjna w przypadku przewozenia skroplonego gazu ziemnego o temperturze —162°C, mozna miec chlodziwo zawierajace azot w temperaturze rzedu —80°C, poniewaz na statkach tego rodzaju mozna normalnie miec azot w postaci skroplonej o tem¬ peraturze —196°C. Jezeli obejma sklada sie z dwóch lub wiecej ksztaltowników, mozna stworzyc miedzy nimi i po¬ srednimi elementami laczacymi jeden lub wieksza ilosci kanalów, które w podobny sposób beda wy¬ korzystane dla wprowadzenia chlodziwa. Przewiduje sie doprowadzenie plynu chlodzace¬ go w jednym lub w wielu punktach; -nalezy rów¬ niez przewidziec wylot dla tego plynu w jednym lub w wielu punktach, tak zeby w kazdym przy¬ padku, w którym uzyskano wyraznie równomier¬ ne rozprowadzenie plynu na obwodzie zapewnic jego jednostajny przeplyw. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zbiornik kulisty na urzadzeniu do pod¬ pierania, do zainstalowania na statku — w prze¬ kroju poprzecznym, fig. 2 — wycinek obejmy przy¬ twierdzonej do zbiornika oraz do elementu pod¬ pierajacego i laczacego, w przekroju poprzecznym, fig. 3 — urzadzenie wedlug wynalazku w innym przykladzie wykonania, fig. 4 — wycinek obejmy wedlug fig. 3, fig. 5 — urzadzenie wedlug wyna¬ lazku w kolejnym przykladzie wykonania, fig. 6 wycinek obejmy wedlug fig. 5, fig. 7 — wj^cinek obejmy wedlug przykladu wykonania, w którym obejma jest wykonana z - przynajmniej dwóch ksztaltowników o przekroju otwartym, fig,. 8 zbior¬ nik o ksztalcie kulistym zamontowany na urzadze¬ niu do podpierania, w przekroju poprzecznym, fig. 9 — wycinek obejmy wedlug fig. 8, fig. 10 i 11 — obejma w innym przykladzie wykonania, fig. 12 — zbiornik o ksztalcie kulistym zamontowany na u- rzadzeniu do podpierania, w przekroju poprzecz¬ nym. Na rysunku przedstawionym jest zbiornik kuli¬ sty 1 zamontowany na urzadzeniu do podpierania skladajacym sie z obejmy 2 oraz dwóch elementów podpierajacych i laczacych 3 i 4. Obejma 2 w for¬ mie tasmy ciaglej otacza zbiornik 1 i znajduje sie w jego strefie srodkowej lub równikowej. Elementy podpierajace i laczace 3 i 4 otaczaja zbiornik i sa miedzy soba oddzielone w kierunku promieniowym. Elementy te sa polaczone jedna z ich krawedzi, albo kolnierzem z obejma, pod- 436 1Q czas gdy druga krawedzia sa polaczone z czescia podpory 5. Obejma 2 jest z kolei polaczona ze zbiornikiem 1 w ten sposób, ze przynajmniej jej wewnetrzna czesc obwodowa stanowi :czesc pla- 5 szcza zbiornika. W opisanym urzadzeniu sily prostokatne do pio¬ nowej osi obrotu zbiornika sa przenoszone przez przynajmniej jeden element 3, albo 4, podczas gdy sily równolegle do pionowej osi obrotu beda 10 przenoszone przez dwie czesci, z których jedna pracuje na rozciaganie, a druga na sciskanie. Mo¬ menty zginajace nie wystepuja w plaszczu zbior¬ nika. Elementy podpierajace i laczace 3 i 4 maja kon- 15 strukcje ciagla przynajmniej na przestrzeni pola¬ czenia z obejma 2. Korzystnym jest, jezeli przy¬ najmniej jedna z tych czesci, szczególnie ta czesc, która pracuje na sciskanie, ma konstrukcje ciagla na calej swej dlugosci. 20 Dwa elementy usztywniajace 30 sa zamontowa¬ ne pomiedzy elementami podpierajacymi i lacza¬ cymi 3 i 4 w plaszczyznie poludnikowej lub wzdluznej zbiornika 1, ograniczone konstrukcja podpory 5 i pierscieniem, albo przepona 31 znaj- 25 duja sie pomiedzy elementami 3 i 4, aby zapew¬ nic statecznosc elementów 3 i 4. -Zarówno elementy usztywniajace jak i wspom¬ niane pierscienie sa pokazane tylko na fig. 1 i czes¬ ciowo na fig. 2, chociaz wystepuja one równiez w 30 rozwiazaniach konstrukcyjnych pokazanych na in¬ nych rysunkach. W szczególnym przypadku pokazanym na fig. 1 obejma 2 sklada sie z ksztaltownika ciaglego o przekroju otwartym, który najlepiej widac na fig. 35 2, w formie ciaglej pólki 6, korzystnie w poloze¬ niu poziomym, oraz szeregu ciaglych zeber i wy¬ stepów 7, 8, 9 i 10. Sposród tych ciaglych zeber i wystepów, te które sa oznaczone przez 7, 8 i 9 sa skierowane w jednym kierunku, podczas gdy 40 wystep 10 jest, skierowany w przeciwnym kie¬ runku. Wystepy 9 i 10 wychodza z zewnetrznej krawedzi pólki 6. Wchodza one pomiedzy krawe¬ dzie lub obrzeza dwóch polówek plaszcza 11 i 12 zbiornika 1 i licuja z nimi. Wystepy 7 i 8 licuja 45 z odpowiednimi krawedziami elementów podpie¬ rajacymi i laczacych i sa przyspawane do ich kra¬ wedzi lub kolnierzy. Wystep 10 moze zajmowac rozmaite polozenie. Jak pokazano na fig. fig. 3 i 4 moze on byc prze- ^ 50 dluzeniem zewnetrznego wystepu 7. W przypadku pokazanym na fig. fig. 3 i 4 wy¬ stepy 9 i 10 sa polaczone z krawedziami polówek plaszcza 11, 12 zbiornika 1 podczas, gdy ciagle ze¬ br?, albo wystepy 6 i 8 sa przyspawane do ele- 55 mentów podpierajacych i laczacych 3 i 4. W tym przypadku nie tylko wystepy 9 i 10 staja sie czesciami plaszcza zbiornika, lecz równiez i pólka 6 obejmy 2; jak widac wyraznie górna czesc plasz¬ cza 12 zbiornika 1 ma wiekszy promien od dolnej 80 czesci plaszcza 11.. Ciagly wystep 10 moze zajmowac polozenie pos¬ rednie pomiedzy, przedstawionymi na fig. fig. 2 i 4 pozycjami skrajnymi; koszystnym jest jezeli wystepuje on naprzeciw zebra 8, jak pokazano na 65 fig. fig. 5 i 6.97430 11 12 Rozwiazanie konstrukcyjne pokazane na fig. 3 i fig. 4 przewidziane jest do transportu plynów o niskim cisnieniu zblizonym* do atmosferycznego. Rozwiazanie konstrukcyjne, pokazane na fig. 5 i fia. 6 przewidziane jest do transportu plynów o, cisnieniach niskich i srednich, a rozwiazanie kon¬ strukcyjne, pokazane na fig. 1 i fig. 2 nadaje sie dla niskich, srednich, albo wysokich cisnien. Na fig. 7 pokazana jest obejma skladajaca sie z dwóch elementów podobnych do tych, które sa po¬ kazane na fig. od 1 do 6. Rozwiazanie to obejmuje dwa ksztaltowniki usytuowane równolegle wzgle¬ dem siebie o otwartych przekrojach, skladajace sie z ciaglych pólek 6 i 6". Pierwsza z nich ma cztery wystepy 7', tf, 9' i 10', a druga z nich szesc wy¬ stepów 7", 8", 9", 10", 13 i 14. "Wewnetrzne wystepy 9'—10' i 9"—10" sa pola¬ czone z plaszczem zbiornika. Pomiedzy wystepami 9', 10" wystepuje pas posredni 15. Wystepy 7" i 8" sa polaczone z elementami pod¬ pierajacymi i laczacymi 3 i 4. Pewna ilosc elemen¬ tów posrednich 16 i 17 jest zamontowana pomiedzy wystepami 7' i 14 oraz 8' i 13 dla zapewnienia ciag¬ losci konstrukcji elementów podpierajacych i la¬ czacych oraz pólki 6'. Wystep 10' moze zajmowac dowolne polozenie sposród opisanych na fig. 3 i fig. 5. Przewiduje sie konstrukcje obudowy zewnetrznej zlozonej z wiecej niz z dwóch elementów. Na fig. 8 pokazany jest ten sam zbiornik 1 wy¬ posazony w obejme o innej konstrukcji spoczywaja¬ cej na tych samych elementach podpierajacych i laczacych 3 i 4 przytwierdzonych u dolu do czesci statku 5. Na fig. 9 przedstawiona jest obejma stanowiaca inny przyklad wyikonania niz na fig. 8 i sklada sie z trzech ciaglych ksztaltowników 18, 19 i 20 prze¬ biegajacych jako trzy wspólsrodkowe obramowania, z których 18 d 19 leza w jednej plaszczyznie, pod¬ czas gdy ksztaltownik 20 jest umiejscowiony po stronie elementów podpierajacych i laczacych. Ksztaltowniki te posiadaja pewna ilosc ciaglych wystepów, ksztaltownik 20 ma ksztalt litery Y, któ¬ rej górne ramiona sa skierowane ku pozostalym dwom ksztaltownikom 18 i 19, podczas gdy jej trzo¬ nek jest skierowany ku wewnetrznemu elementowi podpierajacemu i laczacemu 4. Ksztaltownik 19 ma trzy wystepy, jeden skiero¬ wany ku ksztaltownikowi 18, drugi ^ku ksztaltow¬ nikowi 20 i jeden, w przypadku pokazanym na fig. 8 ku zewnetrznemu elementowi podpierajacemu i laczacemu 3. Ksztaltownik 18 ma cztery wystepy, z których jeden jest skierowany ku ksztaltowniko¬ wi 19, drugi ku ksztaltownikowi 20, podczas gdy dwa pozostale sa skierowane ku górnej 12 i dolnej 11 czesci zbiornika dla polaczenia z brzegiem lub kolnierzem plaszcza tych dwóch polówek. Te ksztal¬ towniki sa miedzy soba polaczone elementami pier¬ scieniowymi 21, z których ten, który przebiega po¬ miedzy ksztaltownikami 18 i 19 stanowia Okragly pierscien, jezeli ksztaltowniki te leza w jednej pla¬ szczyznie, podczas gdy dTugli bedzie mial ksztalt stozkowy. Na fig. 10 jest pokazane rozwiazanie podobne do pokazanego na fig. 8. Róznica polega na tym, ze obwody ksztaltowników 18 i 19 nie leza w jednej plaszczyznie i ze elementy podpierajace i laczace stanowia zespól elementów cylindrycznych i stoz¬ ków scietych. 5 Na fig. 11 pokazany jest zbiornik skladajacy sie z dwóch polówek o róznych promieniach; polówka, która znajduje sie blizej elementu podpierajacego i laczacego 3 i 4 ma mniejszy promien. W tym przypadku obudowa zewnetrzna ma ten sam ksztalt, io co w rozwiazaniu pokazanym na fig. 8, z ta tylko róznica, ze ksztaltownik 18 jest elementem zewne¬ trznym. Jedno z jego zeberek jest polaczone z kra¬ wedzia górnej czesci zbiornika, podczas gdy prze¬ ciwlegle zeberko jest polaczone z zewnetrznym ele- 15 mentem podpierajacym i laczacym 3. Dwa pozo¬ stale zebra sa skierowane ku ksztaltownikom 19 i 20. Z drugiej strony ksztaltownik 19 jest elemen¬ tem wewnetrznym i posiada trzy- zeberka, z któ¬ rych dwa sa skierowane ku ksztaltownikom 18 i 20, 20 a trzecie ku krawedzi lub obrzezu dolnej polówki 11 zbiornika. W rozwiazaniu pokazanym na fig. 11, poza ele- imentaimi 18 i 19 równiez i (posredni element lacza¬ cy 21 -umieszczony pomiejdzy ksztaltownikami staje 25 sie czescia plaszcza zbiornika. * Na fig. 12 przedstawione jest inne rozwiazanie konstrukcyjne, w którym obejma sklada sie z czterech ciaglych ksztaltowników 22, 23, 24 i 25 przebiegajacy jako wspólsrodkowe obramowania, a 30 w przekroju poprzecznym stanowiace wierzcholki czworoboku. Dwa z tych obramowan leza w jed¬ nej plaszczyznie; korzystnym jest, jezeli sa to ksztaltowniki 22 i 24. Pozostale dwa obramowania, ksztaltowniki 23 i 25 leza w tym samym pionie 35 lub tez sa przesuniete wzgledem siebie. Na ogól ksztaltowniki 23 i 25 maja ksztalt litery Y z ramionami skierowanymi ku przyleglym ksztal¬ townikom 22 i 24, podczas gdy trzonek pozostaje skierowany na zewnatrz dla polaczenia go w przy- 40 padku ksztaltownika 25 z wewnetrznym elementem podpierajacym i laczacym 4, a w przypadku ksztal¬ townika 23 z krawedzia lub Obrzezem polówki 12 zbiornika. % Sposród trzech zeberek ksztaltownika 24 dwa sa 45 skierowane ku ksztaltownikom 23 i 25, podczas gdy trzecie jest skierowane ku -krawedzi lub obrzezu czesci 11 zbiornika dla polaczenia z nia. Poszcze¬ gólne ksztaltowniki sa polaczone miedzy soba, tak jak na fig. 8, fig. 9, fig. I'0 i fig. 111 za pomoca po- 50 srednich elementów pierscieniowych 21. W tym wy¬ konaniu ksztaltowniki 23 i 24 oraz posrednie ele¬ menty laczace te ksztaltowniki staja sie czescia zbiornika. Poza tym dwa z pozostalych przeciwle¬ glych ksztaltowników, — korzystnym jest, jezeli 55 sa to ksztaltowniki 22 i 23, jnaja czolowe zeberko 21' przeznaczone dla wzmocnienia obudowy zew¬ netrznej. We wszystkich opisanych przypadkach polaczenie ' elementów podpierajacych i laczacych 3 i 4 z kon- 60 strukcja statku jest pokazane ponizej strefy srod¬ kowej lub równikowej zbiornika; to znaczy, ze zbiornik spoczywa na czesci nosnej. Jednak przewiduje sie, ze strela polaczenia moze byc równiez umiejscowiona powyzej plaszczyzny 65 równikowej, w tym przypadku zbiornik jest zawie- u-97 430 13 14 szony na konstrukcji nosnej za pomoca tych sa¬ mych czesci podpierajacych i laczacych i przy za¬ stosowaniu tej samej obejmy. Przez wykonanie pel¬ nych, bez otworów, elementów podpierajacych i la¬ czacych 3 i 4 przynajmniej w strefie polozonej po¬ miedzy obejma 2 i pierscieniem 31, jak równiez przez wykonanie pierscienia 31 bez otworów (patrz fig. fig. 1 i 2) utworzy sie przewód 26 pomiedzy ¦elementami, umozliwiajacy doprowadzanie plynu chlodzacego dla wstepnego ochlodzenia zbiornika i obejmy. W przykladzie wykonania przedstawionym na fig. 7, przewód 26 jest korzystnie usytuowany pomie¬ dzy pólka 6, a odpowiednim niepokazanym piers¬ cieniem oraz elementami 3 i 4, albo korzystniej pomiedzy pólkami 6' i 6" i posrednimi elementami laczacymi 16 i 17. W wykonaniu pokazanym na fig. 8 przewód 26 jest ograniczony pierscieniem, elementami 3 i 4 i posrednimi elementami laczacymi obudowe zew¬ netrzna z elementami 3 i 4, albo jeszcze korzystniej przez sama obudowe zewnetrzna lub jej czesc. We wszystkich przykladach wykonania przewód 26 bedzie wyposazony we wlot dla plynu chlodza¬ cego i w otwory wylotowe. Te otwory mozna wy¬ ciac w dowolnej czesci otaczajacej zespolu. \ Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do podpierania zbiorników przewo¬ zonych statkami w ksztalcie bryly obrotowej o osi pionowej, wyposazone w ciagla obejme otaczajaca izbiornik, umieszczona w plaszczyznie równikowej zbiornika, tworza czesc plaszcza zbiornika oraz ele¬ ment laczacy i podpierajacy, który jest polaczony górna czescia z obejma, a dolna czescia z konstruk¬ cja statku, przy czym element laczacy i podpiera¬ jacy otacza plaszcz zbiornika nie stykajac sie z nim ponizej obejmy, znamienne tym, ze zawiera drugi element laczacy i podpierajacy (3) otaczajacy pierw¬ szy element laczacy i podpierajacy (4), przy czym elementy te sa sztywno polaczone z obejma (2) na calym jej obwodzie fcak, ze gdy wewnetrzny ele¬ ment jest sciskany element zewnetrzny jest roz¬ ciagany zmniejszajac w ten sposób moment gnacy w obejmie(2). . 2l Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze elementy podpierajace i laczace <3, 4) maja kon¬ strukcje ciagla w strefie polaczenia z obejma, a przynajmniej jeden z tyich elementów ma konstruk¬ cje ciagla na calej dlugosci. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze obejma sklada sie z przynajmniej jednego ksztal¬ townika o przekroju otwartym, w którym wyste¬ puje pólka (6), z której wychodza cztery wystepy i(7), i(8i), (9) i (10), trzy po jednej stronie i jeden po drugiej stronie, przynajmniej dwa skrajne wy¬ stepy umieszczone po tej samej stronie pólki wy¬ chodza z wolnych krawedzi pólki, wszystkie wy¬ stepy sluza do polaczenia obejmy ze zbiornikiem <1) i z elementami podpierajacymi i laczacymi (3) i (4). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze obejma (2) sklada sie z przynajmniej dwóch ksztaltowników o przekroju otwartym/ w których wystepuja pólki ciagle (6') i (6"), korzystnie pozjo- 25 me, a z ksztaltownika najbardziej oddalonego od czesci statku wychodza cztery równiez ciagle wy¬ stepy lub zebra (7'), (8'j), (9* ) i (10'), trzy po jednej stronie pólki i czwarty po drugiej stronie, na po-^ 5 zostalych ksztaltownikach wystepuje szesc ciag¬ lych wystepów (7", <8"), (9"), <,10"), (13) i (14), po trzy z kazdej strony pólki, przy czym wszystkie wy¬ stepy, albo zebra znajdujace sie pomiedzy pólkami ksztaltowników skrajnych sluza do polaczenia jed- 10 nych ksztaltowników z drugimi za pomoca posred¬ nich elementów laczacych oraz do polaczenia z pla¬ szczem zbiornika, podczas gdy wystepy lub zebra umieszczone na zewnetrznych stronach pólek ksztal¬ towników skrajnych sluza do polaczenia z plasz- 15 czem zbiornika i z elementaimi podpierajacymi i la¬ czacymi (3) i 1(40. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze obejma ^ (2) sklada sie przynajmniej z trzech ciaglych ksztaltowników biegnacych poziomo i rów- 20 nolegle opasujacych na róznych srednicach, których przekroje wyznaczaja wierzcholki trójkata, a ksztaltowniki te polaczone sa wzajemnie posrednimi elementami, których polozenie wyznaczaja boki trójkata, przy czyim ksztaltowniki zaopatrzone sa w wystepy dla polaczenia posrednich elementów z elementami podpierajacymi i laczacymi do plaszcza zbiornika. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze dopasowanie ksztaltowników wewnetrznych do ze¬ wnetrznych wystepuje,w jednej plaszczyznie, a ele¬ ment laczacy oba ksztaltowniki ma postac okrag¬ lego pierscienia. 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 3 albo 4, znamienne tym, ze w ksztaltowniku posiadajacym cztery wy¬ stepy, z których wystep (10) jest skierowany w kierunku przeciwnym 'niz pozostale trzy, wystep (10) wystepuje z wewnetrznej krawedzi lub obrze¬ za pólki (6) i jest przedluzeniem przeciwleglego wystepu (9) wystepujacego z uprzednio wspomnia¬ nej krawedzi lub obrzeza, przy czym oba wystepy sa czescia plaszcza zbiornika. 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 3 albo 4, znamienne tym, ze w ksztaltowniku posiadajacym cztery wy¬ stepy, z których wystep (10) jest skierowany w 45 kierunku przeciwnym, niz pozostale trzy, wystep i(10) wystaje z zewnetrznej krawedzi pólki (6j) i tworzy z przeciwleglym wystepem (9) wystajacy¬ mi z wewnetrznej krawedzi pólki i(6) oraz z ta pólka czesc plaszcza zbiornika, który posiada róz- 50 ne srednice po obu stronach obejmy (2). 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 3 albo 4, znamienne tym, ze w ksztaltowniku posiadajacym cztery wy¬ stepy, z których wystep (10) skierowany w kierun¬ ku przeciwnym niz pozostale trzy, wystep (10) wy- 55 staje z posredniego punktu pólki (6), przy czym korzystnie jest on przedluzeniem przeciwleglego posredniego wystepu (8) i tworzy razem z prze¬ ciwleglym wystepem (SjD wystajacym z wewnetrz¬ nej krawedzi pólki (6) oraz z ta czescia pólki, któ- M ra znajduje sie pomiedzy wewnetrznym posrednim wystepem czesci plaszcza zbiornika. 10. Urzadzenie wedlug zastrz. 5 albo 6, znamienne tym, ze ksztaltownik posredni z tych trzech, które tworza' czesc obudowy zewnetrznej (2), ma ksztalt 65 litery Y, której kawie ramiie jest skierowane ku 35 4097 430 15 16 jednemu z dwóch skrajnych ksztaltowników dla polaczenia z odpowiednimi krawedziami posrednich elementów pierscieniowych obudowy zewnetrznej, zas trzonek jelst skierowany ku elementowi podpie¬ rajacemu i laczacemu znajdujacemu sie najblizej zbiornika dla polaczenia go z krawedzia tej czesci. 11. Urzadzenie wedlug zastrz. 5 albo 6, znamien¬ ne tym, ze zbiornik posiada rózne srednice po kaz¬ dej stronie obejmy (2), przy czym obrzeze czesci plaszcza o wiekszej srednicy jest polaczone z zew¬ netrznym ksztaltownikiem obudowy zewnetrznej, zas krawedz czesci plaszcza o mniejszej srednicy jest polaczona z wewnetrznym ksztaltownikiem, zas pierscieniowa czesc pomiedzy dwoma ksztaltowni¬ kami jest zamknieta przynaleznym posrednim ele¬ mentem pierscieniowym, a ksztaltowniki wewne¬ trzny i zewnetrzny obudowy zewnetrznej po¬ siadaja wystep ciagly skierowany w kierunku pla¬ szcza tej czesci zbiornika, z która jest polaczony, oraz trzeci wystep jest skierowany w kierunku przylegajacego zebra ksztaltownika posredniego, ponadto zewnetrzny ksztaltownik posiada równiez czwarty wystep skierowany ku zewnetrznemu ele¬ mentowi podpierajacemu i laczacemu. 12. Urzadzenie wedlug zastrz. 5 albo 6, znamienne tym, ze wewnetrzny ksztaltownik posiada cztery ciagle wystepy, z których dwa sa skierowane w przeciwnych, kierunkach i sa polaczone z krawedzia lub obrzezem plaszcza zbiornika i tworza jego czesc, zas sposród pozostalych wystepów jeden jest skie¬ rowany ku zewnetrznemu ksztaltownikowi, a dru¬ gi w kierunku zebra lub pólki przyleglego ksztal¬ townika, ponadto zewnetrzny ksztaltownik posiada 10 15 20 trzy ciagle wystepy rozmieszczone odpowiednio na¬ przeciw wewnetrznego ksztaltownika, elementu podpierajacego i laczacego oraz przyleglego zebra lub pólki ksztaltownika posredniego. 13. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze obudowa zewnetrzna sklada sie z czterech ciag¬ lych ksztaltowników (21), {22), (23) i (24), przebie¬ gajacych jako poziome i równolegle do siebie, któ¬ re w przekroju poprzecznym stanowia wierzcholki czworoboku, ksztaltowniki tworzace dwa naprze¬ ciwlegle wierzcholki o ksztalcie litery Y, której ramiona sa skierowane ku przyleglym posrednim 'ksztaltownikom, natomiast trzonki obu ksztaltow¬ ników sa skierowane na zewnatrz dla polaczenia jednego z nich z wolna krawedzia przyleglej czes¬ ci zbiornika, a drugiego z krawedzia wewnetrznej elementu podpierajacego, jak równiez ksztaltowniki tworzace dwa przeciwlegle wierzcholki sa wypo¬ sazone w trzy ciagle zebra, z których dwa sa skie¬ rowane kii przyleglym ksztaltownikom tworzacym dwa wierzcholki czworoboku, a trzecie — w ksztal¬ towniku umieszczonym po wewnetrznej stronie — ku krawedzi plaszcza zbiornika dla polaczenia z nia, natomiast w ksztaltowniku umieszczonym po zewnetrznej stronie, trzecie zebro jest skierowane ku zewnetrznej czesci podpierajacej i laczacej dla polaczenia z odpowiednia wolna krawedzia, dwa ksztaltowniki tworzace przeciwlegle wierzcholki i posiadajaca czwarte wewnetrzne zebro skierowane ku przeciwleglemu ksztaltownikowi, nastepnie ksztaltowniki i te dwa naprzeciwlegle maja czwar¬ te zebro polaczone miedzy soba za pomoca posred¬ nich elementów pierscieniowych polaczonych kra¬ wedziami z odpowiednimi zebrami.ft7 430. FIG. 2 e 26 -97 430 FIG 5 PIG797 430 6 1997 430 26 3^ 4 — / 5 22. 25' 3" ^2L //MW' FIG 8 FIG 12 / //7777T/ .20 T LZG Z-d 3 w Pab. zam. 638-78 nakl. 105+20 egz. Cena 45 zl PL