Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia opasek gipsowych z trwale naniesiona na tkaninie masa gipsowa, zwlaszcza dla potrzeb chirurgii i ortopedii. Opaski takie stosuje sie w chirurgii przy zakladaniu unieruchamiajacych opatrunków pooperacyjnych i pourazowych, a w ortopedii przy wykonywaniu negatywów gipso¬ wych. Ponadto opaski stosuje sie w przemysle przy pracach izolacyjnych.Znany w stanie techniki sposób wytwarzania opasek gipsowych polega na powleczeniu tkaniny masa gipsowa zlozona z gipsu pólwodnego zmie¬ szanego z bezwodnymi rozpuszczalnikami orga¬ nicznymi oraz dodatkiem srodka wiazacego. We¬ dlug opisu patentowego RFN nr 1282228, jako srodek wiazacy stosuje sie celuloze etylowa w ilosci 0,2—12% w stosunku do gipsu, a ponadto dodaje sie jeszcze inne srodki, jak jakakolwiek substancje zawierajaca kwas krzemowy w ilosci 0,2—10% jako srodek nawilzajacy i zwiekszajacy higroskopijnosc, dodatkowe skladniki zwiekszaja¬ ce higroskopijnosc w ilosci 0,1—2,4%, a wsród nich równiez poliwinylopirolidon, oraz skladniki zmniej¬ szajace drazliwosc skóry jak tlenek cynku w ilosci 0,3—8,5%..Mase gipsowa przygotowuje sie przez zmiesza¬ nie wymienionych skladników w mieszarce lopatko¬ wej, az do uzyskania jednorodnej pólplynnej masy, która doprowadza sie do zbiornika korytowego ma¬ szyny powlekajacej. Po dnie zbiornika korytowego przeciaga sie odpowiednia tkanine, która zostaje po¬ wleczona opadajaca pod dzialaniem sily ciezkosci na dno zbiornika masa. Wychodzaca z maszyny powlekajacej tkanina z naniesiona warstwa masy gipsowej przechodzi do tuneli suszacego, skad po wysuszeniu wychodzi juz jako gotowa opaska gipsowa. W tunelu suszacym nastepuje odparo¬ wanie bezwodnego rozpuszczalnika, który czescio¬ wo odzyskuje sie przez zaabsorbowanie weglem aktywowanym. Srodek wiazacy dodany jako sklad¬ nik do przygotowanej na wstepie masy gipsowej ma zapewnic masie spoistosc i przyczepnosc do tkaniny.Wykonane znanym sposobem opaski wykazuja zadowalajace wlasnosci, jezeli surowcem wyjscio¬ wym jest tkanina o odpowiednim splocie i odpo¬ wiednio zaapreturowana. Jezeli tkanina nie spel¬ nia okreslonych wymagan, to wykonane z niej opaski latwo osypuja sie w czasie zakladania opa¬ trunku tracac przez to znaczna czesc nalozonej w procesie wytwarzania masy gipsowej.Opaski gipsowe, znane przykladowo z opisów patentowych USA nr 3613675 oraz RFN nr 1098164, maja postac wsteg zwijanych w rolki, utworzonych przez jedna warstwe tkaniny, która moze byc perforowana, oraz jedna lub dwie warstwy masy gipsowej, przy czym zawsze warstwa gipsu styka sie bezposrednio z warstwa tkaniny.Zgodnie z wynalazkiem opracowano sposób wy¬ twarzania opasek gipsowych z trwale naniesiona 95 8063 95 806 4 na tkaninie masa gipsowa polegajacy na tym, ze mase gipsowa utrwala sie na tkaninie za pomoca oddzielnej spoistej, cienkiej warstwy wiazacej ma¬ se gipsowa z tkanina.. Zgodnie z okreslona wyzej istota wynalazku mase gipsowa utrwala sie na tkaninie przez dodatkowe nalozenie oddzielnej warstwy zawierajacej srodek wiazacy, co w efekcie skutecznie zapobiega osypywaniu sie gipsu z opas¬ ki, np. w czasie' zakladania opatrunku.Zgodnie z dalszymi cechami wynalazku warstwa ta moze byc w rózny sposób uksztaltowana i po¬ laczona z tkanina oraz masa gipsowa. Wedlug jednej z cech wynalazku mase gipsowa utrwala sie na tkaninie przez nalozenie masy na tkanine uprzednio nasycona i zewnetrznie powleczona cien¬ ka, spoista, wiazaca warstwa apretury. Warstwa ta pelni w tym przypadku jednoczesnie role apre¬ tury wzmacniajacej i usztywniajacej tkanine, jak równiez* role srodka wiazacego mase gipsowa z tkanina.Zgodnie z inna cecha wynalazku, mase gipsowa utrwala sie na tkaninie przez nalozenie tej masy bezposrednio na tkanine i powleczenie jej zew¬ netrznie cienka spoista warstwa wiazaca. W tym przypadku tkanina nie jest apreturowana, a masa gipsowa nalozona na tkanine zabezpieczona jest przed osypywaniem tylko zewnetrzna warstwa wiazaca.Zgodnie z jeszcze inna cecha wynalazku mase gipsowa utrwala sie na tkaninie przez nalozenie jej na tkanine uprzednio nasycona i zewnetrznie powleczona cienka spoista warstwa apretury, a nastepnie powleczenie masy gipsowej cienka, spoista warstwa zewnetrzna. W tym przypadku uzyskuje sie wokól masy gipsowej • szczelna, spoista powloke utworzona z dwu warstw o nie- rozdzielonej powierzchni faz.Ponadto, zgodnie z wynalazkiem, przewidziano sposób wytwarzania opasek gipsowych polegajacy na zanurzeniu tkaniny w zaczynie masy gipsowej nasyconej roztworem srodków wiazacych. Po od¬ parowaniu rozpuszczalnika z roztworu przesyca¬ jacego, mase gipsowa, pozostale w niej srodki wiazace nadaja spoistosc samej masie gipsowej, jak równiez zapewniaja jej przyczepnosc do tka¬ niny.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest mozliwosc stosowania w procesie wytwarzania opaski w za¬ sadzie kazdej tkaniny z materialów syntetycznych lub naturalnych tkanej dowolnym splotem lub tez tkaniny nietkanej w postaci maty.Przedmiot wynalazku przedstawiono w przykla¬ dach realizacji sposobu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie urzadzenie do wytwarzania opasek wedlug korzystnego przykla¬ du realizacji wynalazku, fig. 2 — gotowa opaske wykonana sposobem wedlug wynalazku, fig. 3 — w duzym powiekszeniu i w przekroju fragment opaski wykonanej zgodnie z korzystnym przykla¬ dem realizacji wynalazku, ukazujacy jej wew¬ netrzna budowe, fig. 4 — w powiekszeniu i prze¬ kroju fragment opaski wykonanej zgodnie z dru¬ gim przykladem realizacji wynalazku, fig. 5 — w powiekszeniu i przekroju fragment opaski wy¬ konanej zgodnie z trzecim przykladem realizacji wynalazku.W przedstawionym na fig. 1 urzadzeniu do wy¬ twarzania opasek sposobem wedlug korzystnego przykladu realizacji wynalazku tkanine stanowiaca surowiec wyjsciowy rozwija sie ze szpuli 1 umiesz¬ czonej . na stojaku. Rozwinieta ze szpuli tkanine wprowadza sie przez walki prowadzace 2 do pojem¬ nika 3 zawierajacego roztwór apreturujacy. Zgodnie z przykladem realizacji wynalazku jest to roztwór 3,5% poliwinylopirolidonu i 0,15% szelaku w alko¬ holu metylowym. Zaapreturowana tkanina prze¬ wija sie przez walek 4 prowadzacy i miedzy wal¬ kami 5 wyciskajacymi nadmiar roztworu. Mase gipsowa przeznaczona do nalozenia na tkanine przygotowuje sie wstepnie w postaci zaczynu zlo¬ zonego z gipsu zawierajacego 50:% alkoholu me¬ tylowego i 0,2% polioctanu winylu. Przygotowa¬ nym w ten sposób zaczynem wypelnia sie glówny zbiornik 10 zaczynu, skad za pomoca pompy 9 zaczyn tloczony jest do pojemnika 6 w które wmontowane jest mieszadlo 7 zaczynu, poruszane przez przesuwajaca w poblizu dna pojemnika 6 tkanine.Zaczyn mieszany nieprzerwanie w pojemniku za pomoca. mieszadla 7 równomiernie osadza sie na tkaninie. Nadmiar zaczynu zgarniany jest z tka¬ niny zgarniakiem 8. Nastepnie tkanina z nalozona na górnej powierzchni masa gipsowa przechodzi do komory natryskowej, gdzie powierzchnie masy gipsowej zrasza sie roztworem 7;% poliwinylopi¬ rolidonu i 0,30% szelaku w alkoholu metylowym.Natrysk odbywa sie za pomoca pistoletów natrys¬ kowych 11 zasilanych roztworem ze zbiorników 12. Z komory natryskowej tkanina przechodzi do komory suszacej 14. Przez komore suszaca tkanina przesuwana jest za pomoca transportera 13, które¬ go zadaniem jest równiez ustalenie struktury tka¬ niny przez lekkie naciagniecie jej w czasie prze- . suwania.W komorze suszacej nastepuje odparowanie roz¬ puszczalnika, jakim jest alkohol metylowy i na powierzchni masy gipsowej 20 tworzy sie cienka warstwa 21 (fig. 3) zewnetrzna, która mechanicz¬ nie wiaze mase gipsowa z zaapreturowana tkanina 18. Na brzegach tkaniny oraz na niepokrytych masa gipsowa fragmentach powierzchni tkaniny zewnetrzna warstwa 21 wiazaca laczy sie z warstwa 19 apretury pokrywajaca tkanine. Dzieki temu, ze w chwili natryskiwania warstwy zew¬ netrznej z roztworu apreturujacego nie odpa¬ rowal jeszcze calkowicie rozpuszczalnik po¬ wierzenia zetkniecia obu warstw po calkowitym . odparowaniu rozpuszczalnika zarówno z warstwy apretury jak i warstwy zewnetrznej — staje sie powierzchnia jednofazowa.W koncowym etapie procesu wytwarzania, opas¬ ka z komory suszacej przechodzi na noze 16 ciecia wzdluznego. W czasie ciecia opaska jest dociskana poprzeczka 15. Po rozcieciu tkaniny pojedyncze opaski zwija sie na stojaku 17. Na fig. 2 przedsta¬ wiono gotowa opaske gipsowa, na której widac tkanine podloza 18, oraz nalozona na niej mase gipsowa 20. Na fig. 3 przedstawiono w duzym 40 45 50 55 6095 8 powiekszeniu i w przekroju fragment opaski z fig. 2 wykonanej zgodnie z korzystnym przykla¬ dem realizacji wynalazku i ukazujacy jej wew¬ netrzna budowe. Opaska przedstawiona na rysunku sklada sie z nastepujacych elementów: tkanina 18, 5 warstwa apretury 19, masa gipsowa.20 i warstwa zewnetrzna 21. Jak widac na rysunku, na górnej powierzchni wlókien tworzacych splot tkaniny osadzona jest cienka warstwa apretury 19.Warstwa apretury wraz z warstwa zewnetrzna 10 21 tworzy zamknieta powloke, która otacza mase gipsowa 20, zapewnia jej spoistosc oraz wiaze mase z tkanina. Powloka jest jednorodna nawet w obszarze zetkniecia obu warstw, gdzie zasadni¬ czo nie obserwuje sie powierzchni fazowej roz- 15 dzielajacej obie warstwy.Na fig. 4 przedstawiono w powiekszeniu i w przekroju fragment opaski wykonanej zgodnie z drugim przykladem realizacji wynalazku. Drugi przyklad realizacji wynalazku rózni sie tym od 20 pierwszego, korzystnego przykladu realizacji spo¬ sobu, ze w procesie wytwarzania pominieto zabieg nakladania warstwy zewnetrznej 21. Otrzymana tym sposobem opaska gipsowa wykazuje nieco gorsze wlasnosci w porównaniu z opaska wyko- 25 nana wedlug pierwszego przykladu realizacji wy¬ nalazku, zwlaszcza wieksza sklonnosc do osypy¬ wania sie. Jednak dla wiekszosci zastosowan opaska ta jest dostatecznie dobra.Na fig. 5 przedstawiono w powiekszeniu i w 30 przekroju fragment opaski wykonanej zgodnie z trzecim przykladem realizacji wynalazku. Trzeci przyklad realizacji wynalazku rózni sie tym od pierwszego, korzystnego przykladu realizacji spo¬ sobu, ze w procesie wytwarzania pominieto zabieg 35 nakladania warstwy apretury. Bezposrednio na tkanine nalozono mase gipsowa 20, a na górna powierzchnie masy gipsowej zewnetrzna warstwe wiazaca 21. Ten przyklad realizacji sposobu jest wtedy korzystny, gdy surowcem wyjsciowym jest 40 tkanina o wysokich wlasnosciach fizycznych, zwlaszcza tkanina zaapreturowana w procesie jej wytwarzania.Zgodnie z innym sposobem wedlug wynalazku, pomija sie zarówno zabieg nakladania na tkanine 45 warstwy agretury, jak i warstwy zewnetrznej, na¬ tomiast tkanine zanurza sie analogicznie jak na fig. 1 w zaczynie masy gipsowej tloczonym do pojemnika 6, który w tym przypadku nasycony jest roztworem srodków wiazacych, którym jest 50 roztwór w rozpuszczalniku organicznym 2—10% poliwinylopirolidonu i 0,1—10,% szelaku.Powyzszy sposób ma te zalete, ze wymaga tylko znacznie uproszczonego ciagu technologicznego, w którym nie ma urzadzen do apreturowania i na- 55 tryskiwania warstwy zewnetrznej. 6 PL