PL9311B1 - Sposób wyrabiania tkanin uwarstwionych. - Google Patents

Description

Usilowano juz niejednokrotnie wyra¬ biac tkaniny uwarstwione, skladajace sie z pewnej ilosci warstw w postaci wsteg plót¬ na, zespolonych ize soba w jednolita tka¬ nine zapomoca kleju, cementu lub jednej z pochodnych celulozy, posiadajacej wla¬ snosci koloidalne i rozpuszczajacej sie w rozczynniku lotnym, W roli potrzebnego do powyzszego celu kleju lub kleiwa pró¬ bowano uzywac pochodne celulozy w po¬ staci roztworów lub zawiesin w rozczynni- kach lotnych, jak równiez przemieniano czesc wlókien celulozowych tworzacych jedna lub obie sklejane tkaniny z koloidal¬ na pochodna celulozy, spelniajaca role kleiwa. Usilowania te uwienczone byly jed¬ nak powodzeniem jedynie czesciowem, poniewaz kleiwo, w postaci specjalnego kleju lub pochodnej celulozy, nalozonych na plótno lub otrzymanych droga czescio¬ wej przemiany wlókien plótna podlegaja¬ cego sklejaniu, czynilo otrzymana tkanine uwarstwiona zbyt sztywna (jezeli uzyto kleiwo w ilosci dostatecznej do zespolenia ze soba kilku warstw plótna), w przypad¬ ku zas uzycia w roli kleiwa pochodnej ce¬ lulozy, wytworzonej droga przemiany wlókien samego plótna, otrzymywano tka¬ nine uwarstwiona podobna do pergaminu, a wiec nienadajaca sie do uzytku w roli zwyklej tkaniny (jezeli ilosc wlókien plót¬ na podlegajacego sklejaniu przemienio¬ nych na kleiwo byla dostateczna do skle¬ jania l poszczególnych warstw tkaniny).Przekonano sie na podstawie obserwacyj i doswiadczen, ze glówna wada tkanin u- warstwionych, otrzymywanych zapomoca sposobów dotychczasowych, byla zbytnia ich sztywnosc oraz niietrwalosc sklejenia ich poszczególnych warstw i to nawet wów-czas, gdy ilosc uzytego kleiwa celulozo¬ wego byla obfita i powodowala charakte¬ rystyczna sztywn trzymanej tkaniny uwarstwionej, które to cechy nie odpowiadaja zupelnie przezna¬ czeniu tkaniny jako takiej, Stosownie do wynalazku, zauwazono, ze jezeli dwie lub wiecej wsteg tkaniny bawelnianej nasycic jednoczesnie i kilka¬ krotnie odczynnikiem mogacym przemie¬ niac czesc ich wlókien celulozowych w ko¬ loidalny roztwór celulozowy i jezeli na¬ stepnie nalozyc te tkaniny bawelniane jed¬ na na druga wówczas, gdy zawieraja one jeszcze pochloniete odczynniki, i jezeli u- traymywac je w tym stanie podczas trwa¬ nia procesu rozpuszczania rzeczonych od¬ czynników, to wtedy nalozone na siebie tkaniny skladowe sklejaja sie na stale za- pomoca pewnej czesci swej celulozy, co jednak nie zmniejsza miekkosci i gietkosci otrzymanej tkaniny uwarstwionej, która posiada wieksza mase i trwalosc propor¬ cjonalna do swej grubosci oraz zachowuje wyglad i dotyk wymagany od tkanin nor¬ malnych, przyczem, w razie sklejania w sposób powyzszy tkanin bawelnianych, o- trzymuje sie tkanine uwarstwiona podob¬ na do lnianej, co juz jest bardzo doniosla przemiana tkaniny bawelnianej.W patencie Nr 8666, opisany jest spo¬ sób otrzymywania cial celulozowych, prze¬ znaczonych do wymienionych celów.W wyzej wymienionym patencie wlók¬ nisty materjal celulozowy (bawelna, juta, len, ramica, drzewo lub inne wlókna ro¬ slinne) w postaci np, plótna bawelnianego zwilza sie najpierw równomiernie roztwo¬ rem alkalicznym, jak np. soda zraca, droga wytrawiania, zanurzania i wyzymania lub zapomoca innego sposobu, a to w celu równomiernego rozprowadzenia po po¬ wierzchni i w komórkach wloskowatych plótna odczynnika lub roztworu aktywu¬ jacego. Podczas wprowadzania do tkani¬ ny odczynnika alkalicznego, mozna prze¬ strzegac okreslone stezenie odczynnika i okreslony stosunek wymierzonej ilosci wo¬ dy oraz alkaljów do objetosci celulozy, tworzacej tkanine do jej powierzchni. Ste¬ zenie uzytej sody zracej nie powinno byc wieksize od 13° Bc, czyli nie powinna ona dzialac chemicznie na tkanine, jak np* merceryzowac ja w temperaturach (normal¬ nych w czasie trwania przeróbki, lecz po¬ winno jedynie nastapic przyleganie sklad¬ ników alkalicznych do skladników celulo¬ zowych.Po wprowadzeniu do tkaniny odczyn¬ nika alkalicznego w sposób powyzszy, wloskowate i adsorbcyjne polaczenie tej tkaniny z odczynnikiem alkalicznym za¬ pobiega ujsciu tego ostatniego z powierzch¬ ni i komórek wloskowatych tkaniny pod¬ czas nastepujacego potem traktowania tei tkaniny roztworem lub przetwarzaczem celulozowym. Okolicznosc powyzsza posia¬ da doniosle znaczenie, poniewaz, aczkol¬ wiek odczynnik alkaliczny jest konieczny do aktywowania rozczynnika, to jednak nalezy sie zabezpieczyc od uszkodzenia rozczynnika przez dyfuzje aktywujacego go odczynnika alkalicznego z tkaniny czy¬ li materjalu celulozowego wglab kapieli rozczynnikowej. Reakcja zostaje wiec zlo¬ kalizowana na powierzchniach i w komór¬ kach wloskowatych tkaniny, przyczem J- nika sie aktywacji i rozkladu kapieli roz¬ puszczalnikowej, osiagajac jeszcze inne korzysci. Jezeli tkanina zawierajaca wy¬ mierzona porcje odczynnika aktywujace¬ go, który poczatkowo dziala zgodnie ze swemi wlasnosciami chemicznemi, fizycs- nemi lub katalitycznemi, znajdzie sie w o* becnosci rozczynnika (np. jezeli plótno bawelniane nasycone roztworem sody zra¬ cej znajdzie sie w obecnosci roztworu mie¬ dzi amonjakalnej), to wtedy nastepuje po¬ trójna reakcja w której bierze udzial: od¬ czynnik aktywujacy (soda zraca), rozpu¬ szczalnik (roztwór miedzi amonjakalnej) oraz tworzaca sie powierzchnia celulozo- — 2 —wa i roztwory lub powierzchnie koloidalne utworzone w miejscu reakcji.Sposób niniejszy mozna przeprowadzic jak nastepuje: odwijana ze zwoju wstege tkaniny bawelnianej przeprowadza sie przez roztwór sody zracej o stezeniu oko¬ lo 17° Be, wyzyma ja pomiedzy walcami, a nastepnie wprowadza szybko w stanie wilgotnym do roztworu miedzi amoniakal¬ nej, poczem wyzyma sie ja, zobojetnia, plócze, wyciaga i suszy. Kapiel rozczynni- kowa powinna skladac sie iz 18 kg siarczanu miedzi rozpuszczonych w 32 1 wody amo- njakalnej o stezeniu handlowem, rozcien¬ czonych woda do pojemnosci 114 1, Kapa¬ nie tkaniny w tej kapieli rozczynmikowej powinno trwac od 3 do 5 sekund, przyczem czas tej kapieli i stezenie odczynników na¬ lezy zmieniac odpowiednio do wagi i bu¬ dowy danej tkaniny.W taki sam sposób traktuje sie jedno¬ czesnie dwie wstegi tkaniny, a mianowicie zanurza sie je najpierw w wytrawiaczu zracym, a nastepnie w rozpuszczalniku miedzio - amonjakakiym, poczem naklada sie na siebie obie wstegi, gdy sa jeszcze na¬ sycone odczynnikiem zracym i roztworem miedzi amonjakalnej, i utrzymuje je w tym slanie przez czas trwania potrójnej reak¬ cji pomiedzy: alkalja zraca, miedzia a~ monjakalna i celuloza, odbywajacej sie zarówno na powierzchniach obu wsteg tka¬ niny, jak i w ich komórkach wloskowatych.Przekonano sie przytem, ze jezeli po¬ wierzchnie dwóch wsteg tkaniny, które ma¬ ja byc na siebie nalozone, zjezyc droga tak zwanego drapania jeszcze przed ich wytrawianiem, to wtedy obie wstegi zespa¬ laja sie ze soba doskonale w jednolita, aczkolwiek uwarstwiona tkanine.Na rysunkach podane jest urzadzenie, sluzace do przeprowadzania niniejszego sposobu. Fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku ziboku, skladajace sie z czesci na¬ stepujacych: zwojów, z których odwija sie plótno, wanny i walców aktywujacych plótno zapómoca odczynnika zracego, waiV- ny i walców sluzacych do nasycania plót¬ na roztworem miedzi amonjakalnej oraz maszyny wyciagajacej plótno; fig. 2 — u- rzadzenie w widoku zgóry, w którem po¬ minieto zwoje, z których odwijane jesl plótno; fig. 3 przedstawia w widoku zboku maszyne wyciagajaca oraz wanny sluzace do zakwaszania plótna; fig. 4 — widok zboku w zwiekszonej podzialce walców sluzacych do nakladania na siebie obu wsteg plótna; fig. 5 — maszyne sluzaca do zjezania powierzchni plótna.Ponizej przedstawiony jest przyklad wykonania wynalazku w zastosowaniu do wstegi plótna bawelnianego w miare jego przesuwania sie przez powyzstze urzadze¬ nie.Dwie wstegi plótna bawelnianego od- wijane sa z dwóch zwojów przez uklad walców R1 i R2 oraz maszyne wyciagowa M tak, iz wstegi te posuwaja sie z szybko¬ scia równomierna. Wstegi 1 \ 2 przecho¬ dza najpierw przez kapiel zraca w wannie Tu gdzie otrzymuja okreslona porcje roz¬ tworu zracego, a nastepnie przechodza przeiz kapiel z miedzi amonjakalnej w wan¬ nie T2, gdzie roztwór rozczynnika miedzi amonjakalnej wchodzi w komórki obu wsteg jednoczesnie i miesza sie z zawar¬ tym w nich odczynnikiem zracym. Rozpo¬ czyna sie wówczas reakcja miedzy od¬ czynnikiem zracym, miedzia amonjakalna i celuloza w obu wstegach jednoczesnie i trwa w nich po wyjsciu wsteg z wanny T2.Przechodzac pomiedzy walcami r± i r2 o- bie wstegi nakladaja sie na siebie pod nie- wielkiem cisnieniem i posuwaja sie nadal juz w polaczeniu.Kazda z rzeczonych wsteg plócien¬ nych zjeza sie uprzednio po jednej stronie zapómoca planetowej maszyny drapar- skiej, podanej schematycznie na fig. 5, gdzie wstega plótna odwija sie ze zwoju a, przechodzi przez walec drapanski n i na¬ wija na zwój b, przyczem oba zwoje plótna — 3 —podane na fig. 1 ulozone sa w ten sposób, iz obie wstegi li 2 skladaja sie ze soba pomiedzy walcami r, rx ts niami zjezonemi (fig. 4).Wstegi polaczone juz ize soba i nasy¬ cone równomiernie reagujacemi odczyn¬ nikami przechodza z ukladu walców R2 do maszyny wyciagowej M, przyczem na powierzchniach wlókien wstegi trwa reak¬ cja w taki sposób, iz czynniki tej reakcji wyczerpuja siet wytwarzajac okreslona proporcje koloidalnego roztworu celulo¬ zowego, jeszcze przed jego skrzepnieciem, które sie osiaga zapomoca zakwaszania i przemywania uwarstwionej tkaniny.Z maszyny wyciagowej M uwarstwiona tkanina, zlozona z dwóch wsteg / i 2 za¬ wierajacych produkty reakcji, przechodzi do wanny zakwaszajacej D, skladajacej sie z trzech przedzialów, z których prze¬ dzial dx zawiera roztwór kwasu siarkowe¬ go, a przedzialy d2 i ds zawieraja wode.Po wyjsciu z tych wanien jednolita wste¬ ga podwójna przechodzi przez walce wy¬ zymajace 7?3 na walce zwijajace 7?4, po- czem dobrze jest poddac otrzymana wste¬ ge tkaniny powtórnemu zakwaszeniu i przemywaniu czysta woda przed wpro¬ wadzeniem jej do komór suszacych.Szybkosc przesuwania wsteg plótna, stezenie roztworu alkalicznego i miedzi amonjakalnej oraz czas zakwaszania i plókania zalezne sa od wagi, budowy i tworzywa tkanin, podlegajacych skleja¬ niu. Jezeli obie wstegi maja byc spilsnio- ne tak, jak papier, to wówczas nalezy uzyc odpowiedniego klajstru lub innych do¬ datków, zmieniajac odpowiednio ilosci in¬ nych czynników. W przypadku np, dwóch wsteg tkaniny bawelnianej, wykonanej z przedzy osnowowej i watkowej Nr 80,9 szerokosci rzutu czólenka od 80 do 100 nitek osnowy, dobrze jest zastosowac szybkosc przesuwania sie wsteg tkaniny wynoszaca 40^2 metrów na minute, ka¬ piel alkaliczna w postaci roztworu wodo¬ rotlenku sodowego o stezeniu 15ó6e^ przyczem kapiel ta winna trwac 6 sekund.Kapiel z miedzi amonjakalnej powinna sie skladac z 180 Jcg siarczanu miedzi, 680 1 wody, 360 1 amonjaku (o stezeniu handlowem), a zanurzenie powinno trwac 3 sekundy. Wciaganie wstegi tkaniny w maszynie winno trwac 55 sekund, pierw¬ sze zakwaszanie 11 sekund w kwasie siar¬ kowym o stezeniu 8° Be, a drugie zakwa¬ szanie w kwasie siarkowym o stezeniu 8° Be w zwyklym cebrze farbiarskim az do chwili calkowitego znikniecia zabar¬ wienia miedziowego, czyli od 1 do 2 go¬ dzin.Wskutek jednoczesnego rozpoczecia sie reakcji we wszystkich sklejanych wstegach tkaniny celulozowej, ilosc kolo¬ idalnego ciala celulozowego, przemiana w to cialo wlókien celulozowych i zmiana powierzchniowa calej tkaniny sa zasadni¬ czo jednakowe we wszystkich sklejanych ze soba wstegach tkaniny, dzieki czemu sklejaja sie one ze soba w jednorodna tka¬ nine o równomiernej wytrzymalosci. Skla¬ danie ze soba obu wsteg plótna w chwili, gdy w ich komórkach trwa jeszcze reakcja, posiada doniosle znaczenie, o czem mozna sie przekonac, zatrzymujac posuwanie sie obu wsteg, np, na jedna minute, i puszcza¬ jac je nastepnie dalej, wówczas wskutek zatrzymania reakcja zakonczona zostala w obu wstegach oddzielnie, przez co skle¬ ily sie one bardzo slabo lub nie ulegly sklejeniu zupelnie. Jezeli natomiast obie wstegi przylgnely do siebie jeszcze przad ukonczeniem reakcji, to wtedy wskutek wyczerpania sie odczynników lub potrak¬ towania obu wsteg rozczynnikiem, celu¬ loza koloidalna krzepnie powoli i staje sie masa, w której zlepione zostaja wlókna zlozonych ze soba wsteg tkaniny. Wsku¬ tek tego zlepienia oraz splecenia i powia¬ zania sie wlókien, obie wstegi tkaniny wiaza sie ze soba silnie i znacznie silniej, anizeli w przypadku sklejenia ich jedyn?e — 4 —zapomoca ciala koloidalnego, co mialoby miejsce, gdyby takie kleiwo nalozono lub wytworzono na jednej ze wsteg i nalozono na nia druga wstege. Postepujac w sposób powyzszy, otrzymuje sie mocno zespolona tkanine uwarstwiona, podobna pod wzgle¬ dem wygladu i w dotknieciu do tkaniny lnianej i posiadajaca konsystencje po¬ dobna do lekko nakrochmalonej tkaniny bawelnianej lub lnianej o tej samej budo¬ wie i grubosci. Otrzymana tkanine uwar¬ stwiona mozna prac, gdyz po wysuszenia i wyprasowaniu osiaga ona zpowroteia swa elastyczna gietkosc, wobec czego mozna ja uzywac do szycia kolnierzyków i mankietów. Dzieki przemianie wlókien celulozowych, tkanina niniejsza nie wchlania wilgoci i nie brudzi sie szybko, wobec czego mozna z niej szyc odziez niebrudzaca sie przez dluzszy czas. Po¬ niewaz usztywniajace i klej ace cialo ce¬ lulozowe, utworzone w niniejszej tkaninie uwarstwionej, nie rozpuszcza sie w ply¬ nach uzywanych do prania, wiec odziez uszyta z tej tkaniny po wypraniu posiada swa pierwotna gietkosc i miekkosc. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wyrabiania tkanin uwar¬ stwionych droga sklejania poszczególnych tkanin, wykonanych z wlókna celulozowe¬ go, znamienny tern, ze tkaniny podlegajace sklejaniu poddaje sie dzialaniu rozpu¬ szczalnika lub rozpuszczalników celulozo¬ wych, po uprzedniem wprowadzeniu ;!o tych tkanin odczynnika aktywujacego lub przyspieszajacego rozpuszczanie, po¬ czern tkaniny naklada sie na siebie prz^d lub podczas zakonczenia rzeczonego roz¬ puszczania,

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze z zespolonej tkaniny uwarstwio¬ nej wyplókuje sie wszystkie produkty re¬ akcji z wyjatkiem ciala celulozowego, utworzonego w tej tkaninie. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienny tern, ze czynnik aktywujacy wpro¬ wadza sie do tkanin skladowych w okre- slcnem stezeniu i okreslonej ilosci w sto¬ sunku do celulozy tworzacej tkanine. 4. Sposób wedlug zastrz. 1—3, zna¬ mienny tern, ze w roli odczynnika stosuje sie alkalja zrace w postaci sody zracej. 5. Sposób wedlug zastrz. 1—4, zna¬ mienny tern, ze stosuje sie roztwór miedzi amonjakalnej, Arnold Print Works. Zastepca: I. Myszczynski, rzecznik patentowy.J)o opisu patentowego NV 9311. Arie. i. kJfco opisu patentowego Kr-9311.B© spisu patentowtgo Nr 9311. Ark.

3. Druk L. BeguMawskieyo, Waiszawa. PL PL