Przedmiotem wynalazku jest silnik hydrauliczny z tlokiem nurnikowym, rozdzielaczem suwakowym d mechanizmem zapadkowym, przeznaczony zwla¬ szcza do obracania wkladów filtrów samociczysz- czalnych, stosowanyeh do filtrowiania oleju w wy¬ sokopreznych silnikach kolejowych i okretowych oraz w innych maszynach i urzadzeniach.Znane silniki hydrauliczne z tlokiem nurniko¬ wym, rozdzielaczem i mechanizmem zapadkowym imaja budowe .skomplikowana i sa zawodne w dzia¬ laniu. Znany silnik tego typu ma polaczony tlok z jednej strony z mechanizmem zapadkowym, oka¬ dzonym wewnatrz obudowy bocznej cylindra na walku silnika, a z drugiej strony polaczony z roz¬ dzielaczem wahadlowym, którego wahacz polaczo¬ ny jest z kolei ruchomo z kolkiem, osadzonym spolczynkowo w sciance cylindra. Rozdzielacz wa¬ hadlowy sklada sie z korpusu, wahacza ze zderza¬ kami, z teleskopów sprezynowych, osadzonych mi- mosrodowo w odniesieniu do osi obrotu wahacza, z wahadla sterujacego przeplywem oleju, ze spre¬ zyny plaskiej, zabezpieczajacej wahadlo przed je¬ go niepozadanym ruchem oraz z osi i nitów. Ta¬ ka budowa rozdzielacza wahadlowego jes't skom¬ plikowania i zawodna w dzialaniu. Sprezyna pla¬ ska nie zawsze wystarczajaco zabezpiecza waha¬ dlo przed jego niepozadanym ruchem, a tym sa¬ mym iniie zawsze prawidlowo steruje przeplywem oleju. Poza tym uklad jest wrazliwy na najmniej¬ sze zanieczyszczenia oleju. W rezultacie silnik cze- 2 sto zatrzymuje sie a tym samym nie obraca wal¬ ka isiilnika i polaczonego z nim wkladu filtrujacego, który zanieczyszczajac sie, powoduje duze spadki cisnienia oleju filtrowanego.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych wad przez zbudowanie silnika hydraulicznego o kon¬ strukcji prostej, zwartej i niezawodnej w dziala¬ niu.Zadanie to -rozwiazano zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze tlok nurnikowy z jednej strony ma polaczenie przerywane z suwakiem rozdziela¬ cza, osadzonym w korpusie rozdzielacza przy po¬ mocy dwóch sprezyn walcowych, zamontowanych. na laczniku suwaka wzdluz wymienionego tlofca^ a z drugiej strony ma polaczenie z umieszczonym wewnatrz cylindra mechanizmem . zapadkowym,. €f?.:dzicnyim .na wale silnika, który ulozyskcwany jesit w sciankach cylindra. Polaczenie przerywane tloka z suwakiem jest najkorzystniejsze, gdy spre- zyny osadzone sa na laczniku po obu stroeach: wewnetrznego wystepu pierscieniowego suwaksu W .przypadku, gdy korpus rozdzielacza zamocowa¬ ny jest do tloka, lacznik zamocowany jest do po¬ krywy czolowej, polaczonej z cylindrem i odwrót- tnie, gdy korpus rozdzielacza, którego koniec ze¬ wnetrzny stanowi pokrywe czolowa cylindra i feto¬ ry zamocowany jest do cylindra, lacznik zamoco¬ wany jest do tloka.- Suwak w swym wydrazenia* ma wewnetrzny wystep pierscieniowy, a na zew— natrz — zewnetrzny wystep pierscieniowy, zoaj- 92 004 \920( 3 dujacy sie pomiedzy zewnetrznymi rowkami * ob¬ wodowymi.Opisane wyzej polaczenia elementów czyni kon¬ strukcje prosta, zwarta i niezawodna w dzialaniu.Takie polaczenie elementów pozwala na budowe 5 silnika w ukladzie.© dzialaniu zarówno jednostron¬ nym jak i dwustronnym oraz na zamocowanie kor¬ pusu rozdzielacza i lacznika suwaka do tloka lub do pokrywy czolowej, niezaleznie od przyjetego ukladu dzialania. Umieszczenie mechanizmu za- 10 padkowego (wewnatrz cylindra, czyni konstrukcje cylindra technologiczna i pozwala na latwy montaz silnika.Silnik hydrauliczny wedlug wynalazku jest przedstawiony w przykliadzie wykonania ma ry- 15 sunkach, na których fig. 1 przedstawia schema¬ tyczny przekrój wzdluzny silnika jednostronnego dzialania wzdluz linii A-A z fig. 2, fig. 2 — prze¬ krój poprzeczny isidnika wzdluz linii B-B z fig. 1, a fig. 3 — przekrój wzdluzny silnika dwusitiron- 2o nego dzialania.Jak widac na fig. 1, 2, do tloka nurnikowego 1, osadzonego w cylindrze 2 zostal zamocowany kor¬ pus 3 rozdzielacza przy pomocy srub 4. Suwak 5 rozdzielacza, osadzony suwliwie w korpusie 3, po- 25 laczony jest z tlokiem 1 za posrednictwem dwóch sprezyn walcowych 6, 7, osadzonych po obu stro¬ nach wewnetrznego wystepu a suwaka na lacz¬ niku 8, zamocowanego do czolowej pokrywy 9 cy¬ lindra. Suwak 5, utrzymywany jest w polozeniu 30 otwarcia lub zamiknieaia przy pomocy kolków za¬ trzaskowych 10, oisadzonych w korpusie 3 i do- oiskanych sprezyna pierscieniowa 11 do powierzch¬ ni jednego z dwóch zewnetrznych rowków obwo¬ dowych b lub c suwaka, znajdujacych sie pomie- 35 dzy zewnetrznym wystepem pierscieniowym d su¬ waka. Sprezyna 12 tloka opiera sie swym jednym koncern o dno tloka 1, a drugim o pokrywe 9, po¬ laczona szczelnie z cylindrem 2 przy pomocy srub 26. Drugi koniec tloka 1, polaczony jest z 40 umieszczonym wewnatrz cylindra 2 mechanizmem zapadkowym A przy pomocy sworznia 13, wsunie¬ tego z jednej strony swymi koncami w rowki po¬ przeczne e tloka, a z drugiej strony swa srodko¬ wa czescia w dzwignie 14 mechanizmu. Dzwignia 45 ta wraz z zamykajacym ja z jednego boku piers¬ cieniem. 15 ulozyskowaina jest na piastach kola za¬ padkowego 16, które cisadzone jesit spoiczynkowo przy pomocy wpustu 17 na walku 18 silnika, ulo- zysfkowanego w sciankach cylindra 2. Poza tym 50 na sworzniu 13 wewnatrz widelek dzwigni 14, osadzona jest obrotowo zapadka 19, która dociska¬ nia jest do zebów kola zapadkowego 16 sprezyna 20, zamocowana przy pomocy kolka 21. Po'przeozme polozenie mechanizmu zapadkowego w cylindrze, 55 ustalone jest przy pomocy tulejki dystansowej 22, osadzonej na walku 18 oraz (tulejki 23 z osadzona w niej rekojescia 24, polaczonej z walkiem przy •pomocy kolka 25.Suwak 5 wedlug fig. 2 zostal, przedstawiony w 60 polozeniu otwartym, gdy kolki zatrzaskowe 10 znaj¬ duja sie w zewnetrznym rowku obwodowym b oraz tolok w swym skrajnym polozeniu prawym.W tym polozeniu suwaka, olej doplywajacy z nie pokazanej komory zasilajacej filtru poprzez otwór 65 -4 f w podstawie cylindra do komory B cylindra i mechanizmu jesit z miej siwofoodnie odprowadzany do zbiornika przelewowego, nie pokazanego' na ry¬ sunku poprzez otwory g i h w tloku i korpusie, kanaly obwodowe k, 1 w ikorpusie i na suwaku,- komore C cylindra i rozdzielacza oraz oltwór m w sciance cylindra. Taki swobodny wyplyw oleju nie wywoluje przyrostu cisnienia w komorze B, wobec czego pod dzialaniem sily sprezyny 12, tlok 1 wraz z korpusem 3 rozdzielacza i suwakiem 5 przytrzymywanym przez kolki zatrzaskowe 10, do¬ ciskane sprezyna pierscieniowa 11, przesuwaja sie w kierunku lewym. Tlok przesuwajac sie w kie¬ runku lewym, obraca za posrednictwem sworz¬ nia 13 dzwignie 14 mechanizmu o podzialke jed¬ nego zeba kola zapadkowego^ 16 w kierunku lewym -wckcl walka .18. W tym przypadku zapadka 19 sli¬ zgajac sie «po zfbie, nie obraca kola zapadkowe¬ go 16 i zwiazanego z nim walka 18 silnika.W tym czasie suwak, 5 przesuwajac sie w kie¬ runku lewym, powoduje skracanie odleglosci po¬ miedzy wewnetrznym wystepem pierscieniowym a, a lbem lacznika 8. Powoduje to napinanie spre¬ zyny walcowej 6, do momentu, az jej sila napi¬ najaca przy pelnym podniesieniu kolków zatrza¬ skowych 10 osiagnie wartosc wzdluznych sil skla¬ dowych, pochodzacych od sprezyny pierscienio¬ wej 11, dzialajacej poprzez stozki kolków 10 na po¬ wierzchnie stozkowa zewnetrznego wystepu piers¬ cieniowego d suwaka. Gdy stozki kolków 10 zo¬ stana wysuniete na powierzchnie walcowa ze¬ wnetrznego wystepu pierscieniowego d, wówczas nastepuje zanik wzdluznych sil skladowych od sprezyny pierscieniowej 11. Powoduje to nagle roz¬ prezenie uprzednio napietej sprezyny 6 i szybki ruch suwaka 5 w kierunku prawym. Suwak prze¬ suwajac sie szybkim ruchem wzgledem korpusu 3 rozdzielacza ,dzieki efektowi dynamicznemu, mija swoje srodkowe polozenie i zwiazane z nim miart- we polozenie tloka 1, po którym to polozeniu su¬ waka nastepuje polozenie jego zamkniecia i osa¬ dzenia sie kolków 10 w drugim zewnetrznym rowku obwodowym c suwaka. Znajdujacy sie w polozeniu zamknietym isuwak 5, odcina przeplyw oleju z komory B do C. Powoduje to przyrost cis¬ nienia oleju w komorze B, doplywajacego do niej z komory zasilajacej filtru poprzez otwór f w pod¬ stawie cylindra 2.. Powstala sila od cisnienia oleju w komorze B zmienia (kierunek ruchu tloka 1 z/ lewego na prawy, pokonujac- sile sprezyny 12 tlo¬ ka. Tlok przesuwajac sie w kierunku .prawym, obraca za posrednictwem sworznia 13 dzwignie 14 wraz z polaczonym z niavdla tego kierunku ruchu tloka kolem zapadkowym 16 przy .pomocy zapad¬ ki 19. Kolo zapadkowe obracajac sie w kierunku prawym, obraca jednoczesnie polaczony z nim wa¬ lek 18 silnika oraz wklad filtru, nie pokazany na rysunku. Przesterowanie suwaka 5 z polozenia zamknietego na otwarte jest analogiczne jak opi¬ sane wyzej przesterowanie z polozenia otwartego na zamkmiete. Tak wiec powtarzajace sie ruchy posuwisto-zwrotne tloka 1, odbywajace sie samo¬ czynnie sa zmieniane na jednokierunkowy ruch obrotów^ walka 18 silnika.Silnik hydrauliczny dwustronnego dzialania po- ^5 kazany 'na fig. 3, zbudowany jest podobnie jak sil¬ nik opisany wyzej. Korpus 3' rozdzielacza, stano¬ wiacy swym koncem zewnetrznym, pokrywe czo- Jpwa cylindra z korkiem zaslepiajacym 27, pola¬ czony jest szczelnie iz cylindrem 2\ Natomiast lacznik 8 suwaka, na którym sa osadzone sprezymy walcowe 6 i 7 po obu stronach wewnetrznego' wy¬ stepu pierscieniowego a suwaka, zamocowany jest do tloka nurnikowego 1'.Suwak 5* i tlok i* wedlug fig 3 zostal przedsta¬ wiony w polozeniu prawym, gdy kolki zatrzasko¬ we 10 znajduja sie w zewnetrznym rowku obwo¬ dowym b. Dla tego polozenia suwaka, komora C cylindra a rozdzielacza, polaczona jest z nie poka¬ zana na rysunku komora zasilajaca filtru poprzez otwory n, z w cylindrze i korpusie oraz kanaly obwodowe r, u w korpusie i na suwaku, zas ko¬ mora B cylindra i mechanizmu, polaczona jest z otworami odlotowymi t i dalej z niepokazanym na rysunku zbiornikiem przelewowym poprzez otwo¬ ry p, v w cylindrze i 'korpusie oraz kanaly obwo¬ dowe s, w w korpusie i na suwaku. Doplywajacy olej pod cisnieniiem z komory zasilajacej filtru do komory C cylindra i rozdzielacza oraz wyplywa¬ jacy swobodnie olej z komory B do zbiornika przelewowego powoduje, ze w wyniku róznicy cisnien w obu komorach tlok 1' przesuwa sie w kierunku lewym, powodujac obracanie dzwignia 14 mechanizmu oraz przestarowanie suwaka 5' w je¬ go polozenie lewe w sposób opisany wyzej.Dla tego .polozenia suwaka, kolki zatrzaskowe 10 znajda sie w drugim zewnetrznym rowku obwo¬ dowym C. W tym przypadku komora B cylindra, polaczona jest z komora zasilajaca filtru poprzez otwory n, p w cylindrze i korpusie oraz kanaly obwodowe r, s w korpusie i na suwaku, zas komo¬ ra C polaczona jest z otworami odlotowymi t i dalej ze zbiornikiem przelewowym poprzez otwo¬ ry z, x w korpusie oraz kanaly obwodowe u, y w korpusie i na suwaku. Doplywajacy olej pod cis¬ nieniem z komory zasilajacej filtru do komory B oraz wyplywajacy swobodnie olej z komory C cy¬ lindra do zbiornika przelewowego powoduje, ze 1004 6 tlok r, przesuwa isie w kierunku prawym, obraca¬ jac walek 18 silnika poprzez mechanizm zapadko¬ wy A oraz przestenowujac suwak 5* w ^ego polo¬ zenie prawe w sposób opisany wyzej, przji którym _ V ponownie kolki zatrzaskowe znajduja sie**$£ ze--* **•"'' wnetrznym mowku obwodowym b suwaka. PL