Przedmiotem wynalazku jest uklad elektryczny sterowania i blokady laczników wysokonapiecio¬ wych, zwlaszcza odlaczników i uziemników, po¬ zwalajacy na uzaleznienie mozliwosci .manewrowa¬ nia napedem lacznika wysokonapieciowego od sta¬ nu innych aparatów w systemie sterowania i blo¬ kad rozdzielni. Z niewielkimi zmianami uklad we¬ dlug wynalazku moze równiez znalezc zastosowa¬ nie w róznorodnych napedach i urzadzeniach na- stawozych.[Przestawianie odlacznika badz uzieminika ze sta¬ nu otwarcia w stan zamkniecia lub odwrotnie jest dopuszczalne jedynie w okreslonych stanach in¬ nych aparatów wspólpracujacych z nim w roz¬ dzielni. W celu zapewnienia nalezytej pewnosci dzialania sysitemu przesylowego oraz spelnienia waironków bezpieczenstwa pracy obslugi stosuje sie sterowanie zdalne i blokady. Znane dotychczas uklady elektryczne sterowania i blokady laczni¬ ków wysokonapieciowych nie zapewniaja spelnie¬ nia wszystkich wymagan w tym zakresie i oka¬ zaly sie malo przydatne w przypadku stosowania napedów o budowie kostkowej, znanych na przy¬ klad z patentu nr P 15:2140 pt. „Naped o ruchu obrotowym nawrotnym", charakteryzujacych sie mozliwoscia przeksztalcania napedu recznego w maszynowy, na przyklad pneumatyczny lub silni¬ kowy przez instalowanie dodatkowych silowników podczas eksploatacji. W szczególnosci okazalo sie, ze w przypadku stosowania ukladów znanych nie 2 bylaby mozliwym pelne wykorzystanie wspomnia¬ nej latwolsci przeksztalcania napedu podczas eks¬ ploatacji, poniewaz kazdorazowo nalezaloby wów¬ czas zmieniac uklad sterowania i blokady.Oklad wedlug wynalazku eliminujacy te niedo¬ godnosci jest oparty na koncepcji utrzymywania walu napedu lacznika wysokonapieciowego w stanie zaryglowania niezaleznie od stanu innych aparatów wspólpracujacych z nim w rozdzielni i io odryiglowywania go wylacznie podczas przestawia¬ nia recznego przez osobe upowazniona, lufo w okresie przestawiania sterowanego zdalnie, to jest na czas od podania impulsu na odryglowanie wa¬ runkujace rozpoczecie manewru do chwili zajecia przeciwnego polozenia krancowego.v Rozwiazanie oikladoi elektrycznego sterowania i blokady wedlug wynalazku polega na tym, ze zestyki lacznika pomocniczego zamykajace sie i otwierajace na przemian w zaleznosci od stanu lacznika wysokonapieciowego — jeden zamkniety w stanie otwarcia a drugi w stanie zamkniecia lacznika wysokonapieciowego, sa polaczone z cew¬ ka elektromagnesu zwalniajacego, doprowadzajac do niej impulsy na odryi^lowanie walu napedu — jeden w polozeniu odpowiadajacym stanowi otwar¬ cia, a drugi stanowi zamkniecia, przy czym ze¬ styk blokujacy zamykajacy sie przy odn^glowaniu walu napedu pod wplywem ruchu jednego z ele-l mentów ryglujacych, na przyklad dzwigni ryglu- Jacej, jest polaczony z zestykiem uzalezniajacym 91940 i91946 3 4 otwiorajacym sie wraiz z przestawieniem zamka manewrowego kluczem, impulsujac elementy steru¬ jace silownikiem napedu, zas zestyk uzalezniajacy zamykajacy sie wówczas, jest polaczony z cewka elektroimaigineisiu zwalniajacego, impulsujac ja po przestawieniu zamka, w polozeniu uniemozliwia¬ jacym wyjecie klucza. Impulsy na odryglowanie walu napedu sa uzaleznione od stanu napieciowe¬ go obwodu blokad aparatów wspólpracujacych, przy czym zestyki sterownicze doprowadzajace do elementów sterujacych silownikiem napedu impul¬ sy na zamykanie oraz na otwieranie lacznika wy¬ sokonapieciowego i zestyki sterownicze impulsuja¬ ce za posrednictwem zestyków lacznika pomocni¬ czego cewke elektromagnesu zwalniajacego sa sprzezone ze solba parami, warunkujac przekazanie impulsu do elementów sterujacych silownikiem na¬ pedu od uprzedniego odryglowainia walu.Uklad wedlug wynalazku moze byc dostosowany zarówno do pracy w obwodach pradu przemien negb — przy zastosowaniu elementów pólprzewod¬ nikowych prostujacych napiecie przemienne dopro¬ wadzane do cewki elektromagnesu zwalniajacego, jak i do wspólpracy z elementami sterujacymi o znacznej stalej czasu, impulsowanymi pradem sta¬ lym :—: przy zastosowaniu przekazników posredni¬ czacych o zdolnosci laczeniowej skoordynowanej z parametrami obwodów laczonych, lub elementów pólprzewodnikowych redukujacych stala czasu ob¬ wodów laczonych.' Rozwiazanie wedlug wynalazku zapewnia pra¬ widlowe i bezpieczne manewrowanie lacznikiem 'wysokonapieciowym zarówno przy sterowaniu zdalnym jak i przy przestawianiu recznym, dzieki wyeliminowaniu mozliwosci jednoczesnego mane¬ wrowania recznego i zdalnego, oraz samoczynne¬ mu wylaczaniu zasilania silownika po osiagnieciu polozenia krancowego i zaryglowaniu walu napedu.Ponadto rozwiazanie to umozliwia latwe prze¬ ksztalcanie napedu reczne,go w maszynowy lub od¬ wrotnie bez potrzeby wprowadzania istotnych zmian w ukladzie sterowania i blokad.Uklad elektryczny sterowania i blokady wedlug wy¬ nalazku jest przedstawiony w przykladzie wykona¬ nia na rysunku, na którym wal napedowy 1 lacz¬ nika wysokonapieciowego- 2 jest sprzegniety za po¬ moca walu zdawczego 3 z walem napedu 4, który z kolei moze byc polaczony z silownikiem 5. Wal napedu 4 jest zaopatrzony w wyciecia 6, które wspólpracuja z elementem ryglujacym 7 przytwier¬ dzonym do dzwigni ryglujacej 8. Dzwignia ta wraz z elementem ryglujacym 7 jest dociskana do walu napedu 4 sprezyna 9, powodujac jego ryglo¬ wanie w okreslonych polozeniach, oraz wspólpra¬ cuje z elektromagnesem zwalniajacym 10, a w po¬ lozeniu odryglowanym oddzialywuje na zestyk blo¬ kujacy 11. Ponadto naped jest wyposazony w ze¬ styki 12, 13 lacznika pomocniczego 'sprzegniete me¬ chanicznie z walem napedu 4, oraz w zamek 14 manewrowany kluczem, wyposazony w zestyki uzalezniajace 15, 16.Cewka elektromagnesu zwalniajacego 10 jest po¬ laczona elektrycznie jednym zaciskiem bezposred¬ nio z biegunem A obwodu blokady rozdzielni, na¬ tomiast drugim z zestykiem uzalezniajacym 15 oraz poprzez zwarte jednostronnie zestyki- 12,- 13 lacznika pomocniczego, zestyki sterujace 17, 18 i polaczone z nimi zwarte jednostronnie zestyki ste¬ rujace 21, 22 z biegunem B obwodu blokady. Z biegunem tym sa polaczone równiez zwarte wza¬ jemnie zaciski zestyków uzalezniajacych 15, 16, przy czym drugi zacisk zestyku 16 jest polaczony popnzez zestyk blokujacy 11 i zwarte jednostron¬ nie zestyki sterujace 19, 20 oraz polaczone z nimi zestyki sterujace 23, 24 z obwodami C' sterowania silownika5. ^ W przypadku sterowania zdalnego napedem im¬ puls sterowniczy z bieguna A obwodu blokady przechodzac przez zestyki sterownicze 21—17 lub 22—18 i zestyk 12 lub 13 lacznika pomocniczego powoduje pobudzenie cewki elektromagnesu zwal¬ niajacego 10 i tym samym odryglowanie walu na¬ pedu 4. Wiraz z odryglowaniem walu 4 nastepuje zamkniecie zestyku blokujacego 11, w zwiazku z czym poprzez zestyk uzalezniajacy 16 i zestyki sterownicze 19—23 lub 20^24 zostaje zamkniety obwód sterowania silownikiem 5. Lacznik wysoko¬ napieciowy 2 zostaje przestawiony w przeciwne polozenie krancowe, przy czym zamkniety uprzed¬ nio zestyk lacznika pomocniczego o'twiera sie i przerywa obwód zasilania cewki elektromagnesu zwalniajacego 10, a elementy ryglujace wal nape¬ du 4 powracaja do polozen odpowiadajacych sta¬ nowi zaryglowania, wskutek czego zestyk bloku¬ jacy 11 otwiera sie i przerywa obwód sterowania silownikiem 5.W przypadku gdy w wyniku przestawienia zam¬ ka 14 zestyk uzalezniajacy 15 zostaje otwarty, a zestyk 16 zamkniety, obwody zdalnego sterowania zestykami sterowniczymi 17—18 i 21—22 oraz ob¬ wód sterowania silownikiem 5 zostaja przerwane, a napiecie na cewce elektromagnesu zwalniajacego jest utrzymywane poprzez zestyk uzalezniajacy 16.W tym przypadku lacznik wysokonapieciowy 2 moze byc przestawiony z jednego polozenia kran¬ cowego w drugie tylko recznie..Przekazanie impulsu sterowniczego na odryglo¬ wanie walu napedu jest poza tym uzaleznione za¬ równo przy przestawianiu zdalnym lacznika wyso¬ konapieciowego 2 jak i recznym od stanu napie¬ ciowego obwodu blokad aparatów wspólpracuja¬ cych. PL