Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wytwarzania rur z tworzyw sztucznych wzmocnio¬ nych wlóknem.Znane jest wytwarzanie rur z tworzyw sztu¬ cznych za pomoca rdzeni umieszczonych w na- wijarkach, podczas gdy nasycony chemoutwar- dzalna zywica, korzystnie zywica poliestrowa lub epoksydowa, niedoprzed szklany nawija sie na rdzenie. Po operacji nawijania rdzen wraz z na¬ winietymi na nim wlóknami ogrzewa sie, dla utwardzenia syntetycznej zywicy, tak aby otrzy¬ mac rure o wymaganej wytrzymalosci. Wszy¬ stkie te operacje wykonuje sie w niezautomatyzo- wanym procesie stosujac odpowiednie niekorzys¬ tnie ustawione urzadzenia.Celem wynalazku jest skonstruowanie urza¬ dzenia do wytwarzania rur z tworzyw sztucznych wzmocnionych wlóknem, które umozliwia calko¬ wita automatyzacje procesu poprzez zastosowanie rdzeni, a takze zmniejszenie przestrzeni zajmo¬ wanej przez cale urzadzenie w porównaniu ze znanym urzadzeniem do wytwarzania tego typu rur.Cel zostal osiagniety przez skonstruowanie u- rzadzenia do wytwarzania rur z tworzyw sztu¬ cznych wzmocnionych wlóknem, zawierajacego rdzen, wokól którego sa nawiniete wzmacniajace wlókna, grzejnik przeznaczony do podgrzania rdzenia wraz z wlóknami i nalozona na nie zywi¬ ca, przenosnik do obrotowego przenoszenia rdze- nia za grzejnik, czlon podnoszacy przystosowany do ustawiania rdzenia w poczatkowym polozeniu, a nastepnie przesuwajacy go z czlonu podajacego do nawijarki oraz majacy mozliwosc ustawienia rdzenia w drugim polozeniu przemieszczajac go z nawijarki w kierunku przenosnika oraz z czlo- na powrotnego przeznaczonego do zawrócenia rdzenia.W urzadzeniu, w którym przenosnik przezna¬ czony do obrotowego przesuwania rdzenia za grzejnikiem takze stosuje sie do zawrócenia rdze¬ nia do jego poczatkowego polozenia po zdjeciu wykonanej rury i w którym czlon podnoszacy mozna ustawic w pierwotnym polozeniu dla prze¬ mieszczenia rdzenia z czlonu podajacego do na¬ wijarki i nastepnie w drugim polozeniu dla prze¬ suniecia rdzenia z nawijarki do przenosnika, ist¬ nieje mozliwosc znacznego zmniejszenia zajmo¬ wanego miejsca. Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na wytwarzanie rur ze sztucznego two¬ rzywa wzmocnionych wlóknem w sposób ciagly.Czlon podnoszacy jest wykonany w postaci mechanizmu dzwigniowego przesuwajacego rdzen z czlonu podajacego do nawijarki, a nastepnie przez wychylenie do góry przesuwa rdzen z na¬ wijarki do przenosnika. Przenosnik sklada sie z pary górnych lancuchów i pary dolnych lan¬ cuchów, które sa oddalone od siebie i które w za¬ sadniczej czesci poruszaja sie równolegle. Lan¬ cuchy sa napedzane w przeciwleglych kierunkach, 51575t!57& 3 zas rdzen jest zaopatrzony w walek, na którym trwale jest umocowane kolo zebate, a jego uze¬ bienie wspólpracuje z ogniwami lancuchów, zas uklad przenosnika jest przystosowany do obro¬ towego przesuwania rdzenia. Poprzez nadanie róznych predkosci dolnym i górnym lancuchom uzyskuje sie przesuwanie rdzenia lacznie z jego szybkim obrotem.Przedmiot wynalazku zostal zilustrowany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie do wytwarzania rur z tworzyw sztucznych wzmocnionych wlóknem schematycznie, fig. 2 — fragment urzadzenia z lancuchami, fig. 3 — mechanizm dzwigniowy prze¬ suwajacy rdzen z czescia chwytajaca.Fig. 1 przedstawia schematycznie urzadzenie do wytwarzania rur 1 z tworzywa sztucznego wzmo¬ cnionego wlóknem za pomoca nawijania wzma¬ cniajacych wlókien na rdzeniu 2. Wzmacniajace wlókna skladaja sie glównie z niedoprzedu szkla¬ nego, który przed nawinieciem na rdzeniu jest pod¬ dawany kapieli z zywicy poliestrowej. Nawijanie przeprowadza sie w nawijarce 3. Po uformowa¬ niu rury 1 przez nawijanie wlókien na rdzen Z utwardza sie chemoutwardzalna zywice, a rdzen 2 z umieszczona na nim rura z tworzywa sztu¬ cznego wzmocnionego wlóknami, podgrzewa sie w grzejniku 4. Grzejnik 4 jest usytuowany w pie¬ cu i stanowi korzystnie promiennik ciepla.W urzadzeniu jest usytuowany równiez prze¬ nosnik 5a przeznaczony do obrotowego przeno¬ szenia rdzenia 2 wraz z umieszczona na nim ru¬ ra 1 z tworzywa sztucznego. Przenosnik 5a ma dwie pary górnych lancuchów 5 i dwie pary dol¬ nych lancuchów 6. Lancuchy te odpowiednio sa napedzane niezaleznie od siebie i poruszaja sie w przeciwnych kierunkach^ Obie pary lancuchów , analogicznie lancuchów $, sa oddzielone od sie¬ bie w ten sposób, ze uzebienia 7 na wystajacych walkach 8 rdzenia, wspólpracuja odpowiednio - z lancuchem 5, 6. Naped laacuchów 5, 6 jest tak dobrany, ze lancuchy tf poruszaja sie o 1/30 ra¬ zy szybciej niz górne lancuchy 5. W konsekwen¬ cji rdzen olarotowo przesuwa sie naprzód na sku¬ tek wspólpracy uzebien 7 odpowiednio z lancu¬ chami 5, # wewnatrz pieca i za grzejnikiem 4.Podczas tego transportu walek 8 rdzenia 2 jest pcwteJsajrty za pomoca podpierajacych rolek lub lo¬ zysk ft któro lamozliwiaja swobodny obrót rdzenia oraz zapewniaja przemieszczanie rdzenia wzdluz pcowadinic, które nie sa opisane. Po przejsciu pozez grzejnik wykonczona rura z rdzeniem 2 przechodzi do czlonu wsuwajacego rure, w któ¬ rym korzystnie jest poddawana dzialaniu cisnie¬ nia od strony rdzenia, w wyniku czego rura jest spyctiana z rdzenia.Rdzen 2 toczy sie wzdluz prowadnicy 10 do on w kierunku czlona 12 podajacego rdzen. Pod¬ czas togo transportu uzebienia 7 na walku rdze¬ nia wspólpracuja z dolna czescia dolnych lancu¬ chów £, podczas gAy rdzen % nadal jest podpie¬ rany za pomoca podpierajacych rolek 13. Po doj¬ sciu do podajacego czlonu 12, osadzony obrotowo qa walku 15 mechanizm dzwigniowy 14, przesuwa 4 rdzen do nawijarki 3, a wlókna szklane sa na¬ wijane na rdzeniu 2. Mechanizm dfwi^niowy 14 jest obracany ku górze, popychajac rdzen 2, z nawinietymi na nim wzmacniajacymi wlóknami i z nalozona na nie syntetyczna zywica do pieca z grzejnikiem 4. Rdzen umieszcza sie na niepokaza- nej prowadnicy, po której jest przenoszony i obra¬ cany za pomoca lancuchów 5 i 6. Poniewaz meta¬ lowy rdzen, którego dlugosc wynosi przewaznie m, znacznie rozszerza sie podczas przechodzenia przez grzejnik 4, korzystnie jest stosowanie lancu¬ cha zlozonego z dwu lancuchów np. 5a i 5b, które sa polaczone ze soba za pomoca sworzni 15. Walek 8 rdzenia przesuwany wzdluz prowadnic za po¬ moca prowadzacych rolek 9.W urzadzeniu wedlug wynalazku jest stosowa¬ ny mechanizm dzwigniowy 14 osadzony obrotowo na walku 15.Mechanizm dzwigniowy 14 przesuwa rdzen 2 z czlonu podajacego 12 do nawijarki 3, gdzie rdzen jest zwolniony, a nastepnie powleka sie go wzma¬ cniajacym wlóknem wraz z syntetyczna zywica.Mechanizm dzwigniowy ponownie chwyta , rdzen, ^a którym znajduja sie szklane wlókna oraz syn¬ tetyczna zywica i obraca go poprzez najwyzsze polozenie mechanizmu w kierunku pieca z grzej¬ nikiem 4.Ze wzgledu na zastosowanie tego typu mecha¬ nizmu dzwigniowego, wykonujacego ruch w zasa¬ dzie obrotowy, wymagane operacje moga byc wy¬ konywane w bardzo ograniczonej przestrzeni. Me- chaniizm dzwigniowy jest usytuowany symetrycznie pomiedzy nawijarka a wlotem pieca z grzejni¬ kiem 4.Rdzen 2 jest latwo przemieszczany za pomoca dolnych lancuchów 6 do czlonu 12 podajacego rdzen bez koniecznosci obslugi recznej, tym nie¬ mniej z drugiej strony odbywa sie stopniowe przesuwanie rdzenia 2 z konca pieca z grzejni¬ kiem 4 w kierunku czlonu 12 podajacego rdzen.Jezeli rdzen 2 zostalby umieszczony na uko¬ snej prowadnicy opadajacej w kierunku czlonu podajacego rdzen, wówczas rdzen przesunalby sie bardzo szybko w kierunku tego czlonu, ale w tym przypadku rdzen dotarlby tam przy uwzgle- diaieniu wszelkich konsekwencji zwiazanych z je¬ go .uszkodzeniem. Opisanycb powyzej niedogod¬ nosci unika sie dzieki regulowaniu powrotu rdze- dzia 2 za pomoca dolnej strony dolnych lancu¬ chów 6 tak, ze rdzen nigdy nie dociera do czlo¬ nu podajacego rdzen z nadmierna predkoscia- Rdzen 2 powraca z konca pieca w kierunku czlo¬ nu 12 podajacego rdzen prawie w takim samym okresie czasu, jak jest wymagany dla przetran¬ sportowania rdzenia z nawinietymi wzmacniaja¬ cymi wlóknami oraz nalozona syntetyczna zy¬ wica od wlotu pieca z grzejnikiem 4 do jego konca. W konsekwencji uzyskuje sie w duzej mierze zsynchronizowane dzialanie urzadzenia.Dla uchwycenia wystajacych walków 8 rdzenia mozna zastosowac urzadzenie uwidocznione na fig. a. Urzadzenie zawiera dwie szcaeki 16, ogra- jateKajaee przestrztó l(Jt w której zamyka si# wal¬ ki $ rdzenia 2. Szcaeki 16 sa zaopatrzone w rowek: 1* i krzywkowa $ó\k$ 1& Szczeka 1* moze poru- M 40 45 50 55 «091 szac sie w kierunku drugiej szczeki za pomoca ele¬ mentu 20 ze szczekami 21. Polozenie i ksztalt row¬ ka 18, w którym prousza sie krzywkowa rolka 19, dobiera sie w ten sposób, ze gdy szczeki 21 wspól¬ dzialaja z bokiem 22 iszczeki 16, wówczas porusza sie ona w kierunku drugiej szczeki 16 tworzac otwór 17 w ksztalcie, zamknietego kola.Rozmiar kolowego otworu 17 jest taki, ze moz¬ na w nim zamknac od zewnatrz podpierajaca rol¬ ke. Poniewaz podpierajaca rolka skonstruowana jest jako lozysko 9? rdzen umocowany jest obro¬ towo tak, ze stosuje sie go w nawijarce bez wyj¬ mowania ze szczek 1,6. Zazwyczaj tego typu rdze¬ nie uzywa sie w osobnych lozyskach nawijarki.Do poruszania rdzenia podczas nawijania sto¬ suje sie nie pokazane kola zebate, które wspól¬ pracuja z kolem zebatym o uzebieniu 7 zamoco¬ wanym na stale na walku $ rdzenia 2.Dodatkowo za górnymi lancuchami 5 i dolnjr- mi lancuchami 6 moze byc korzystnie umieszczo¬ na dzwignia analogiczna do mechanizmu dzwi¬ gniowego 14. Dzwignia ta dzialajaca w ten sam sposób co mechanizm dzwigniowy 14 chwyta po¬ nownie rdzen za pomoca szczek, po czym rdzen zostaje polozony na podstawe, która skonstruo¬ wana jest w ten sposób, ze z jednego z ustalo¬ nych miejsc podstawy wystaje dlugie ramie w kierunku rdzenia, podczas gdy walek rdzenia od¬ piera sie na koncu tego ramienia. Nastepnie sci¬ sliwy rdzen 2 sciska sie, po czym rura zeslizgu¬ je sie z rdzenia w kierunku osiowym i w konse¬ kwencji opada na podpierajace ramie, które jest wspólosiowo ustawione obok rdzenia. Po zsu¬ nieciu rury z rdzenia, ponownie jest on chwyta-^ ny przez szczeki dzwigni w taki sposób, ze pod¬ pierajaca rolka skonstruowana w postaci lozyska 9, wspólpracuje ze szczekami. Wówczas rdzen po¬ nownie rozszerza sie i czysci. Aby wprowadzic rdzen w ruch obrotowy przekreca sie dzwignie w kierunku podstawy 11, po czym po umieszcze¬ niu rdzenia na podstawie 11 jest on transporto¬ wany w kierunku czlonu podajacego 12 rdzen na skutek dzialania lancuchów 6 na lancuchowym kole zebatym o uzebieniu 7.Urzadzenie moze byc korzystnie skonstruowane tak, aby mechanizm dzwigniowy 14 byl integral¬ nie zwiazany z nawijarka 3. Wówczas znana na- wijarka powinna byc zaopatrzona w mechanizm dzwigniowy z chwytakowymi szczekami 16, w których umieszcza sie podpierajace rolki stanowia¬ ce lozyska 9 rdzenia 2. Po zakonczeniu nawijania mechanizm dzwigniowy podnosi rdzen z nawijarki na zasadzie dzialania pneumatycznego, a nastepnie u- mieszcza rdzen z nawinieta na nim rura pomiedzy lancuchami na skutek swego wahadlowego ruchu.Nastepnie mechanizm dzwigniowy ponownie chwyta nowy rdzen 2 i kladzie go w nawijarce odchylajac sie z powrotem do polozenia wymaga¬ nego dla nawijarki, a nastepnie, powraca do swe¬ go poczatkowego polozenia, wówczas rdzen mo¬ ze obracac sie w nawijarce. 575 6 Tego typu nawijarki sa korzystne, poniewaz zmniejszaja do minimum przestrzen potrzebna do ich zainstalowania oraz umozliwiaja produkcje w nich rur za pomoca nawijania oraz mozna je latwo wyjmowac z urzadzenia. PL PL PL PL PL PL