Przedmiotem wynalazku jest sposóblaczenia przez skle¬ janie za pomoca zywic syntetycznych.Znane jest laczenie przewodów wysokocisnieniowych przez tworzenie zlacza sklejonego miedzy rurami wyposa¬ zonymi w kielich na jednym koncu rury i koniec bosy na drugim koncu rury. W tym celu, po wprowadzeniu konca bosego jednej rury do kielicha drugiej rury, wypelnia sie zywica epoksydowa przestrzen pierscieniowa miedzy kie¬ lichem rury a koncem bosym. Zywica polimeryzuje w tem¬ peraturze otoczenia lub korzystnie przyspiesza sie proces polimeryzacji przez doprowadzenie ciepla z zewnatrz. Te¬ go rodzaju zlacza posiadaja doskonala wytrzymalosc me¬ chaniczna i sa odporne na dzialanie chemiczne otaczajace¬ go srodowiska.Jednak sposób ten ma szereg niedogodnosci a mianowi¬ cie, aby wypelnic uchyb pierscieniowy powstaly w wyniku tolerancji wytwarzania, miedzykoncembosym akielichem potrzeba zuzyc bardzo duzo zywicy, co podnosi koszt wlasny, poniewaz zywice epoksydowe sa drogie. Poza tym okres polimeryzowania w temperaturze otoczenia znacz¬ nie opóznia mozliwosc manipulowania rurami. W celu usuniecia tej niedogodnosci doprowadza sie cieplo z ze¬ wnatrz, co jednak w przypadku rur o duzej srednicy jest niepraktyczne, z uwagi na miejsca ukladania przewodów.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogodnosci.Sposób laczenia wedlugwynalazku, polega na nakladaniu na kazda z czesci powierzchni podlegajacych laczeniu najpierw cienkiej warstwy mieszanki polimeryzacyjnej na bazie pierwszej zywicy o wolno polimeryzujacej i slabej egzotermicznie oraz majacej dobra przyczepnosc do po- wierzchni laczonych, takiej jak zywica epoksydowa,naste¬ pnie wypelnianie przestrzeni wolnej miedzy warstwami mieszanka polimeryzacyjna na bazie drugiej zywicy takiej jak zywica poliestrowa, szybko polimeryzujacej i dostate¬ cznie egzotermicznej, co ulatwia polimeryzacje pierwszej zywicy, przy czym ma ona zla przyczepnosc do czesci laczonych po polimeryzacji, lecz dobra przyczepnosc do pierwszej zywicy.Uzyskane w ten sposób cieplo, które wytwarza sie pod¬ czas calego okresu zelatynizowania i utwardzania drugiej zywicy, przyspiesza powolne reagowanie pierwszej zywi¬ cy, której wydzielanie egzotermiczne, bardzo slabeograni¬ cza sie praktycznie do fazy zelatynizowania.Korzystne jest stosowanie drugiej zywicy z wypelnia¬ czem. Stosowany wypelniacz moze byc wypelniaczem wlóknistym lub ziarnistym.Wynalazek moze byc stosowany nie tylko przy sklejaniu zlacz rurowych, ale takze przy laczeniu czesci metalowych z powierzchnia masy betonowej, przy laczeniu zlacz kabli elektrycznych, czy tez moze byc zastosowany do mocowa¬ nia kolnierza na rurze.Sposób wedlug wynalazkuzastosowanyprzypolaczeniu kielicha jednej rury z koncem bosym drugiej rury charak¬ teryzuje sie ponadto tym, ze ponalozeniu warstw pierwszej mieszanki umieszcza sie wypelniacz w objetosci odpowia¬ dajacej przestrzeni pierscieniowej, która ograniczaja war¬ stwy pierwszej mieszanki w stanie polaczonym ostatecznie oraz tym, ze po umieszczeniu wypelniacza, wprowadza sie druga zywice do tego wypelniacza.Zastosowanie sposobu do laczenia dwóch plaszczyzn 91 13591 3 charakteryzuje sie ponadto tym? ze po nalozeniu warstw pierwszej mieszanki umieszcza siewypelniaczw objetosci odpowiadajacej przestrzeni, która ograniczaja warstwy pierwszej mieszanki w stanie ostatecznego polaczenia, oraz tym, ze po umieszczeniu wypelniacza, wtryskuje sie druga zywice do tego wypelniacza.Sposób zastosowany do laczenia czesci metalowych z powierzchniamasybetonowej, charakteryzujesieponad¬ to tym, ze po nalozeniu warstw pierwszej mieszanki na powierzchnie laczone ustawionych naprzeciwko siebie czesci metalowej i masy betonowej, utrzymuje sie te czesci w tym polozeniu, umieszcza sie scianke ograniczajaca na masie betonowej w ten sposób, ze ogranicza sie zbiornik iwlewa sie do tego zbiornika druga mieszanke.\ Sposób zastosowany do laczenia kabli elektrycznych, I charakteryzuje sie ponadto tym, ze po nalozeniu pierwszej I Jgfe,szanki na powierzchnie laczone kabli elektrycznych, f »quynes2cza sie- forme wokolo zestawu i wlewa sie do tej f111111j'dnigij tffifjrpnlrr Sposób zastosowany do mocowania kolnierza na rurze charakteryzuje sie ponadto tym, ze po nalozeniu warstw pierwszej mieszanki na powierzchnie kolnierza i rury, naklada sie na warstwe, która pokrywa rure gruba wars¬ twe drugiej mieszanki, nastepnie na ta gruba warstwe naklada siezwój tworzywawzmacniajacego, impregnowa¬ nego druga mieszanke umieszcza sie na miejscu kolnierza na rurze i wciska sie zwój w przestrzen pierscieniowa ograniczona przez kolnierz.Szczególnie korzystne jest stosowanie przy mocowaniu kolnierza ra rurze jako pierwszej mieszanki zdolnej do polimeryzacji; mieszanki skladajaca sie z 50% zywicy epoksydowej i 50% utwardzacza, a jako drugiej mieszanki zdolnej do polimeryzacji; mieszanke skladajaca sie ze 120 czesci wagowych zywicy poliestrowej, 150 czesci wypel¬ niacza ziarnistego, 2,4 czesci przyspieszacza i 3,6 cz sci katalizatora.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w przekroju osiowym zlacza sklejone wykonane zgodnie z wynalazkiem, miedzy dwoma rurami zeliwnymi z kieli¬ chem i koncem bosym, fig. 2 - w przekroju polaczenie wykonane zgodnie z wynalazkiem miedzy dwoma czescia¬ mi metalowymi, fig. 3 i 4 przedstawiaja w przekroju polaczenie elementu metalowego na masywie betonowym, przy czym fig. 3-przed polaczeniema fig. 4 - w powieksze¬ niu - po polaczeniu, fig. 5 i 6 - analogicznie, polaczenie kabli elektrycznych, fig. 7 i 8 - analogicznie - polaczenie kolnierza na rurze.Zlacze przedstawione na fig 1 zawiera pierwsza rure T, która posiada kielich E i druga rure T2, która posiada koniec bosy wprowadzony w ten kielich E.Przed polaczeniem, dwie powierzchnie kielicha i konce bose, które majawejsc w polaczeniesa najpierwobrobione znanym sposobem przygotowywania powierzchni do kle¬ jenia lub pokrywania (szczotkowanie, piaskowanie itp.).Naklada sie nastepnie na kazda z tych powierzchni cienka warstewke 1 lub 2 mieszanki polimeryzacyjnej na bazie zywicy epoksydowej zawierajacej skladniki konieczne do polimeryzacji takie jak na przyklad poliamidy, przy czym jest to mieszanka wolno polimeryzujaca w temperaturze otoczeniaa szybko wodpowiedniowysokiej temperaturze.Naklada sie wiec na koniec bosy rury T2, w ten sposób pokryty, zwój 3 filcu z wlókien szklanych, przy czymzwój posiada grubosc wymagana dla wypelnienia przestrzeni 135 ¦ 4 pierscieniowej istniejacej miedzy koncem bosym a kieli¬ chem rury po wprowadzeniu jednego w drugie.Wprowadza sie nastepnie koniec bosy w ten sposób pokryty do kielicha E, po wlozeniu na dno tego kielicha wykladziny 4 z odpowiedniego materialu takiego jak gu¬ ma, tworzywo sztuczne lub metal plastyczny takijak olów, przy czym te wykladzine naklada sie równiez na scianke osiowa kielicha izamyka przestrzen pierscieniowa miedzy kielichem a koncem bosym, przy czym ten ostatni wchodzi .w oparcie osiowe na tej wykladzinie.W sposobie, wedlug wynalazku po nalozeniu warstewek 2 i 3, najpierw wprowadza sie koniec bosy do kielicha, potem dokonuje sie uszczelnienia wlóknami szklanymi w przestrzeni pierscieniowej w miejscachwolnych miedzy kielichem a koncem bosym.W dwóch przypadkach, wtryskuje sie nastepnie pod cisnieniem do uszczelnienia pierscieniowego utworzonego ze zwoju 3 otrzymanego z wlókien szklanych, mieszanke polimeryzujaca na bazie zywicy poliestrowej, o szybkiej polimeryzacji. Uszczelnienie to powinno charakteryzowac sie pewna gestoscia w stosunku do ilosci zywicy, która bedzie wtrysnieta, aby ograniczyc ryzyko powstawania pekniec zywicy po jej polimeryzacji.Sklad mieszanki jest dobierany w ten sposób, abyokres po rozpoczeciu polimeryzacji trwal krócej niz piec minut.Wtrysniecie moze byc dokonane za pomoca dowolnego, ogólnie dostepnego urzadzenia, przy czym wtrysk moze byc wykonany w tym samym czasie co dozowanie odpo¬ wiednich skladników mieszanki, a mianowicie zywicy, katalizatora i przyspieszacza, przed ich przeslaniem w dwóch strumieniach wyplywajacych z dziobu dyszy wtryskowej, jeden strumien zawiera zywice i przyspie¬ szacz a drugi strumienkatalizator, lub korzystniestrumien zawiera zywice i katalizator.Polimeryzacja zywicy poliestrowej konczy sie w ciagu kilku minut, podczas tej reakcjiwydziela sieznaczna ilosc ciepla. Ilosc ciepla wydzielona w ten sposóbjest dostatecz¬ na dla rozpoczecia procesu polimeryzacji warstewek 1 i 2 zywicy epoksydowej i wystarcza do zestalenia masy wló- 40 kien szklanych i zywicy poliestrowej z dwoma powierzch¬ niami miedzy którymi zywica zostala umieszczona.Rurociag polaczony w ten sposób moze byc poddany róznym operacjom, po okresie kilkudziesieciu minut po wtrysnieciu poliestru. 45 W przykladzie stosowania opisanym powyzej, zastoso¬ wanopewneprzedsiewzieciabez wyczekiwaniana polime¬ ryzacje calkowita zywicy epoksydowej. Powierzchnie we¬ wnetrzna 5 kielicha E uksztaltowano wstepnie, nadajacjej niewielka zbieznosc wkierunku jego otworu w ten sposób, ' 50 ze masa spolimeryzowana poliestru utworzyla klin, który blokuje ruchy wzdluzne jednej rury w stosunkudo drugiej, bez oczekiwania na koncowe utwardzenie warstewek epo¬ ksydowych.Ten sposób pozwala wiec wytworzyc zlacze rurowe na 55 brzegu wykopu i umieszczanie rury na miejscu duzymi odcinkami uprzednio polaczonymi. Polimeryzacja ostate¬ czna warstw epoksydowych dajaca wymagana przycze¬ pnosc moze sie wiec skonczyc w temperaturze otoczenia w okresie kilkudniowym. 60 Zlacze w tensposób otrzymane posiada dodatkowo inne zalety takie jak dobra izolacje elektryczna, dobra odpor¬ nosc na dzialanie chemiczne i mechaniczne plynów prze¬ noszonych, wytrzymalosc mechaniczna jednakowa na ca¬ lej dlugosci rurociagu i mozliwosc wykonania zlacza 65 w temperaturach zawartych miedzy -10°C a +50°C. Jest91 135 zreszta mozliwe, dla temperatur nizszych od -10°C, pod¬ grzewanie skladników zywicy poliestrowej.Polaczenie przedstawione na fig. 2 jest wykonane mie¬ dzy dwiema czesciami metalowymi plaskimi Pi i P* w ten sam sposób jak wprzykladziepoprzednim,przeznalozenie zywicy epoksydowej, potem nalozeniefilculubuszczelnie¬ nia z wlókien i wreszcie wtrysniecie zywicy poliestrowej, przy czym czesc pomocnicza 4a odgrywa chwilowo role wykladziny 4 dla zamkniecia na koncu przestrzeni wolnej istniejacej miedzy dwiema czesciami i do napelniania.Inne przykladywykonania sposobumogabycnaturalnie przedstawione, bez wychodzenia pozaramywynalazku, na przyklad, mozna uprzednio zaimpregnowac filc zwlókien szklanych jednym ze skladników zywicy poliestrowej, ko¬ rzystnie katalizatorem i ograniczyc sie tylko do wtrysku przyspieszacza i zywicy, co upraszcza znacznie oprzyrza¬ dowanie i warunki wtryskiwania.Mozna równiez zastosowac na miejscu wypelnienie wlókniste takie jak filc z wlókien szklanych 3 i inny wypelniacz o charakterze ziarnistym na przyklad taki jak piasek. Jest zrozumiale, ze w przypadku przedstawionym na fig. 1, wprowadzenie konca bosego rury T2 do kielicha rury Ti jestdokonywanepowprowadzeniu na miejsce tego wypelnienia.Wynalazek moze byc stosowany przy wykorzystaniu, jako zywicy o szybkiej polimeryzacji i duzej egzotermicz- nosci, takich zywicjakzywicefenolowelubzywice furano¬ we katalizowane kwasami.Sposób wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie przy.mocowaniu kabli wstepnie naprezonych w betonie zbrojonym, mocowaniu czesci metalowych w zakotwie¬ niach w betonie, polaczeniu oslon kablowych, powlekaniu polaczen kabli elektrycznych i klejeniu kolnierzy ruro¬ wych.W trzech kolejnych zastosowaniach, stosowane sa te same materialy, a mianowicie z jednej strony mieszanka zdolna do polimeryzacji na bazie zywicy wolno polimery¬ zujacej i o niskiej egzotermicznosci i majacej dobra przy¬ czepnosc do czesci laczonych, zwana dalej mieszanka po¬ krywajaca, a z drugiej strony druga mieszanka zdolna do polimeryzacji na bazie zywicy o szybkiej polimeryzacji i dostatecznej egzotermicznosci dla ulatwienia polimery¬ zacji pierwszej zywicy i majaca normalnie zla przycze¬ pnosc do czesci laczonych po polimeryzacji, lecz dobra przyczepnosc do pierwszej zywicy, zwana dalej zywica wypelniajaca.Mieszanka pokrywajaca zawiera 50% objetosciowych zywicy epoksydowej i 50% objetosciowych utwardzacza.Miesza sie dokladnie te dwa skladniki mieszanki do chwili jej uzycia.Mieszanka wypelniajaca jest mieszanka na baziezywicy poliestrowej o slabej skurczliwosci i zawiera mieszanke odpowiednio o 100 i 20 czesciach wagowych dwóch zna¬ nych zywic, a wypelniacz stanowi 150 czesci wagowych, oraz mieszanke zawierajaca odpowiednio 2,4 i 3,6 czesci wagowych przyspieszacza i katalizatora.W przykladzie zastosowania przedstawionym na fig. 3 i 4, wytworzono polaczenie elementu metalowego takiego jak plyta oporowa 11 obrabiarki z masywem betonowym 12. Poleruje sie najpierwpowierzchnie betonowa 13 i prze¬ prowadza sie strumieniem piasku lub czysci sie szczotka metalowa powierzchnie wewnetrzna 14 plyty, umieszczo¬ na obok powierzchni 13 betonu, w ten sposób aby usunac osad lub korozje powierzchniowa. Naklada sie wiec na powierzchnie 13 beton i na powierzchnie 14 plyty dwie • cienkie warstwy 15 i 1€mieszankipokrywajacej. Wprowa¬ dza sie plyte 11 do polozenia, które powinno zajmowac w stosunku do masywu betonowego .12 i utrzymuje sie chwilowo w tej pozycji, za pomoca dzwigników lub tym podobnych urzadzen i to po ulozeniu wokól powierzchni 13, na której powinna byc polaczona plyta 11, scianki pierscieniowej zatrzymujacej 17 utworzonej z kartonu lub lekkiego tworzywa sztucznego takiego jak na przyklad poliestyren. Wlewa sie wiec do zbiornika 18 w ten sposób utworzonego przez scianke 17 i powierzchnie 13 betonu, mieszanke wyplywajaca w wymaganej iloscidla wypelnie¬ nia co najmniej calej przestrzeni zawartej miedzy pozio¬ mami warstw 15 i 16. Zestalenie mieszanki wypelniajacej na bazie zywicy poliestrowej 19 powstaje prawie w ciagu dziesieciu minut od jej wprowadzenia, jezeli temperatura otoczenia jest rzedu 20°C. W wiekszosci przypadków, jest mozliwe poddanie naprezeniu plyty 11 (zabudowujac kor¬ pus obrabiarki na zestawie plyt podobnych) w ciagu pra¬ wie jednej godziny od chwili wlania mieszanki wypelnia- jacej.Zastosowanie sposobu wedlug wynalazku przy zako- twianiu korpusu metalowego na masywie betonowym po¬ zwala na znaczna oszczednosc kosztów, w stosunku do znanych sposobów, w których prowadzono wypelnienie calkowite za pomoca jednej mieszanki na bazie zywicy epoksydowej, co zmuszalo do zuzycia szeregu ton mieszan¬ ki wypelniajacej, zwlaszcza do obrabiarek o duzych wy¬ miarach. Wykonane polaczenia wedlug wynalazku sa trwalsze i odporniejsze na dzialania chemiczne niz pola- czenia na bazie zaprawy cementowej, przy czym trwalosc i odpornoscjesttaka sama jakdla polaczen na baziezywicy epoksydowej.Oczywistym jest fakt, zemozna stosowac wedlugwyna¬ lazku wanalogicznychprzypadkach takichjak mocowanie korpusów metalowych we wglebieniach wykonanych wbetonie, jak zakotwienia kablilubsrubyfundamentowej w betonie.Wprzykladzie zastosowaniaprzedstawionym na fig. 5 i 6 chodzi o polaczenie kabli elektrycznych, których oslona 40 kablowa 20 i 21 zostala przygotowana dozdjecia i oczysz¬ czenia koncówek kabli 22 i 23, które sa laczone parami za pomoca zlaczy 24. Po przygotowaniu powierzchni wszyst¬ kich elementów, naklada sie na nie warstwy 25 mieszanki pokrywajacej o okreslonym poprzednio skladzie. Naste- 45 pnie zamyka sie zestaw za pomoca formy 26 z lekkiego tworzywa sztucznego, utworzonej z dwóch pólkól i posia¬ dajacej ksztalt odpowiedni aby jej zakonczenia zacisnely oslony kablowe20 i 21,z nalozeniemzwojów tasm przycze¬ pnych w ten sposób zabezpieczajacy szczelnosc w tych 50 punktach. Wlewa sie wówczas, jak to jest pokazane linia mieszana na fig. 5, mieszanke wypelniajaca o skladzie okreslonym powyzej azdo calkowitegowypelnieniaformy.Tworzywowypelniajace 27 w ten sposób wprowadzone na miejsce jest zestalone w ciagu okolo dziesieciu minut 55 w temperaturze 20°C i mozliwe jest prawie natychmiasto¬ we ukladanie kabli. W tym przypadku, maly skurcz mie¬ szanki na bazie zywicy poliestrowej, który wynosi w przy¬ blizeniu do 1%, prowadzi do bardzo energicznego spreze¬ nia materialu wypelniajacego naróznychelementach, któ- 60 re sa w ten sposób doskonale polaczone w wyjatkowo krótkim czasie.Wprzykladzie zastosowaniaprzedstawionym nafig. 7 i 8 chodzi opolaczenia kolnierza 28 z koncemwalcowym rury 29. Przeprowadza sie najpierw srutowanie i oczyszczenie 65 szczotka metalowa powierzchni 30 i 31 kolnierza i rury91 135 7 przeznaczonych do wprowadzenia naprzeciwko, tak aby usunac osady, korozje powierzchniowe lub lakier, który mógl byc nalozony na te czesci. Naklada sie wtedy na te dwie powierzchnie 30 i 31 cienkie warstwy 32 i 33 tworzy¬ wa pokrywajacego o wymienionym poprzednio skladzie.Naklada sie wiec na warstwe 33, która pokrywa koncówke rury, gruba warstwe 34 wymienionej mieszanki na bazie zywicy poliestrowej, potem spiralne plecionki z terylenu elastycznego 35 i pokrywa sie i impregnuje ta ostatnia warstwe za pomoca tej samej mieszanki wypelniajacej na bazie zywicy poliestrowej. Dlugosc 1 rury pokrywanej tym zwojem musi byc wieksza od glebokosci p otworu kolnie¬ rza. Naklada sie wówczas na powierzchnie wewnetrzna warstwy 32 tego kolnierza warstwe gruba 36 mieszanki na bazie zywicy poliestrowej, nastepnie wprowadza sie ko¬ niec rury w otwórkolnierza. Spreza sie nastepnie zwoje 35 plecionki z terylenu wewnatrz wolnejprzestrzenipierscie¬ niowej. W temperaturze otoczenia rzedu 20°C, otrzymane polaczenie moze byc poddane wszystkiminnym operacjom i moze w szczególnosci byc poddane niewielkim napreze¬ niom. Korzystnie stosuje sie w miejsce elastycznejplecion¬ ki terylenowej plecionke z wlókien szklanych elastycz¬ nych. Korzystnym jest nalozenie pokryc z mieszanki na bazie zywicy epoksydowej na pewien czas przed dokona¬ niempolaczeniaostatecznego. Tepokrycia posiadajawów¬ czas trwalosc wystarczajaca, sa szczególnie twarde i moga w ten sposób byc odporne na scieranie wytwarzajace sie podczas sprezania zwojów plecionki. PL