Wynalazek odnosi sie do maszyny do wyrobu bryl obrotowych, j ako artykulów masowych, specjalnie z drzewa, np. ce¬ wek do nici do szycia i t. d. Celem wyna¬ lazku jest takie uksztaltowanie maszyny, aby po nastawieniu narzedzi, np. do wyrobu cewek, nietylko zbedna byla jakakolwiek czynnosc reczna, ale azeby takze narze¬ dzie pracowalo bez wiekszych przerw, a to celem jak najwiekszego wyzyskania tych narzedzi. Uzyskuje sie przez to ogranicze¬ nie kosztów produkcji do minimum, zwiek¬ szajac równoczesnie do maximum wy¬ dajnosc maszyny w jednostce czasu.Cel ten osiaga sie w maszynie, w któ¬ rej drzewo, które ma byc obrabiane do¬ prowadza sie w ksztalcie walków okra¬ glych w kierunku pionowym ku sterowa¬ nym narzedziom, przyczem doprowadzenie to nastepuje pod dzialaniem wlasnego cie¬ zaru drzewa. Narzedzia nadajace ksztalt, jak równiez i te, które odprowadzaja go¬ towe cewki, sterowane sa przymusowo za- pomoca nastawianych mimosrodów lub w sposób podobny. Swider nawiercajacy o- twór srodkowy wprowadzany jest przymu¬ sowo zdolu ku górze, przyczem ostrze swidra sluzy w czasie wyrobu gotowej cewki z surowego walka do centrowania obrabianego kawalka. Celem unikniecia jakichkolwiek przerw w pracy, usuwa sie, w mysl niniejszego wynalazku, zapomoca specjalnego urzadzenia, wióry z miejsca obróbki, oraz zastosowane jest specjalne urzadzenie odprowadzaj ace samoczynnie gotowe cewki z miejsca obróbki. Równiezstosuje sie specjalne urzadzenia pomocni¬ cze, usuwajace szybko konce walków, za krótkie do wyrobu pewki, przyczem urza- d|e^iarte n^^powoduja zadnej przerwy w pracy, ani nie wymagaja czynnosci recz¬ nych, ^Doprowadzenie walków do maszy¬ ny odbywa sie samoczynnie, przyczem zgrubsza obrobione walki doprowadza sie do automatu z maszyny nieobjetej ni¬ niejszym wynalazkiem.Zalaczone rysunki przedstawiaja sche¬ matycznie forme wykonania wynalazku, jako przyklad, a mianowicie: fig. 1 i 2 przedstawiaja przekroje przez automat; fig. 3 uwidocznia glowice uchwytu zaci¬ skowego; fig. 4 i 5 — mimosrody; fig. 6— urzadzenie uruchomiajace zbiornik mate- rjaluj fig. 7 i 8 .przedstawiaja zgarniadlo; fig 9—urzadzenie do pneumatycznego od¬ prowadzania wiórów i wreszcie fig. 10 przedstawia odmienna forme wykonania.Poziomy stól roboczy 1 osadzony jest ma nasrubkacli 2, znajdujacych sie na trzpieniach srubowych 3, umieszczonych pionowo w ramie maszyny A. Trzpienie 3 sprzegniete sa zapomoca kól stozkowych 4 oraz walu 5. Na jednym z trzpieni 3 osadzone jest kolo slimakowe 6, napedza¬ ne kólkiem recznem i slimakiem. Trzpie¬ nie 3 moga byc obracane równoczesnie i jednakowo, przez co stól 1 moze byc rów¬ nomiernie przestawiany pionowo. W srod¬ ku stolu 1 znajduje sie zaglebienie, w któ- rem osadzone jest lozysko kulkowe 7. Lo¬ zyskokulkowe 7 jestszczelnie zamkniete od kurzu, przyczem na jego górnym biezniku osadzony jest centrycznie trzpien 8, na którym opiera sie dolny koniec walu drew¬ nianego 9, który ma byc obrabiany, Trzpien 8 jest pusty i przez jego otwór moze byc zdolu wprowadzony iswiderek 41, którego celem jest przewiercenie cewki 10. Na stole 1 umieszczone sa sanki 11, 12 przesuwane w prowadzeniach, ulozo¬ nych promieniowo wzgledem lozyska 7.Na tych saftkach osadzone sa narzedzia, sluzace do wyrobu cewek. Na dolnej stro¬ nie sanek 11, 12 umieszczone sa drazki zebate, zazebiajace sie z kólkami zebatemi 13 wzglednie 14. Kólka zebate 13, 14 ste¬ rowane sa mimosrodem 15 zapomoca draz¬ ków 16 i dzwigni wahadlowych 17, 18.Dzwignia 18 polaczona jest na sztywno z kólkiem 14. Dzwignia wahadlowa 18 uru¬ chomia kólko 13 zapomoca kólka zebate¬ go 19. W ten sposób poruszane zostaja sanki 11, 12 mimosrodem 15 równoczesnie, ale w przeciwnych kierunkach tak, ze san¬ ki zostaja równoczesnie i z róznych stron przysuwane ku czesci obrabianej 9 i rów¬ noczesnie i w równej mierze odsuwane zpowroiem. Aby umozliwic zmiane skoku roboczego sanek 11, 12 na dzwigniach 17, 18 znajduje sie trzpien srubowy, a na nim nasrubki z czopami, na których osadzone sa drazki 16. Przez obrót trzpienia srubo¬ wego przesuwa sie nasrubek wzdluz dzwi¬ gni 17, 18 wskutek czego zmienia sie ra¬ mie dzwigni i dlugosc drogi sanek 11, 12.Celem przesuniecia torów ruchu sanek, u- mozliwione jest przedluzenie i skrócenie drazków 16, nieuwidocznione jednak na rysunku.Celem usuniecia gotowej cewki 10 z miejsca roboczego, przewidziany jest kciuk 20 (fig. 7 i 8), letóry zostaje przesuniety ku cewce 10, jak tylko jest ona juz wykon¬ czona.W tym celu osadzony jest na wale 85 (fig. 2) mimosród polaczony w ten sposób, zapomoca drazka 29 z sankami 30 (fig. 7 i 10), ze przy obrocie walu 85 sanki 30 zostaja przesuwane w swem prostolinij- nem prowadzeniu po stole. Sanki posiada¬ ja czop 31, na którym osadzone jest widel¬ kowe prowadzenie 32 kciuka 20. Kciuk prowadzony jest w jednem ramieniu wi¬ delek i pod dzialaniem sprezyny 33, która umozliwia kciukowi 20 poddawanie sie, zostaje wprowadzony jednak zpowrotem w polozenie poczatkowe. Przesuwa sie mianowicie prowadzenie 30, a z mem i — 2 —kciuk 20 w kierunku ku cewce 10, celem usuniecia jej, wtedy kciuk 20 uderza, o cewke 10, przyczem sprezyna 33 lagodzi uderzenie. Po usunieciu cewka 10 opada walek 9 wdól i przy powrotnym ruchu sa¬ nek 30 uderza, kciuk 20 o walek 9, moze sie jednak poddac, poczem zostaje przez sprezyne 33 wprowadzony zpowrotem do polozenia wedlug fig. 7. Skoro jednak na¬ przeciw wracajacego kciuka 20 znajdu¬ je sie krótki kawalek walka, za krótki do wyrobu cewki, a wiec tak krótki, ze nie moze byc uchwycony przez szczeki zaci¬ skowe przytrzymujace walek 9, w takim razie zostaje ten kawalek odrzucony ku tylowi, gdyz kciuk nie napotyka w drodze powrotnej na dostateczny opór.Naped automatu uskuteczniony jest z walu 81, osadzonego w lozyskach 82. Wal 81 sprzegniety jest z walem 23 zapomoca nastawianego zestawu kól ciernych 83. Na Wale 23 osadzona jest tarcza, pasowa 49.Z walu 81 napedzany jest takze zapomoca slimacznicy 84 wal 85, na którym osadzo¬ ny jest mimosród 24; zapomoca trzech par stozkowych kól zebatych 86, 87 i 88 na¬ pedzane sa równiez z walu 85 waly 89, 90 i 91. Na ostatnich walach osadzone sa mimosrody 25, 15 i 92. Mimosród 92 uru¬ chomia szczeki zaciskowe 47 (fig. 3), W tych szczekach zaciskowych znajduje sie klin 93, przesuwany w kierunku swej osi, który to klin przylega swemi skosno scie- temi koncami do wewnetrznej stozkowej powierzchni pierscienia 94. Pierscien ten moze byc przesuwany w kierunku swej osi. przez co klin 93, przez który przechodzi walek materjalowy 9, zostaje przesuniety, wskutek czego walek 9 zostaje w szcze¬ kach zaciskowych uchwycony lub zjwolnio- ny. Drazek zebaty 95 zazebia sie z kól¬ kiem zebatem 96, które uruchomia sie od mimosrodu 92, zapomoca kierownicy 97 i drazka 98.Mimosrody 25, 15, 24 i 92 przedsta¬ wione sa szczególowo na fig. 4 i 5. Mim )- srodowa tarcza 30 posiada promieniowe prowadzenie 31, w którem znajduje sie przesuwane ramie 32. Ramie 32 jest za¬ klinowane na wale. Równolegle do mimo¬ srodu umieszczona jest tarcza 33, posia¬ dajaca rowek krzywiznowy 34, w który wchodzi lonek 35, osadzony na obwodzie mimosrodu 30. W czasie obrotu walu lo¬ nek 35 biegnie w rowku 34, zmuszajac mimosród 30 do poruszania sie odpowied¬ nio do ksztaltu i ekscentrycznosci krzywej 34. Dwa nasrubki 36, osa ramienia 32, uniemozliwiaja boczne prze¬ suwanie sie mimosrodu. Tarcza, krzywizno¬ wa 33 przesuwana jest w ramie 37, po prowadzeniach o przekroju ksztaltu ja¬ skólczego ogona 38.Ksztalt krzywej 34 moze byc dowolny, jest on tez w mimosrodach 25, 15 i 24 rózny tak, ze np. czlony poruszane zapo¬ moca drazków 16, 18, 98 moga wykony¬ wac rózne wymagane poruszenia.Urzadzenie do przewiercania cewek po¬ siada sanki 40, w których osadzony jest wymienny swider 41. Sanki 40 wraz ze swidrem 41 prowadzone sa dokladnie pio¬ nowo, przyczem do podnoszenia ich sluzy mimosród 25. Swider 41 prowadzony jest za kazdym razem nieco wyzej, niz wynosi dlugosc cewki 10 tak, ze po odcieciu cew¬ ki 10 z walka 9, pozostaje na jego czolo¬ wej powierzchni zaglebienie. Swider 41 od¬ puszcza sie tak nisko, azeby dolny koniec walka 9 osiadl na ostrzu swidra 41, które jednoczesnie centruje walek. W ten spo¬ sób uzyskuje sie dokladna obróbke cewki 10.Walki 9 do obróbki umieszcza sie w ru¬ chomej ramie, w szkielecie 44, znajduja¬ cym sie ponad stolem roboczym 1. Pod ra¬ ma znajduje sie pionowa rura 45, przez która opadaja kolejno walki 9. Nastepnie walek zostaje uchwycony przez tuleje 46, o przekroju malo co wiekszym od prze¬ kroju walka 9. Dolny koniec walka wcho¬ dzi do uchwytu zaciskowego 47, który o- — 3 -twiera sie i zamyka zapomoca urzadzenia 95 i 97, wspólpracujacego z narzedziami talk, ze natychmiast po ukonczeniu jednej cewki 10 otwiera sie uchwyt zaciskowy, wskutek czego zwolniony walek wypada, poczem uchwyt zaciskowy natychmiast sie zamyka. Tulejka 46 napedzana zostaje z pionowego glównego walu napedowego 23, za posrednictwem pa¬ sów i tarcz pasowych 49, 50 uzyskujac przytem wielka ilosc obrotów. Celem zmniejszenia tarcia spoczywa tuleja na lo¬ zyskach kulkowych. Zbiornik walków za¬ pasowych 44 przesuwa sie skokami zapo¬ moca znanego mechanizmu podsuwajace¬ go tak, ze walki 9 moga stale opadac przez pionowe prowadzenie 45 ze zbiornika do tulei 46. Na górnym wolnym koncu walu 85 osadzony jest slimak 99, zazebiajacy sie z kolem slimakowem 100, osadzonem na wale 105, spoczywajacym w lozyskach 101; wal ten posiada na drugim koncu tar¬ cze korbowa 102. Tarcza ta jest polaczona zapomoca drazka 103 z mechanizmem po¬ ruszajacym 104, przesuwajacym skokami zbiornik 44, posuwajac znajdujace sie w nim walki 9 kolejno ponad prowadzenie 45.Celem umozliwienia szybkiej i nieprze- rywanej pracy laczy sie maszyne przewo¬ dami 60, 61 i 57 z pompa ssaca 59 celem usuniecia wiórów. Rure 46 laczy sie rów¬ niez z pompa ssaca 59, umozliwiajac w ten sposób zwiekszenie szybkosci opadania walka 9 w rurze doprowadzajacej 46 do miejsca obróbki. Rura opadowa 51 pola¬ czona jest z urzadzeniem do zawieszania worków, celem ulatwienia transportu go¬ towych cewek z miejsca ich wyrobu do miejsca opakowania.Wskutek bocznego ruchu sanek 30 z kciukiem 20, cewka 10 przy otwartej za¬ suwie 53 opada wskutek wlasnego ciezaru, przez rure opadowa 51 (fig. 9) do zbiorni¬ ka transportowego 52. Zasuwa 53 w rurze opadowej 51 porusza sie w rowkach pro¬ wadzacych 54, 55 i umozliwia zamkniecie rury opadowej 51, przy wymianie pelnego zbiornika transportowego 52. Wióry zbie¬ ra sie przez oddzielacz 58, umieszczony w przewodzie 60 i 61. PL