PL88989B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania pochodnych L-tyrozyny o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza atom wodoru, grupe hydroksy¬ lowa lub grupe metoksylowa, a Rx oznacza grupe hydroksylowa lub nizsza grupe alkoksylowa, przy czym co najmniej jedna z grup R i Rx oznacza grupe hydroksylowa.Zwiazki o wzorze 1 sa znane i znajduja zastoso¬ wanie jako leki, zwlaszcza do leczenia choroby Parkinson'a.Optycznie czynne zwiazki o wzorze 1 otrzymy¬ wano dotychczas na drodze rozdzielania racematów, przy czym nie osiagano w pelni zadowalajacych wydajnosci. Przeprowadzenie takiego rozdzielania diastereomerów opisano w J. Am. Soc. 73, 5386 (1957) i w Helv. Chim. Acta 35, 1776 (1952).Stwierdzono, ze mozna otrzymywac zwiazki o wzorze 1 ze znacznie wyzsza wydajnoscia i z wy¬ soka czystoscia, jezeli postepuje sie sposobem we¬ dlug wynalazku, polegajacym na tym, ze ze zwiazku o ogólnym wzorze 2, w którym R oznacza atom wo¬ doru, grupe hydroksylowa lub grupe meto¬ ksylowa, a Ri oznacza grupe hydroksylowa lub grupe metoksylowa i z aniliny w wodnym buforowanym roztworze wyka¬ zujacym odczyn o wartosci pH = 5,7, w obecnosci czynnej w tym zakresie pH proteazy, otrzymuje sie podstawiony L-N-benzoilo-m-(lub-p-)-tyrozyloani- lid, i anilid ten hydrolizuje sie za pomoca kwasu mineralnego.W pierwszym, zachodzacym z prawie ilosciowa wydajnoscia, etapie sposobu wedlug wynalazku sto¬ suje sie proteazy, czynnie dzialajace w zakresie pH = 5—7. Naleza do nich zwlaszcza proteazy roslinne, takie jak bromelina, fioina lub papaina, oraz proteazy mikrobowe (bakteryjne i grzybowe).Otrzymywanie anilidu prowadzi sie przy odczy¬ nie o wartosci pH = 5—7, korzystnie przy odczynie o wartosci pH = 5,6—6,2. Odpowiednia wartosc pH odczynu srodowiska utrzymuje sie za pomoca zna¬ nych substancji buforowych, np. za pomoca bufo¬ rów cytrynianowych lub fosforanowych.Zamiast samej aniliny mozna stasowac takze jej pochodne zawierajace w pierscieniu nizsze grupy alkilowe, alkoksylowe lub alkilomerkapto, atomy chlorowca lub grupy merkapto.Z lugu macierzystego odzyskuje sie prawie ilos¬ ciowo odmiane D substratu o wzorze 2 i w znany sposób ja racemizuje.Jezeli w zwiazkach wyjsciowych podstawniki R i Rx maja juz odpowiednie ostateczne znaczenie, wówczas reakcje hydrolizy prowadzi sie korzystnie za pomoca rozcienczonych kwasów na cieplo, np. za pomoca 10% kwasu solnego w temperaturze wrzenia pod chlodnica zwrotna. Hydrolize mozna jednak prowadzic równiez za pomoca mocnych kwasów, np. za pomoca kwasu bromowodorowego, zwlaszcza wtedy, gdy ma byc jednoczesnie przepro¬ wadzone rozszczepienie istniejacego wiazania etero¬ wego. 88 9893 88 989 4 teoretycznej) produktu o temperaturze topnienia 290°C (z rozkladem).Skrecalnosc wlasciwa substancji wynosi: [a]D =—12,15 ±0,13 (przy stezeniu c = 4,000 w 1 n kwasie solnym).Odpowiednie wyniki uzyskuje sie stosujac jako proteaze bromeline lub ficyne.Przyklad II. 9,75 g (25 milimoli) L-N-benzo- ilo-3-metoksytyrozyloanilidu otrzymanego analo¬ gicznie jak w przykladzie I ogrzewa sie ze 100 ml % kwasu solnego w ciagu 16 godzin w tempera¬ turze wrzenia pod chlodnica zwrotna, po czym chlodzi sie i kilkakrotnie przemywa eterem. War- stwe wodna saczy sie znad wegla i destyluje pod próznia do sucha. Pozostalosc rozpuszcza sie w ace¬ tonie i za pomoca dwuetyloaminy otrzymuje sie odczyn o wartosci pH = 6. Nastepnie calosc do mo¬ mentu poczatku krystalizacji pozostawia sie w tem- 90 peraturze pokojowej a nastepnie w ciagu nocy w lodówce. Osad odsacza sie, suszy i przekrystalizo- wuje z wody. Otrzymuje sie 4,1 g (71,6% wydajnos¬ ci teoretycznej) produktu.Podczas suszenia w temperaturze 40°C otrzymu- je sie L-3-metoksytyrozyne w postaci jednowodzia- nu o temperaturze topnienia 241—242°C.Skrecalnosc wlasciwa substancji wynosi: [a] p = —5,83° (przy stezeniu c = 1,0 w 1 n HCL).Przyklad III. 31,5 g (0,1 mola) DL-N-benzo- ilo-4-metoksytyrozyny ogrzewajac rozpuszcza sie w 200 ml lugu sodowego. Do roztworu dodaje sie 150 ml 2 n roztworu octanu sodowego, po czym saczy.Do klarownego przesaczu mieszajac dodaje sie naj- pierw 300 ml 0,1 n roztworu buforowego cytrynia- nowego (z odczynem o wartosci pH = 5,0) a pózniej 2 g chlorku cysteiniowego i 18 ml swiezo przede¬ stylowanej aniliny. Nastepnie dodaje sie roztwór okolo 3 g papainy w 300 ml 0,05 n buforu cytrynia- 40 nowego i utrzymuje odczyn o wartosci pH = 5,80 przez dodanie albo kwasu octowego lodowatego al¬ bo In lugu sodowego. Calosc poddaje sie w ciagu 48 godzin reakcji w temperaturze 35°C, przy czym po uplywie okolo 8, 24 i 32 godzin odczyn po- 45 nownie doprowadza sie do wartosci pH = 5,80 przez dodanie kwasu octowego lodowatego.Po uplywie 48 godzin calosc odsacza sie pod zmniejszonym cisnieniem, starannie przemywa wo¬ da i suszy. Anilid mozna przekrystalizowac z wod- 50 nego roztworu metanolu. Otrzymuje sie produkt o temperaturze topnienia 161—162°C z wydajnoscia równa 90—95% wydajnosci teoretycznej. Skrecal- Przyklad I. 31,5g (0,1 mola) DL-N-benzoilo-3- metoksytyrozyny ogrzewajac rozpuszcza sie w 200 ml 0,05 n lugu sodowego, do roztworu dodaje sie 150 ml 2 molowego roztworu octanu sodowego, po czym mieszanine przesacza sie. Do klarownego roztworu dodaje sie najpierw 300 ml 0,1 n buforo¬ wego roztworu cytrynianowego (z odczynem o war¬ tosci pH = 5,0), a pózniej 2 g chlorku cysteiniowe¬ go i 18 ml swiezo przedestylowanej aniliny.Nastepnie dodaje sie roztwór okolo 3 g papainy w 300 ml 0,05 n buforu cytrynianowego i utrzymu¬ je odczyn o wartosci pH = 5,80 przez dodanie albo kwasu octowego lodowatego albo 1 n lugu sodowe¬ go. Juz po chwili nastepuje wytracanie L-anilidu.Po uplywie 48 godzin calosc odsacza sie pod zmniej¬ szonym cisnieniem, przemywa 300 ml wody i su¬ szy. Anilid mozna krystalizowac z ukladu meta¬ nol-woda. Z wydajnoscia ilosciowa otrzymuje sie produkt o temperaturze topnienia 208,0—208,5°C.Analiza elementarna produktu wykazuje: wzór su¬ maryczny C23H22N204 (390,45); Obliczono: C 70,75% H 5,68% N 7,18%.Znaleziono: C 70,58% H 5,70% N 7,00%.Skrecalnosc wlasciwa substancji wynosi: [a]^=+40,0° ±0,15° (przy stezeniu c = 1,000 w metanolu).Otrzymany jako pozostalosc po odsaczeniu anilidu lug macierzysty ogrzewa sie do temperatury 80°C i po dodaniu 100 ml metanolu zakwasza stezonym kwasem solnym do odczynu o wartosci pH = 2,0.Calosc chlodzi sie, odsacza pod zmniejszonym cis¬ nieniem i suszy. Otrzymana D-N-benzoilo-3-me- toksytyrozyne ewentualnie racemizuje sie i laczy z substancja wyjsciowa. 9,75 g (25 milimoli) otrzymanego L-N-benzoilo-3- metoksytyrozyloanilidu ogrzewa sie z 50 ml 48% kwasu bromowodorowego w temperaturze wrzenia pod chlodnica zwrotna w ciagu 7 godzin.Mieszanine reakcyjna chlodzi sie i odsacza wy¬ tracony kwas benzoesowy. Nastepnie przemywa sie niewielka iloscia 48% kwasu bromowodorowego.Lekko zabarwiony zóltobrazowo roztwór zateza sie pod próznia do sucha, dodaje 50 ml destylowanej wody i ponownie zateza do sucha. Pozostalosc roz¬ puszcza sie w 50 ml metanolu i alkalizuje roztwo¬ rem amoniaku do odczynu o wartosci pH = 6,0, przy czym wytraca sie L-3-hydroksytyrozyne. Ca¬ losc pozostawia sie w ciagu nocy w chlodziarce, osad odsacza sie pod zmniejszonym cisnieniem i suszy w temperaturze nie przekraczajacej tempera¬ tury 50°C. Otrzymuje sie 5,0 g produktu.Zwiazek ten rozpuszcza sie w temperaturze wrze¬ nia w 180 ml wody, saczy znad wegla i chlodzi w atmosferze azotu tylko do temperatury 20°C. Ca¬ losc pozostawia sie w tej temperaturze do rozpo¬ czecia krystalizacji, a nastepnie pozostawia w cia¬ gu nocy w lodówce. Nastepnego dnia osad odsacza sie i suszy w temperaturze nieprzekraczajacej tem¬ peratury 50°C. Otrzymuje sie 3,4 g (69,2% wydaj¬ nosci teoretycznej) produktu. Ponadto lug macie¬ rzysty zawiera jeszcze 0,9 g L-hydroksytyrozyny.Lacznie otrzymuje sie 4,3 g (87,4% wydajnosci nosc wlasciwa substancji wynosi: [a] 1 =+43,6° (przy stezeniu c = 1,000 m metanolu).Lug macierzysty otrzymany jako pozostalosc po odsaczeniu anilidu ogrzewa sie do temperatury 80°C i po dodaniu 200 ml metanolu zakwasza stezo¬ nym kwasem solnym do odczynu o wartosci pH = 2,0. Calosc chlodzi sie, odsacza pod zmniejszo¬ nym cisnieniem i suszy. Otrzymana D-m-N-benzo- ilo-4-metoksytyrozyne ewentualnie nastepnie race¬ mizuje sie w znany sposób i ponownie stosuje jako substancje wyjsciowa. 9,75 g (25 milimoli) L-N^benzoilo-4-metoksy-m- 45 50 55 0088 989 tyrozyloanilidu ogrzewa sie z 50 ml 48% kwasu bromowodorowego w ciagu 7 godzin w temperaturze wrzenia pod chlodnica zwrotna, po czym chlodzi sie i odsacza wytracony kwas benzoesowy. Przesacz przemywa sie niewielka iloscia chlodnego 48% kwasu bromowodorowego, a lekko zóltawo zabar¬ wiony roztwór zateza sie pod próznia do sucha.Pozostalosc rozpuszcza sie w 50 ml metanolu i za¬ daje 5 ml tlenku propylenu, utrzymujac w tempe¬ raturze 50°C w ciagu okolo 1 godziny do momentu osiagniecia odczynu o wartosci pH = 6,0.Nastepnie calosc pozostawia sie w ciagu nocy w lodówce, odsacza pod zmniejszonym cisnieniem, i wykluczajac dostep powietrza przekrystalizowuje z wody. Calosc chlodzi sie, pozostawia w tempera¬ turze pokojowej do rozpoczecia krystalizacji, a na¬ stepnie pozostawia w ciagu nocy w lodówce- Na¬ stepnego dnia osad odsacza sie pod zmniejszonym cisnieniem i suszy w temperaturze nieprzekracza- jacej temperatury 50°C. Otrzymuje sie 3,4 g L-3- hydroksytyrozyny, co odpowiada 69% wydajnosci teoretycznej. Produkt ten wykazuje temperature topnienia 290°C (z rozkladem) oraz skrecalnosc wlasciwa [a] ^°- —12,15° (przy stezeniu c*= 4,000 win HCL).Substancja ta jest identyczna z L-3-hydroksyty- rozyna wytworzona wedlug przykladu I.Przyklad IV. 28,5 g (0,1 mola) DL-N-benzo- ilo-m-tyrozyny ogrzewajac rozpuszcza sie w 200 ml 0,5 n lugu sodowego. Do roztworu dodaje sie 150 ml 2 n roztworu octanu sodowego, po czym sa¬ czy. Do klarownego przesaczu mieszajac dodaje sie najpierw 300 ml 0,1 n buforu cytrynianowego (z odczynem o wartosci pH = 5,0), a pózniej 2 g chlor¬ ku cysteiniowego i 18 ml swiezo przedestylowanej aniliny. Nastepnie dodaje sie roztwór okolo 3 g pa- painy w 300 ml 0,05 n buforu cytrynianowego i utrzymuje odczyn o wartosci pH — 5,80 przez doda¬ nie albo kwasu octowego lodowatego albo 1 n lu¬ gu sodowego.Calosc poddaje sie w ciagu 48 godzin reakcji w temperaturze 35°C stosujac mieszanie, przy czym po uplywie okolo 8, 24 i 32 godzin odczyn ponow¬ nie doprowadza sie do wartosci pH = 5,80 przez dodanie kwasu octowego lodowatego. Po uplywie 48 godzin calosc odsacza sie pod zmniejszonym cisnieniem, starannie przemywa woda i suszy. Ani- lid mozna przekrystalizowac z wodnego roztworu metanolu. Otrzymuje sie produkt o temperaturze topnienia 218—219°C z wydajnoscia równa 80—90% wydajnosci teoretycznej. Skrecalnosc wlasciwa substancji wynosi: [a]£° = +440° c = 0,50 w metanolu).Lug macierzysty otrzymany jako pozostalosc po odsaczeniu anilidu ogrzewa sie do temperatury 80°C i po dodaniu 200 ml metanolu zakwasza sie stezonym kwasem solnym do odczynu o wartosci pH = 2,0. Calosc chlodzi sie, odsacza pod zmniejszo¬ nym cisnieniem i suszy. Otrzymana D-N-benzoilo- -m-tyirotzyine eweffitualniie nastepnie racomiEuje sde w znany sposób i ponownie stosuje jako substancje wyjsciowa. 9,0 g L-N-benzoilo-m-tyrozyloanilidu i 100 ml kwasu solnego rozcienczonego woda w stosunku 1:1 albo 9,35 g L-N-benzoilo-O-metylo-m-tyrozyloani- ildu i 50 ml 48% 'kwasu brcTiowodorowego ogrze¬ wa sie w ciagu 7 godzin w temperaturze wrzenia s pod chlodnica zwrotna. Calosc chlodzi sie, rozcien¬ cza woda i trzykrotnie ekstrahuje chlorkiem mety¬ lenu. Nastepnie przesaczona znad wegla warstwe wodna zateza sie pod próznia do sucha, a pozosta¬ losc (rozpuszcza sie w 50 ml metanolu. Do roz«- io tworu dodaje sie okolo 5 jnl tleoku propylenu 1 utrzymuje w temperaturze 50°C w ciagu okolo 1 godziny do osiagniecia odczynu o wartosci pH « 6,0.Calosc pozostawia sie w ciagu nocy w lodówce, od¬ sacza pod zmniejszonym cisnieniem i przekrystali- zowuje z wody, otrzymuje sie z wydajnoscia równa 80% wydajnosci teoretycznej L-m-tyrozyne o tem¬ peraturze topnienia 296—298°C (z rozkladem) i o skrecalnosci wlasciwej [a]g *=—9,2° (przy steze- niu c = 2,000 win HCl).Przyklad V. 29,9 g (0,1 mola) DL-N-benzo- ilo-O-metylo-m-tyrozyny ogrzewajac rozpuszcza sie w 200 ml 0,5 n lugu sodowego. Do roztworu doda¬ je sie 150 ml 2 n roztworu octanu sodowego, po czym saczy. Do klarownego przesaczu mieszajac dodaje sie najpierw 300 ml 0,1 n buforu cytrynia¬ nowego (z odczynem o wartosci pH = 5,0), a póz¬ niej 2 g chlorku cysteiniowego i 18 ml swiezo prze¬ destylowanej aniliny.*© Nastepnie dodaje sie roztwór okolo 3 g £apainy w 300 ml 0,05 n bufOiu cytrynianowego i doprowa¬ dza odczyn do wartosci pH = 5,80 przez dodanie albo kwasu octowego lodowatego albo 1 n lugu so¬ dowego. Calosc mieszajac poddaje sie w ciagu 48 godzin reakcji w temperaturze 35°C, przy czym po uplywie okolo 8, 24 i 32 godzin odczyn ponownie doprowadza sie do wartosci pH = 5,80 przez doda¬ nie kwasu octowego lodowatego. Po uplywie 48 go¬ dzin calosc odsacza sie pod zmniejszonym cisnie- 40 niem, starannie przemywa woda i suszy. Anilid mozna przekrystalizowac z wodnego roztworu me¬ tanolu. Otrzymuje sie produkt o temperaturze top¬ nienia 178—179°C z wydajnoscia równa 90—95% wydajnosci teoretycznej. Skrecalnosc wlasciwa sub- 45 ,20. stancji wynosi: [a] D = +41,8° (przy stezeniu c = 0,5 w metanolu).Lug macierzysty otrzymany jako pozostalosc po odsaczeniu anilidu ogrzewa sie do temperatury 50 80°C i po dodaniu 200 ml metanolu zakwasza sie stezonym kwasem solnym do odczynu o wartosci pH = 2,0. Calosc chlodzi sie, odsacza pod zmniej¬ szonym cisnieniem i suszy. Otrzymana D-N-benzo- ilo-O-metylo-m-tyrozyne ewentualnie nastepnie ra- 55 cemizuje sie w znany sposób i ponownie stosuje jako substancje wyjsciowa.Przyklad VI. 9,75 g L.-N-benzoilo-4-metoksy- -m-tyirozyloaaiilidu otrzymanego jaik w przykladnie III i 100 ml 2 n kwasu solnego ogrzewa sie w cia- 60 gu 24 godzin w temperaturze wrzenia pod chlod¬ nica zwrotna, po czym calosc chlodzi sie, ekstrahu¬ je trzykrotnie chlorkiem metylenu, a warstwe wod¬ na przesaczona znad wegla zateza sie pod próznia do sucha. Pozostalosc rozpuszcza sie w 50 ml alko- 65 holu. Do roztworu dodaje sie 5 ml tlenku propy-88 989 lenu i utrzymuje w ciagu okolo godzi y w tempe¬ raturze 50°C do osiagniecia odczynu o wartosci pH — 6,0. Nastepnie calosc pozostawia sie w ciagu nocy w lodówce, odsacza pod zmniejszonym cisnie¬ niem i przekarystalizowuje z wody. Wodny roztwór 5 pozostawia sie w ciagu nocy w lodówce, odsacza pod zmniejszonym cisnieniem i suszy w temperaturze nieprzekraczajacej 70°C w suszarni z wymuszonym obiegiem powie¬ trza. Z wydajnoscia równa 61% wydajnosci teore- 10 tycznej otrzymuje sie L-4-metoksy-m-tyrozyne w postaci jednowodzianu o temperaturze topnienia 251—253°C i o skrecalnosci wlasciwej; [a] £ =—8,5° (przy stezeniu c = 2,000 win HC1). 15 PL

Claims (12)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania pochodnych L-tyrozyny o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza grupe hy- 20 droksylowa, a Rj oznacza grupe metoksylowa, zna¬ mienny tym, ze otrzymany ze zwiazku o wzorze ogólnym 2, w którym R i Rx maja wyzej podane znaczenie i z aniliny w wodnym buforowanym roz¬ tworze o odczynie o wartosci pH = 5—7, w obec- 25 nosci czynnej w tym zakresie pH proteazy, podsta¬ wiony L-N-beznzoilo-m-(lub-p-)-tyrozyloanilid hy- drolizuje sie za pomoca kwasu mineralnego
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie proteaze pochodzenia roslinnego.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie jako proteaze bromeline, ficyne lub pa- paine.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 3S proces otrzymywania anilidu prowadzi sie przy od¬ czynie o wartosci pH 5,6—6,2.
5. 5. Sposób wytwarzania pochodnych L-tyrozyny o wzorze ogólnym 1, w którym R i Rt ozmczaja grupe hydroksylowa, znamienny tym, ze otrzymany ze zwiazku o wzorze ogólnym 2, w którym R i Rj maja wyzej podane znaczenie i z aniliny w wod¬ nym buforowanym roztworze w odczynie o wartos¬ ci pH = 5—7, w obecnosci czynnej w tym zakresie pH proteazy, podstawiony L-N-benzoilo-m-(lub-p-) -tyrozyloanilid hydrolizuje sie za pomoca kwasu mineralnego.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze stosuje sie proteaze pochodzenia roslinnego.
7. 7. Sposób wedlug zastrz. 5 albo 6, znamienny tym, ze jako proteaze stosuje sie bromeline, ficyne lub papaine.
8. 8. Sposób wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze proces otrzymywania anilidu prowadzi sie, przy odl¬ ezynie o wartosci pH = 5,6—6,2.
9. 9. Sposób wytwarzania pochodnych L-tyrozyny o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza atom wo¬ doru lub grupe metoksylowa, a Rx onzacza grupe metoksylowa, znamienny tym, ze otrzymany ze zwiazku o wzorze ogólnym 2, w którym R i Rx ma¬ ja wyzej podane znaczenie i z aniliny w wodnym buforowanym roztworze o odczynie o wartosci pH = 5—7, w obecnosci czynnej w tym zakresie proteazy podstawiony L-N-benzoilo-m-(lub-p-)-ty- rozyloanilid hydrolizuje sie za pomoca kwasu mi¬ neralnego.
10. 10. Sposób wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze sto¬ suje sie proteaze pochodzenia roslinnego.
11. 11. Sposób wedlug zastrz. 9 albo 10, znamienny tym, ze jako proteaze stosuje sie bromeline, ficyne lub papaine.
12. 12. Sposób wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze proces otrzymywania anilidu prowadzi sie przy od¬ czynie, o wartosci pH = 5,6—6,2. (L,R \3~CH2" CH(NH2)-C00H Wzór 1 (DX)R-f\-CH.-CH-C00H O-f- NH Wzór 2 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 10 zl PL