Przedmiotem wynalazku jest wykladzina dla ^form do wytwarzania kamieni sztucznych w stole pras dla kamieni, skladajaca sie z plyt wzdluz¬ nych i umieszczonych miedzy nimi plyt czolowych, przy czym plyty wzdluzne i czolowe zabezpieczo¬ ne sa przed przesuwaniem sie.Znana juz jest wykladzina dla form do wytwa¬ rzania kamieni sztucznych, skladajaca sie z plyt wzdluznych i umieszczonych miedzy nimi plyt czolowych, przy czym wszystkie plyty maja w za¬ sadzie ksztalt prostokatny, a plyty czolowe, zgod¬ nie z kazda sasiednia plyta czolowa, zaopatrzone sa w ulozone szeregowo i wzajemnie nad soba przelotowe otwory. Plyty czolowe na swych kon¬ cach skierowanych pionowo sa równiez zaopatrzo¬ ne w otwory, które przebiegaja poziomo w srod¬ kowej plaszczyznie tych plyt. Polaczenie wzdluz¬ nych i czolowych plyt odbywa sie przy pomocy ustalajacych kolków. Ta znana wykladzina ma te wade, ze polozenie wzajemne plyt ustalone jest jedynie ustalajacymi kolkami, które pracuja na scianie. Niekorzystne jest przy tym to, ze ma¬ terial czolowych plyt jest oslabiony przez otwory w tych miejscach, gdzie moga wystepowac duze boczne naciski, które musza byc przenoszone.Wreszcie wzdluzne plyty na skutek duzego nacis¬ ku moga wygiac sie nieco na zewnatrz, wskutek czego miedzy plytami wzdluznymi a czolowymi moga powstawac male szczeliny, które umozliwiaja wytwarzanie sztucznych kamieni z ostrymi krawe¬ dziami.Przy innej znanej wykladzinie, przy której tak¬ ze czolowe plyty umieszczone sa miedzy plytami wzdluznymi, plyty wzdluzne skladaja sie z dwóch pionowych w stosunku do plaszczyzny srodkowej i symetrycznych w stosunku do siebie polówek.Na skierowanych ku sobie powierzchniach tych polówek plyt, wykonane sa przebiegajace poziomo io pólcylindryczne rowki. Przez kazda pare rowków przeprowadzona jest sruba. Przy pomocy tych srub pionowe konce wzdluznych plyt moga byc w sposób trwaly umocowane w kanalkach stolu prasy wzglednie kosza dla form przy prasie do kamieni. Poprzecznie w stosunku do tych srub, to jest poziomo i równolegle do plyt czolowych, prze¬ widziane sa dalsze sruby w wieloczesciowych ko¬ szu, przy pomocy którycjh czolowe plyty maja byc zamocowane miedzy plytami wzdluznymi. Nieza- leznie od bardzo drogiego sposobu wykonania dzielonych plyt wzdluznych wraz z ich rowkami, które musza byc przewidziane w materiale har¬ towanym, dzialanie zaciskowe czolowych plyt nie zapewnia prawidlowego uchwycenia w stole prasy.Przy innej znanej wykladzinie przelotowe ply¬ ty wzdluzne zaopatrzone sa w pewna ilosc polo¬ zonych wzajemnie nad soba przelotowych wzdluz¬ nych szczelin i karbów, do których wchodza wy¬ stepy czolowych plyt. Wada tych plyt jest to, ze wykonanie ich jest bardzo drogie przy czym za- 85 14985 149 3 rsadnicza ich wada polega na tym, ze przy pio¬ nowych krawedziach miedzy wzdluznymi i czolo¬ wymi plytami powstaja szczeliny, wskutek czego nie mozna wytwarzac kamieni sztucznych z ostry¬ mi krawedziami.Celem wynalazku jest wykonanie takiej wykla¬ dziny dla formy do prasowania, która przy unik¬ nieciu wyzej wspomnianych wad mozna wykonac dokladnie, w sposób nieskomplikowany i prosty, przy czym wykladzina ta .przy prasowaniu i wy¬ pychaniu kamieni umozliwia przyjmowanie wy¬ stepujacych sil przy górnych krawedziach, które znajduja sie w niehartowanej, miekkiej czesci plyt,j zezwala na wykonywanie precyzyjnych ka- ^TT*"TBEK?»£u|dzo ostrych krawedziach.Cel ten! wedlug wynalazku zostal osiagniety dzieki temu, ze górne zewnetrzne krawedzie plyt 9&*m*0&l6iityek oraz odpowiednie narozniki plyt wzdluz- fUZt !^3tycE; maja*.co najmniej jedno wyjecie, do którego wchodzi dopasowana ksztaltowo wewnetrzna kra¬ wedz plyty stolu. W wyniku tego osiaga sie te korzysc, ze plyty moga byc obrabiane mechanicz¬ nie prostym sposobem tylko w tej czesci w której nie sa hartowane, przy czym wystepuje tu poza tym calkowicie pewne zabezpieczenie wszystkich plyt przed przesuwaniem sie we wszystkich kie¬ runkach.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedstawia przekrój wzdluzny stolu prasy do ka¬ mieni, wraz z umieszczona w nim wykladzina linii I-I z fig. 2, fig. 2 — widok stolu z góry, z umiesz¬ czona w nim wykladzina, fig. 3 — perspektywiczny widok naroznika wykladziny, utworzonego z plyty wzdluznej i plyty czolowej, przy czym plyta stolu jest na rysunku podniesiona do góry, fig. 4 — wi¬ dok z góry czesci wykladziny podczas eksploatacji, fig. 5 — czesciowy przekrój wedlug linii V-V z fig. 4, fig. 6 — perspektywiczny widok naroznika innej wykladziny, przy której plyta czolowa utworzona jest z dwóch czesci, fig. 7 — widok tylnej 'strony wewnetrznej czesci czolowej plyty wedlug fig. 6, fig. 8 — widok boczny, czesciowo w przekroju, czesci plyty wedlug fig. 7, fig. 9 — widok tylnej strony zewnetrznej czesci plyty czo¬ lowej wedlug fig. 6, fig. 10 — widok boczny, czesciowo w przekroju, czesci plyty wedlug fig. 9, fig. 11 — perspektywiczny widok czesci wykla¬ dziny w innym wykonaniu, gdzie plyty czolowe, plyte wzdluzna oraz plyte stolu przedstawiono w pewnej odleglosci od siebie, fig. 12 — perspekty¬ wiczny widok czesci z innego wykonania wykla¬ dziny, gdzie plyty przedstawiono w pewnej odleg¬ losci od siebie, fig. 13 — inne wykonanie wykla¬ dziny w widoku perspektywicznym, fig. 14 — jeszcze inne wykonanie wykladziny w widoku perspektywicznym.Prasa ze stalym stolem 1 wedlug fig. 1 i 2 za¬ wiera przykrecona od góry jedno lub kilkuczescio- wa plyte Z, stolu, przy czym w stole prasy u- mieszczony jest kosz z formami, który tworzy ra¬ me obejmujaca zgodna z wynalazkiem wykladzine.Schematycznie przedstawiona wedlug fig. 1 i 2 wykladzina sklada sie z kilku czolowych plyt 5, 6, które umieszczone sa miedzy koncami kilku 4 wzdluznych plyt 7, 8. W dolnej czesci przestrzeni objetych przez wykladzine znajduje sie przesuw¬ ny pionowo stempel 4 prasy, majacy ksztalt tych przestrzeni, podczas gdy w górnej czesci umiesz- czony jest sztywny wzglednie staly oporowy stem¬ pel 3. Dla napedu prasy do kamieni dolna czesc prasy znajdujaca sie pod oporowym stemplem 3, a wiec stól prasy z nieuwidocznionym koszem dla form, z umieszczona w stole wykladzina i stempla- mi 4, zostaje w znany ogólnie sposób wysuniety poziomo na podobienstwo san tak dalece na jed¬ na strone prasy, zeby mozna bylo przestrzen obje¬ ta kazdorazowo przez wykladzine wypelnic ma¬ terialem 9, prasowanym w celu otrzymania sztucz- nych kamieni. Potem dolna czesc zostaje z pow¬ rotem cofnieta do polozenia pod stemplem opo¬ rowym i kazdorazowo przy pomocy stempli 4 przeprowadzane jest prasowanie. Nastepnie dolna czesc zostaje znowu wysunieta, wskutek czego stemple 4 moga gotowe kamienie sztuczne wy¬ ciskac ku górze z wykladziny, po czym proces na¬ pelniania moze sie powtórzyc przy dolnym polo¬ zeniu stempli prasujacych.Na fig. 3 przedstawiono w perspektywie nafoz- nik zgodnej z wynalazkiem wykladziny z wzdluz¬ na plyta 10 i czolowa plyta 11. Górna zewnetrzna krawedz czolowej plyty 11 naroznik . wzdluznej plyty 10 zaopatrzono w wyjecie, do którego wcho¬ dzi dopasowana ksztaltowo wewnetrzna krawedz. plyty 12 stolu. Wybraniom nadano ksztalt rowków, po czym wewnetrzna krawedz 12c plyty stolu sta¬ nowi pewien wystep, który moze wejsc do row¬ kowych wybran. Rowkowe wybrania maja prze¬ krój w przyblizeniu trójkatny, przy czym wew- netrzne powierzchnie lOa wzglednie lla przebie¬ gaja pionowo do rowka, podczas gdy inne ogra¬ niczajace powierzchnie lOb wzglednie llb skiero¬ wane sa ukosnie do góry i na zewnatrz. Zeby wewnetrzna krawedz 12c plyty stolu mogla wejsc do wyjec przy dopasowaniu ksztaltowym, plyta 12 stolu jest w celu utworzenia wystepu zaopatrzona przy wewnetrznej krawedzi i w dolnej swej cze¬ sci w rowkowe wybranie z plaszczyznami ogra¬ niczajacymi 12a, 12b. Obustronne rowkowe wy¬ brania sa celowo zaokraglone, wskutek czego tyl¬ ko pewne plaszczyzny przylegaja scisle do siebie, na przyklad plaszczyzny ukosne 12d do plaszczyz¬ ny ukosnej llb. Wykladzina w sposób pewny jest przez przykrecenie plyty stolu przytrzymywana.Zarówno plyty wzdluzne, jak i plyty czolowe, wy¬ konywane sa w postaci zwyklych plyt prostokat¬ nych, które nastepnie powierzchniowo sa harto¬ wane do glebokosci 1,5 do 2 mm przez stosowanie hartowania indukcyjnego lub plomieniowego. Har¬ towanie powierzchniowe moze byc stosowane rów¬ niez tak aby powierzchnie, które sa nastepnie obrabiane dla wykonania rowkowych wybran, nie byly hartowane, na przyklad niehartowany moze pozostac skrajny pas lOc wzdluznej plyty, ponie¬ waz nie podlega on scieraniu. To samo dotyczy takze górnej zewnetrznej krawedzi plyty czolowej, przez co rowkowe wyjecia moga bez trudnosci w kazdej plycie przy pomocy freza do rowków^ wiórowych, w jednym przejsciu. Hartowanie po¬ wierzchniowe winno byc dokonywane co najmniej. 45 50 55 60 %85 149 6 na tych stronach plyty, które stykaja sie z gra¬ sowanym materialem na kamienie. Aby uniknac wypaczania sie plyt, celowym jest hartowanie obu konców tych scierajacych sie plyt. Nalezy pod¬ kreslic, ze na skutek uksztaltowania wykladziny 5 wedlug wynalazku istnieje mozliwosc wykonania plyt czolowych i wzdluznych ze stali szczególnie odpornych na scieranie, a zwlaszcza stali chro¬ mowych, które dotychczas nie mogly byc stoso¬ wane ze wzgledu na kruchosc w stanie zaharto- 10 wanym.Powyzsze ogólne wyjasnienia dotycza takze wszystkich nastepnych opisywanych przykladów rozwiazania.Inny przyklad rozwiazania wykladziny wyko- 15 nanej zgodnie z wynalazkiem przedstawiono na fig. 4 i 5 gdzie wybrania w plytach 16 i plytach 14 wykonane sa jako stopniowe, to jest w po¬ staci schodków 14c, do których wchodzi dopaso¬ wana ksztaltowo zewnetrzna krawedz 13 stolu. 20 Czolowe plyty 14 skladaja sie w tym przypadku z dwóch czesci 14a i 14b, przy czym jedynie le¬ zaca od wewnatrz czesc 14b plyty winna byc wy¬ konana ze stali odpornej na scieranie w której hartowanie powierzchniowe nalezy wykonac tylko 25 na tej powierzchni, która nie wymaga mechanicz¬ nej obróbki. Wewnetrzna czesc 14a plyty nie wy¬ maga ani hartowania, ani odpornej na scieranie stali, przez co moze byc zastosowana w tym miej¬ scu stal miekka. Dla polaczenia obydwu czesci so plyt przewidziano sruby 15, które wkladane sa od zewnatrz i siegaja do pewnej czesci grubosci wewnetrznej czesci 14b plyty i wykonane sa jako sruby z lbem wpuszczonym. Przyklad rozwiaza¬ nia wykladziny zgodnie z wynalazkiem uwidocz- 35 niony jest równiez na fig. 6 do 10, który odpowia¬ da w zasadzie przykladowi rozwiazania wedlug fig. 3. Plyta 17 stolu jest przy swej wewnetrznej krawedzi, to jest przy krawedzi dolnej, zaopa¬ trzona w wybranie o przekroju trójkatnym ze 40 sciankami ograniczajacymi 17a i 17b, wskutek cze¬ go utworzony jest wystep 17c równiez o przekro¬ ju trójkatnym. Równiez czolowe plyty 18 i wzdluz¬ ne plyty 19 maja trójkatne w swym przekroju rowkowe wybrania ze sciankami 18c i 18d wzgled- 45 nie 19a, 19b. W tym przypadku plyta 18 sklada sie z dwóch czesci 18a i 18b, skreconych srubami . Stozkowy otwór 18f w czesci 18b sluzy do umieszczenia w nim stozkowego lba sruby, pod¬ czas gdy otwory gwintowane 18e w wewnetrznej 50 czesci 18a plyty sa zakonczone tuz przed wew¬ netrzna, powierzchniowo hartowana powierzchnia.W tym przykladzie rozwiazania zaleta przy' wy¬ konywaniu plyty czolowej 18 jest to, ze mecha¬ nicznej obróbki wymaga tylko zewnetrzna czesc 55 18b plyty, to jest sciecia górnej krawedzi przy pomocy katowego jednostronnego freza, podczas gdy wewnetrzna, scierajaca sie czesc 18 plyty, moze byc wykonana jako plyta prostokatna. W zwiazku z tym, celowym jest nadanie zarówno 60 plytom wzdluznym, jak i plytom czolowym, ksztal¬ tu i nieco trapezowego wzglednie przeszlifowanie ich do tego ksztaltu, a mianowicie tak, zeby gru¬ bosc 18g przy górnym koncu 18a plyty byla nieco mniejsza niz grubosc 18h przy dolnym koncu, przy 65 czym róznica ta powinna wynosic ulamek mili¬ metra. Poniewaz takze plyty wzdluzne sa celowo od góry nieco ciensze, szerokosc 18k przy górnym koncu czesci 18a plyty powinna byc o ulamek mi¬ limetra wieksza niz szerokosc 18m przy dolnym koncu. Dotyczy to równiez wszystkich pozostalych przykladów rozwiazan^ Omówiony wyzej z lekka trapezowy ksztalt ma te istotna zalete, ze praso¬ wane sztuczne kamienie takze po stosunkowo dlu¬ gim okresie eksploatacji wykladziny, a zatem po pewnym jej zuzyciu, pozwalaja sie latwo wy¬ pchnac z wykladziny ku górze, bez obawy, ze kamienie, te pekna.Na fig. 11 przedstawiono dalszy przyklad wy¬ kladziny wykonanej zgodnie z wynalazkiem, przy czym czolowe plyty 22 oraz wzdluzne plyty 23 zaopatrzone sa w schodowe wybrania 22a i 22b wzglednie 23a, 23b, do których wchodzi dopaso¬ wana ksztaltowo plyta 21 stolu. W tym przypad¬ ku wzdluzna plyta 23 jest przy pionowych kra¬ wedziach zewnetrznych schodowo odsadzona zgod¬ nie z gruboscia wzglednie plaszczyzna skrajna 22c dwustronnych czolowych plyt 22, przy czym pio¬ nowe plaszczyzny 23c, 23d sa równolegle do sie¬ bie, a plaszczyzny skrajne 22c plyt czolowych- przylegaja do plyty wzdluznej za waskimi plasz¬ czyznami 23e, 23f.Na fig. 12 uwidoczniony jest nastepny przyklad wykonania wykladziny, który podobny jest* do przykladu z fig. 3. Wykladzina ta zawiera plyty wzdluzne 29 oraz plyty czolowe 27, które wedlug fig. 7 skladaja sie z dwóch czesci 27a, 27b, w których przewidziane sa rowkowe wybrania 29a, 29b wzglednie 27c, 27d, do których wchodzi wy¬ step 25a przy krawedzi plaskownika 25 w sposób taki, ze plaszczyzny ograniczajace 25b wzglednie 25c'^wystepu przylegaja do plaszczyzn 29a i 27c wzglednie 29b i 27d. Wystep 25a stanowi jednolita czesc z plaskownikiem 25, który umocowany jest od spodu w wybraniu 24a plyty 24 stolu. Do umo¬ cowania plaskownika do plyty stolu sluza sruby 26 z wpustowym lbem a dla polaczenia czesci plyt czolowych przewidziane sa podobne sruby 28.Górna plaszczyzna 27e jest umieszczona nizej w stosunku do plaszczyzny 27a. Równiez plaszczyzna 29c jest umieszczona nizej w stosunku do plasz¬ czyzny 29d.Na fig. 3 przedstawiono dalszy przyklad roz¬ wiazania wykladziny, przy której plyty czolowe 31 i plyty wzdluzne 32 maja przede wszystkim schod¬ kowe wybrania z pionowymi ograniczajacymi plaszczyznami 31a wzglednie 32a, przy czym przy dolnym koncu tych schodkowych wybran znajduja sie pólokragle wzglednie rowkowe zaglebienia 31b i 32b. Przy dolnej krawedzi plyty stolu, w jego dolnej czesci, jak równiez wykonane pólcylindrycz- ne wzglednie pólokragle wybranie 30a. W wybra¬ nia te wlozony jest zwymiarowany stalowy pret 33 o okraglym przekroju co zapewnia stale po¬ laczenie.Na fig. 14 uwidoczniony jest przyklad rozwia¬ zania wykladziny z plytami wzdluznymi 38 i ply¬ tami czolowymi 37, majacymi schodkowe wybra¬ nia 38a wzglednie 37a, do których wchodzi wew¬ netrzna krawedz plyty 34 stolu. Przy tym rozwia-85 149 7 zaniu w stole 35 prasy wzglednie w koszu dla form znajdujacym sie pod plyta 34, umieszczono w ka¬ nale 35a listwe 36 stalego magnesu. Listwa sta¬ lego magnesu sluzy do dodatkowego mocnego przytrzymania plyt, zwlaszcza plyt czolowych. Za¬ leca sie stosowanie kazdorazowo dwóch magne¬ tycznych listew, to jest przy górnym i dolnym koncu plyt. PL