Wynalazek dotyczy maszyn rachunko¬ wych, szczególnie takiego typu, które sa zaopatrzone tylko w jeden klawisz dla kaz¬ dej cyfry wyznaczanej w liczbie zapomoca zbieracza, który przy nastawianiu liczby w maszynie laczy rózne cyfry liczby i umie¬ szcza je na wlasciwych miejscach; wów¬ czas przy pokreceniu korby maszyny, na¬ stawiona liczbe przenosi sie na mechanizm do wskazywania rezultatu, Tego rodzaju maszyny posiadaja te wa¬ de, ze nastawiona liczba nie jest widoczna zupelnie lub widoczna, lecz nie przed wy¬ konaniem czynnosci rachunkowej. Wobec tego nie mozna wTe wlasciwym czasie stwier¬ dzic, czy nastawiono prawidlowa liczbe.Wynalazek ma na celu usunac powyz¬ sza wade w ten sposób, ze maszyne zaopa¬ truje sie w urzadzenie do uwidoczniania nastawionej liczby, polegajace na tern, ze sklada sie ono z duzej ilosci kólek cyfro¬ wych, polaczonych ze zbieraczem w ten sposób, by zostaly one poruszone odpo¬ wiednio z tym zbieraczem, przyczem te kól¬ ka, które odpowiadaja cyfrom naciskanych klawiszów, w ten sposób zostaja nastawio¬ ne temi klawiszami, ze odpowiednie cyfry uwidoczniaja sie.Na zalaczonym rysunku jest przedsta¬ wiona dla przykladu forma wykonania wy¬ nalazku.Fig. 1 przedstawia widok zgóry maszy¬ ny rachunkowej, która jest zaopatrzona w urzadzenie wedlug wynalazku- Fig. 2 przed-stawia widok zprzodu urzadzenia wedlug wynalazku po usunieciu czesci oslony ma¬ szyny. Fig. 3 przedstawia widok zboku po¬ laczen czesci uruchomiajacych pomiedzy urzadzeniem wedlug wynalazku i zbiera¬ czem, jak równiez pomiedzy klawiszami i urzadzeniem nastawiaj acem po usunieciu czesci oslony.Fig. 4 przedstawia widok zbo¬ ku klawisza korekcyjnego i polaczonych z nim czesci, wskazanych równiez na fig. 3.Fig. 5 przedstawia czesc urzadzenia we¬ dlug wynalazku w nastawionem polozeniu.Na rysunkach liczba 1 oznacza plyte klawjatury, liczba 2 — wieniec zebaty zbieracza i liczba 3 — zebaty wycinek na¬ pedowy, który jest umocowany na czopie 4, uruchomianym w zwykle stosowany spo¬ sób zapomoca korby; liczby 5, 5 oznaczaja drazki, laczace klawisze ze zbieraczem.Wieniec zbieracza 2 zaczepia kolo 6, które jest polaczone z kolem stozkowem 7, za¬ czepiajacem drugie kolo stozkowe 8. To ostatnie jest na stale umocowane na wale 9, na którego drugim koncu jest osadzone kolo 10 z wycietemi ukosnie zebami. Dra¬ zek zebaty 11 jest umocowany na wsporni¬ ku 12, slizgajacym sie w prowadnicy 13.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z duzej ilosci kólek 14, zaopatrzonych na obwodzie w cyfry i osadzonych luzno na wale 15. Kazde kólko 14 jest zaopatrzone w zebate kólko 16, które zaczepia drazek zebaty 17, prowadzony w pionowem wycie¬ ciu wspornika 12.Pod urzadzeniem przy wsporniku 12 jest umieszczona plytka prowadna 18, za- opatrzona w otwory prowadne dla opor- ków 19. Oporki 19 jednym koncem lacza sie z drazkami 5 klawiszów i sa umieszczo¬ ne równolegle wzgledem siebie i w jedna¬ kowych odstepach, które odpowiadaja od¬ stepom pomiedzy cyframi i kólkami cyfro- wemi 14.Nad urzadzeniem przy oslonie maszy¬ ny jest osadzone na czopie 21 ramie 20, które moze odchylac sie i którego swobod¬ ny koniec jest zaopatrzony w czop 22. Na czopie 22 jest osadzona swobodnie dwura- mienna dzwignia 23, której jeden koniec laczy sie zapomoca sprezyny 24 z oslona maszyny i której drugi koniec posiada ksztalt mlotka 25, Gdy urzadzenie wedlug wynalazku znajduje sie w polozeniu po- czatkowem, wówczas mlotek 25 lezy [do¬ kladnie naprzeciwko pierwszego drazka zebatego 17. Ramie 20 jest polaczone zapomoca drazków 26 z jednym kon¬ cem przymocowanej do ramy maszy¬ ny dzwigni kolankowej 27, której drugi koniec jest polaczony zapomo¬ ca drazka 28 z dzwignia 29, przymocowana do ramy maszyny. Drugi koniec dzwigni 29 jest polaczony ze wszystkiemi drazka¬ mi 5 przenoszacemi ruchy klawiszów.Drazki zebate 17 (za wyjatkiem draz¬ ków czynnych w danej chwili) opieraja sie w polozeniu poczatkowem na ramieniu 34, które jest wykonane z jednego kawalka z dwuramienna dzwignia 35 i przechodzi pro¬ stopadle do niej. Dwuramienna dzwignia 35 jest osadzona w ramie maszyny i odchy¬ la sie na czopie 36; posiada ona oporek 38.Na czopie 36 odchyla sie dzwignia 39 z o- porkiem 37, który w poczatkowem poloze¬ niu lezy naprzeciw sruby nastawniczej 47 wkreconej w rame maszyny* Wycinek ze¬ baty 3 opiera sie w obydwu swoich kranco¬ wych polozeniach na oporkach 38 i 37.Przed urzadzeniem na swobodnym kon¬ cu ramienia 34 jest osadzona tak, ze moze sie odchylac, zapadka 30, która zapomoca sprezyny 31 jest dociskana do drazka ze¬ batego 17. Naprzeciw zapadki jest umie¬ szczony drazek wylaczajacy 32, osadzony w plytce prowadnej 18 i drugim koncem polaczony z dzwignia 29. Nad górna kra¬ wedzia zapadki 30 jest umieszczona pozio¬ ma blacha prowadna 33, przymocowana do ramy maszyny.Koniec dzwigni 39 jest polaczony prze* gubem 40 z ramieniem 41, którego drugi koniec laczy sie przegubem z ramieniem - 2 -¦42, Na swobodnym koncu ramienia 42 jest umieszczony czop 43, który wchodzi w wy* ciecie dzwigni 35 i w ten sposób tworzy przegubowe polaczenie obu czesci. Na prze¬ gubie pomiedzy ramionami 41 i 42 jest u- mieszczony drazek 44, którego swobodny koniec zapomoca osadzonej w ramie ma¬ szyny dzwigni kolankowej 45 laczy sie z klawiszem korekcyjnym.Sposób dzialania urzadzenia wedlug wynalazku jest nastepujacy: Gdy jeden klawisz klawjatury 1 zosta¬ nie nacisniety, wówczas uruchomia w zna¬ ny sposób zbieracz zapomoca drazka 5 i porusza naprzód odpowiadajacy temu kla¬ wiszowi oporek 19, polaczony 2 drazkiem 5. Jednoczesnie drazek 5 odchyla dzwignie 29% która z jednej strony zapomoca drazka wylaczajacego 32 rozlacza zapadke z draz¬ kiem zebatym 17, a z drugiej strony zapo¬ moca drazka 28, dzwigni kolankowej 27 i drazka 26 ciagnie do dolu ramie 20, przy- czem dzwignia 23 zapomoca mlotka 25 spycha wdól drazek 17 do poruszajacego sie naprzód dotychczas oporka 19. Drazek zebaty 17 obraca przytem odpowiednie kólkp cyfrowe 14 o tyle zebów, na ile do¬ zwala oporek tak, ze kolo z cyframi wska¬ zuje cyfre, która odpowiada nacisnietemu klawiszowi. Skoro tylko mlotek 25 docisnie drazek zebaty 17 do poruszajacego sie na¬ przód oporka 19, wówczas sprezyna 24 przefmuje ewentualnie opózniony ruch ra¬ mienia 20. Przy ruchu powrotnym klawisz sprowadza dzwignie 29 do jej poczatkowe¬ go polozenia i pociaga za soba drazek wy¬ laczajacy 32, przyczem zapadka 30 zacze¬ pia drazek zebaty 17, przytrzymujac go w nastawionem polozeniu.Dopóki zapadka 30 nie zaczepi drazka zebatego 17, dopóty mlotek 25 dociskany jest przez sprezyne 24 do tego drazka 17, jednak wkoncu ruchu .powrotnego klawi¬ sza wskazany mlotek zostaje zwolniony zapomoca czesci 28, 27 i 26. Gdy zapadka 30 zaczepi drazek zebaty 17, lwówczas opo¬ rek 19 wysuniety naprzód zostaje cofniety do swego poczatkowego polozenia drazkiem klawiszowym 5.Wkoncu ruch powrotny klawisza w znany sposób wywoluje równiez stopnio¬ wy ruch zbieracza, który zapomoca prze¬ kladni zebatej 6, 7, 8, 10 i drazka zebatego 11 przesuwa wspornik 12 urzadzenia © je* den zab na lewo. Wskutek Hego nastawio* na cyfra uwidocznia sie przez okienko 48, znajdujace sie w oslonie maszyny, a naj¬ blizszy drazek zebaty 17 wraz z odnosnem kólkiem cyfrowem staje naprzeciw szeregu oporków 19 pod mlotkiem 25. Przy tem bocznem przesunieciu przesuwa sie równiez drazek zebaty 17 po blasze prowadnej 33, zaczepionej przez zapadke 30. Drazek ze¬ baty 17 jest wówczas zaryglowany tak, ze nastawione kólko cyfrowe jest przytrzyma¬ ne w nadanem polozeniu, W ten sposób czynnosc moze byc dalej prowadzona, az wszystkie drazki zebate wraz z odnosnemi kólkami cyfrowemi zostana nasuniete na prówadne blachy 33, a wówczas calkowita liczba zostanie uwidoczniona w okienkach oslony.Przy przenoszeniu nastawionej liczby na mechanizm rejestrujacy, co osiaga sie w znany sposób przez pokrecenie korby, zo¬ staje pokrecony zebaty wycinek 3, przy¬ czem uderza on w oporek 38 i porusza ku dolowi dzwignie 35. Przez to ramie 34 opu¬ szcza sie i zwalnia droge na prawo dla drazka zebatego 17. Gdy ramie 34 przyj¬ mie swoje dolne polozenie, wówczas swo¬ bodne drazki zebate 17 ustawiaja sie na plytce zaporowej 341, przymocowanej do ramy maszyny.Przy ruchu powrotnym zebatego wy¬ cinka dzwignia 35 wskutek swego ciezaru pozostaje w dolnem polozeniu. Nadto zbie¬ racz zostaje w znany sposób zpowrotóm doprowadzony do swego polozenia po¬ czatkowego, przyczem urzadzenie zapomo¬ ca czesci 6, 7, 8, 9, 10, 11 zostaje zpowro- tem doprowadzone do swego poczatkowego — 3 —polozenia w poziomym kierunku. Gdy ze¬ baty wycinek 3 skonczy swój ruch po¬ wrotny, wówczas uderza on o oporek 37, przyczem dzwignia 35 zapomoca dzwigni 39 i ramion 41 i 42 zostaje zpowrotem do¬ prowadzona do swego polozenia wyjscio¬ wego. Jednoczesnie ramie 34 podnosi ze¬ bate drazki 17 wraz z przynaleznemi kól¬ kami cyfrowemi do poczatkowego polozenia.Gdy jedna liczba w powyzej opisany sposób jest nastawiona i w razie potrzeby poprawienia ostatniej omylkowo nastawio¬ nej cyfry, cyfra ta w zbieraczu w znany sposób zostaje przez to skasowana, ze na¬ ciska sie nadól guzik korekcyjny 46. Wów¬ czas zostaje uruchomiona zapomoca dzwi¬ gni kolankowej 45 i drazka 44 przekladnia dzwigniowa 41 i 42 w ten sposób, ze dzwi¬ gnia 35 odchyla sie na czopie 36, i ramie 34 wraz z zapadka 30 zostaje"opuszczone.Przy dalszem poruszeniu wdól klawisza korekcyjnego 46, zbieracz zostaje cofniety w znany sposób o jeden zab, przyczem u- rzadzenie zapomoca czesci 6, 7, 8, 9, 10 i 11 zostaje przesuniete na prawo o jeden zab. Przy ruchu powrotnym klawisza ko¬ rekcyjnego, zostaje wyprostowana zapomo¬ ca czesci 45 i 46 przekladnia dzwigniowa 41, 42, przyczem ramie 34 podpierajace drazek 17 wdole podnosi go w polozenie zerowe. Jezeli nalezy poprawic poprzednia cyfre, wówczas potrzeba powtórzyc powy¬ zej opisany sposób, az do otrzymania po¬ zadanej cyfry.Wynalazek naturalnie nie ogranicza sie do przytoczonej dla przykladu formy wy¬ konania i nie dotyczy tylko okreslonego typu maszyn rachunkowych, lecz moze byc zastosowany do wszelkich maszyn rachun¬ kowych, zaopatrzonych w zbieracz, nieza¬ leznie od lcgo, na jakiej zasadzie sa one zbudowane., PL