PL83260B1

PL83260B1 -

Info

Publication number: PL83260B1
Application number: PL1972153842A
Authority: PL
Original assignee: Sandoz Ag
Priority date: 1971-03-05
Filing date: 1972-03-03
Publication date: 1975-12-31
Also published as: HU164505B; RO62746A; CA981275A; BR7201189D0; DD106252A5; DK132218C; ZA721444B; NL7202725A; ES400408A1; SU443511A3; IL38893A0; IT953439B; EG10875A; DE2209556A1; IL38893A; DD102999A5; HU163782B; DK132218B; GB1377287A; JPS50111232A

Description

Srodek szkodnikobójczy Przedmiotem wynalazku jest srodek szkodniko¬ bójczy, zawierajacy jako substancje czynna nowe dwumetyloaminopropany o wzorze ogólnym 1, w którym Rx oznacza grupe alkilowa, ewentualnie rozgaleziona o 1—5 atomach wegla, R2 oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa ewentualnie roz¬ galeziona o 1—5 atoimach wegla, a Q oznacza rod¬ nik o wzorze 4 lub rodnik o wzorze 5, przy czym R3 oznacza grupe alkilowa o 1—8 ato- macji wegla, rozgaleziona grupe alkilowa o 1—8 atomach wegla lub grupe cykloalkilowa o 5—6 atomach wegla, a R4 oznacza grupe alkilowa o 1-— 5 atomach wegla oraz ich soli.Zwiazki o wzorze ogólnym 1 mozna wytworzyc droga reakcji zwiazku o wzorze ogólnym 2, w któ¬ rym Ri i R2 maja wyzej podane zinaczenie, a Y oznacza grupe dajaca sie wymienic na grupe Q, która 'ma wyzej podane zinaczenie, taka jak grupa , toluenosulfonylowa, benzenosulfonylowa, ze zwiaz¬ kiem o wzorze ogólnym 3, w którym Q ma wyzej podane znaczenie, a M oznacza atom metalu alka¬ licznego.Reakcje prowadzi isie na przyklad tak, ze do zwiazku o wzorze ogólnym 2, w odpowiednim roz¬ puszczalniku, takim jak etanol, acetoniftryl, lub zwlaszcza metanol, dodaje isie porcjami ksantoge- nian metalu alkalicznego lulb isól 'metalu, alkalicz¬ nego kwasu tiotluszczowego o wzorze 3. Nastepnie miesza isie ewentualnie jeszcze w temperaturze po¬ kojowej i ogrzewa korzystnie jeszcze jakis czas w 10 15 20 30 temperaturze okolo 50°C, mieszajac. Mieszanine re¬ akcyjna przerabia isie w znany sposób. Otrzymuje sie zwiazki o wzorze ogólnym 1, jako oleje roz¬ puszczalne w zwyklych organicznych rozpuszczal¬ nikach.Sole zwiazków o wzorze 1 wytwarza sie przez dodanie odpowiedniego' kwasu do (zwiazków o wzo¬ rze ogólnym 1. Mozna je .scharakteryzowac na przy¬ klad za pomoca temperatury topnienia.Zwiazki o wzorze ogólnym 1 oraz ich sole, takie jak na przyklad octany, 'benzoesany, kwasne, szcza¬ wiany, chlorowodorki, kwasne siarczany, posiadaja silne wlasciwosci owado- i grzybobójcze.Poza wymienionym wybitnym dzialaniem na owady i 'chorobotwórcze grzyby zwiazki o wzorze 1 wykazuja jednoczesnie tylko nieznaczna toksycz¬ nosc w stosunku do zwierzat cieplotkrwistych. No¬ we zwiazki mozna dlatego stosowac jako sroidki do zwalczania szkodników w pomieszczeniach miesz¬ kalnych, w piwnicach, na klepiskach, w stajniach itp., jak równiez do ochrony przedstawicieli swiata roslinnego i zwierzecego w róznych stadiach roz¬ woju przed szkodnikami, na przyklad szkodliwymi owadami i grzybami.Szkodniki zwalcza sie znanymi sposobami, .na przyklad przez traktowanie chronionych organiz- imów substancjami czynnymi lub odpowiednimi preparatami zawierajacymi te substancje czynne.Srodki ochrony roslin lub srodki do zwalczania szkodników wedlug wynalazku otrzymuje sie prze- 83 260X 83 2< 3 prowadzajac zwiazki o wzorze 1, na przyklad w postac cieklych srodków do spryskiwania, prosz¬ ków do rozpylania, proszków do opylania, granula¬ tów, srodków do posypywania, past, aerozoli itp.Ciekle srodki do spryskiwania moga zawierac 5 zwykle istosowane, nietoksyczne dla iroslin rozpusz¬ czalniki i rozcienczalniki, itakie jak eter glikolowy, alifatyczne i aromatyczne weglowodory, zwlaszcza ksylen lub alkiilonaftaleny i inne produkty destyla¬ cji ropy naftowej, dalej ketony, zwlaszcza cykio- io heksanon lub izoforon iltp.Dajace sie emulgowac srodki do opryskiwania (koncentraty emulsyjne) zawieraja poza tym odpo^ wiednie srodkr powierzchniowo czynne, itakie jak srodki zwilzajace i emulgatory, na przyklad etery 15 poliglilkoilowe, otrzymywane z wyzszych' alkoholi, mejtfkajrtanów-. lub alkilofenoli przez przylaczenie tlenku etylenu,, i/lub, allkiloibenzenoisulfoniany.Stale^pfeparaty, na przyklad proszki do opylania, posypywania i rozpylania, wytwarza sie w znany- 20 sposób iprzez zmieszanie substancji czynnej ze zna¬ nymi obojetnymi nosnikami mineralnymi, takimi jak ziemia okrzemkowa, talk, kaolinit, atapulgit, pi- rofilit, sztuczne napelniacze mineralne na podstawie Si02 i krzemianów, wapno, sól glauberska i nosni- 25 ki roslinne, jak maczka z lupin orzechów wloskich itp. w przypadku proszków zwilzamyeh, dajacych sie zawieszac w wodzie, preparaty zawieraja po¬ nadto odpowiednie srodki zwilzajace i dysperguja¬ ce, na przyklad siarczan sodowoilaurylowy, dodecy- 30 lobenzenosulfonian sodowy, produkty kondensacji naftalenosulfonianu i formaldehydu, eitery poligli- kolówe, pochodne ligniny, na przyklad lugi posiar¬ czynowe.Granulaty wytwarza sie w znany sposób przez 35 powlekanie lub impregnowanie ziarnistych nosni¬ ków, takich jak pumeks, wapno, atapulgit kaolinit, material z lupin iroslinnych itp., substancjami czyn¬ nymi lub ich roztworami czy tez preparatami.Srodki wedlug wynalazku moga poza juz wymie- 40 nionymi nosnikami i substancjami ipowierzchniowo- czynnymi, zawierac jeszcze inne dodatki, jak na przeklad stabilizatory, srodki dezaktywujace, (dla stalych preparatów na nosnikach o aktywnej po¬ wierzchni), srodkt dla polepszenia przyczepnosci 45 do iroslin, inhibitory korozji, srodki przeciwpienne, pigmenty itp.Substancje czynne srodka wedlug wynalazku mo¬ ga wystepowac w preparatach i roztworach do spryskiwania w mieszaninach z innymi znanymi 50 substancjami czynnymi. Preparaty zawieraja w za¬ sadzie 1—90% wagowych substancji czynnej, zwlaszcza 5—50%. Uzytkowe roztwory do spryski¬ wania zawieraja w zasadzie 0,02—90% wagowych substancji czynnej, zwlaszcza 0,1—20%. 55 Preparaty mozna wytworzyc w znany sposób np. a) 25 czesci wagowych zwiazku o wzorze ogólnym 1 miesza sie z 25 czesciami wagowymi eteru izook- tylofenylodekaglikolowego i 50 czesciami wagowymi ksylenu, przy czym otrzymuje sie klarowny, dobrze 60 emulgujacy sie z woda roztwór.Koncentrat mozna rozcienczyc woda do pozada¬ nego stezenia, b) 25 czesci wagowych zwiazku o wzorze ogólnym 1 miesza sie z 30 czesciami wa¬ gowymi eteru izooiktylofeinyaookitagliikolowego i 45 '65 4 czesciami wagowymi frakcji iropy naftowej o tem¬ peraturze wrzenia 210PC—280°C (D20 : 0,92). Kon¬ centrat imozna rozcienczyc woda do pozadanego ste¬ zenia. c) 50 czesci wagowych zwiazku o wzorze ogól¬ nym 1 miesza sie z 2 czesciami wagowymi siarcza¬ nu laurylosodowego, 3 czesciami wagowymi lignino- sulfonianiu sodowego i 45 czesciami wagowymi kaolinitu. Koncentrat mozna rozcienczyc woda do pozadanego stezenia.Ponizsze przyklady wyjasniaja blizej doskonale dzialanie owadobójcze zwiazków o wzorze 1 nie ograniczajac jednak w zadnej mierze zakresu wy¬ nalazku.Dzialanie owadobójcze w stosunku do Bjruchidius obtectus —dzialanie kontaktowe.Szalki Petri'ego o srednicy 7 cm spryskuje sie ze spryskiwacza 0,1—0,2 ml emulsji, zawierajacej 0,0125% kwasnego szczawianu 1,3-bis-(I-II-rzed.-bu- toksytiokaribonyloidwusulfano - 2) -2-dwumetyloami- nppropanu, wytworzonej wedlug przykladu dla pre¬ paratu 'a). Po okolo 4 godzinnym okresie suszenia oprysku nanosi sie na kazda szalke 10 osobników Bruchidius w stadium imago i przykrywa je po¬ krywa z siatki mosieznej o drobnych oczkach.Zwierzeta przechowuje sie w temperaturze pokojo^ wej i nie dostarcza im pokarmu. Po uplywie 48 godzin ustala sie ilosc niezywych zwierzat, podajac smiertelnosc w %, przy czym 100% oznacza, ze wszystkie owady zostaly zabite, a 0% oznacza, ze zaden owad nie zostal zabity. Z oceny wynika, ze smiertelnosc wynosi 100%. Dla 1,3-bis-(I-n-butoksy- tiokarbonylodwusulfano-2) - 2-dwumetyloaminopro- panu w takim samym tescie smiertelnosc wynosi równiez 100%.Dzialanie owadobójcze w stosunku do Ephestia Kuehniella — dzialanie kontaktowe.Szalki Petiri'ego o srednicy 7 cm, na których znajduje sie po 10 gasiennic o dlugosci 10—12 mm, spryskuje sie ze spryskiwacza 0,1—0,2 ml emulsji, wytworzonej przez rozcienczenie woda preparatu a), zawierajacej 0,05% substancji czynnej o wzo¬ rze 1. Nastepnie nakrywa sie szaliki siatka z mo¬ sieznego drutu o drobnych oczkach. Po wysuszeniu oprysku podaje sie jako pokarm oplatek i wznaVia podawanie w zaleznosci od potrzeby. Po uplywie 5 dni ustala sie smierteikiosc przez policzenie ilosci zyjacych i martwych zwierzat w %, przy czym 100% oznacza, ze wszystkie igasiennice zostaly zabi¬ te, a 0% oznacza, ze zadna gasienica nie zostala zabita. 100'% smiertelnosci po uplywie 5 dni uzys¬ kano przy zastosowaniu nastepujacych substancji czynnych: 1,'3 - ibis-(l-n - heksyloksytiokarbonylo- dwusulfano-2)-2 - dwumetyloaminopropan, wodoro- szczawian 1,3-bis - (1 -izobutoksytiokarbonylodwusul- fano-2)-dwumetyloaminopropanu, wodoroszczawian 1,3-bis - (l-n-propoksytiokarbonylodwusulfano-,2)-2- -dwumetyloaminopropanu, wodoroszczawian 1,3-bis- -(1-n - propoksytiokarbonylodwusulfano-2-(-2-dwu- metyloaniinoipropanu, chlorowodorek 1,3-ibis- (1-cy- kloheksyloksytiokarbonylodwusulfano - 2)-2 - dwu- metyloaiminopropanu, 1,3-bis-(I-II^rzed. butoksytio- kanbonylodwusuJlfano-2) - dwumetyloaminopropan, wodoroszczawian 1,3-bis - (l-izopropoksytiokarbony- lodwusulfano-2)-idwumetyloiaminop!ropanu.83 2< 5 Dzialanie owadobójcze w stosunku do Calandra (Sitophilus) gramaria — dzialanie kontaktowe.Szalki Petri'ego o srednicy 10 cm spryskuje sie na stole obrotowym w czasie trzech obrotów pod nieruchoma dysza natryskujaca roztworem do 5 spryskiwania, zawierajacym zwiazek o wzorze 1 w stezeniu 500 ppm, wytworzonym przez rozciencze¬ nie preparatu 'opisanego w punkcie a). Po cztero¬ godzinnym suszeniu natrysku nanosi sie na szalke 30 osobników w stadium imago. Ilosc zabitych 10 zwierzat liczy sie po uplywie 1—2 dni. Smiertelnosc wyraza sie w %.Substancja czynna 1,3-bis-(1-izopropoiksy- tiokarbonylodwusulfa- nó-2-(2-dwumetyloami nopropan wodoroszczawian 1,3- -bis- (1-izopropoksytio- karbonylodwusulfano- -2) 2-dwu'metyloamino- propanu wodoroszczawian 1,3- -bis- (1Hnnpentoksytio- karlbanylodwusulfiano- -2)-2-dwumetyloaimino- propanu wodoroszczawian 1,3- bis-(I-II-rzed.-butoksy- tiakarbonylodwusulfa- no-2)-2-dwurnetyloami- nopropanu Smiertel¬ nosc 100% 100% 100% 100% Czas po 1 dniu po 1 dniu po 1 dniu po 2 dniach Dzialanie 'owadobójcze w stosunku do Prodenia liituira — dzialanie kontaktowe i jako trucizna po- % karmowa.Po 10 larw Prodenia umieszcza sie w szalkach Petri'ego o srednicy 10 cm. Pod dysza spryskujaca 40 spryskuje sie roztworem do spryskiwania, zawiera¬ jacym zwiazek o wzorze 1 w stezeniu 500 ppm, wy¬ tworzonym przez rozcienczenie preparatu wedlug punktu a). Fasole karlowata stosowana jako po¬ karm' traktuje sie tym samym roztworem wedlug 45 tej samej metody az do momentu sciekania kropli i po wysuszeniu podaje larwom na szalikach jako pokarm. Przy potraktowaniu l,3-bis-(I-II-rzed.-bu- toksytiokarbonylo - dwusulfano-2)-2 - dwumetyloa- minopropanem stwierdzono po uplywie 6 dni smier- 50 telnosc 100%, przy potraktowaniu kwasnym szcza¬ wianem l,3-bls-(l-n-ibutoksytiokatfbonylo - dwusui- fattio - 2)-2 - dwumetyloaminopropanu stwierdzono równiez po uplywie 6 dni 100% smiertelnosc.Zwiazki takie, jak na przyklad kwasny szczawian 55 1,3 - [bis-(l-n^pentoiksytiokarbanyliodwuisulfano-2)] - -2-dwume'tyloaniinopropanu, kwasny szczawian 1,3- -[bis - (1-n^butoksytiokarbanylodwusulfano - 2)]-2- -dwumetylioaminopriopanu, wykazuja dobre dziala¬ nie grzybobójcze (systemiczne i kontaktowe) na 60 przyklad w stosunku do Erysiphe graminis, Uroimy- ces phalseoli.Ponizsze przyklady wyjasniaja blizej sposób wy¬ twarzania zwiazków o wzorze ogólnym 1. Tempera- tuiry podano w stopniach Celsjusza. .65 6 Przyklad I. 1,34is - (1 ^-ipenitoksytidkarbony- lo-dwusuIfano-2) - 2-dwunietyloaiminopropan (zwia¬ zek o wzorze 6).Do 21,GUg (0,05 imoila) l,3-ibis-(ibenzenosulfonylotio)- -2-dwumetyloamiinopropanu w 200 ml aitsolutnego metanolu dodaje sie, mieszajac, w temperaturze po¬ kojowej 22,2 g (0,11 mola) n^pentyloksantogeniianu ¦potasowego. Po 3-godzinnym mieszaniu w tempera¬ turze pokojowej, mieszanine -ogrzewa sie do tena- pratury 50°C i miesza jeszcze w ciagu okolo 1 go¬ dziny. Po 'oziebieniu do temperatury pokojowej od¬ sacza sie wytracony benzenosulfinian potasowy i ddparowuje rozpuszczalnik pod zmniejszonym cis¬ nieniem. Pozostalosc zadaje sie 300 ml chloroformu i przemywa dwukrotnie porcjami po 100 ml wody.Po wysuszeniu roztworu chloroformowego siarcza¬ nem sodowym odparowuje sie pod zmriiejiszonym cisnieniem.Otrzymany jako pozostalosc olej mozna przez ogrzewanie do temperatury 50°C w ciagu Vs godzi¬ ny w wysokiej prózni uwolnic od lotnych skladni¬ ków.Analiza: C17H33N02S6 ciezar czasteczkowy: 475,8 obliczono: ' • C 43,0% H 7,0% N 2,9% S 40,4% znaleziono: • C 43,2% 6,3% 3,3% 40,2% Przyklad II. Kwasny szczawian l,3-ibis-0.-n- -pentoiksytioikarbonylodwiusulfiano - 2)-2-dwumetylo- aminopropanu. 4,0 g (0,0084 mola) l,3-bis-(l-nnpentoksytiOkarbo- nylodwusulfano-2) - 2-dwumetyloaminopropanu roz¬ puszcza sie w 30 ml absolutnego etanolu. Dodaje sie nastepnie roztwór 1,0 g (0,011 unola) bezwodne¬ go 'kwasu szczawiowego w 20 iml absolutnego eta¬ nolu. Wytracony kwasny szczawian odsacza sie i przekrystalizowuje z absolutnego etanolu, otrzy¬ mujac bezbarwne krysztaly o temperaturze topnie¬ nia 88°C.Analiza: C19H35N06S6 ciezar czasteczkowy: 565 obliczono: C 40,4% H 6,2% N 2,5% S 34,1% znaleziono: 39,6% 6,2% 2,8% 33,9% PL PL

Claims

1. Za strzezenia patentowe 1. Srodek szkodnikobójczy, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera jeden lub 'kilka dwumetyloaminopropanów o wzorze ogólnym 1, w którym Rj oznacza grupe alkilowa o 1—5 atomach wegla, ewentualnie rozgaleziona, R2 oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—5 atomach wegla, ewentualnie rozgaleziona, a Q oznacza rodnik o wzorze 4 lub rodnik o wzorze 5, przy czym R3 oznacza igrupe alkilowa o 1—8 atomach wegla, roz¬ galeziona igrupe alkilowa o 1—8 atomach wegla lub grupe cykloalkilowa o 5—6 atomach wegUa, a R4 oznacza grupe alkilowa o 1—5 atomach we- igla, oraz ich sole.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera wodoroszczawiany zwiazków o wzorze ogólnym 1.

3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera l,3-bis-(l-izopro- poksytiokarbonylodwusulfano - 2)-2-dwumetyloami- nopropan i/lub jego sole.

4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera wodoro szczawian83 260 1,3-bis - (1 - i2opropoksyi;iokajiibo(nylodwuisiilfaino-2)- -2^dwiimetyloaminopropanu.

5. Srodek wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera l,3- sytiokarbcmylodwusulfano - 2) - 2-idwumetyloamiino- propan i/lub jego sole.

6. Srodek wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze jako substancje czymna zawiera wodoroszczawiain l,3bis - (l^n-ibut^ksytiokaribonylo-dwusuLfaino - 2)- -2^dwumetyloanrinoprapanu.

7. Srodek wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera l,3-bis-(l-n-pento- ksyftiokairbanylodwusulfiano - 2)-2-dwumetyloamino^ propan i/lub jego sole.

8. Srodek wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera wodoroszczawian 1,3-bis - (lHn^pent6ksytiOkairbonylodwusulfano-2)-2- ^dwumetyloaminopriopanu.

9. Srodek wedlug zasitnz. 1 znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera 1,3-bis-(I-II-rzed.- butoksyitiokanbonyllodwiusulfano - 2)-2-dwumetyloa- iminopropan i/lub jego sole.

10. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera wodorloszczawian 1,3 - bis-(I-II-rzed.Jbutolkisytiokaribonylodwusulfano- -2)-2-dwumetyloaminopiropanu. 25 8

11. Srodek wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera 1,3-bis-(1-izobutok- sytiokarbonylodwusulfano - 2)-2-dwumetyloamino- propan i/lub jego sole.

12. Srodek wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze jako substancje czymna zawiera 1,3-bis-(lncyklo- heksyloksytiokarbanylodwusulfano - 2)-2-dwumety- loarnimoproipan i/lub jego sole.

13. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera 1,3-bis(1-n-heksylo- ksytiokarbonylodjwusulfano - 2)-2-dwumetyloamino- propan i/lub jego sole.

14. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako isubstancje czynna zawiera wodoroszczawian 1,3-bis - (l^n-heksyloksytiokarbonyilodwiusulfano-2)- -2-dwumety 1oaminopropanu.

15. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym,- ze jako substancje czynna zawiera 1,3-bis-(1^-propok- sytiokartooinylodwusulfano - 2) -2-dwumetyloamino- propan i/lub jego sole.

16. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera 1,3-bis-(1-izopro- poksytiokarbonylodwusulfano - 2)-2 - dwumetyloa- rainopropan i/lub jego sole. R1N ^sa r/ Vsa wzór 1 WZÓR 2 Ma WZÓR 3 s I -S—C-OR3 WZÓR 4 -S-C—R4 WZÓR 5 CH3v .CH^SS-CS-a-n-C^ CK CH2-SS-CS-O-n—CjH^ WZÓR 6 LZG Zakl. Nr 3 w Pab., zam. 613-76, nakl. 105+20 egz. Cena 10 zl PL PL