PL81542B1 - - Google Patents

Description

Sposób barwienia materialów wlókienniczych zawierajacych grupy aminowe lub amidowe Przedmiotem wynalazku jest sposób barwienia materialów wlókienniczych zawierajacych grupy aminowe lub amidowe w pozbawionym tensy- dów jednorodnym roztworze jednego lub wiecej barwników. Mieszanina rozpuszczajaca Sklada sie z rozpuszczalników TMnganicznyoh i nozpuszczalnlika organicznego hydrofilowego.Dotychczasowe sposoby barwienia odznaczaly sie ta niedogodnoscia, ze zuzywano i zanieczysz¬ czano duze ilosci wody.Ze wzgledu na wymagania zwiazane z ochrona' wód przed zanieczyszczeniem przedlozono propo¬ zycje barwienia wyrobów wlókienniczych z kapieli farbiarskich skladajacych sie z rozpuszczalników organicznych.Celem wymalaizku jest unliiknieciie wad dotychcza¬ sowych sposobów i opracowanie takiego sposobu barwienia wyrobów wlókienniczych zawierajacych girupy aminowe lub amidowe, który nie powo¬ dowalby zarówno zuzycia jak i zanieczyszczania duzych iiloscfr wody.Oel ten osiagnieto za (pomoca sposobu barwienia metoda ciajgniedia barwnika irua wlókno z homo- genicznegio odpowiedniego roztworu jednego lub kilku barwników o specyficznej budowie.Sposób wedlug wynalazku polega ma tym, ze proces prowadzi sie w homogenicznym roztworze jednego lufo kilku bairwników o co najmniej jed¬ nej wolnej girupie sulfonowej i co najmniej jednej reaktywnej wobec wlókna grujpie heterocyklicznej, 10 15 20 21 30 przy czym reaktywna wobec wlókna grupa sklada sie z reszty heterocykliczniej zawierajacej co naj¬ mniej heteroatomy, jak izwlaszcza reszto chlorowico- -s-triazyny, podstawiona grupa fenoksylowa, alko- ksylowa i aryloaminowa lub z chlorowcowanej reszty kwasu tluszczowego o 1—4 atomach wegla lub zar wderajacej fluor reszty. pirymidylowej, przy czym reaktywne barwniki o co najmniej jednej grupie sulfonowej w czasteczce ewentualnie moga wyste¬ powac w postaci izwiazku komplelksowegio z meta¬ lem, w mieszaninie rozpuszczalników zawierajacej 98—60, korzystnie 97—70% wagowych z chloro¬ wanego alifatycznego weglowodoru li 2—40, a zwla¬ szcza 3—30% wagowych organicznego rozpuszczal¬ nika hydirafliiowego, zwlaszcza w temperaturize wrzenia mieszaniny lorgianicznych rozpuszczalników.Barwienie prowadzi sie w pozbawionym srod¬ ków powierzchndiowo czynnych jednorodnym roz¬ tworze jeidnego lub /kUlku barwników o co najiminuiej jednej wolnej gLrupiie sulfonowej i izawiewajacych co najmniej jedno ugrulpowainiie neaktywine, roz¬ puszczonych w mieszaninie zawierajacej 98—60, korzystnie 97—70% wagowych pochodniej chloro¬ wej weglowodoru alifaltyczneigo, zwlaszcza takiego, który ma temperature wirzeniia nie nizsza od T0°C i 2—40% wagowych, korzystnie 3—30% wagowych organicznego rozpuszczalnika hydrofilowego.W sposobie wedlug wynalazku sa (przydatne bar¬ wniki zawierajace zalrówno oo najmniej jedna grupe sulfonowa jak i co najmniej jedno ugrupo- 8154281542 s wanie reaktywnie. Mozna stosowac rózne rodzaje barwników, takie jak barwniki: mónoazowe, disa- zowe, poliazowe, antrachinonowe, perylenowe, chi- nomoftalowe, oksazynowie, nitrowe, fitalocyjaninowe, stilbenowe, metinbwe, wlacznie z barwnikami polimetmowymi, styrylowymi, azametinowymi, poli- metinowymli i aizostyryilowymi.Jako ugrupowania reaktywne, zdolne do reakcji z wlókinem i u/tworzenia wiazania kowalecyjneigo nalezy wymienic: grupy chlioromalemyloaminowe, ugrupowanie propiolowe, grupy jednochlorotoroto- nyloaminowe i dwiichloirokTiol^ny-loamilnowe, gru¬ py bromoakryloaminowe lub chloroakryloaminowe, grupy ajaryloam^owe, grupy winylosulfonowe, a zwlaszcza ugrupowania zawierajace ruchliwy podstawnik, które sa laltwo odszezepialne po przy¬ laczeniu pary elektronów wiazania, ijaik na przy¬ klad alifiatycaiie zwiazane ignupy estrowe kwasu siarkowego lub Jkwajsu tiosiarkowego i alifatycznie zwiazane grupy sulfonylowe lub sulfoksylowe lub atomy chlorowca, zwlaszcza aMfatycznie zwiazany atom chloru, jNajiepaej aby (ten ruchliwy podsitaiw- nik znajdowal sie w alifatycznym rodniku w po¬ zycji a lub fl i byl dolaczony do czasteczki barwni¬ ka przez grupe amioiokarbonylowa lufo aminosulfo- nylowa. W barwnikach rozpatrywanych jako przy¬ datne w sposobie wedlug wynalazku, które jako ruchliwy podstawnik zawieraja atomy chlorowca, te zdolne do wymiattiy atomy chlorowca moga przykladowo równiez iznajtiowac sie w (rodniku ace- tylowym lub w pozycji a lub 0 w rodniku pro- pionylowym. Przykladami takich rodników sa na przyklad grupy cMoropa^pionyloaminiowc lub a, p^dwUcMoroproplionyloarninowe lub dwubromo- propionyloaminowe lub a-chloroacetyioaminowe.Najkorzystniej jednak jest, gdy te dajace sie od- szczepic atomy chlorowca znajduja sie w rodniku heterocyklicznym zawierajacym zwlaszcza 2 do 3 heteroatomów w pierscieniu, które korzystnie stanowia atomy azotu, jak na przyklad w pierscieniu ftaloazynowytm, pirydazynowym, pirydazonowym, chinoksalinowym, chinazolinowym, óksazolowym, tiazolowym, korzystnie w pierscieniu. pirymidy- nowym, a zwlaszcza triazynowym, jak na przyklad w ugrupowaniu o wzonze ogólnym 1 lub 2, w któ¬ rych podstawnik Z oznacza atom wodoru, ewen¬ tualnie podstawiona grupe aminowa, zeteryfikowa- na grupe hydroksylowa lub merkaptanowa, lub atom chlorowca wzglednie girupe alkilowa, ary- lowa lub aryloalkilowa, natomiast podstawnik A oznacza chlorowiec lub rodnik alkilosulfonylowy a podstawnik E oznacza wodór lub chlorowiec.Atomy chlorowca stanowia atomy fluoru lub bromu, lecz najkorzystniej atomy chloru. Szcze¬ gólnie korzystne sa barwniki zawierajace ugrupo¬ wanie o wzorze ogólnym 3, w którym Z± oznacza atom chloru lub grupe NH2 lufo reszte alifatycznej wzglednie aromatycznej aminy lub takiego alko¬ holu, nastejpnie oznacza takie grupy reaktywne, w których dajacy sie odszczepiac podstawnik stanowi zwlaszcza czwartorzedowa grupa aminowa lub hydrazonowa przylaczona do atomu wegla rodnika heterocyklicznego, to znaczy grupa o wzo¬ rze ogólnym 4 lub 5, w którym podstawnik Z2 oz¬ nacza atom wodoru, ewentualnie podstawiona 4 grupe aminowa wzglednie zeteryfikowasna gtrupe hydroksylowa lufo merkaptanowa.Przydatne w sposobie wedlug wynalazku?. barwni¬ ki reaktywne zawierajace grupy sulfonowe, moga & miec dalsze nastepujace grupy reaktywne: 2-rne- tylotio-4-fluoropirymidyno-5-karbonylowa, 2,4-dwu/ fenylosulfonylo/-6-triazynylowa, 2-/3'-kaxboksyfe- nylo/-sulfonyio-4-6-i(MoQ^^ 2-/3/nsulfoe nofenylo/-sultfonylo-4^HcMorotriaiynylowa 2,4- io -dwu-/3'-karboksyfenylo-sulfonylo-l7-6-ttiazynylo- wa, 2-karboksymetyiloisulfonyto^ 2- -metylo-sulfonyio-6-metylo-4-(pkymidynyrówa, 2- -fenylosulfonylo-6-etylo-4-pirymidynylowa, 2,6- -dwumetylosulfonylo-6-pirymidynylowa, 2,6-dwu- 15 metylosulfonylo-5-cMoxo-4-piirymidynyilowa, 2,4- dwumetylosulfonylo-pirymidynylo-?*sulfonylowa, 2-metylosulfonylo-4Hpdirymidyny(lowa, 2-fenylosuil- fonylo-4-piirymidynylowa, 2-fenylosulfonylio-4^p!iry- midynylowa, 2ntrójchlarometylosulfonylo-6-metylo- 20 -4_piirymidynylowa, 2-metylosulfonylo-5-chloro-6- -metylo-4-pirymlildynylowa, 2-metylosulfonylo-5- -chloro-6-etylo-4-pirymidynylowa, 2-metylosulfo- nylo-5-chliorometylo-4-pirymi4ynowa, 2Hmetylosul- fonylo -4-chloro-6-metylo-pirymidyno-5-sulfonylo- 25 wa, 2-metylosulfonylo-5Hni'tro-6^metyliopiiTmidylo- wa-4, 2,5,6-trójmetylosulfonylo-4-pirymidynylowa, 2- metylosulfonylo-5,6-dwumetylo- 4-pirymidynylo- wa, 2-etylosulfonylo-5-chloro-6-metylo-4-pirymidy- nylowa, 2-metylosulfonylo-6-chloro-4-pirymidynylo- 30 wa, 2,6-dwume)tylosulfonylOH5-ichloro-4Hpirymidyny- lowa, 2-metylosulfonylo-6Hkaa?boksy-4ipirymidy- nylowa, 2-metylosuilfonylo-5Hsulfono-4Hpirymidy- nylowa, 2-metyiosuJionylo-6-kaa?bometoksy-4-pby- midynylowa, 2-metylosulfonylo-54carfooksy-4-ipiry- 35 midynylowa, 2-metylos sy-4-piirymidynylowa, 2-metyLosulfony(lo-5-chloro- -4-pirymidynylowa, 2-sulfoetylosulfonylo-6-metylo- -4-pirymidynylowa, 2-fenylosulfonylo-5-bromo-4-pi- rymidynylowa, 2-fenyliasuMC^ylo-5-ichloro-4ipairy- 40 midynylowa, 2-kaT,boksymetylosul£onylK)-5-chloro- -6-metylo-4-pi!rymidynylowa, 2-metylosulfonylo-6- -chloro-pirymidyno-4- li -5-karbonyliowa, 2,6-tdwu- /metylosulfonylo)-pirymidyno-4- lub -5-karbonylo- wa, 2-etylosulfonylo-6^hloropkymidyno-5-kairbo- 45 nylowa, 2,4-dwu-(metylosuMonyQip)-piirymidyno-5- -sulfonylowa, 2-metyilosulfonylo^4-chloro-6-rnetylo- pirymidyno-5-sulfonylowa lub -karbonylowa, 2,4- ^dwuchloro-5-fluoro-6-pirymidylowa, 2^chloroben- zotiazolo-5- lufo -6^kairbonylKwa lub -5- lub -6-siul- 50 fonylowa, 2-aryiLosulfonylo- lub 2^aikilosulfonyl)0- -benzotiazolo-5- lub -6-karbonylowa lub -5- lub -6-sulfonylowa, jak reszty 2Hmetylosulfonylo- lub 2-etylosulfonylo-benzotiazolo-5- lub ^6-sulfonylowa lub -karbonylowa, 2-fenylosulfonylobenzotiazolo-5- 55 lub -6- sulfonylowa lub -karbonylowa oraz odpo¬ wiednie pochodnie 2-sulfonylobeoizo(tiazolo-5- lub -6- karbonylowe lub sulfonylowe, które zawieraja dolaczone ido pierscienia benzenowego grupy sulfo¬ nowe, jak reszty 2-chlorobenzotiazolo-5- lub -B- 60 -karbonylowe lub -sulfonylowe, 2-chlorobenzimi- dazolo-5- lub -6- karbonylowe lub -sulfonylowe, 2- -chloro-l-metylobenzirnidazoloJ5- lub -6- karbo¬ nylowe lub -sulfonylowe, 2-chloro-4- metylotiazolo- -/l,3/-5-karfoioinylowe lub -4- lub -£- sulfonylowe (W oraz N-tlenek reszty chloro- lub 4Hmtaxxahariolino-5 81542 6 -5- karibonylowej. Ponadto nalezaloby wymienic reszty: 2,2,3,3,Hce-teirofluoiriO(cykiobutano-l-karbony- lowa lub -1-sulfonylowa, 2-fluoro-2-chloro-3,3- -dwufluorocyklobutano-1-karbonylowa i p-/2,2,3,3,- -czterofluoriocykl(butylo-l/-aJkrylilowa, a lub 0 -Mkilo- albo -arylraulftoyloakryflilowa.Znana jest duza ilosc barwników nadajacych sie do zastosowlamfia w sposobie wedlug wynalazku.Barwniki te mozna wytworzyc konwencjonalnymi sposobami, na przyklad za pomoca aieylowania Jbarwników wyzej wymienionych rodzajów, które zawieraja pierwszorzedowe lub drugorzedowe grupy aminowe, zwlaszcza barwniki antrachinonowe, fta- locyjaninowe lub azowe, przy uzyciu srodków do acylowania zawierajacych jedna lub kilka grup zdol¬ nych do reakcji. Takimi srodkami do acylowania sa na przyklad bezwodniki lub chlorki kwasów odpowiednich, wyzej podanych alifatycznych reszt acyloaminowych, na przyklad kwasu akrylowego, proptollowego, chloiromaleiiniowegp, chloroiakrylowegO', a, j3-dwubromopropdonowego, p-chloiiopropioinoweigo itd., przede wszystkim jednak odpowiednie halo¬ genki heterocyklicznych grup reaktywnych.Szczególnie korzystne beda takie barwniki, które posiadaja reaktywne grupy heterocykliczne z co najmnnej dwoma heteroatomami, zwlaszcza jak reszty chlorowce-s-triazynylowe, które zawieraja grupy fenoksy-, alkoksy-, alkoksyalkoksy-i aryloa- minowe, reszty heterocykliczne, które zawieraja odlaczalne grupy sulfonylowe, reszty heterocyklicz¬ ne, które stanowia zwiazki heterocykliczne zawie¬ rajace fluior, jak zwlaszcza reszty pdryimidylowe zawierajace fluor, oraz takie barwniki, które jako grupe reaktywna maja reszte chlorowcokwasów tluszczowych o 1—4 atomach wegla.Przykladami takich barwników, które znajduja zastosowanie w sposobie wedlug wynalazku sa barwniki o wzorze 6, 7, 8, 9, 10, 11 oraz o wzorze ogólnym 12, w którym podstawnik R' oznacza gru¬ pe przedstawiona wzorem 13 lub 14 lub 15 lub 16 lub 17 lub 18 wzglednie 19.Stosowana w sposobie wedlug wynalazku orga¬ niczna mieszanina rozpuszczajaca sklada sie z 98—60, korzystnie 97—70°/o waiglowych chloro¬ wanego weglowodoru alifatycznego i 2—40% wago¬ wych, korzystnie 3—30% wagowych rozpuszczal¬ nika hydrofilowego.Jako chlorowane weglowodory alifatyczne stosuje sie czterochlorek wegla, chloroform, chlo¬ rek metylenu, trójchloroetan, C2terochloroetan, dwubromoetylen, a zwlaszcza trójchloroetylen i czterochloroetylen.Rozpuszczalnikami hydrofilowymi, które , mie¬ szaja sie z woda, sa (przykladowo aflkohole alifa¬ tyczne, jak metanol, etanol, n-projpainol, izopropa- nol, ketony, jak aceton, keton metylowo-etylowy, cykloheksanon, eter i acetale, jak ester dwuizopro- pylowy, tlenek dwufenylenu, dioksan, czterohydro- furan, glicerolodwiumetoksymetan i glikolodwunie- toksymetan, jak równiez nitryl kwasu octowego i pirydyna, alkohol dwuacetonowy, nastepnie pochodne glikoli o wyzszej temperaturze wrzenia, jak etery metylowe lub etylowe lufo butylowe giMko- lu etylenowego oraz etery: metylowy lub etylowy glikolu dwuetylenowego, tiodwuglikol, weglan ety¬ lenu y-butylolakton, a zwlaszcza grupa hydrofilowych rozpuszczalników afprotycznych o temperaturze wrzenia wyzszej od 120°C, które mieszaja sie z woda, jak N,N-dwumetyloformamid, N,N-dwume- 5 tyloacetamid, trójamid kwasu N-szesciometylofos- forowego NHmetylopiroliidan, l,5Hdwumetylopiro- Bdan, amid kwasu N,N-dwumetylometoksyKcto- wego, N,N,N^N'-czterometylomocznik, czterometylo- mocznik, czterometylenosulfon (sulfolan), 3-mety- io losulfoilan i sulfotienek metylowy.Korzystnie, w mieszaninach rozpuszczajacych jako pochodna chlorowa weglowodoru alifatycz¬ nego stosuje sie trójchloroetylen, a zwlaszcza czterochloroetylen w mieszance z Tioapuszczatai- 15 kiem hydrofilowym, lub amid albo laktam nizsze¬ go kwasu tluszczowego, zwlaszcza amid kwasu N,N-ldwumetylooctowego luib N,N-dwumetyllo- formamid lub rozpuszczalnik zawierajacy pochodna fosforowa, jak trójamid kwasu N-szesciometylo- 20 fosforowego w mieszaninie z pochodna chlorowa weglowodoru alifatycznego. Najkorzystniej miesza¬ niny rozpuszczajace maja nastepujacy sklad: ceterochloroetylen i N^-dwumetyloformamid, trój¬ chloroetylen i N,N^dwumety]|oforma!mid, cztero- 25 chloroetylen i amid kwasu N,N-dwumetyloocto- wego lub czterochloroetylen i trójamid kwasu N- szesciometylofosforowego.Sposób barwienia wedlug wynalazku jest przy¬ datny do barwienia materialów wlókienniczych 30 zawierajacych grupy aminowe i amidowe, wlókien akrylonitrylowych, wlókien z polipropylenu mody¬ fikowanego aminami, modyfikiowanych wlókien poliestrowych zawierajacych grupy aminowe oraz najkorzystniej syntetycznych materialów poliami- 35 dowych, a zwlaszcza poliamid z kwasu adypino- wego z szesciometylenoczteroamina lub nylonu 6,6 (poJLi-w-kaprolaktamu) lub nylonu 6, poliamddu z kwasu sebacynowego z szesciometylenoczteroamina lub nylonu 6, 15 lub poliamidu z kwasu 11-amino- 40 undekanowego lub nylonu 11, oraz naturalnego materialu poliamidowego, jak welna.Przy barwieniu metoda wyczerpywania barwni¬ ka z kapieli, (przeznaczony do barwienia material wlókienniczy moze wystepowac w piostaci luznej 45 lub jako runo, lub przedza, wzglednie dzianina albo tkanina. Zaleznie ód wlasciwosci materialu barwienie prowadzi sie w stacjonarnych kapielach, przy czym material jest wkladany luzem lub umieszczony w urzadzeniiach mechanicznych, 50 zwlaszcza w przeznaczonych do tego celu dzigerach, barwiarkach pasmowych kolowrotowych, barwiar- kach ze skrzyzowanymi cewktami lub w podobnych maszynach fanbdairskich.Proces barwienia mozna prowadzic w otwartych 55 barwiarkach lub zbiornikach, ewentualnie pola¬ czonych z atmosfera zewnetrzna (przez chlodnice zwrotna lub w dMornikajoh zamknietych, pod cis¬ nieniem lub (bezcisnieniowo.Barwienie prowadzi sde w zakresie temperatury «o 40_i30°C, najlepiej w temperaturze w której matterial wlóklijenniczy nie ulegfal uszkodzeniu, przykladowo dla poliamidu w temperalturize 105°C, przy czym barwienie trwa 30—50 minut.Po osiagnieciu wymaganej intensywnosci zabar- 65 wienia material wyjmuje sie z kapieli farfeiarskiej81 542 i celowo obrabia sie powszechnie dostepnym srod¬ kiem intensyfikujacym oczyszczanie, przy czym srodek tein rozpuszcza sie przykladowo w cztero- chloroetylenie. Dla usuniecia resztek zaabsorbo¬ wanego rozpuszczalnika material poddaje slie nas¬ tepnie dzialaniu pary wodinej lub strumienia goracego ipowlietrzal.Dalsza zaleta sposobu wedlug wynalazku w sto¬ sunku do dotychczasowych sposobów jest skrócenie czasu barwienia.W nlizej podanych przykladach objasniajacych blizej sposób wedlug wynalazku, czesci oznaczaja czesci wagowe, procenty wagowe, a temperatury podano w stopniach Celsjusza.Przyklad I. 0,3 czesci barwnika o wzorze 36 rozpuszcza sie w 16 czesciach N,N^dwuimetylo- fórmamliidu i zadaje 145 czesciami iczterochloroeta- nu. W kapieli tej- barwi sie 5 czesci dzianiny, w ciagu 40 iminuit, w temperaturze 105°, potem dzianine wyjmuje sie z kapieli farbiarskiej. 1 do 2 czesci dostepnego w handlu srodka stosowanego do chemiczngo czyszczenia, rozpuszcza sie w 160 czesciach czterochloroetylenu i zabarwiona dzia¬ nine zanurza sie do tego roztworu i przez (10 minut utrzymuje sie w temjperaturze 50°. Nastepnie material suszy sie w strumieniu cieplego powietrza.Ostatecznie uzyskuje sie równomierne czerwone zabarwienie o bardzo dobrej trwalosci.Przyklad II. 0,8 czesci barwnika o wzorze 37 rozpuszcza sie w 19 czesciach N,N-dwumetylo- formamidu i rozciencza 288 czesciami trójchloro¬ etylenu. W kapieli tej barwi sie ,10 czesciami dzia¬ niny z poliamidu — 6,6, przy czym barwienie pro¬ wadzi sie w ciagu 45 minut, w temperaturze 85°, potem dzianine wyjmuje sie z kapieli fairbarskiej. 1 do 2 czesci srodka stosowanego do chemicznego czyszczenia, rozpuszcza sie w 320 czesciach cztero- chloroetylenu i zabarwiona dzianine utrzymuje sie w tym roztworze w ciagu 10 minut w temperaturze 50°. Wreszcie material suszy sie w strumieniu ciep¬ lego powietrza. Uzyskuje sie równomierne zólte zabarwienie o dobrej trwalosci.Przyklad III. 0,2 czesci bao^wnika o wzorze 38 rozpuszcza sie w 19 czesciach amidu kwasu N,N-dwu- metylooctpwego i rozciencza 288 czesciami cztero- chloroetylenu. W kapieli tej barwi sie 10 czesci dzianiny z poliamidu-6,6, przy czym barwienie prowadzi sie w ciagu 45 minut w temperaturze 105°, potem dzianine wyjmuje sie z kapieli far- biarskiej. 1 do 2 czesci dostepnego w handlu srodka stosowanego do chemicznego czyszczenia, rozpuszcza sie w 320 czesciach czterochloroetylenu i traktuje sie tym roztworem zabarwiona dzianine, w ciagu 10 minut w temperaturze 50°. Wreszcie zabarwiona dzianine suszy sie w strumieniu cieplego powietrza. Uzyskuje sie równomierne szkarlatne zabarwienie o dobrej trwalosci.Przyklad IV. 0,2 czesci barwnika o wzorze 39 rozpuszcza sie w 19 czesciach N,N-dwumetylo- formamidu i rozciencza 288 czesciami czterochloro¬ etylenu. W kapieli tej ibarwi sie 10 czesci tkaniny welnianej, w ciagu 45 mimut w temperaturze 90°.Zabarwiona tkanine wyjmuje sie ipotem z kapieli farbiarskiej. 1 do 2 czesci (dostepnego w handlu srodka stosowalnego do czyszczenia chemicznego, rozpuszcza sie w 320 czesciach iczterochloroetylenu 5 i tym roztworem traktuje sie zabarwiona tkanine w ciagu 10 minut, w temperaturze 500. Wreszcie tkanine suszy sie w strumieniu cieplego powietrza.Uzyskuje sie równomierne, niebieskie zabarwienie o dobrej trwalosci. io Gdy stosiuje sie ziamtiiast 19 czesci N,Nndwu- metyloformamidu 15 iczescd trójamidu kwasu N-szesciometylofosforowego, przy niezmienionyen pozostalych operacjach przykladu IV, uzyskuje sie równie dobrze zabarwiona tkanine. !5 Przyklad V. 0,2 czesci barwnika o wzorze 40 rozpuszcza sie w 19 czesciach N,N-dwumetylo- formamidu i rozciencza 288 czesciami czterochloro¬ etylenu. W tej kapieli farbiarskiej barwi sie 10 cze¬ sci przedzy dzianinowej z poliamidu-6,6 lub z wel- 20 ny, przy czym barwienie prowadzi sie w ciagu 45 minut w temperatuirze 121°. Nastepnie plucze sie w nowej kapieli skladajacej sie z czystego czterochloroetylenu, w ciagu 10 minut w tempe¬ raturze 50°. Potem zabarwiony material suszy sie 25 w strumieniu cieplego powietrza. Uzyskuje sie równomierne niebliiesikie zabarwienie o bardzo dobrej itrwialosci. 30 PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób barwienia materialów wlókienniczych zawierajacych grupy aminowe lub amidowe metoda ciagniecia barwnika z kapieli, znamienny tym, ze proces prowadzi sie w homogenicznym roztworze 35 jednego lub kilku barwników o co najmniej jeclnej wolnej grupie sulfonowej i co najmniej jednej reaktywnej wobec wlókna grupie heterocyklicznej, przy czym reaktywna wobec wlókna grupa sklada sie z ireszty heterocyklicznej zawierajacej co naj- 40 mniej dwa heteroatomy jak zwlaszcza reszfa chlo- rowco-s-triazyny, podstawiona grupa fenoksylowa, alkoksylowa i aryloaminowa, lub z chlorowcowanej reszty 'kwasu tluszczowego o 1—4 atomach wegla lub zawierajaoej fluor reszty pirymidylowej, przy 45 czym reaktywne 'barwniki o co najmniej jednej grupie sulfonowej w czasteczce ewentualnie wy¬ stepuja w postaci zwiazku kompleksowego z me¬ talem, w mieszaninie rozpuszczalników zawiera¬ jacej 98—60, korzystnie 97—70% wagowych schlo- 50 rowanego alifaityczmego weglowodoru i 2—40 a zwlaszcza 3—S0°/o wagowych organicznego roz¬ puszczalnika hydrofilowego, zwlaszcza w tempe¬ raturze wrzenia mieszaniny lorgainicznyoh rozpusz¬ czalników^ 55 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako mieszanine rozpuszczajaca stosuje sie (trój¬ chloroetylen lub perchloroetylen w mieszaninie z organicznym rozpuszczalnikiem hydrofilowym korzystnie z N-szesciometylotrójamidem kwasu fos- eo forowego lub amidem albo laktamem nizszego kwa¬ su tluszczowiego, .zwlaszcza N^N^dwuimetylioaoe- tamidem lub N,N-dwumetyloformamidem.81542 NH-C C-Z I I N N Y Halogen Wzór 1 NH- A Wzor 2 Halogen X -NH-C' C-Z, I I N U V I Halogen Wzór 3 ^ N N -NH-C C-N(CHj)NH2 N Wzor 4 0 NH, SO,Na Wzor 5 A , NH-C C-£l i I \/^ C I Cl Wzor 6 0 NH S03H S02CH2CH20-S02-OH Wzor 7 \=/ 0 NH-/ -NH-(f C-NH-/-\ U 1 \=f II 503H \P c I Cl Wzór 8 SO3H81 542 H03S K N»N-f NH-C C-NH-f ) H03S+ CH3 WzOr 9 ^C - Nx N - C^ N ,Cu N X = N SN - C" MAA.AA-h0^'1/ U N N V i Cl -S02NH2 NH-C C-Cl ^4 J. C f!jH, Wzór 10 S03H oh lJ-NH~(f Vd H035 - ' I , N N V l Cl Wzór 11 SO,H HO NH-R' SO,H M .Cl -CO Cl Wzór 13 I ^^^C\Q Wzór 14 „ S02CH3 rN Cl JVzflr 15 N NH2 NyN Cl /Kzor 76 -coxx^ ~*cl tVzOr 17 crT ci mor 1881542 ci-c' ^ co X Y ho3s NzOr 19 Wzór 20 OH HO Cl N=CFfO CHfCH-C0-NH Cl Wzór 21 P* O* OH- HO QA HjN 0"S°3H Ó-S0SH Wzór 22 H03S C6H5 S03H /fzor r NH 23 S0,H \ Cl H03S Cl frO-*-D n a N N ^ SO,H CO 0^^ A* H03S O-Cu-0 _ // WNLN HO3S //NH-CO^O) U- /Kztfr £581542 H03S OH Ki VV HO NH-C0-C2H4-r/"A_ci / Xli. o ci Cl H03S X^^VS03H H03a p-Cu-0 (' N)-N Cl-< N-C2H^-C0-NH H0,S r\ ci o - /t'zdr 27 / w O-Cu-0 SO3H SO3H H0.S O-Cu-0 Cl NH"^f^NH^3 SO3H HJ^-^ -OH H0,S SO3H Wzór 29 COCH, HO^S-O-CHjCHjSOjN CH3 Wzór 30 Cl Cl /"W ,0-Cu-^ ,. . SOjH c( OMJ r7 S03H N \ 50,H ..Hi Wzór 3181542 SO»H O-Cu-0 S^ ^T S0»H Wzór 32 H2N S03H Cl Cl *-1 WzOr 33 ho3s, p-cu-a Cl H^N1n/ SO3H K^-NlT H0"XN=N^_VS03H Cl Gl Wzor 34 O-Cu-0 O-Cu Cl-C2H4NH-S02 H,C 3^ t K NH-C0/ W( Wzór 35 s°2 NH C2H4-Cl Cl CH,C0HN Cl (3*^n^NH^C)~S0; H / CH, S02-N-C6H5 Wzór 36 N=N-C-C-CH, I II 3 V CVY'81542 ch30Ch2ch2o-^mXnh-^Q-so3H hoY: N=N Wzor 38 0 NH2 O NH-/^Y-NHCQCH2Cl Wzor 39 II N N V Cl 3 h u r |] /fztfr 40 Errata Lam: 2, wiersz 3 Jest: rnniej heteroatomy, jak zwlaszcza reszta chiorowco- Powinno byc: miniej dwa heteroatomy, jak zwlaszcza reszta chlorowco- Lam: 8, wiersz 6 Jest: w ciagu 10 minut, w temperaturze 500. Wreszcie Powinno byc: w ciagu 10 minut, w temperaturze 50°. Wreszcie R.Z.G. — 2827/76 120 egz. A-4 Cena 10 zl PL PL