Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1974 Opis patentowy opublikowano: 31.07.1975 77257 KI. 31bU/20 MKP B22c 1/20 CZYTELNIA Twórcy wynalazku: Edward Ciostek, Albin Fizek, Jacek Przybylak, Tadeusz Zamarski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Przemyslu Metalowego H. Cegielski, Poznan (Polska) Sposób wykonania form z masy formierskiej przymodelowej z dodatkiem spoiwa organicznego Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia form z masy formierskiej przymodelowej z do¬ datkiem spoiwa organicznego powierzchniowo pod¬ suszanych lub suszonych na wskros.Znany jest sposób wytwarzania form powierz¬ chniowo podsuszanych lub suszonych z masy for¬ mierskiej przymodelowej wylacznie na bazie spoi¬ wa bentonitowo-gliniastego lub tylko gliniastego rozrobionego woda, ponadto w sklad masy wcho¬ dzi piasek kwarcowy, pyl weglowy i masa obiego¬ wa.Wymieszane w odpowiednich proporcjach powyz¬ sze materialy, a nastepnie uformowane na pozada¬ ny ksztalt formy i rdzenia sa powlekane recznie lub mechanicznie pokryciem formierskim, suszone na wskros lub tylko podsuszane w zaleznosci od przeznaczenia formy.Tak wykonane formy cechowala duza rozbieznosc parametrów wytrzymalosciowych na sciskanie w stanie suchym jak i mokrym. Wlasciwosc ta miala decydujacy wplyw na jakosc odlewów. Mimo, ze glinke i bentonit sprowadza sie stale z jednego zró¬ dla, to partie dostawcze róznia sie wlasnosciami, w wyniku czego nie mozna uzyskac powtarzalnych wyników wytrzymalosciowych masy.Bylo to przyczyna osypywania sie form i rdzeni oraz wady tak zwanego strupa. Wade te próbowa¬ no wyeliminowac przez dawanie zwiekszonej ilosci spoiwa bentonitowo-gliniastego. Jednak to powo¬ dowalo z kolei koniecznosc dodania wiekszej ilosci 10 15 20 25 30 wody. Eliminowalo to wprawdzie osypliwosc form, ale pogarszalo znacznie przepuszczalnosc masy juz i tak nienajlepsza i pociagalo za soba okres dlugie¬ go suszenia.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych nie¬ dogodnosci i otrzymanie form o powtarzalnych pa¬ rametrach wytrzymalosciowych na sciskanie.Zadanie wytyczone, w celu usuniecia podanych niedogodnosci, zostalo rozwiazane zgodnie z wy¬ nalazkiem w ten sposób, ze dó masy formierskiej przymodelowej dodaje sie mazut opalowy, który wplywa stabilizujaco na parametr wytrzymalosci form na sciskanie w stanie suchym i mokrym.Forma poddana suszeniu w bardzo wysokiej tem¬ peraturze spieka sie uzyskujac duza wytrzymalosc na sciskanie.Masa formierska z dodatkiem mazutu opalowego wedlug wynalazku nadaje sie do wykonania form podsuszanych i suszonych, przeznaczonych na od¬ lewy z zeliwa i staliwa, przy czym dodatkowa za¬ leta tego sposobu, z uwagi na stabilne parametry wytrzymalosciowe na sciskanie, to mozliwosc pel¬ nej mechanizacji i automatyzacji produkcji masy.Ponizszy przyklad ilustruje sposób wedlug wyna¬ lazku oraz jego odmiane.Przyklad I. W mieszarce dowolnej konstruk¬ cji dozuje sie i miesza: 90% wagowych masy obie¬ gowej, 10% wagowych piasku kwarcowego i 3% wagowych glinki. Po wymieszaniu powyzszych skladników na sucho dozuje sie 0,5 % wagowych 77 25777 257 3 4 mazutu opalowego uprzednio podgrzanego do 50°C.Po wymieszaniu sypkich skladników z mazutem dodaje sie wode w ilosci 4,3% wagowych i przez chwile jeszcze miesza. Z tak przygotowanej masy przymodelowej wykonuje sie formy, które suszy sie w temperaturze 275°C.Przyklad II. W mieszarce dowolnej kon¬ strukcji dozuje sie i miesza 50% wagowych piasku kwarcowego, 50% wagowych masy obiegowej, 5% wagowych gliny formierskiej, 2% wagowych ben¬ tonitu. Po wymieszaniu powyzszych skladników na sucho dozuje sie 0,7% wagowych mazutu opalo¬ wego uprzednio podgrzanego do 50°C. Po wymie¬ szaniu sypkich skladników z mazutem dodaje sie wode w ilosci 4,9% wagowych i przez chwile jesz¬ cze miesza. Z tak przygotowanej masy formier¬ skiej przymodelowej wykonuje sie formy, które su¬ szy sie w temperaturze 320°C. PL PL