PL77159B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 5.09.1975 77159 KI. 12q,24 MKP C07d 1/24 CZYTELNIA Urzedu Patentowego folskiaj |7sr:----.5,,-; ej L ¦;.,-l Twórcy wynalazku: Tomasz Goetzen, Mieczyslaw Makosza Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Warszawska, War¬ szawa (Polska) Sposób wytwarzania cyklicznych a-arylo-a-cyjanoeterów Przedmiotem wynalazku jest sposób (wytwarza¬ nia cyklicznych a-arylo-cHcyjanoeterów o ogólnym wzorze 1, w którym Ar oznacza podstawnik aroma¬ tyczny, R i RL oznaczaja iwodór lub podstawnik alkilowy albo aryIowy, a liczba n = 1, 2, 3 i 4.Zwiazki tego rodzaju wykazuja czynnosc biologiczna i znajduja zastosowanie przy wytwarzaniu leków.Cykliczne a-arylo-a-cyjanoetery sa zwiazkami nowymi, dotychczas nie opisanymi w literaturze.Zwiazki te wytwarza sie sposobem wedlug wyna¬ lazku na drodze wewnatrzczasteczkowej kondensacji chloirowcopodsitawtioinych nitryli io ogólnym wzorze 2, w którym Ar, R, Ri oraz liczlba n maja wyzej podane znaczenie, a X oznacza atom chloro/wca.Proces kondensacji prowadzi sie w temeipraturze 2(^—100°C wobec wodorotlenków metali alkalicz¬ nych jako srodków kondensujajcych oraz wobec dowolnego czwartorzedowego zwiazku amoniowego jako katalizatora. Jako srodowisko reakcji stosuje sie wode lub ^rozpuszczalniki organicznie, jak np. weglowodory aromatyczne, etery, sulfotlenki itp., lub ich mieszaniny z woda. Wodorotlenek metalu alkalicznego stosuje sie zarówno w postaci sprosz¬ kowanej, jak itez w 'postaci roztworu. Ilosc sto¬ sowanego katalizatora wynosi ponlizej 0,1 mola na 1 mol nitrylu.Otrzymane siposobem wedlug wynalazku cyklicz¬ ne a-arylo-a-cyjanoetery latwo wydziela sie na drodze destylacji lub krystalizacji, ewentualnie 20 25 30 poddaje sie je bez oczyszczania dalszym przemlia- noim, np. hydrolizie.Przedmiot wynalazku jesit iblizej objasniony na przykladach wykonania, które jednakze nie ogra¬ niczaja zakresu wynalazku.Przyklad I. Do roztworu 78,2 g (0,4 mola) a-(P-chloroetoksy) fenyloacetonitrylu w 100 ml benzenu dodaje sie 200 ml 50% wodnego roztworu NaOH ii 2^27 g (0,01 mola) chlorku trójetyloben- zyloamoniowego. Calosc miesza sie energicznie 2 go¬ dzimy w temperaturze 65°C, rozciencza woda i od¬ dziela warstwe organiczna. Oddzielona warstwe organiczna przemywa sie rozcienczonym kwasem solnym, siuszy i deistylulje. Otrzylmulje sie 38,5 g a-cyjano-a-fenylooksetanu o /temperaturze wrzenia 68°C (0,05 mm Hg i n*° = I,i5i282, co stanowi 60% wydaijtnosci teoretycznej.Przyklad II. Do roztworu 100 g (0,45 mola a-(<5-chlorobutoksy) fenyloacetonitrylu w 250 ml benzenu dodaje sie 100 ml dwumetylosuillfortJenkU, 120 g sproszkowanego NaOH i 1,5 g (0»0ll mola) wodorotlenku cztenoeitytloamonioweigo w postaci roztworu wodnego. Calosc miesza sie 2 godziny w temlperaturze 30°C. Nastepnie mieszanine reak¬ cyjna rozciencza sie woda i oddziela sie warstwe organiczna, która ptrzemywa sie rozcienczonym kwasem solnym, suszy i destyiluje. Otrzymuje sie 55 g a-cyjano-a-fenylotetrahydropyranu o tem¬ peraturze wrzenia^ 93°C (0,5 mm Hg ii n™= 1,5269, co stanowi 66% wydajnosci teoretycznej. 7715977 159 PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania cyklicznych a-aryib-a-cy- janoeiteirów o ogólnym wzorze 1, w którym Ar oznacza podstawnik aromatyczny, R i Ri oznaczaja wodór lub podstawnik alkilowy albo arylowy, a liczba n = 1, 2, 3 i 4, znamienny tym, ze poddaje sie wewnatrzczasteczkowej kondensacji chlorowco- podstawione nitryle o ogólnym wzorze 2, w którym Ar, R, RA oraz liczba n maja wyzej podane zna¬ czenie, a X oznacza atom chlorowca, w tempera¬ turze 20—100°C wobec wodorotlenków metali alkalicznych oraz wobec czwartorzedowego zwiazku amonlowego jako katalizatora, w srodowisku wodnym lub w rozpuszczalnikach organicznych albo w ich mieszaninach z woda.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze katalizator stosuje sie w ilosci ponizej 0,1 mola na 1 mol nitrylu. Ar (CHL \ / \ C CH / \ / NC O —R WZÓR 1 Ar — CH — CN O CH (CH)n —X WZÓR 2 Cena 10 zl RZG — 839/75 110 egz. A4 PL PL